ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.42.1
यद्येतत्साहसं तात यदि वा दुष्कृतं कृतम् ।
प्रियं वाप्यप्रियं वा ते वागुक्ता न मृषा भवेत् ॥ १.४२.१ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਪਿਤਾ, ਇਹ ਸਾਹਸ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਕਰਮ, ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਪਿਆਰਾ, ਤੇਰਾ ਕਿਹਾ ਬਚਨ ਝੂਠਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
1.42.2
नैवान्यथेदं भविता पितरेष ब्रवीमि ते ।
नाहं मृषा ब्रवीम्येवं स्वैरेष्वपि कुतः शपन् ॥ १.४२.२ ॥
ਇਹ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਪਿਤਾ, ਇਹੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ; ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਿਵੇਂ ਸਰਾਪ ਦਿਆਂ?
1.42.3
जानाम्युग्रप्रभावं त्वां तात सत्यगिरं तथा ।
नानृतं चोक्तपूर्वं ते नैतन्मिथ्या भविष्यति ॥ १.४२.३ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪ੍ਰਚੰਡ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਬਾਣੀ ਸੱਚੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਝੂਠਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
1.42.4
पित्रा पुत्रो वयस्थोऽपि सततं वाच्य एव तु ।
यथा स्याद्गुणसंयुक्तः प्राप्नुयाच्च महद्यशः
गच्छामित्वरितं सौम्य सद्यः कर्तुमपज्वरम् ॥ १.४२.४ ॥
ਪੁੱਤਰ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਸਦਾ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਗੁਣਵਾਨ ਬਣੇ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਯਸ਼ ਪਾਵੇ। ਹੇ ਸੌਮਿਆ, ਇਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
1.42.5
किं पुनर्बाल एव त्वं तपसा भावितः सदा ।
वर्धते चेत्प्रभवतां कोपोऽतीव महात्मनाम् ॥ १.४२.५ ॥
ਤੂੰ ਅਜੇ ਬਾਲਕ ਹੈਂ; ਫਿਰ ਵੀ ਸਦਾ ਤਪ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ। ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰੋਧ ਜੇ ਬਹੁਤ ਵਧ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਕੀ ਆਖਾਂ?
1.42.6
उत्सीदेयुरिमे लोकाः क्षणा चास्य प्रतिक्रिया ।
सोऽहं पश्यामि वक्तव्यं त्वयि धर्मभृतां वर।
पुत्रत्वं बालतां चैव तवावेक्ष्य च साहसम् ॥ १.४२.६ ॥
ਇਹ ਲੋਕ ਨਾਸ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਦਾ ਉਪਾਅ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਹੇ ਧਰਮ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਪਣ, ਬਾਲਪਣ ਅਤੇ ਸਾਹਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜੋ ਆਖਣਾ ਹੈ ਉਹ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।
1.42.7
स त्वं शमपरो भूत्वा वन्यमाहारमाचरन् ।
चर क्रोधमिमं हित्वा नैवं धर्मं प्रहास्यसि ॥ १.४२.७ ॥
ਤੂੰ ਸ਼ਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ, ਜੰਗਲੀ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਕ੍ਰੋਧ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਚਰ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਛੱਡੇਂਗਾ।
1.42.8
क्रोधो हि धर्मं हरति यतीनां दुःखसंचितम् ।
ततो धर्मविहीनानां गतिरिष्टा न विद्यते ॥ १.४२.८ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਯਤੀਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਖੋਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਧਰਮਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਇੱਛਤ ਗਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
1.42.9
शम एव यतीनां हि क्षमिणां सिद्धिकारकः ।
क्षमावतामयं लोकः परश्चैव क्षमावताम् ॥ १.४२.९ ॥
ਸ਼ਮ ਹੀ ਯਤੀਆਂ ਅਤੇ ਖਿਮਾਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਹ ਲੋਕ ਖਿਮਾਵਾਨਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵੀ ਖਿਮਾਵਾਨਾਂ ਦਾ।
1.42.10
तस्माच्चरेथाः सततं क्षमाशीलो जितेन्द्रियः ।
क्षमया प्राप्स्यसे लोकान्ब्रह्मणः समनन्तरान् ॥ १.४२.१० ॥
ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਸਦਾ ਖਿਮਾਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਜਿਤੇਂਦਰਿਯ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਰ; ਖਿਮਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ।
1.42.11
मया तु शममास्थाय यच्छक्यं कर्तुमद्य वै ।
तत्करिष्याम्यहं तात प्रेपयिष्ये नृपाय वै ॥ १.४२.११ ॥
ਪਰ ਮੈਂ ਸ਼ਮ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਜੋ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ, ਪੁੱਤਰ; ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਦੂਤ ਭੇਜਾਂਗਾ।
1.42.12
मम पुत्रेण शप्तोऽसि बालेनाकृतबुद्धिना ।
ममेमां धर्षणां त्वत्तः प्रेक्ष्य राजन्नमर्षिणा ॥ १.४२.१२ ॥
ਮੇਰੇ ਅਪਰਿਪੱਕ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਬਾਲ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਮੇਰੀ ਇਹ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੀਤਾ।
1.42.13
एवमादिश्य शिष्यं स प्रेषयामास सुव्रतः ।
परिक्षिते नृपतये दयापन्नो महातपाः ॥ १.४२.१३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਉਸ ਸੁਵ੍ਰਤ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਨੇ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਕੋਲ ਉਸਨੂੰ ਭੇਜਿਆ।
1.42.14
संदिश्य कुशलप्रश्नं कार्यवृत्तान्तमेव च ।
शिष्यं गौरमुखं नाम शीलवन्तं समाहितम् ॥ १.४२.१४ ॥
ਕੁਸ਼ਲ ਪੁੱਛਣਾ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦੇ ਕੇ, ਸ਼ੀਲਵਾਨ ਅਤੇ ਸਮਾਹਿਤ ਗੌਰਮੁਖ ਨਾਮਕ ਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ।
1.42.15
सोऽभिगम्य ततः शीघ्रं नरेन्द्रं कुरुवर्धनम् ।
विवेश भवनं राज्ञः पूर्वं द्वास्थैर्निवेदितः ॥ १.४२.१५ ॥
ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਕੁਰੂਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨਰੇਂਦਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਦਰਬਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਚਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
1.42.16
पूजितस्तु नरेन्द्रेण द्विजो गौरमुखस्तदा ।
आचख्यौ च परिश्रान्तो राज्ञः सर्वमशेषतः ॥ १.४२.१६ ॥
ਰਾਜੇ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗੌਰਮੁਖ ਨੇ ਤਦ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ।
1.42.17
शमीकवचनं घोरं यथोक्तं मन्त्रिसन्निधौ ।
शमीको नाम राजेन्द्र वर्तते विषये तव ॥ १.४२.१७ ॥
ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੀਕ ਦੇ ਕਹੇ ਭਿਆਨਕ ਬਚਨ ਜਿਵੇਂ ਕਹੇ ਗਏ ਸਨ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ (ਦੱਸੇ); ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਸ਼ਮੀਕ ਨਾਮ ਦਾ ਰਿਸ਼ੀ ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
1.42.18
ऋषिः परमधर्मात्मा दान्तः शान्तो महातपाः ।
तस्य त्वया नरव्याघ्र सर्पः प्राणैर्वियोजितः ॥ १.४२.१८ ॥
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਪਰਮ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਦਾਂਤ, ਸ਼ਾਂਤ, ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਹੈ; ਹੇ ਨਰਵਿਆਘਰ, ਉਸ ਦੇ (ਗਲੇ ਉੱਤੇ) ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥੋਂ ਸੱਪ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਿਆ ਗਿਆ।
1.42.19
अवसक्तो धनुष्कोट्या स्कन्धे मौनान्वितस्य च ।
क्षान्तवांस्तव तत्कर्म पुत्रस्तस्य न चक्षमे ॥ १.४२.१९ ॥
ਮੌਨ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਸਿਰੇ ਨਾਲ ਉਹ ਲਟਕਾਇਆ ਗਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਕਰਮ ਸਹਿ ਲਿਆ; ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਉਹ ਸਹਿਆ ਨਾ ਗਿਆ।
1.42.20
तेन शप्तोऽसि राजेन्द्र पितुरज्ञातमद्य वै ।
तक्षकः सप्तरात्रेण मृत्युस्तव भविष्यति ॥ १.४२.२० ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਦੱਸੇ ਅੱਜ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਤੁਸੀਂ ਸਰਾਪੇ ਗਏ ਹੋ। ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਕਸ਼ਕ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਮੌਤ ਬਣੇਗਾ।
1.42.21
तत्र रक्षां कुरुष्वेति पुनः पुनरथाब्रवीत् ।
तदन्यथा न शक्यं च कर्तुं केनचिदप्युत ॥ १.४२.२१ ॥
"ਉੱਥੇ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੋ" ਇਹ ਉਸਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਖਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਕਿਸੇ ਲਈ ਵੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
1.42.22
न हि शक्नोति संयन्तुं पुत्रं कोपसमन्वितम् ।
ततोऽहं प्रेषितस्तेन तव राजन्हितार्थिना ॥ १.४२.२२ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਹ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਿਆਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭੇਜਿਆ।
1.42.23
इति श्रुत्वा वचो घोरं स राजा कुरुनन्दनः ।
पर्यतप्यत तत्पापं कृत्वा राजा महातपाः ॥ १.४२.२३ ॥
ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਉਹ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਉਸ ਪਾਪ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ — ਉਹ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਰਾਜਾ।
1.42.24
तं च मौनव्रतं श्रुत्वा वने मुनिवरं तदा ।
भूय एवाभवद्राजा शोकसंतप्तमानसः ॥ १.४२.२४ ॥
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮੁਨੀਸ਼ਵਰ ਦੇ ਮੌਨ ਵਰਤ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਰਾਜਾ ਫਿਰ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
1.42.25
अनुक्रोशात्मतां तस्य शमीकस्यावधार्य च ।
पर्यतप्यत भूयोपि कृत्वा तत्किल्बिषं मुनेः ॥ १.४२.२५ ॥
ਸ਼ਮੀਕ ਦੇ ਕਰੁਣਾਮਈ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਅਤੇ ਮੁਨੀ ਪ੍ਰਤੀ ਕੀਤੇ ਉਸ ਅਪਰਾਧ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਕੇ ਰਾਜਾ ਫਿਰ ਸੰਤਾਪਿਤ ਹੋਇਆ।
1.42.26
न हि मृत्युं तथा राजा श्रुत्वा वै सोऽन्वतप्यत ।
अशोचदमरप्रख्यो यथा कृत्वेह कर्म तत् ॥ १.४२.२६ ॥
ਰਾਜੇ ਨੇ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਏਨਾ ਸੰਤਾਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਉਸ ਕਰਮ ਲਈ ਸੋਗ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
1.42.27
ततस्तं प्रेषयामास राजा गौरमुखं तदा ।
भूयः प्रसादं भगवान्करोत्विह ममेति वै ॥ १.४२.२७ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਗੌਰਮੁਖ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਭਗਵਾਨ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਫਿਰ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ।'
1.42.28
श्रुत्वा तु वचनं राज्ञो मुनिर्गौरमुखस्तदा ।
समनुज्ञाप्य वेगेन प्रजगामाश्रमं गुरोः ॥ १.४२.२८ ॥
ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮੁਨੀ ਗੌਰਮੁਖ ਨੇ ਉਦੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਾਲੇ ਪਾਏ।
1.42.29
तस्मिंश्च गतमात्रेऽथ राजा गौरमुखे तदा ।
मन्त्रिभिर्मन्त्रयामास सह संविग्नमानसः ॥ १.४२.२९ ॥
ਗੌਰਮੁਖ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਚਿੰਤਤ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ।
1.42.30
संमन्त्र्य मन्त्रिभिश्चैव स तथा मन्त्रतत्त्ववित् ।
प्रासादं कारयामास एकस्तम्भं सुरक्षितम् ॥ १.४२.३० ॥
ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਮੰਤਰ-ਤੱਤ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇੱਕ ਥੰਮ੍ਹ ਵਾਲਾ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਲ ਬਣਵਾਇਆ।
1.42.31
रक्षां च विदधे तत्र भिषजश्चौषधानि च ।
ब्राह्मणान्मन्त्रसिद्धांश्च सर्वतो वै न्ययोजयत् ॥ १.४२.३१ ॥
ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ; ਵੈਦ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਰੱਖੀਆਂ; ਅਤੇ ਮੰਤਰਸਿੱਧ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ।
1.42.32
राजकार्याणि तत्रस्थः सर्वाण्येवाकरोच्च सः ।
मन्त्रिभिः सह धर्मज्ञः समन्तात्परिरक्षितः ॥ १.४२.३२ ॥
ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਕਾਜ ਕੀਤੇ; ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰਾਜਾ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਹਿਤ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀ।
1.42.33
न चैनं कश्चिदारूढं लभते राजसत्तमम् ।
वातोऽपि निश्चरंस्तत्र प्रवेशे विनिवार्यते ॥ १.४२.३३ ॥
ਕੋਈ ਵੀ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਸੀ; ਉੱਥੇ ਦਾਖ਼ਲੇ ਤੇ ਹਵਾ ਵੀ ਰੋਕੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
1.42.34
प्राप्ते च दिवसे तस्मिन्सप्तमे द्विजसत्तमः ।
काश्यपोऽभ्यागमद्विद्वांस्तं राजानं चिकित्सितुम् ॥ १.४२.३४ ॥
ਉਸ ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜ, ਵਿਦਵਾਨ ਕਾਸ਼ਯਪ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਆਏ।
1.42.35
श्रुतं हि तेन तदभूद्यथा तं राजसत्तमम् ।
तक्षकः पन्नगश्रेष्ठो नेष्यते यमसादनम् ॥ १.४२.३५ ॥
ਉਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਰਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਤਕਸ਼ਕ ਯਮਲੋਕ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ।
1.42.36
तं दष्टं पन्नगेन्द्रेण करिष्येऽहमपज्वरम् ।
तत्र मेऽर्थश्च धर्मश्च भवितेति विचिन्तयन् ॥ १.४२.३६ ॥
ਜੇ ਸਰਪਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਉਸ ਨੂੰ ਡੰਗੇਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰੀ ਤਾਪ ਤੋਂ ਛੁਡਾਵਾਂਗਾ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਲਾਭ ਤੇ ਧਰਮ ਦੋਵੇਂ ਹੋਣਗੇ, ਇਹ ਸੋਚਦਿਆਂ।
1.42.37
तं ददर्श स नागेन्द्रस्तक्षकः काश्यपं पथि ।
गच्छन्तमेकमनसं द्विजो भूत्वा वयोऽतिगः ॥ १.४२.३७ ॥
ਨਾਗਰਾਜ ਤੱਖਕ ਨੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਕਾਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਉਸਨੇ ਬੁੱਢੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1.42.38
तमब्रवीत्पन्नगेन्द्रः काश्यपं मुनिपुंगवम् ।
क्व भवांस्त्वरितो याति किंच कार्यं चिकीर्षति ॥ १.४२.३८ ॥
ਨਾਗਰਾਜ ਨੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਾਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?"
1.42.39
नृपं कुरुकुलोत्पन्नं परिक्षितमरिंदमम् ।
तक्षकः पन्नगश्रेष्ठस्तेजसाऽध्य प्रधक्ष्यति ॥ १.४२.३९ ॥
ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਨੂੰ ਸਰਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੱਖਕ ਅੱਜ ਹੀ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗਾ।
1.42.40
तं दष्टं पन्नगेन्द्रेण तेनाग्निसमतेजसम् ।
पाण्डवानां कुलकरं राजानममितौजसम्। ॥ १.४२.४० ॥
ਨਾਗਰਾਜ ਦੇ ਡੰਗੇ ਹੋਏ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਪਾਰ ਬਲ ਵਾਲੇ ਸਨ।
1.42.41
विज्ञातविषविद्योऽहं ब्राह्मणो लोकपूजितः ।
अस्मद्गुरुकटाक्षेण कल्योऽहं विषनाशने ॥ १.४२.४१ ॥
ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਵਿਦਿਆ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਤ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹਾਂ।
1.42.42
अहं स तक्षको ब्रह्मंस्तं धक्ष्यामि महीपतिम् ।
निवर्तस्व न शक्तस्त्वं मया दष्टं चिकित्सितुम् ॥ १.४२.४२ ॥
ਮੈਂ ਹੀ ਉਹ ਤੱਖਕ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਾੜ ਦਿਆਂਗਾ। ਮੁੜ ਜਾ; ਮੇਰੇ ਡੰਗੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਤੂੰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
1.42.43
अहं तं नृपतिं गत्वा त्वया दष्टमपज्वरम् ।
करिष्यामीति मे बुद्धिर्विद्याबलसमन्विता ॥ १.४२.४३ ॥
ਮੈਂ ਉਸ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਡੰਗੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਪ-ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ; ਮੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।