મહાભારત · અધ્યાય 1.44
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.44.1
तं तथा मन्त्रिणो दृष्ट्वा भोगेन परिवेष्टितम् ।
विषण्णवदनाः सर्वे रुरुदुर्भृशदुःखिताः ॥ १.४४.१ ॥
મંત્રીઓએ તેને સર્પના વીંટાળા વડે આ રીતે વીંટળાયેલો જોયો; બધાના મુખ ઉદાસ થઈ ગયાં અને તેઓ અત્યંત દુઃખથી રડવા લાગ્યા.
1.44.2
तं तु नागं ततो दृष्ट्वा मन्त्रिणस्ते प्रदुद्रुवुः ।
अपश्यन्त तथा यान्तमाकाशे नागमद्भुतम् ॥ १.४४.२ ॥
પછી તે નાગને જોઈને મંત્રીઓ ભાગી ગયા; અને આકાશમાં જતો તે અદ્ભુત નાગ તેમણે જોયો.
1.44.3
सीमन्तमिव कुर्वाणं नभसः पद्मवर्चसम् ।
तक्षकं पन्नगश्रेष्ठं भृशं शोकपरायणाः ॥ १.४४.३ ॥
આકાશને સીમંત પહેરાવતો હોય તેમ, કમળ જેવા વર્ણવાળો, સર્પોમાં શ્રેષ્ઠ તક્ષક; તેઓ અત્યંત શોકમાં ડૂબી ગયા.
1.44.4
ततस्तु ते तद्गृहमग्निना वृतं ।
प्रदीप्यमानं विषजेन भोगिनः।
भयात्परित्यज्य दिशः प्रपेदिरे ।
पपात तच्चाशनिताडितं यथा ॥ १.४४.४ ॥
પછી તે સર્પો, અગ્નિથી ઘેરાયેલા અને વિષની જ્વાળાથી બળતા તે ઘરને ભયથી છોડીને દિશાઓ તરફ ભાગી ગયા; અને તે ઘર વીજળીથી આહત થયું હોય તેમ પડી ગયું.
1.44.5
ततो नृपे तक्षकतेजसाहते ।
प्रयुज्य सर्वाः परलोकसत्क्रियाः।
शुचिर्दिजो राजपुरोहितस्तदा ।
तथैव ते तस्य नृपस्य मन्त्रिणः ॥ १.४४.५ ॥
પછી તક્ષકના તેજથી રાજા હણાયો, ત્યારે શુચિ એવા રાજપુરોહિત બ્રાહ્મણે પરલોક માટેની બધી યોગ્ય ક્રિયાઓ કરાવી; તેમ જ તે રાજાના મંત્રીઓએ પણ કર્યું.
1.44.6
नृपं शिशुं तस्य सुतं प्रचक्रिरे ।
समेत्य सर्वे पुरवासिनो जनाः।
नृपं यमाहुस्तममित्रघातिनं ।
कुरुप्रवीरं जनमेजयं जनाः ॥ १.४४.६ ॥
નગરવાસીઓ બધા ભેગા થઈને તે રાજાના શિશુ પુત્રને રાજા બનાવ્યો; શત્રુઘાતક, કુરુવીર જનમેજય એવું લોકો જેને કહેતા.
1.44.7
स बाल एवार्यमतिर्नृपोत्तमः ।
सहैव तैर्मन्त्रिपुरोहितैस्तदा।
शशास राज्यं कुरुपुंगवाग्रजो ।
यथाऽस्य वीरः प्रपितामहस्तथा ॥ १.४४.७ ॥
તે બાળક હોવા છતાં ઉત્તમ રાજા, આર્યમતિ, ત્યારે મંત્રીઓ અને પુરોહિતો સાથે કુરુવંશના શ્રેષ્ઠ વૃષભોમાં અગ્રજ બનીને રાજ્ય શાસન કરવા લાગ્યો, જેમ તેના વીર પરદાદાએ કર્યું હતું.
1.44.8
ततस्तु राजानममित्रतापनं ।
समीक्ष्य ते तस्य नृपस्य मन्त्रिणः।
सुवर्णवर्माणमुपेत्य काशिप ।
वपुष्टमार्थं वरयांप्रचक्रमुः ॥ १.४४.८ ॥
ત્યારે શત્રુઓને તાપ આપનાર તે રાજાને જોઈને તેના મંત્રીઓ સુવર્ણકવચધારી રાજા પાસે જઈને, હે કાશિરાજ, વપુષ્ટમા માટે વર માંગવા લાગ્યા.
1.44.9
ततः स राजा प्रददौ वपुष्टमां ।
कुरुप्रवीराय परीक्ष्य धर्मतः।
स चापि तां प्राप्य मुदा युतोऽभव-
न्न चान्यनारीषु मनो दधे क्वचित् ॥ १.४४.९ ॥
પછી તે રાજાએ ધર્મ અનુસાર પરીક્ષા કરીને વપુષ્ટમાને કુરુવીરશ્રેષ્ઠને આપી. તેણે પણ તેને મેળવીને આનંદિત થઈ, અન્ય સ્ત્રીઓ તરફ ક્યારેય મન લગાવ્યું નહીં.
1.44.10
सरःसु फुल्लेषु वनेषु चैव ।
प्रसन्नचेता विजहार वीर्यवान्।
तथा स राजन्यवरो विजह्रिवान् ।
यथोर्वशीं प्राप्य पुरा पुरूरवाः ॥ १.४४.१० ॥
ખીલેલાં સરોવરોમાં અને વનોમાં પ્રસન્ન મનથી તે પરાક્રમી વિહરવા લાગ્યો. પૂર્વે ઉર્વશીને પામીને પુરૂરવા જેમ વિહરતા હતા, તેમ તે શ્રેષ્ઠ રાજા પણ વિહર્યો.
1.44.11
वपुष्टमा चापि वरं पतिव्रता ।
प्रतीतरूपा समवाप्य भूपतिम्।
भावेन रामा रमयांबभूव तं ।
विहारकालेष्ववरोधसुन्दरी ॥ १.४४.११ ॥
વપુષ્ટમા પણ પોતાના શ્રેષ્ઠ પતિ પ્રત્યે પતિવ્રતા થઈ, પ્રસિદ્ધ રૂપવાળી, તે ભૂપતિને પામીને પ્રેમથી તેને રમાડતી; વિહારના સમયોમાં તે અંતઃપુરની સુંદરી હતી.