മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.42.1
यद्येतत्साहसं तात यदि वा दुष्कृतं कृतम् ।
प्रियं वाप्यप्रियं वा ते वागुक्ता न मृषा भवेत् ॥ १.४२.१ ॥
അച്ഛാ, ഇത് സാഹസമോ ദുഷ്കൃത്യമോ ആകട്ടെ, നിനക്ക് പ്രിയമോ അപ്രിയമോ ആകട്ടെ, നീ പറഞ്ഞ വാക്ക് വ്യർത്ഥമാകില്ല.
1.42.2
नैवान्यथेदं भविता पितरेष ब्रवीमि ते ।
नाहं मृषा ब्रवीम्येवं स्वैरेष्वपि कुतः शपन् ॥ १.४२.२ ॥
ഇത് മറ്റൊരുവിധം ആകില്ല, അച്ഛാ, ഇതാണ് ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നത്. ഞാൻ ഇങ്ങനെ വ്യാജം പറയാറില്ല; വിനോദത്തിനുപോലും എങ്ങനെ ശപിക്കും?
1.42.3
जानाम्युग्रप्रभावं त्वां तात सत्यगिरं तथा ।
नानृतं चोक्तपूर्वं ते नैतन्मिथ्या भविष्यति ॥ १.४२.३ ॥
മകനേ, നിന്റെ പ്രഭാവം ഉഗ്രമാണെന്നും നിന്റെ വാക്ക് സത്യമാണെന്നും ഞാൻ അറിയുന്നു. നീ മുമ്പും ഒരിക്കലും വ്യാജം പറഞ്ഞിട്ടില്ല; അതിനാൽ ഇത് വ്യർത്ഥമാകില്ല.
1.42.4
पित्रा पुत्रो वयस्थोऽपि सततं वाच्य एव तु ।
यथा स्याद्गुणसंयुक्तः प्राप्नुयाच्च महद्यशः
गच्छामित्वरितं सौम्य सद्यः कर्तुमपज्वरम् ॥ १.४२.४ ॥
മകൻ വളർന്നവനായാലും പിതാവ് എപ്പോഴും അവനെ ഉപദേശിക്കണം; അവൻ ഗുണവാനായി മഹത്തായ യശസ്സ് നേടാൻ. സൗമ്യനേ, ഇത് ഉടൻ പരിഹരിക്കാൻ ഞാൻ വേഗം പോകുന്നു.
1.42.5
किं पुनर्बाल एव त्वं तपसा भावितः सदा ।
वर्धते चेत्प्रभवतां कोपोऽतीव महात्मनाम् ॥ १.४२.५ ॥
നീ ഇപ്പോഴും കുട്ടിയാണ്; എന്നാലും എപ്പോഴും തപസ്സിനാൽ വളർത്തപ്പെട്ടവനാണ്. ശക്തരായ മഹാത്മാക്കളുടെ കോപം അധികം വർധിച്ചാൽ പിന്നെ എന്തു പറയാൻ?
1.42.6
उत्सीदेयुरिमे लोकाः क्षणा चास्य प्रतिक्रिया ।
सोऽहं पश्यामि वक्तव्यं त्वयि धर्मभृतां वर।
पुत्रत्वं बालतां चैव तवावेक्ष्य च साहसम् ॥ १.४२.६ ॥
ഈ ലോകങ്ങൾ നശിച്ചേക്കാം; ഇതിന് പ്രതിവിധി ഒരു നിമിഷത്തിൽ മതി. ധർമ്മം ധരിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, നിന്റെ പുത്രഭാവവും ബാല്യവും സാഹസവും കണ്ട് ഞാൻ നിന്നോട് പറയേണ്ടത് കാണുന്നു.
1.42.7
स त्वं शमपरो भूत्वा वन्यमाहारमाचरन् ।
चर क्रोधमिमं हित्वा नैवं धर्मं प्रहास्यसि ॥ १.४२.७ ॥
നീ ശമത്തിൽ ഉറച്ച്, കാട്ടാഹാരം കഴിച്ച്, ഈ ക്രോധം ഉപേക്ഷിച്ച് ജീവിക്കുക; അങ്ങനെ നീ ധർമ്മത്തെ ഉപേക്ഷിക്കില്ല.
1.42.8
क्रोधो हि धर्मं हरति यतीनां दुःखसंचितम् ।
ततो धर्मविहीनानां गतिरिष्टा न विद्यते ॥ १.४२.८ ॥
ക്രോധം യതികളുടെ കഷ്ടത്താൽ സഞ്ചയിച്ച ധർമ്മത്തെ അപഹരിക്കുന്നു; അതിനാൽ ധർമ്മഹീനർക്ക് ഇഷ്ടഗതി ലഭിക്കില്ല.
1.42.9
शम एव यतीनां हि क्षमिणां सिद्धिकारकः ।
क्षमावतामयं लोकः परश्चैव क्षमावताम् ॥ १.४२.९ ॥
ശമമാണ് യതികൾക്കും ക്ഷമിമാർക്കും സിദ്ധി നൽകുന്നത്; ഈ ലോകം ക്ഷമാശീലർക്കുള്ളതാണ്, പരലോകവും ക്ഷമാശീലർക്ക് തന്നെ.
1.42.10
तस्माच्चरेथाः सततं क्षमाशीलो जितेन्द्रियः ।
क्षमया प्राप्स्यसे लोकान्ब्रह्मणः समनन्तरान् ॥ १.४२.१० ॥
അതിനാൽ നീ എപ്പോഴും ക്ഷമാശീലനും ജിതേന്ദ്രിയനുമായി ജീവിക്കുക; ക്ഷമയാൽ ബ്രഹ്മലോകങ്ങൾക്ക് തുല്യമായ ലോകങ്ങൾ നീ നേടും.
1.42.11
मया तु शममास्थाय यच्छक्यं कर्तुमद्य वै ।
तत्करिष्याम्यहं तात प्रेपयिष्ये नृपाय वै ॥ १.४२.११ ॥
എന്നാൽ ഞാൻ ശമത്തെ ആശ്രയിച്ച് ഇന്ന് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നത് ചെയ്യും, പ്രിയ പുത്രാ; രാജാവിന് ഒരു ദൂതനെ അയയ്ക്കും.
1.42.12
मम पुत्रेण शप्तोऽसि बालेनाकृतबुद्धिना ।
ममेमां धर्षणां त्वत्तः प्रेक्ष्य राजन्नमर्षिणा ॥ १.४२.१२ ॥
എന്റെ ബുദ്ധി പക്വമാകാത്ത ബാലനായ പുത്രൻ നിന്നെ ശപിച്ചിരിക്കുന്നു; രാജാവേ, നിന്നിൽ നിന്ന് എനിക്കേറ്റ ഈ അപമാനം കണ്ട് കോപത്തോടെ അവൻ അങ്ങനെ ചെയ്തു.
1.42.13
एवमादिश्य शिष्यं स प्रेषयामास सुव्रतः ।
परिक्षिते नृपतये दयापन्नो महातपाः ॥ १.४२.१३ ॥
ഇങ്ങനെ ശിഷ്യനോട് ആജ്ഞാപിച്ച്, സുവ്രതനായ ആ മഹാതപസ്വി, കരുണ നിറഞ്ഞവനായി പരീക്ഷിത്ത് രാജാവിന്റെ അടുത്തേക്ക് അവനെ അയച്ചു.
1.42.14
संदिश्य कुशलप्रश्नं कार्यवृत्तान्तमेव च ।
शिष्यं गौरमुखं नाम शीलवन्तं समाहितम् ॥ १.४२.१४ ॥
ക്ഷേമാന്വേഷണവും കാര്യവിവരണവും അറിയിച്ച്, ശീലവാനും സമാഹിതനുമായ ഗൗരമുഖൻ എന്ന ശിഷ്യനെ അയച്ചു.
1.42.15
सोऽभिगम्य ततः शीघ्रं नरेन्द्रं कुरुवर्धनम् ।
विवेश भवनं राज्ञः पूर्वं द्वास्थैर्निवेदितः ॥ १.४२.१५ ॥
അവൻ വേഗം കുരുവംശത്തെ വളർത്തുന്ന നരേന്ദ്രന്റെ അടുത്തെത്തി, കവാടപാലകരാൽ മുൻകൂട്ടി അറിയിക്കപ്പെട്ടശേഷം രാജഗൃഹത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
1.42.16
पूजितस्तु नरेन्द्रेण द्विजो गौरमुखस्तदा ।
आचख्यौ च परिश्रान्तो राज्ञः सर्वमशेषतः ॥ १.४२.१६ ॥
രാജാവിനാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട ദ്വിജൻ ഗൗരമുഖൻ, ക്ഷീണിതനായിരുന്നെങ്കിലും അപ്പോൾ രാജാവിനോട് എല്ലാം പൂർണ്ണമായി അറിയിച്ചു.
1.42.17
शमीकवचनं घोरं यथोक्तं मन्त्रिसन्निधौ ।
शमीको नाम राजेन्द्र वर्तते विषये तव ॥ १.४२.१७ ॥
മന്ത്രിമാരുടെ സന്നിധിയിൽ പറഞ്ഞ ശമീകന്റെ ഭയങ്കരമായ വാക്കുകൾ യഥാവിധി (അറിയിച്ചു); രാജേന്ദ്രാ, ശമീകൻ എന്ന ഋഷി നിന്റെ രാജ്യത്ത് വസിക്കുന്നു.
1.42.18
ऋषिः परमधर्मात्मा दान्तः शान्तो महातपाः ।
तस्य त्वया नरव्याघ्र सर्पः प्राणैर्वियोजितः ॥ १.४२.१८ ॥
ആ ഋഷി പരമധർമ്മാത്മാവും, ദാന്തനും, ശാന്തനും, മഹാതപസ്വിയുമാണ്; നരവ്യാഘ്രാ, അവന്റെ (കഴുത്തിൽ) നിന്നാൽ സർപ്പം പ്രാണൻ വെടിയിക്കപ്പെട്ടു.
1.42.19
अवसक्तो धनुष्कोट्या स्कन्धे मौनान्वितस्य च ।
क्षान्तवांस्तव तत्कर्म पुत्रस्तस्य न चक्षमे ॥ १.४२.१९ ॥
മൗനവ്രതത്തിലായിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ തോളിൽ വില്ലിന്റെ അറ്റം കൊണ്ട് അത് തൂക്കിയിടപ്പെട്ടു. നിങ്ങൾ ആ കർമ്മം ക്ഷമിച്ചു; എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രന് അത് സഹിക്കാനായില്ല.
1.42.20
तेन शप्तोऽसि राजेन्द्र पितुरज्ञातमद्य वै ।
तक्षकः सप्तरात्रेण मृत्युस्तव भविष्यति ॥ १.४२.२० ॥
രാജേന്ദ്രാ, പിതാവിന് അറിയാതെ ഇന്ന് അദ്ദേഹത്താൽ നിങ്ങൾ ശപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഏഴു രാത്രികൾക്കകം തക്ഷകൻ നിങ്ങളുടെ മരണമാകും.
1.42.21
तत्र रक्षां कुरुष्वेति पुनः पुनरथाब्रवीत् ।
तदन्यथा न शक्यं च कर्तुं केनचिदप्युत ॥ १.४२.२१ ॥
"അവിടെ സംരക്ഷണം ഏർപ്പെടുത്തുക" എന്ന് അദ്ദേഹം വീണ്ടും വീണ്ടും പറഞ്ഞു. അത് മറ്റൊരു വിധത്തിലാക്കാൻ ആർക്കും കഴിയില്ല.
1.42.22
न हि शक्नोति संयन्तुं पुत्रं कोपसमन्वितम् ।
ततोऽहं प्रेषितस्तेन तव राजन्हितार्थिना ॥ १.४२.२२ ॥
കോപം നിറഞ്ഞ പുത്രനെ അദ്ദേഹത്തിന് അടക്കാനാവില്ല. അതിനാൽ, രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ച് അദ്ദേഹം എന്നെ അയച്ചു.
1.42.23
इति श्रुत्वा वचो घोरं स राजा कुरुनन्दनः ।
पर्यतप्यत तत्पापं कृत्वा राजा महातपाः ॥ १.४२.२३ ॥
ഈ ഭയങ്കരമായ വാക്കുകൾ കേട്ട കുരുവംശത്തിന്റെ ആനന്ദമായ ആ രാജാവ്, താൻ ചെയ്ത ആ പാപത്താൽ അത്യന്തം വേദനിച്ചു — ആ മഹാതപസ്വിയായ രാജാവ്.
1.42.24
तं च मौनव्रतं श्रुत्वा वने मुनिवरं तदा ।
भूय एवाभवद्राजा शोकसंतप्तमानसः ॥ १.४२.२४ ॥
കാട്ടിൽ ആ മുനിശ്രേഷ്ഠന്റെ മൗനവ്രതത്തെക്കുറിച്ച് കേട്ടപ്പോൾ, ആ രാജാവ് വീണ്ടും ദുഃഖത്താൽ വെന്ത മനസ്സുള്ളവനായി.
1.42.25
अनुक्रोशात्मतां तस्य शमीकस्यावधार्य च ।
पर्यतप्यत भूयोपि कृत्वा तत्किल्बिषं मुनेः ॥ १.४२.२५ ॥
ശമീകന്റെ കരുണാമയമായ സ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കി, മുനിയോടു ചെയ്ത ആ അപരാധമോർത്ത് രാജാവ് വീണ്ടും മനംനൊന്തു.
1.42.26
न हि मृत्युं तथा राजा श्रुत्वा वै सोऽन्वतप्यत ।
अशोचदमरप्रख्यो यथा कृत्वेह कर्म तत् ॥ १.४२.२६ ॥
മരണവാർത്ത കേട്ടപ്പോൾ പോലും രാജാവ് അത്രയധികം വ്യസനിച്ചില്ല; എന്നാൽ അമരനെപ്പോലെയിരുന്നവൻ താൻ ചെയ്ത ആ കർമ്മത്തെയോർത്ത് ദുഃഖിച്ചു.
1.42.27
ततस्तं प्रेषयामास राजा गौरमुखं तदा ।
भूयः प्रसादं भगवान्करोत्विह ममेति वै ॥ १.४२.२७ ॥
അപ്പോൾ രാജാവ് ഗൗരമുഖനെ അയച്ചു; 'ഭഗവാൻ വീണ്ടും എന്നോട് കൃപ കാണിക്കട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞു.
1.42.28
श्रुत्वा तु वचनं राज्ञो मुनिर्गौरमुखस्तदा ।
समनुज्ञाप्य वेगेन प्रजगामाश्रमं गुरोः ॥ १.४२.२८ ॥
രാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ഗൗരമുഖനായ ആ മുനി അപ്പോൾ യാത്ര ചോദിച്ച് വേഗത്തിൽ തന്റെ ഗുരുവിന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.
1.42.29
तस्मिंश्च गतमात्रेऽथ राजा गौरमुखे तदा ।
मन्त्रिभिर्मन्त्रयामास सह संविग्नमानसः ॥ १.४२.२९ ॥
ഗൗരമുഖൻ പോയ ഉടനെ, മനം ഉലഞ്ഞ രാജാവ് മന്ത്രിമാരുമായി ആലോചന നടത്തി.
1.42.30
संमन्त्र्य मन्त्रिभिश्चैव स तथा मन्त्रतत्त्ववित् ।
प्रासादं कारयामास एकस्तम्भं सुरक्षितम् ॥ १.४२.३० ॥
മന്ത്രിമാരുമായി ആലോചിച്ച്, മന്ത്രതത്ത്വം അറിയുന്ന ആ രാജാവ് ഒറ്റത്തൂണുള്ള, നന്നായി സംരക്ഷിതമായ ഒരു കൊട്ടാരം പണിയിച്ചു.
1.42.31
रक्षां च विदधे तत्र भिषजश्चौषधानि च ।
ब्राह्मणान्मन्त्रसिद्धांश्च सर्वतो वै न्ययोजयत् ॥ १.४२.३१ ॥
അവിടെ അദ്ദേഹം സംരക്ഷണം ഏർപ്പെടുത്തി; വൈദ്യന്മാരെയും ഔഷധങ്ങളെയും വെച്ചു; മന്ത്രസിദ്ധരായ ബ്രാഹ്മണരെ എല്ലായിടത്തും നിയോഗിച്ചു.
1.42.32
राजकार्याणि तत्रस्थः सर्वाण्येवाकरोच्च सः ।
मन्त्रिभिः सह धर्मज्ञः समन्तात्परिरक्षितः ॥ १.४२.३२ ॥
അവിടെ താമസിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം എല്ലാ രാജകാര്യങ്ങളും നടത്തി; ധർമ്മജ്ഞനായ ആ രാജാവ് മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം എല്ലായിടത്തും സംരക്ഷിതനായിരുന്നു.
1.42.33
न चैनं कश्चिदारूढं लभते राजसत्तमम् ।
वातोऽपि निश्चरंस्तत्र प्रवेशे विनिवार्यते ॥ १.४२.३३ ॥
ആരും കയറിച്ചെന്ന് ആ ശ്രേഷ്ഠരാജാവിനെ പ്രാപിച്ചില്ല; അവിടെ പ്രവേശനത്തിൽ കാറ്റുപോലും തടയപ്പെട്ടു.
1.42.34
प्राप्ते च दिवसे तस्मिन्सप्तमे द्विजसत्तमः ।
काश्यपोऽभ्यागमद्विद्वांस्तं राजानं चिकित्सितुम् ॥ १.४२.३४ ॥
ആ ഏഴാം ദിവസം വന്നപ്പോൾ, ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജനായ പണ്ഡിതൻ കാശ്യപൻ ആ രാജാവിനെ ചികിത്സിക്കാൻ എത്തി.
1.42.35
श्रुतं हि तेन तदभूद्यथा तं राजसत्तमम् ।
तक्षकः पन्नगश्रेष्ठो नेष्यते यमसादनम् ॥ १.४२.३५ ॥
ആ ശ്രേഷ്ഠരാജാവിനെ പന്നഗശ്രേഷ്ഠനായ തക്ഷകൻ യമലോകത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകുമെന്ന് അദ്ദേഹം കേട്ടിരുന്നു.
1.42.36
तं दष्टं पन्नगेन्द्रेण करिष्येऽहमपज्वरम् ।
तत्र मेऽर्थश्च धर्मश्च भवितेति विचिन्तयन् ॥ १.४२.३६ ॥
പന്നഗേന്ദ്രൻ അദ്ദേഹത്തെ ദംശിച്ചാൽ, ഞാൻ അദ്ദേഹത്തെ വിഷജ്വരത്തിൽനിന്ന് മോചിപ്പിക്കും; അതിൽ എനിക്ക് അർത്ഥവും ധർമ്മവും ഉണ്ടാകും എന്ന് ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്.
1.42.37
तं ददर्श स नागेन्द्रस्तक्षकः काश्यपं पथि ।
गच्छन्तमेकमनसं द्विजो भूत्वा वयोऽतिगः ॥ १.४२.३७ ॥
നാഗരാജാവായ തക്ഷകൻ വഴിയിൽ ഏകാഗ്രമനസ്സോടെ പോകുന്ന കാശ്യപനെ കണ്ടു; അവൻ വൃദ്ധനായ ബ്രാഹ്മണന്റെ രൂപം ധരിച്ചിരുന്നു.
1.42.38
तमब्रवीत्पन्नगेन्द्रः काश्यपं मुनिपुंगवम् ।
क्व भवांस्त्वरितो याति किंच कार्यं चिकीर्षति ॥ १.४२.३८ ॥
നാഗരാജാവ് മുനിശ്രേഷ്ഠനായ കാശ്യപനോട് പറഞ്ഞു: "നിങ്ങൾ തിടുക്കത്തിൽ എവിടേക്ക് പോകുന്നു, എന്ത് കാര്യമാണ് ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?"
1.42.39
नृपं कुरुकुलोत्पन्नं परिक्षितमरिंदमम् ।
तक्षकः पन्नगश्रेष्ठस्तेजसाऽध्य प्रधक्ष्यति ॥ १.४२.३९ ॥
കുരുവംശത്തിൽ ജനിച്ച, ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്ന രാജാവ് പരീക്ഷിത്തിനെ, സർപ്പശ്രേഷ്ഠനായ തക്ഷകൻ ഇന്നുതന്നെ തന്റെ തേജസ്സുകൊണ്ട് ദഹിപ്പിക്കും.
1.42.40
तं दष्टं पन्नगेन्द्रेण तेनाग्निसमतेजसम् ।
पाण्डवानां कुलकरं राजानममितौजसम्। ॥ १.४२.४० ॥
നാഗരാജാവ് ദംശിച്ച ആ രാജാവിനെ, അഗ്നിക്ക് തുല്യമായ തേജസ്സുള്ളവനെ, പാണ്ഡവവംശത്തെ നിലനിർത്തുന്നവനെ, അളവറ്റ ശക്തിയുള്ള രാജാവിനെ.
1.42.41
विज्ञातविषविद्योऽहं ब्राह्मणो लोकपूजितः ।
अस्मद्गुरुकटाक्षेण कल्योऽहं विषनाशने ॥ १.४२.४१ ॥
ഞാൻ വിഷവിദ്യ അറിയുന്ന ബ്രാഹ്മണനാണ്; ലോകം പൂജിക്കുന്നവനാണ്. എന്റെ ഗുരുവിന്റെ കടാക്ഷത്താൽ വിഷം നീക്കുന്നതിൽ ഞാൻ സമർത്ഥനാണ്.
1.42.42
अहं स तक्षको ब्रह्मंस्तं धक्ष्यामि महीपतिम् ।
निवर्तस्व न शक्तस्त्वं मया दष्टं चिकित्सितुम् ॥ १.४२.४२ ॥
ഞാനാണ് ആ തക്ഷകൻ, ഹേ ബ്രാഹ്മണാ! ആ രാജാവിനെ ഞാൻ ദഹിപ്പിക്കും. മടങ്ങിപ്പോകൂ; എന്റെ ദംശനമേറ്റവനെ ചികിത്സിക്കാൻ നിനക്ക് കഴിയില്ല.
1.42.43
अहं तं नृपतिं गत्वा त्वया दष्टमपज्वरम् ।
करिष्यामीति मे बुद्धिर्विद्याबलसमन्विता ॥ १.४२.४३ ॥
ഞാൻ ആ രാജാവിന്റെ അടുത്ത് ചെന്ന്, നിന്നാൽ കടിക്കപ്പെട്ടവനെ പനിയില്ലാത്തവനാക്കും; എന്റെ ബുദ്ധി വിദ്യാബലത്തോടു കൂടിയതാണ്.