มหาภารตะ · อัธยายะ 1.46

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.46.1

एतच्छ्रुत्वा जरत्कारुर्भृशं शोकपरायणः ।
उवाच तान्पितॄन्दुःखाद्बाष्पसंदिग्धया गिरा ॥ १.४६.१ ॥

เมื่อได้ฟังดังนี้ ชรัตการุผู้จมอยู่ในความโศกอย่างยิ่ง กล่าวกับบรรพบุรุษเหล่านั้นด้วยเสียงสะอื้นเพราะทุกข์ น้ำตาคลอ

1.46.2

मम पूर्वे भवन्तो वै पितरः सपितामहाः ।
तद्ब्रूत यन्मया कार्यं भवतां प्रियकाम्यया ॥ १.४६.२ ॥

ข้าแต่บรรพบุรุษของข้า ท่านทั้งหลายเป็นบิดาและปู่ย่าตายายของข้าแท้จริง ขอจงบอกข้าว่าข้าควรทำสิ่งใด เพื่อให้เป็นที่พอใจของท่าน

1.46.3

अहमेव जरत्कारुः किल्बिषी भवतां सुतः ।
ते दण्डं धारयत मे दुष्कृतेरकृतात्मनः ॥ १.४६.३ ॥

ข้าคือชรัตการุ บุตรผู้มีบาปของท่าน ขอท่านทั้งหลายลงโทษข้า ผู้จิตใจยังไม่บริสุทธิ์เพราะการกระทำชั่วของตนเอง

1.46.4

पुत्र दिष्ट्याऽसि संप्राप्त इमं देशं यदृच्छया ।
किमर्थं च त्वया ब्रह्मन्न कृतो दारसङ्ग्रहः ॥ १.४६.४ ॥

ลูกเอ๋ย โชคดีที่เจ้ามาถึงสถานที่นี้โดยบังเอิญ แต่ข้าแต่พราหมณ์ เหตุใดเจ้าจึงยังไม่แต่งงานมีภรรยา

1.46.5

ममायं पितरो नित्यं हृद्यर्थः परिवर्तते ।
ऊर्ध्वरेताः शरीरं वै प्रापयेयममुत्र वै ॥ १.४६.५ ॥

ข้าแต่บรรพบุรุษ จุดมุ่งหมายในใจของข้านี้คงอยู่เสมอ คือจะมีเมล็ดพันธุ์พุ่งขึ้นสู่เบื้องบน และจะไปถึงโลกอีกโลกหนึ่งด้วยร่างกายนี้เอง

1.46.6

न दारान्वै करिष्येऽहमिति मे भावितं मनः ।
एवं दृष्ट्वा तु भवतः शकुन्तानिव लम्बतः ॥ १.४६.६ ॥

ใจของข้าตั้งมั่นแล้วว่า ข้าจะไม่มีภรรยาเลยแน่นอน แต่เมื่อเห็นท่านห้อยหัวอยู่เช่นนี้ดุจนกทั้งหลาย

1.46.7

मया निवर्तिता बुद्धिर्ब्रह्मचर्यात्पितामहाः ।
करिष्ये वः प्रियं कामं निवेक्ष्येऽहमसंशयम् ॥ १.४६.७ ॥

ข้าแต่ปู่ย่าตายาย ข้าได้เปลี่ยนความคิดของข้าจากการถือพรหมจรรย์แล้ว ข้าจะทำสิ่งที่เป็นที่รักและเป็นความปรารถนาของท่าน ข้าจะมีภรรยาแน่นอนโดยไม่ต้องสงสัย

1.46.8

सनाम्नीं यद्यहं कन्यामुपलप्स्ये कदाचन ।
भविष्यति च या काचिद्भैक्ष्यवत्स्वयमुद्यता ॥ १.४६.८ ॥

หากวันหนึ่งข้าได้หญิงสาวที่มีชื่อเดียวกับข้า และหญิงใดก็ตามที่เสนอตนเองด้วยความเต็มใจ ดุจของบิณฑบาต

1.46.9

प्रतिग्रहीता तामस्मि न भरेयं च यामहम् ।
एवंविधमहं कुर्यां निवेशं प्राप्नुयां यदि।
अन्यथा न करिष्येऽहं सत्यमेतत्पितामहाः ॥ १.४६.९ ॥

ข้าจะรับนางไว้ แต่ข้าจะไม่เลี้ยงดูนาง หากข้าได้การแต่งงานเช่นนั้น ข้าจะทำเช่นนั้น มิฉะนั้นข้าจะไม่ทำ นี่คือความจริง ข้าแต่ปู่ย่าตายาย

1.46.10

तत्र चोत्पत्स्यते जन्तुर्भवतां तारणाय वै ।
शाश्वताश्चाव्ययाश्चैव तिष्ठन्तु पितरो मम ॥ १.४६.१० ॥

ที่นั่นจะมีสิ่งมีชีวิตหนึ่งเกิดขึ้นแน่นอน เพื่อการช่วยพวกท่านให้พ้นทุกข์ ขอบรรพบุรุษของข้าจงดำรงอยู่ตลอดไป ไม่รู้สิ้นและไม่เสื่อมสลาย

1.46.11

एवमुक्त्वा तु स पितॄंश्चचार पृथिवी मुनिः ।
न च स्म लभते भार्यां वृद्धोऽयमिति शानक ॥ १.४६.११ ॥

เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว ฤๅษีผู้นั้นก็เที่ยวไปในแผ่นดินพร้อมกับบรรพบุรุษ ข้าแต่ศานกะ เขาไม่อาจได้ภรรยาเลย เพราะพวกนางคิดว่า "ชายผู้นี้แก่แล้ว"

1.46.12

यदा निर्वेदमापन्नः पितृभिश्चोदिस्तथा ।
तदाऽरण्यं स गत्वोच्चैश्चुक्रोश भृशदुःखितः ॥ १.४६.१२ ॥

เมื่อเขาตกอยู่ในความท้อแท้ และบรรพบุรุษก็เร่งเร้าเช่นนั้น เขาจึงเข้าป่าไปและร้องดังลั่นด้วยความทุกข์ทรมานอย่างยิ่ง

1.46.13

सत्वरण्यगतः प्राज्ञः पितॄणा हितकाम्यया ।
उवाच कन्यां याचामि तिस्रो वाचः शनैरिमाः ॥ १.४६.१३ ॥

ฤๅษีผู้มีปัญญาเข้าไปในป่า ด้วยความปรารถนาให้บรรพบุรุษได้รับความผาสุก จึงค่อยๆ กล่าวถ้อยคำสามประโยคนี้ว่า "ข้าขอหญิงสาวคนหนึ่ง"

1.46.14

यानि भूतानि सन्तीह स्थावराणि चराणि च ।
अन्तर्हितानि वा यानि तानि शृण्वन्तु मे वचः ॥ १.४६.१४ ॥

ขอให้สรรพสัตว์ทั้งหลายที่อยู่ที่นี่ ทั้งที่เคลื่อนที่ไม่ได้และเคลื่อนที่ได้ และที่ซ่อนอยู่ จงฟังถ้อยคำของข้า

1.46.15

उग्रे तपसि वर्तन्तं पितरश्चोदयन्ति माम् ।
निविशस्वेति दुःखार्ताः सन्तानस्य चिकीर्षया ॥ १.४६.१५ ॥

ขณะที่ข้ากำลังบำเพ็ญตบะอย่างเข้มข้น บรรพบุรุษซึ่งทุกข์ระทมกำลังเร่งเร้าข้าว่า "จงตั้งรกรากเถิด" ด้วยปรารถนาจะสืบวงศ์ตระกูลให้ต่อเนื่อง

1.46.16

निवेशायाखिलां भूमिं कन्याभैक्ष्यं चरामि भोः ।
दरिद्रो दुःखशीलश्च पितृभिः सन्नियोजितः ॥ १.४६.१६ ॥

เพื่อตั้งรกราก ข้าเที่ยวไปทั่วแผ่นดินเพื่อขอหญิงสาวเป็นบิณฑบาต ข้าแต่ผู้ฟังทั้งหลาย ข้าเป็นคนยากจนและมีอุปนิสัยเศร้าหมอง บรรพบุรุษได้มอบหมายภารกิจนี้ให้แก่ข้า

1.46.17

यस्य कन्याऽस्ति भूतस्य ये मयेह प्रकीर्तिताः ।
ते मे कन्यां प्रयच्छन्तु चरतः सर्वतोदिशम् ॥ १.४६.१७ ॥

ผู้ใดมีบุตรสาว และผู้ที่ข้าได้เอ่ยนามไว้ที่นี่ ขอให้ทุกท่านมอบหญิงสาวให้แก่ข้า ผู้เที่ยวไปทุกทิศทาง

1.46.18

मम कन्या सनाम्नी या भैक्ष्यवच्चोदिता भवेत् ।
भरेयं चैव यां नाहं तां मे कन्यां प्रयच्छत ॥ १.४६.१८ ॥

ขอให้มอบบุตรสาวผู้มีนามเดียวกับข้าให้แก่ข้า ผู้อาจถูกยกให้เป็นบิณฑบาต และซึ่งข้าจะไม่ต้องเลี้ยงดู

1.46.19

ततस्ते पन्नगा ये वै जरत्कारौ समाहिताः ।
तामादाय प्रवृत्तिं ते वासुकेः प्रत्यवेदयन् ॥ १.४६.१९ ॥

ครั้นนั้น พวกนาคที่จิตใจจดจ่ออยู่กับชรัตการุ ได้พานางนั้นไปและรายงานข่าวนี้แก่พระวาสุกี

1.46.20

तेषां श्रुत्वा स नागेन्द्रस्तां कन्यां समलङ्कृताम् ।
प्रगृह्यारण्यमगमत्समीपं तस्य पन्नगः ॥ १.४६.२० ॥

เมื่อได้ฟังคำของพวกนาคนั้นแล้ว จอมนาคก็รับหญิงสาวผู้ประดับประดาแล้วนั้นไว้ และเดินทางไปยังป่าใกล้ที่ฤๅษีอยู่

1.46.21

तत्र तां भैक्ष्यवत्कन्यां प्रादात्तस्मै महात्मने ।
नागेन्द्रो वासुकिर्ब्रह्मन्न स तां प्रत्यगृह्णत ॥ १.४६.२१ ॥

ที่นั้น พระวาสุกิ ผู้เป็นใหญ่แห่งนาค ได้ประทานหญิงสาวนั้นแก่ท่านผู้ยิ่งใหญ่นั้นเหมือนเป็นทาน แต่ข้าแต่พราหมณ์ ท่านมิได้รับนางไว้

1.46.22

असनामेति वै मत्वा भरणे चाविचारिते ।
मोक्षभावे स्थितश्चापि मन्दीभूतः परिग्रहे ॥ १.४६.२२ ॥

ท่านคิดว่า นางไม่ได้มีนามเดียวกับตน และยังมิได้พิจารณาถึงการเลี้ยงดู ท่านจึงคงอยู่ในภาวะแห่งการหลุดพ้น และเฉื่อยชาลงในการรับนางไว้

1.46.23

ततो नाम स कन्यायाः पप्रच्छ भृगुनन्दन ।
वासुकिं भरणं चास्या न कुर्यामित्युवाच ह ॥ १.४६.२३ ॥

ครั้นแล้ว ข้าแต่บุตรแห่งภฤคุ ท่านได้ถามชื่อของหญิงสาวนั้น แล้วกล่าวแก่พระวาสุกิว่า เราจะไม่เลี้ยงดูนางนี้