มหาภารตะ · อัธยายะ 1.44
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.44.1
तं तथा मन्त्रिणो दृष्ट्वा भोगेन परिवेष्टितम् ।
विषण्णवदनाः सर्वे रुरुदुर्भृशदुःखिताः ॥ १.४४.१ ॥
เมื่อเห็นพระองค์ถูกขดของงูรัดไว้เช่นนั้น เหล่าเสนาอำมาตย์ทั้งหมด หน้าเศร้าหมอง ต่างร้องไห้ด้วยความทุกข์อย่างยิ่ง
1.44.2
तं तु नागं ततो दृष्ट्वा मन्त्रिणस्ते प्रदुद्रुवुः ।
अपश्यन्त तथा यान्तमाकाशे नागमद्भुतम् ॥ १.४४.२ ॥
ครั้นเห็นงูตัวนั้น เหล่าเสนาอำมาตย์ก็วิ่งหนีไป และเห็นงูอัศจรรย์นั้นกำลังเคลื่อนไปบนท้องฟ้าเช่นนั้น
1.44.3
सीमन्तमिव कुर्वाणं नभसः पद्मवर्चसम् ।
तक्षकं पन्नगश्रेष्ठं भृशं शोकपरायणाः ॥ १.४४.३ ॥
ตักษกะ ผู้เป็นยอดแห่งงูทั้งหลาย มีสีดุจดอกบัว ดูประหนึ่งกำลังแหวกท้องฟ้าเหมือนแสกผม เหล่าอำมาตย์จมอยู่กับความโศกอย่างสิ้นเชิง
1.44.4
ततस्तु ते तद्गृहमग्निना वृतं ।
प्रदीप्यमानं विषजेन भोगिनः।
भयात्परित्यज्य दिशः प्रपेदिरे ।
पपात तच्चाशनिताडितं यथा ॥ १.४४.४ ॥
ครั้นนั้น งูทั้งหลายด้วยความกลัว ได้ละทิ้งเรือนนั้นซึ่งถูกไฟล้อมและลุกโชติช่วงด้วยพิษ แล้วหนีไปทุกทิศทาง และเรือนนั้นก็ล้มลงเหมือนถูกสายฟ้าฟาด
1.44.5
ततो नृपे तक्षकतेजसाहते ।
प्रयुज्य सर्वाः परलोकसत्क्रियाः।
शुचिर्दिजो राजपुरोहितस्तदा ।
तथैव ते तस्य नृपस्य मन्त्रिणः ॥ १.४४.५ ॥
ครั้นพระราชาถูกพลังของตักษกะฟาดลงแล้ว พราหมณ์ผู้บริสุทธิ์ซึ่งเป็นปุโรหิตของราชา ได้ประกอบพิธีศพทั้งปวงเพื่อโลกหน้า และเหล่าอำมาตย์ของพระราชานั้นก็ทำเช่นเดียวกัน
1.44.6
नृपं शिशुं तस्य सुतं प्रचक्रिरे ।
समेत्य सर्वे पुरवासिनो जनाः।
नृपं यमाहुस्तममित्रघातिनं ।
कुरुप्रवीरं जनमेजयं जनाः ॥ १.४४.६ ॥
ชาวนครทั้งหมดประชุมกันแล้วอภิเษกโอรสของพระราชานั้นซึ่งยังเป็นทารกให้เป็นกษัตริย์ ผู้ที่ประชาชนเรียกว่า ชนเมชัย ผู้ปราบศัตรู วีรบุรุษแห่งกุรุ
1.44.7
स बाल एवार्यमतिर्नृपोत्तमः ।
सहैव तैर्मन्त्रिपुरोहितैस्तदा।
शशास राज्यं कुरुपुंगवाग्रजो ।
यथाऽस्य वीरः प्रपितामहस्तथा ॥ १.४४.७ ॥
แม้ยังเป็นเด็ก ผู้เป็นกษัตริย์ผู้ประเสริฐนั้นมีจิตใจสูงส่ง ได้ปกครองราชอาณาจักรร่วมกับเหล่าอำมาตย์และปุโรหิตในขณะนั้น ท่านผู้เป็นพี่ใหญ่ของบรรดาวัวกุรุผู้ประเสริฐ เช่นเดียวกับปู่ทวดผู้กล้าหาญของท่านที่เคยปกครองมาแล้ว
1.44.8
ततस्तु राजानममित्रतापनं ।
समीक्ष्य ते तस्य नृपस्य मन्त्रिणः।
सुवर्णवर्माणमुपेत्य काशिप ।
वपुष्टमार्थं वरयांप्रचक्रमुः ॥ १.४४.८ ॥
ครั้นนั้น เหล่าอำมาตย์ของพระราชานั้น เมื่อเห็นพระราชาผู้ทำให้ศัตรูหวั่นไหว จึงเข้าไปหาพระราชาผู้มีเกราะทอง ผู้เป็นเจ้าแห่งกาศี และเริ่มขอวปุษฏมาให้เป็นคู่ครองของพระองค์
1.44.9
ततः स राजा प्रददौ वपुष्टमां ।
कुरुप्रवीराय परीक्ष्य धर्मतः।
स चापि तां प्राप्य मुदा युतोऽभव-
न्न चान्यनारीषु मनो दधे क्वचित् ॥ १.४४.९ ॥
ครั้นนั้น พระราชาพระองค์นั้นทรงพิจารณาโดยธรรมแล้ว จึงประทานวปุษฏมาแก่วีรบุรุษผู้เป็นยอดแห่งกุรุ ส่วนท่านผู้นั้นเมื่อได้นางแล้วก็เปี่ยมด้วยความยินดี และมิได้ทรงตั้งจิตไปในสตรีอื่นเลยแม้สักครั้ง
1.44.10
सरःसु फुल्लेषु वनेषु चैव ।
प्रसन्नचेता विजहार वीर्यवान्।
तथा स राजन्यवरो विजह्रिवान् ।
यथोर्वशीं प्राप्य पुरा पुरूरवाः ॥ १.४४.१० ॥
ท่านผู้มีกำลังได้ท่องเที่ยวเล่นสนุกในสระที่บานสะพรั่งและในป่า ด้วยจิตที่แช่มชื่น กษัตริย์ผู้ประเสริฐนั้นทรงท่องเที่ยวเล่นสนุกเช่นนั้น ดุจพระปุรูรวัสในกาลก่อน เมื่อได้อุรวศีแล้ว
1.44.11
वपुष्टमा चापि वरं पतिव्रता ।
प्रतीतरूपा समवाप्य भूपतिम्।
भावेन रामा रमयांबभूव तं ।
विहारकालेष्ववरोधसुन्दरी ॥ १.४४.११ ॥
แม้วปุษฏมาผู้มีความซื่อสัตย์ต่อสามีอย่างประเสริฐ มีรูปโฉมงดงามเป็นที่รู้จัก เมื่อได้ครองพระราชาแล้ว นางก็ทำให้พระองค์ยินดีด้วยความรัก เป็นความงามแห่งห้องในวาระแห่งการสำราญ