മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.43.1
यदि दष्टं मयेह त्वं शक्तः किंचिच्चिकित्सितुम् ।
ततो वृक्षं मया दष्टमिमं जीवय काश्यप ॥ १.४३.१ ॥
ഇവിടെ ഞാൻ കടിച്ചവനെ നിനക്ക് എന്തെങ്കിലും ചികിത്സിക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, ഹേ കാശ്യപ, ഞാൻ കടിച്ച ഈ വൃക്ഷത്തെ ജീവിപ്പിക്കുക.
1.43.2
परं मन्त्रबलं यत्ते तद्दर्शय यतस्व च ।
न्यग्रोधमेनं धक्ष्यामि पश्यतस्ते द्विजोत्तम ॥ १.४३.२ ॥
നിന്റെ പരമമായ മന്ത്രബലം കാണിക്കൂ, ശ്രമിക്കൂ. ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, നീ നോക്കിനിൽക്കെ ഈ പേരാൽമരത്തെ ഞാൻ ദഹിപ്പിക്കും.
1.43.3
दश नागेन्द्र वृक्षं त्वं यद्येतदभिमन्यसे ।
अहमेनं त्वया दष्टं जीवयिष्ये भुजंगम।
पश्य मन्त्रबलं मेऽद्य न्यग्रोधं दश पन्नग ॥ १.४३.३ ॥
ഹേ നാഗേന്ദ്രാ, നീ അങ്ങനെ കരുതുന്നുവെങ്കിൽ ഈ വൃക്ഷത്തെ കടിക്കൂ. ഹേ ഭുജംഗമാ, നിന്നാൽ കടിക്കപ്പെട്ട ഇതിനെ ഞാൻ ജീവിപ്പിക്കും. ഹേ പന്നഗാ, ഇന്ന് എന്റെ മന്ത്രബലം കാണൂ, പേരാൽമരത്തെ കടിക്കൂ.
1.43.4
एवमुक्तः स नागेन्द्रः काश्यपेन महात्मना ।
अदशद्वृक्षमभ्येत्य न्यग्रोधं पन्नगोत्तमः ॥ १.४३.४ ॥
മഹാത്മാവായ കാശ്യപൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ നാഗേന്ദ്രനും പന്നഗോത്തമനുമായവൻ ആ പേരാൽമരത്തെ സമീപിച്ച് കടിച്ചു.
1.43.5
स वृक्षस्तेन दष्टस्तु पन्नगेन महात्मना ।
आशीविषविषोपेतः प्रजज्वाल समन्ततः ॥ १.४३.५ ॥
ആ മഹാത്മാവായ പന്നഗത്താൽ കടിക്കപ്പെട്ട ആ വൃക്ഷം, ആശീവിഷത്തിന്റെ വിഷത്തോടുകൂടി എല്ലാ ഭാഗത്തും ജ്വലിച്ചു.
1.43.6
तं दग्ध्वा स नगं नागः काश्यपं पुनरब्रवीत् ।
कुरु यत्नं द्विजश्रेष्ठ जीवयैव वनस्पतिम् ॥ १.४३.६ ॥
ആ വൃക്ഷത്തെ ദഹിപ്പിച്ച ശേഷം ആ നാഗം കാശ്യപനോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ശ്രമിക്കൂ, ഈ വനസ്പതിയെ ജീവിപ്പിക്കൂ.'
1.43.7
भस्मीभूतं ततो वृक्षं पन्नगेन्द्रस्य तेजसा ।
भस्म सर्वं समाहृत्य काश्यपो वाक्यमब्रवीत् ॥ १.४३.७ ॥
അപ്പോൾ പന്നഗേന്ദ്രന്റെ തേജസ്സിനാൽ ആ വൃക്ഷം ഭസ്മമായി. കശ്യപൻ ആ ഭസ്മമെല്ലാം ശേഖരിച്ച് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
1.43.8
विद्याबलं पन्नगेन्द्र पश्य मेऽद्य वनस्पतौ ।
अहं संजीवयाम्येनं पश्यतस्ते भुजंगम ॥ १.४३.८ ॥
പന്നഗേന്ദ്രാ, ഇന്ന് ഈ വൃക്ഷത്തിൽ എന്റെ വിദ്യാബലം കാണുക. ഭുജംഗമാ, നീ നോക്കിനിൽക്കെ ഞാൻ ഇതിനെ ജീവിപ്പിക്കാം.
1.43.9
ततः स भगवान्विद्वान्काश्यपो द्विजसत्तमः ।
भस्मराशीकृतं वृक्षं विद्यया समजीवयत् ॥ १.४३.९ ॥
അപ്പോൾ ഭഗവാനും വിദ്വാനും ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനുമായ കശ്യപൻ ഭസ്മക്കൂമ്പാരമായ ആ വൃക്ഷത്തെ വിദ്യയാൽ ജീവിപ്പിച്ചു.
1.43.10
अङ्कुरं कृतवांस्तत्र ततः पर्णद्वयान्वितम् ।
पलाशिनं शाखिनं च तथा विटपिनं पुनः ॥ १.४३.१० ॥
അവിടെ അദ്ദേഹം രണ്ട് ഇലകളോടുകൂടിയ ഒരു മുളയുണ്ടാക്കി; പിന്നീട് അത് പലാശപുഷ്പങ്ങളും ശാഖകളും ചില്ലകളുമുള്ളതായി.
1.43.11
तं दृष्ट्वा जीवितं वृक्षं काश्यपेन महात्मना ।
उवाच तक्षको ब्रह्मन्नैतदत्यद्भुतं त्वयि ॥ १.४३.११ ॥
മഹാത്മാവായ കശ്യപനാൽ ജീവിപ്പിക്കപ്പെട്ട ആ വൃക്ഷം കണ്ട് തക്ഷകൻ പറഞ്ഞു: "ബ്രാഹ്മണാ, ഇത് നിന്നിൽ അത്യത്ഭുതമല്ല."
1.43.12
द्विजेन्द्र यद्विषं हन्या मम वा मद्विधस्य वा ।
कं त्वमर्थमभिप्रेप्सुर्यासि तत्र तपोधन ॥ १.४३.१२ ॥
ദ്വിജേന്ദ്രാ, എന്റെ വിഷമോ എന്നെപ്പോലെയുള്ളവന്റെ വിഷമോ പ്രഹരിച്ചാൽ, തപോധനാ, ഏത് ലക്ഷ്യം തേടിയാണ് നീ അവിടേക്ക് പോകുന്നത്?
1.43.13
यत्तेऽभिलषितं प्राप्तं फलं तस्मान्नृपोत्तमात् ।
अहमेव प्रदास्यामि तत्ते यद्यपि दुर्लभम् ॥ १.४३.१३ ॥
ആ ഉത്തമനായ രാജാവിൽ നിന്ന് നീ ആഗ്രഹിച്ച ഫലം, അത് ദുർലഭമാണെങ്കിലും, ഞാൻ തന്നെ നിനക്കു തരും.
1.43.14
विप्रशापाभिभूते च क्षीणायुषि नराधिपे ।
घटमानस्य ते विप्र सिद्धिः संशयिता भवेत् ॥ १.४३.१४ ॥
ഹേ വിപ്രാ, ബ്രാഹ്മണശാപത്താൽ ബാധിതനും ആയുസ്സു ക്ഷയിച്ചവനുമായ ആ രാജാവുള്ളപ്പോൾ നിന്റെ പ്രയത്നത്തിന്റെ സിദ്ധി സംശയാസ്പദമായിരിക്കും.
1.43.15
ततो यशः प्रदीप्तं ते त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
निरंशुरिव घर्मांशुरन्तर्धानमितो व्रजेत् ॥ १.४३.१५ ॥
അപ്പോൾ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമായ നിന്റെ പ്രകാശമാനമായ യശസ്സ്, രശ്മിയറ്റ സൂര്യനെപ്പോലെ ഇവിടെനിന്ന് മറഞ്ഞുപോകും.
1.43.16
धनार्थी याम्यहं तत्र तन्मे देहि भुजंगम ।
ततोऽहं विनिवर्तिष्ये स्वापतेयं प्रगृह्य वै ॥ १.४३.१६ ॥
ധനം ആഗ്രഹിച്ച് ഞാൻ അവിടേക്കു പോകുന്നു; ഹേ സർപ്പമേ, അതെനിക്കു തരൂ. അപ്പോൾ എന്റെ സമ്പത്തുമായി ഞാൻ മടങ്ങിപ്പോകും.
1.43.17
यावद्धनं प्रार्थयसे तस्माद्राज्ञस्ततोऽधिकम् ।
अहमेव प्रदास्यामि निवर्तस्व द्विजोत्तम ॥ १.४३.१७ ॥
രാജാവിൽനിന്ന് നീ എത്ര സമ്പത്ത് ആവശ്യപ്പെടുന്നുവോ, അതിലും അധികം ഞാൻ തന്നെ നിനക്കു തരും; ഹേ ഉത്തമ ദ്വിജാ, മടങ്ങിപ്പോകൂ.
1.43.18
तक्षकस्य वचः श्रुत्वा काश्यपो द्विजसत्तमः ।
प्रदध्यौ सुमहातेजाराजानं प्रति बुद्धिमान् ॥ १.४३.१८ ॥
തക്ഷകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അതിതേജസ്വിയും ബുദ്ധിമാനുമായ ശ്രേഷ്ഠദ്വിജൻ കാശ്യപൻ രാജാവിനെപ്പറ്റി ചിന്തിച്ചു.
1.43.19
दिव्यज्ञानः स तेजस्वी ज्ञात्वा तं नृपतिं तदा ।
क्षीणायुषं पाण्डवेयमपावर्तत काश्यपः ॥ १.४३.१९ ॥
ദിവ്യജ്ഞാനമുള്ള തേജസ്വിയായ കശ്യപൻ, ആ രാജാവിന്റെ ആയുസ്സ് ക്ഷയിച്ചുവരുന്നത് അറിഞ്ഞ് പാണ്ഡവപുത്രന്റെ അടുത്തുനിന്ന് മടങ്ങി.
1.43.20
लब्ध्वा वित्तं मुनिवरस्तक्षकाद्यावदीप्सितम् ।
निवृत्ते काश्यपे तस्मिन्समयेन महात्मनि ॥ १.४३.२० ॥
മുനിശ്രേഷ്ഠൻ തക്ഷകനിൽനിന്ന് താൻ ആഗ്രഹിച്ചത്ര ധനം നേടി; ആ മഹാത്മാവായ കശ്യപൻ ഉടമ്പടി പ്രകാരം മടങ്ങിയപ്പോൾ…
1.43.21
जगाम तक्षकस्तूर्णं नगरं नागसाह्वयम् ।
अथ शुश्राव गच्छन्स तक्षको जगतीपतिम् ॥ १.४३.२१ ॥
തക്ഷകൻ വേഗത്തിൽ നാഗസാഹ്വയം എന്ന നഗരത്തിലേക്ക് പോയി. പോകുന്ന വഴിയിൽ അവൻ ആ ഭൂപതിയെക്കുറിച്ച് കേട്ടു…
1.43.22
मन्त्रैर्विषहरैर्दिव्यै रक्ष्यमाणं प्रयत्नतः ।
स चिन्तयामास तदा मायायोगेन पार्थिवः ॥ १.४३.२२ ॥
ദിവ്യമായ വിഷഹര മന്ത്രങ്ങളാൽ ജാഗ്രതയോടെ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന ആ രാജാവിനെക്കുറിച്ച് തക്ഷകൻ അപ്പോൾ ചിന്തിച്ചു. ആ രാജാവ് മായായോഗത്താൽ…
1.43.23
मया वञ्चयितव्योऽसौ क उपायो भवेदिति ।
ततस्तापसरूपेण प्राहिणोत्स भुजंगमान् ॥ १.४३.२३ ॥
"ഞാൻ ഇയാളെ എങ്ങനെ വഞ്ചിക്കണം? എന്ത് ഉപായമുണ്ടാകും?" എന്ന് ചിന്തിച്ച് അവൻ തപസ്വിയുടെ വേഷത്തിൽ സർപ്പങ്ങളെ അയച്ചു.
1.43.24
फलपत्रोदकं गृह्य राज्ञे नागोऽथ तक्षकः ।
गच्छध्वं यूयमव्यग्रा राजानं कार्यवत्तया ॥ १.४३.२४ ॥
"പഴങ്ങളും ഇലകളും വെള്ളവും എടുത്ത്, നിങ്ങളെല്ലാവരും ശാന്തമായി ഒരു ലക്ഷ്യത്തോടെ രാജാവിന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകുവിൻ." അപ്പോൾ നാഗനായ തക്ഷകൻ (സർപ്പങ്ങളോട് പറഞ്ഞു)…
1.43.25
फलपत्रोदकं नागाः प्रतिग्राहयितुं नृपम् ।
ते तक्षकसमादिष्टास्तथा चक्रुर्भुजङ्गमाः ॥ १.४३.२५ ॥
രാജാവിന് പഴങ്ങളും ഇലകളും വെള്ളവും നൽകുന്നതിന്, തക്ഷകന്റെ കല്പനപ്രകാരം ആ സർപ്പങ്ങൾ അപ്രകാരം ചെയ്തു.
1.43.26
उपनिन्युस्तथा राज्ञे दर्भानम्भः फलानि च ।
तच्च सर्वं स राजेन्द्रः प्रतिजग्राह वीर्यवान् ॥ १.४३.२६ ॥
അവർ രാജാവിന് ദർഭപ്പുല്ലും വെള്ളവും പഴങ്ങളും സമർപ്പിച്ചു; ശക്തനായ ആ രാജേന്ദ്രൻ അതെല്ലാം സ്വീകരിച്ചു.
1.43.27
कृत्वा तेषां च कार्याणि गम्यतामित्युवाच तान् ।
गतेषु तेषु नागेषु तापसच्छद्मरूपिषु ॥ १.४३.२७ ॥
അവരുടെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്തശേഷം, "പൊയ്‌ക്കൊള്ളുക" എന്ന് അവരോട് പറഞ്ഞു; തപസ്വികളുടെ വേഷം ധരിച്ച ആ സർപ്പങ്ങൾ പോയപ്പോൾ,
1.43.28
अमात्यान्सुहृदश्चैव प्रोवाच स नराधिपः ।
भक्षयन्तु भवन्तो वै स्वादूनीमानि सर्वशः ॥ १.४३.२८ ॥
ആ നരാധിപൻ തന്റെ അമാത്യന്മാരോടും സുഹൃത്തുക്കളോടും പറഞ്ഞു: "നിങ്ങളെല്ലാവരും ഈ മധുരമുള്ള ഫലങ്ങളെല്ലാം ഭക്ഷിച്ചുകൊള്ളുക."
1.43.29
तापसैरुपनीतानि फलानि सहिता मया ।
ततो राजा ससचिवः फलान्यादातुमैच्छत ॥ १.४३.२९ ॥
"തപസ്വികൾ കൊണ്ടുവന്ന ഈ ഫലങ്ങൾ എന്നോടൊപ്പം." അപ്പോൾ രാജാവ് മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം ആ ഫലങ്ങൾ എടുക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
1.43.30
विधिना संप्रयुक्तो वै ऋषिवाक्येन तेन तु ।
यस्मिन्नेव फले नागस्तमेवाभक्षयत्स्वयम् ॥ १.४३.३० ॥
മുനിവാക്യത്താലും വിധിയാലും പ്രേരിതനായി, ഏത് ഫലത്തിലാണോ നാഗൻ ഉണ്ടായിരുന്നത് ആ ഫലം തന്നെ രാജാവ് സ്വയം ഭക്ഷിച്ചു.
1.43.31
ततो भक्षयतस्तस्य फलात्कृमिरभूदणुः ।
ह्रस्वकः कृष्णनयनस्ताम्रवर्णोऽथ शौनक ॥ १.४३.३१ ॥
അപ്പോൾ അവൻ ആ പഴം ഭക്ഷിക്കുമ്പോൾ അതിൽനിന്ന് ഒരു ചെറിയ പുഴു ഉണ്ടായി; അത് ഹ്രസ്വവും കറുത്ത കണ്ണുകളും ചെമ്പുനിറവുമുള്ളതായിരുന്നു, ഹേ ശൗനക.
1.43.32
स तं गृह्य नृपश्रेष्ठः सचिवानिदमब्रवीत् ।
अस्तमभ्येति सविता विषादद्य न मे भयम् ॥ १.४३.३२ ॥
ആ രാജശ്രേഷ്ഠൻ അത് എടുത്തുകൊണ്ട് മന്ത്രിമാരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'സൂര്യൻ അസ്തമിക്കാറായി; ഇന്ന് ഈ വിഷം കൊണ്ട് എനിക്ക് ഭയമില്ല.'
1.43.33
सत्यवागस्तु स मुनिः कृमिर्मां दशतामयम् ।
तक्षको नाम भूत्वा वै तथा परिहृतं भवेत् ॥ १.४३.३३ ॥
ആ മുനി സത്യവാദിയാകട്ടെ; ഈ പുഴു തക്ഷകൻ എന്ന പേരിൽ എന്നെ കടിക്കട്ടെ; അപ്പോൾ അത് നിറവേറും.
1.43.34
ते चैनमन्ववर्तन्त मन्त्रिणः कालचोदिताः ।
एवमुक्त्वा स राजेन्द्रो ग्रीवायां सन्निवेश्यह ॥ १.४३.३४ ॥
കാലചോദിതരായ മന്ത്രിമാരും അവനെ അനുസരിച്ചു. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ രാജേന്ദ്രൻ അതിനെ കഴുത്തിൽ വെച്ചു.
1.43.35
कृमिकं प्राहसत्तूर्णं मुमूर्षुर्नष्टचेतनः ।
प्रहसन्नेव भोगेन तक्षकेणाभिवेष्टितः ॥ १.४३.३५ ॥
മരണാസന്നനും ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടവനുമായ അവൻ ഉടൻ ആ പുഴുവിനെ നോക്കി ചിരിച്ചു; ചിരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ തക്ഷകന്റെ ചുരുളുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടു.
1.43.36
तस्मात्फलाद्विनिष्क्रम्य यत्तद्राज्ञे निवेदितम् ।
वेष्टयित्वा च भोगेन विनद्य च महास्वनम्।
अदशत्पृथिवीपालं तक्षकः पन्नगेश्वरः ॥ १.४३.३६ ॥
ആ പഴത്തിൽനിന്ന് പുറത്തുവന്ന്, രാജാവിനോട് മുൻപേ അറിയിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ, അവനെ ചുരുളുകളാൽ ചുറ്റി, മഹാശബ്ദത്തിൽ ഗർജിച്ച്, നാഗേശ്വരനായ തക്ഷകൻ ഭൂപാലനെ കടിച്ചു.