ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.43.1
यदि दष्टं मयेह त्वं शक्तः किंचिच्चिकित्सितुम् ।
ततो वृक्षं मया दष्टमिमं जीवय काश्यप ॥ १.४३.१ ॥
ਜੇ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਡੰਗੇ ਗਏ ਨੂੰ ਤੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਹੇ ਕਾਸ਼ਯਪ, ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਡੰਗੇ ਗਏ ਇਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਜੀਵਤ ਕਰ।
1.43.2
परं मन्त्रबलं यत्ते तद्दर्शय यतस्व च ।
न्यग्रोधमेनं धक्ष्यामि पश्यतस्ते द्विजोत्तम ॥ १.४३.२ ॥
ਤੇਰਾ ਜੋ ਪਰਮ ਮੰਤਰ-ਬਲ ਹੈ ਉਹ ਦਿਖਾ, ਯਤਨ ਕਰ। ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਤੇਰੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਮੈਂ ਇਸ ਬੋਹੜ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿਆਂਗਾ।
1.43.3
दश नागेन्द्र वृक्षं त्वं यद्येतदभिमन्यसे ।
अहमेनं त्वया दष्टं जीवयिष्ये भुजंगम।
पश्य मन्त्रबलं मेऽद्य न्यग्रोधं दश पन्नग ॥ १.४३.३ ॥
ਹੇ ਨਾਗੇਂਦਰ, ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਇਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਡੰਗ। ਹੇ ਭੁਜੰਗਮ, ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਡੰਗੇ ਗਏ ਇਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜੀਵਤ ਕਰਾਂਗਾ। ਹੇ ਪੰਨਗ, ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਮੰਤਰ-ਬਲ ਵੇਖ, ਬੋਹੜ ਨੂੰ ਡੰਗ।
1.43.4
एवमुक्तः स नागेन्द्रः काश्यपेन महात्मना ।
अदशद्वृक्षमभ्येत्य न्यग्रोधं पन्नगोत्तमः ॥ १.४३.४ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਕਾਸ਼ਯਪ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਨਾਗੇਂਦਰ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੰਨਗ ਨੇ ਉਸ ਬੋਹੜ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਡੰਗ ਮਾਰਿਆ।
1.43.5
स वृक्षस्तेन दष्टस्तु पन्नगेन महात्मना ।
आशीविषविषोपेतः प्रजज्वाल समन्ततः ॥ १.४३.५ ॥
ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਪੰਨਗ ਦੇ ਡੰਗ ਨਾਲ ਉਹ ਰੁੱਖ, ਆਸ਼ੀਵਿਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਬਲ ਉੱਠਿਆ।
1.43.6
तं दग्ध्वा स नगं नागः काश्यपं पुनरब्रवीत् ।
कुरु यत्नं द्विजश्रेष्ठ जीवयैव वनस्पतिम् ॥ १.४३.६ ॥
ਉਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਉਸ ਨਾਗ ਨੇ ਫਿਰ ਕਾਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਯਤਨ ਕਰ, ਇਸ ਵਨਸਪਤੀ ਨੂੰ ਜੀਵਤ ਕਰ।'
1.43.7
भस्मीभूतं ततो वृक्षं पन्नगेन्द्रस्य तेजसा ।
भस्म सर्वं समाहृत्य काश्यपो वाक्यमब्रवीत् ॥ १.४३.७ ॥
ਫਿਰ ਪੰਨਗੇਂਦਰ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਉਹ ਰੁੱਖ ਭਸਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਾਸ਼ਯਪ ਨੇ ਸਾਰੀ ਭਸਮ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
1.43.8
विद्याबलं पन्नगेन्द्र पश्य मेऽद्य वनस्पतौ ।
अहं संजीवयाम्येनं पश्यतस्ते भुजंगम ॥ १.४३.८ ॥
ਹੇ ਪੰਨਗੇਂਦਰ, ਅੱਜ ਇਸ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਮੇਰਾ ਵਿੱਦਿਆ-ਬਲ ਦੇਖ। ਹੇ ਭੁਜੰਗਮ, ਤੇਰੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਜੀਵਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
1.43.9
ततः स भगवान्विद्वान्काश्यपो द्विजसत्तमः ।
भस्मराशीकृतं वृक्षं विद्यया समजीवयत् ॥ १.४३.९ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਭਗਵਾਨ, ਵਿਦਵਾਨ, ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਾਸ਼ਯਪ ਨੇ ਭਸਮ ਦੇ ਢੇਰ ਬਣੇ ਉਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਵਿੱਦਿਆ ਨਾਲ ਫਿਰ ਜੀਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
1.43.10
अङ्कुरं कृतवांस्तत्र ततः पर्णद्वयान्वितम् ।
पलाशिनं शाखिनं च तथा विटपिनं पुनः ॥ १.४३.१० ॥
ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਅੰਕੁਰ ਉਗਾਇਆ; ਫਿਰ ਉਹ ਪਲਾਸ਼ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ, ਟਾਹਣੀਆਂ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
1.43.11
तं दृष्ट्वा जीवितं वृक्षं काश्यपेन महात्मना ।
उवाच तक्षको ब्रह्मन्नैतदत्यद्भुतं त्वयि ॥ १.४३.११ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਕਾਸ਼ਯਪ ਦੁਆਰਾ ਜੀਵਤ ਕੀਤੇ ਉਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅਦਭੁਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।"
1.43.12
द्विजेन्द्र यद्विषं हन्या मम वा मद्विधस्य वा ।
कं त्वमर्थमभिप्रेप्सुर्यासि तत्र तपोधन ॥ १.४३.१२ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੇਂਦਰ, ਜੇ ਮੇਰਾ ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਮਾਰੇ, ਤਾਂ ਹੇ ਤਪੋਧਨ, ਕਿਹੜੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲੈ ਕੇ ਤੂੰ ਉੱਥੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
1.43.13
यत्तेऽभिलषितं प्राप्तं फलं तस्मान्नृपोत्तमात् ।
अहमेव प्रदास्यामि तत्ते यद्यपि दुर्लभम् ॥ १.४३.१३ ॥
ਉਸ ਉੱਤਮ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਤੂੰ ਜੋ ਫਲ ਚਾਹਿਆ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ, ਮੈਂ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਦਿਆਂਗਾ।
1.43.14
विप्रशापाभिभूते च क्षीणायुषि नराधिपे ।
घटमानस्य ते विप्र सिद्धिः संशयिता भवेत् ॥ १.४३.१४ ॥
ਹੇ ਵਿਪਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸਰਾਪ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਅਤੇ ਆਯੂ ਖੀਣ ਹੋਏ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਤੇਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਸ਼ੱਕੀ ਹੋਵੇਗੀ।
1.43.15
ततो यशः प्रदीप्तं ते त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
निरंशुरिव घर्मांशुरन्तर्धानमितो व्रजेत् ॥ १.४३.१५ ॥
ਤਦ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇਰਾ ਚਮਕਦਾ ਯਸ਼, ਕਿਰਨਾਂ ਰਹਿਤ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਇੱਥੋਂ ਲੋਪ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
1.43.16
धनार्थी याम्यहं तत्र तन्मे देहि भुजंगम ।
ततोऽहं विनिवर्तिष्ये स्वापतेयं प्रगृह्य वै ॥ १.४३.१६ ॥
ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਸੱਪਾ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦੇ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਧਨ ਲੈ ਕੇ ਮੁੜ ਜਾਵਾਂਗਾ।
1.43.17
यावद्धनं प्रार्थयसे तस्माद्राज्ञस्ततोऽधिकम् ।
अहमेव प्रदास्यामि निवर्तस्व द्विजोत्तम ॥ १.४३.१७ ॥
ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਤੂੰ ਜਿੰਨਾ ਧਨ ਮੰਗਦਾ ਹੈਂ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਮੈਂ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਦਿਆਂਗਾ; ਹੇ ਉੱਤਮ ਦੋਜ, ਮੁੜ ਜਾ।
1.43.18
तक्षकस्य वचः श्रुत्वा काश्यपो द्विजसत्तमः ।
प्रदध्यौ सुमहातेजाराजानं प्रति बुद्धिमान् ॥ १.४३.१८ ॥
ਤਕਸ਼ਕ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਤਿ ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੋਜ ਕਾਸ਼ਯਪ ਨੇ ਰਾਜੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ।
1.43.19
दिव्यज्ञानः स तेजस्वी ज्ञात्वा तं नृपतिं तदा ।
क्षीणायुषं पाण्डवेयमपावर्तत काश्यपः ॥ १.४३.१९ ॥
ਦਿਵ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਤੇਜਸਵੀ ਕਾਸ਼ਯਪ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਯੂ ਖੀਣ ਹੋ ਰਹੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਪਾਂਡਵ-ਪੁੱਤਰ ਕੋਲੋਂ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਏ।
1.43.20
लब्ध्वा वित्तं मुनिवरस्तक्षकाद्यावदीप्सितम् ।
निवृत्ते काश्यपे तस्मिन्समयेन महात्मनि ॥ १.४३.२० ॥
ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਤਕਸ਼ਕ ਤੋਂ ਜਿੰਨਾ ਧਨ ਚਾਹਿਆ ਸੀ ਉਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਕਾਸ਼ਯਪ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਤੇ…
1.43.21
जगाम तक्षकस्तूर्णं नगरं नागसाह्वयम् ।
अथ शुश्राव गच्छन्स तक्षको जगतीपतिम् ॥ १.४३.२१ ॥
ਤਕਸ਼ਕ ਛੇਤੀ ਹੀ ਨਾਗਸਾਹ੍ਵਯ ਨਗਰ ਨੂੰ ਗਿਆ। ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੇ ਉਸ ਭੂਪਤੀ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ…
1.43.22
मन्त्रैर्विषहरैर्दिव्यै रक्ष्यमाणं प्रयत्नतः ।
स चिन्तयामास तदा मायायोगेन पार्थिवः ॥ १.४३.२२ ॥
ਦਿਵ ਵਿਸ਼ਹਰ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਯਤਨ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਉਹ ਰਾਜਾ, ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਿਚਾਰਿਆ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਮਾਇਆ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾਲ…
1.43.23
मया वञ्चयितव्योऽसौ क उपायो भवेदिति ।
ततस्तापसरूपेण प्राहिणोत्स भुजंगमान् ॥ १.४३.२३ ॥
"ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਧੋਖਾ ਦਿਆਂ? ਕਿਹੜਾ ਉਪਾਅ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਸਨੇ ਤਪਸਵੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ।
1.43.24
फलपत्रोदकं गृह्य राज्ञे नागोऽथ तक्षकः ।
गच्छध्वं यूयमव्यग्रा राजानं कार्यवत्तया ॥ १.४३.२४ ॥
"ਫਲ, ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਕਸਦ ਲਈ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਜਾਓ।" ਤਦ ਨਾਗ ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ (ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ)…
1.43.25
फलपत्रोदकं नागाः प्रतिग्राहयितुं नृपम् ।
ते तक्षकसमादिष्टास्तथा चक्रुर्भुजङ्गमाः ॥ १.४३.२५ ॥
ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਫਲ, ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਜਲ ਦੇਣ ਲਈ, ਤਕਸ਼ਕ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਰਪਾਂ ਨੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ।
1.43.26
उपनिन्युस्तथा राज्ञे दर्भानम्भः फलानि च ।
तच्च सर्वं स राजेन्द्रः प्रतिजग्राह वीर्यवान् ॥ १.४३.२६ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦਰਭ ਘਾਹ, ਜਲ ਅਤੇ ਫਲ ਭੇਟ ਕੀਤੇ; ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਉਸ ਰਾਜੇਂਦਰ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।
1.43.27
कृत्वा तेषां च कार्याणि गम्यतामित्युवाच तान् ।
गतेषु तेषु नागेषु तापसच्छद्मरूपिषु ॥ १.४३.२७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਹੁਣ ਜਾਓ।' ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਧਾਰੇ ਉਹ ਸਰਪ ਚਲੇ ਗਏ ਤਾਂ,
1.43.28
अमात्यान्सुहृदश्चैव प्रोवाच स नराधिपः ।
भक्षयन्तु भवन्तो वै स्वादूनीमानि सर्वशः ॥ १.४३.२८ ॥
ਉਸ ਨਰਾਧਿਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਮਾਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਇਹ ਮਿੱਠੇ ਫਲ ਖਾਓ।'
1.43.29
तापसैरुपनीतानि फलानि सहिता मया ।
ततो राजा ससचिवः फलान्यादातुमैच्छत ॥ १.४३.२९ ॥
'ਤਪਸਵੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਇਹ ਫਲ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ।' ਤਦ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਫਲ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ।
1.43.30
विधिना संप्रयुक्तो वै ऋषिवाक्येन तेन तु ।
यस्मिन्नेव फले नागस्तमेवाभक्षयत्स्वयम् ॥ १.४३.३० ॥
ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਉਸ ਬਚਨ ਨਾਲ, ਵਿਧੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਜਿਸ ਫਲ ਵਿੱਚ ਨਾਗ ਸੀ, ਉਹੀ ਫਲ ਆਪ ਖਾ ਲਿਆ।
1.43.31
ततो भक्षयतस्तस्य फलात्कृमिरभूदणुः ।
ह्रस्वकः कृष्णनयनस्ताम्रवर्णोऽथ शौनक ॥ १.४३.३१ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਫਲ ਖਾਂਦਿਆਂ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕੀੜਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਛੋਟੇ ਕੱਦ ਵਾਲਾ, ਕਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ।
1.43.32
स तं गृह्य नृपश्रेष्ठः सचिवानिदमब्रवीत् ।
अस्तमभ्येति सविता विषादद्य न मे भयम् ॥ १.४३.३२ ॥
ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਹ ਚੁੱਕ ਕੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ, 'ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਅੱਜ ਇਸ ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ।'
1.43.33
सत्यवागस्तु स मुनिः कृमिर्मां दशतामयम् ।
तक्षको नाम भूत्वा वै तथा परिहृतं भवेत् ॥ १.४३.३३ ॥
ਉਹ ਮੁਨੀ ਸੱਚਬੋਲਾ ਹੋਵੇ; ਇਹ ਕੀੜਾ ਤਕਸ਼ਕ ਨਾਂ ਧਾਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਡੰਗੇ; ਤਦੇ ਇਹ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ।
1.43.34
ते चैनमन्ववर्तन्त मन्त्रिणः कालचोदिताः ।
एवमुक्त्वा स राजेन्द्रो ग्रीवायां सन्निवेश्यह ॥ १.४३.३४ ॥
ਕਾਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗ ਤੁਰੇ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਰਾਜੇਂਦਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗਲ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲਿਆ।
1.43.35
कृमिकं प्राहसत्तूर्णं मुमूर्षुर्नष्टचेतनः ।
प्रहसन्नेव भोगेन तक्षकेणाभिवेष्टितः ॥ १.४३.३५ ॥
ਮੌਤ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਚੇਤਨਾ ਗਵਾ ਚੁੱਕਾ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਕੀੜੇ ਵੱਲ ਹੱਸਿਆ; ਹੱਸਦਿਆਂ ਹੀ ਤਕਸ਼ਕ ਦੀਆਂ ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
1.43.36
तस्मात्फलाद्विनिष्क्रम्य यत्तद्राज्ञे निवेदितम् ।
वेष्टयित्वा च भोगेन विनद्य च महास्वनम्।
अदशत्पृथिवीपालं तक्षकः पन्नगेश्वरः ॥ १.४३.३६ ॥
ਉਸ ਫਲ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਗਰਜ ਕਰਕੇ, ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ ਉਸ ਧਰਤੀਪਾਲ ਨੂੰ ਡੰਗ ਲਿਆ।