ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.45.1
एतस्मिन्नेव काले तु जरत्कारुर्महातपाः ।
चचार पृथिवीं कृत्स्नां यत्रसायंगृहो मुनिः ॥ १.४५.१ ॥
ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਮਹਾਤਪਸ੍ਵੀ ਜਰਤਕਾਰੁ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਦੇ ਸਨ; ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆਵੇ, ਉਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਘਰ ਸੀ।
1.45.2
चरन्दीक्षां महातेजा दुश्चरामकृतात्मभिः ।
तीर्थेष्वाप्लवनं कुर्वन्पुण्येषु विचचार ह ॥ १.४५.२ ॥
ਅਸੰਜਮੀਆਂ ਲਈ ਔਖੀ ਦੀਖਿਆ ਪਾਲਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਪੁੰਨ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਵਿਚਰਦੇ ਸਨ।
1.45.3
वायुभक्षो निराहारः शुष्यन्नहरहर्मुनिः ।
सं ददर्श पितॄन्गर्ते लम्बमानानधोमुखान् ॥ १.४५.३ ॥
ਕੇਵਲ ਹਵਾ ਖਾ ਕੇ, ਭੁੱਖੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਸੁੱਕਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਇੱਕ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਹੇਠਾਂ ਲਟਕਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ।
1.45.4
एकतन्त्ववशिष्टं वै वीरणस्तम्बमाश्रितान् ।
तं तन्तुं च शनैराखुमाददानं बिलेशयम् ॥ १.४५.४ ॥
ਇੱਕ ਤੰਦ ਬਚੀ ਵੀਰਣ ਘਾਹ ਦੀ ਡੰਡੀ ਨੂੰ ਉਹ ਫੜੀ ਬੈਠੇ ਸਨ; ਉਸ ਤੰਦ ਨੂੰ ਬਿੱਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਚੂਹਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕੁਤਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
1.45.5
निराहारान्कृशान्दीनान्गर्ते स्वत्राणमिच्छतः ।
उपसृत्य स तान्दीनान्दीनरूपोऽभ्यभाषत ॥ १.४५.५ ॥
ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਭੁੱਖੇ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਦੀਨ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਚਾਹੁੰਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਨ ਪਿਤਰਾਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਵੀ ਦੀਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
1.45.6
के भवन्तोऽवलम्बन्ते वीरमस्तम्बमाश्रिताः ।
दुर्बलं खादितैर्मूलैराखुना बिलवासिना ॥ १.४५.६ ॥
ਬਿੱਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਚੂਹੇ ਦੁਆਰਾ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕੁਤਰ ਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਈ ਵੀਰਣ ਦੀ ਡੰਡੀ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਲਟਕਦੇ ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ?
1.45.7
वीरणस्तम्बके मूलं यदप्येकमिह स्थितम् ।
तद्भप्ययं शनैराखुरादत्ते दशनैः शितैः ॥ १.४५.७ ॥
ਵੀਰਣ ਸਤੰਭ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਬਚੀ ਹੋਈ ਇੱਕ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਚੂਹਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੇ ਤਿੱਖੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਕੁਤਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
1.45.8
छेत्स्यतेऽल्पावशिष्टत्वादेतदप्यचिरादिव ।
ततस्तु पतितारोऽत्र गर्ते व्यक्तमधोमुखाः ॥ १.४५.८ ॥
ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਹੀ ਬਚਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵੀ ਛੇਤੀ ਹੀ ਕੱਟਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇੱਥੇ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਹੇਠਾਂ ਕਰਕੇ ਡਿੱਗ ਪਵੋਗੇ।
1.45.9
अत्र मे दुःखमुत्पन्नं दृष्ट्वा युष्मानधोमुखान् ।
कृच्छ्रामापदमापन्नान्प्रियं किं करवाणि वः ॥ १.४५.९ ॥
ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿਰ ਹੇਠਾਂ ਕਰਕੇ ਕਠਿਨ ਬਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਕਿਹੜਾ ਪਿਆਰਾ ਕੰਮ ਮੈਂ ਕਰਾਂ?
1.45.10
तपसोऽस्य चतुर्थेन तृतीयेनाथ वा पुनः ।
अर्धेन वापि निस्तर्तुमापदं ब्रूत मा चिरम् ॥ १.४५.१० ॥
ਮੇਰੀ ਇਸ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਅੱਧੀ ਨਾਲ ਵੀ ਇਸ ਬਿਪਤਾ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ? ਦੇਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਦੱਸੋ।
1.45.11
अथवापि समग्रेण तरन्तु तपसा मम ।
भवन्तः सर्व एवेह काममेवं विधीयताम् ॥ १.४५.११ ॥
ਜਾਂ ਮੇਰੀ ਪੂਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇੱਥੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਓ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
1.45.12
कुतो भवान्ब्रह्मचारी यो नस्त्रातुमिहेच्छसि ।
न तु विप्राग्र्य तपसा शक्यमेतद्व्यपोहितुम् ॥ १.४५.१२ ॥
ਤੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਦਾ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੈਂ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ? ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਇਹ ਬਿਪਤਾ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
1.45.13
अस्ति नस्तात तपसः फलं प्रवदतां वर ।
संतानप्रक्षयाद्ब्रह्मन्पतामो निरयेऽशुचौ ॥ १.४५.१३ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤਪ ਦਾ ਫਲ ਸਾਡੇ ਲਈ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੰਤਾਨ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ਼ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਅਸ਼ੁੱਧ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਹਾਂ।
1.45.14
सन्तानं हि परो धर्मं एवमाह पितामहः ।
लम्बतामिह नस्तात न ज्ञानं प्रतिभाति वै ॥ १.४५.१४ ॥
ਸੰਤਾਨ ਹੀ ਪਰਮ ਧਰਮ ਹੈ, ਇਹ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਲਟਕ ਰਹੇ ਹਾਂ; ਸਾਨੂੰ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸੁੱਝਦਾ।
1.45.15
येन त्वां नाभिजानीमो लोके विख्यातपौरुषम् ।
वृद्धो भवान्महाभागोयोनः शोच्यान्सुदुःखितान ॥ १.४५.१५ ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਤੁਸੀਂ ਬਜ਼ੁਰਗ, ਮਹਾਭਾਗਾ ਹੋ, ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਤਰਸਯੋਗ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋ।
1.45.16
शोचते चैव कारुण्याच्छृणु ये वै वयं द्विज ।
यायावरा नाम वयमृषयः संशितव्रताः ॥ १.४५.१६ ॥
ਕਰੁਣਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਉਹ ਸੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦਵਿਜ, ਸੁਣੋ: ਅਸੀਂ ਯਾਯਾਵਰ ਨਾਮਕ ਰਿਸ਼ੀ ਹਾਂ, ਕਠੋਰ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ।
1.45.17
लोकात्पुम्यादिह भ्रष्टाः सन्तानप्रक्षयान्मुने ।
प्रणष्टं नस्तपस्तीव्रं न हि नस्तन्तुरस्ति वै ॥ १.४५.१७ ॥
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਸੰਤਾਨ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ਼ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਪੁੰਨ ਲੋਕ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਡਿੱਗੇ ਹਾਂ। ਸਾਡਾ ਘੋਰ ਤਪ ਨਾਸ਼ ਹੋਇਆ; ਸਾਡਾ ਵੰਸ਼-ਤੰਤੂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।
1.45.18
अस्तित्वेकोऽद्य नस्तन्तुः सोऽपि नास्ति यथा तथा ।
मन्दभाग्योऽल्पभाग्यानां तप एकं समास्थितः ॥ १.४५.१८ ॥
ਅੱਜ ਸਾਡਾ ਵੰਸ਼-ਤੰਤੂ ਇੱਕੋ ਹੈ; ਉਹ ਵੀ ਨਾ ਹੋਣ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਮੰਦਭਾਗੇ, ਥੋੜ੍ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਸਹਾਰਾ ਤਪ ਹੈ।
1.45.19
जरत्कारुरिति ख्यातो वेदवेदाङ्गपारगः ।
नियतात्मा महात्मा च सुव्रतः सुमहातपाः ॥ १.४५.१९ ॥
ਜਰਤਕਾਰੁ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਦੇ ਪਾਰਗਾਮੀ, ਸੰਜਮੀ, ਮਹਾਤਮਾ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਤਿ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਸਨ।
1.45.20
तेन स्म तपसो लोभात्कृच्छ्रमापादिता वयम् ।
न तस्य भार्या पुत्रो वा बान्धवो वाऽस्ति कश्चन ॥ १.४५.२० ॥
ਉਸ ਦੇ ਤਪ ਦੇ ਲੋਭ ਕਾਰਨ ਹੀ ਅਸੀਂ ਇਹ ਕਸ਼ਟ ਝੱਲ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਉਸ ਦੀ ਨਾ ਕੋਈ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਨਾ ਪੁੱਤਰ, ਨਾ ਕੋਈ ਬੰਧੂ।
1.45.21
तस्माल्लम्बामहे गर्ते नष्टसंज्ञा ह्यनाथवत् ।
स वक्तव्यस्त्वया दृष्टो ह्यस्माकं नाथवत्तया ॥ १.४५.२१ ॥
ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਹੋਸ਼ ਗੁਆ ਕੇ, ਅਨਾਥਾਂ ਵਾਂਗ ਇਸ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਲਟਕ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੋ ਤਾਂ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਸਾਡੇ ਲਈ ਰੱਖਿਅਕ ਬਣਨ।
1.45.22
पितरस्तेऽवलम्बन्ते गर्ते दीना अधोमुखाः ।
साधु दारान्कुरुष्वेति प्रजायस्वेति चाभि भोः ॥ १.४५.२२ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਰ ਦੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰ ਹੇਠਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਲਟਕ ਰਹੇ ਹਨ। 'ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰੋ' — ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖੋ, ਹੇ ਭਲੇ ਪੁਰਸ਼।
1.45.23
कुलतन्तुर्हि नः शिष्टः स एकैकस्तपोधन ।
यं तु पश्यसि नो ब्रह्मन्वीरणस्तम्बमाश्रयम् ॥ १.४५.२३ ॥
ਸਾਡੀ ਕੁਲ ਦੀ ਤੰਦ ਬਾਕੀ ਹੈ ਸਿਰਫ਼ ਉਸੇ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਤਪੋਧਨ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਵੀਰਣ ਘਾਹ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲਈ ਵੇਖਦੇ ਹੋ, ਉਹੀ।
1.45.24
एषोऽस्माकं कुलस्तम्ब आस्ते स्वकुलवर्धनः ।
यानि पश्यसि वै ब्रह्मन्मूलानीहास्य वीरुधः ॥ १.४५.२४ ॥
ਇਹ ਸਾਡੇ ਕੁਲ ਦਾ ਥੰਮ੍ਹ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ। ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਏਥੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਵੇਲਾਂ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹੋ—
1.45.25
एते नस्तन्तवस्तात कालेन परिभक्षिताः ।
यत्त्वेतत्पश्यसि ब्रह्मन्मूलमस्यार्धभक्षितम् ॥ १.४५.२५ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਕਾਲ ਨੇ ਸਾਡੇ ਇਹ ਤੰਤੂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾ ਲਏ ਹਨ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਜੋ ਇਹ ਜੜ੍ਹ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ ਉਹ ਅੱਧੀ ਖਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।
1.45.26
यत्र लम्बामहे गर्ते सोऽप्येकस्तप आस्थितः ।
यमाखुं पश्यसि ब्रह्मन्काल एष महाबलः ॥ १.४५.२६ ॥
ਜਿਸ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਲਟਕਦੇ ਹਾਂ, ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੀ ਤਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਯਮ ਦਾ ਚੂਹਾ ਤੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ, ਇਹ ਕਾਲ ਮਹਾਬਲੀ ਹੈ।
1.45.27
स तं तपोरतं मन्दं शनैः क्षपयते तुदन् ।
जरत्कारुं तपोलुब्धं मन्दात्मानमचेतसम् ॥ १.४५.२७ ॥
ਉਹ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕੁਤਰ ਕੇ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਪ ਦੇ ਲਾਲਚੀ ਜਰਤਕਾਰੂ ਨੂੰ, ਮੰਦ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਨੂੰ।
1.45.28
न हि नस्तत्तपस्तस्य तारयिष्यति सत्तम ।
छिन्नमूलान्परिभ्रष्टान्कालोपहतचेतसः ॥ १.४५.२८ ॥
ਹੇ ਸਤਮ, ਉਸਦਾ ਉਹ ਤਪ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਤਾਰੇਗਾ; ਜੜ੍ਹਾਂ ਕੱਟੇ ਹੋਏ, ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨਾਲ ਮਨ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਸਾਨੂੰ।
1.45.29
अधः प्रविष्टान्पश्यास्मान्यथा दुष्कृतिनस्तथा ।
अस्मासु पतितेष्वत्र सह सर्वैः सबान्धवैः ॥ १.४५.२९ ॥
ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਸਾਨੂੰ ਵੇਖ, ਜਿਵੇਂ ਬੁਰੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਡਿੱਗਣ ਤੇ ਸਾਰੇ ਬੰਧੂਆਂ ਸਮੇਤ।
1.45.30
छिन्नः कालेन सोऽप्यत्र गन्ता वै नरकं ततः ।
तपो वाऽप्यथ चा यज्ञो यच्चान्यत्पावनं महत् ॥ १.४५.३० ॥
ਕਾਲ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਤਪ ਜਾਂ ਯੱਗ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ।
1.45.31
तत्सर्वं न समं तात संतत्येति सतां मतम् ।
स तात दृष्ट्वा ब्रूयास्तं जरत्कारुं तपोधन ॥ १.४५.३१ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਸਭ ਸੰਤਾਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ; ਇਹੀ ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮਤ ਹੈ। ਹੇ ਤਪੋਧਨ, ਉਹ ਵੇਖ ਕੇ ਜਰਤਕਾਰੂ ਨੂੰ ਆਖੀਂ।
1.45.32
यथा दृष्टमिदं चात्र त्वयाऽऽख्येयमशेषतः ।
यथा दारान्प्रकुर्यात्स पुत्रानुत्पादयेद्यथा ॥ १.४५.३२ ॥
ਇੱਥੇ ਜੋ ਤੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ ਉਹ ਸਭ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣਾ। ਉਹ ਪਤਨੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਕਰੇ।
1.45.33
वा ब्रह्मंस्त्वया वाच्यः सोऽस्माकं नाथवत्तया ।
बान्धवानां हितस्येह यथा चात्मकुलं तथा ॥ १.४५.३३ ॥
ਜਾਂ ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਣਾ ਹੈ: ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਰੱਖਿਅਕ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇ; ਇੱਥੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਲਈ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ।
1.45.34
कस्त्वं बन्धुमिवास्माकमनुशोचसि सत्तम ।
श्रोतुमिच्छाम सर्वेषां को भवानिह तिष्ठति ॥ १.४५.३४ ॥
ਹੇ ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵਾਂਗ ਸਾਡੇ ਲਈ ਤੂੰ ਸੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਇੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।