Mahābhārata · Adhyāya 1.47
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.47.1
वासुकिस्त्वब्रवीद्वाक्यं जरत्कारुमृषिं तदा ।
सनाम्नी तव कन्येयं स्वसा मे तपसान्विता ॥ १.४७.१ ॥
Entonces Vāsuki habló al sabio Jaratkāru con estas palabras: «Esta doncella, que lleva tu mismo nombre, es mi hermana, dotada de ascetismo.»
1.47.2
भरिष्यामि च ते भार्यां प्रतीच्छेमां द्विजोत्तम ।
रक्षणं च करिष्येऽस्याः सर्वशक्त्या तपोधन।
त्वदर्थं रक्ष्यते चैषा मया मुनिवरोत्तम ॥ १.४७.२ ॥
«Oh mejor de los dos veces nacidos, mantendré a tu esposa; acéptala. Oh tú, cuya riqueza es el ascetismo, la protegeré con todo mi poder. Oh mejor de los sabios excelentes, es por tu causa que ella es protegida por mí.»
1.47.3
न भरिष्येऽहमेतां वै एष मे समयः कृतः ।
अप्रियं च न कर्तव्यं कृते चैनां त्यजाम्यहम् ॥ १.४७.३ ॥
«No la mantendré; esta es la condición que he puesto. No debe hacerse nada desagradable; y si se hace, la abandonaré.»
1.47.4
प्रतिश्रुते तु नागेन भरिष्ये भगिनीमिति ।
जरत्कारुस्तदा वेश्म भुजगस्य जगाम ह ॥ १.४७.४ ॥
Cuando el nāga hubo prometido: «Mantendré a mi hermana», entonces Jaratkāru fue a la morada de la serpiente.
1.47.5
तत्र मन्त्रविदां श्रेष्ठस्तपोवृद्धो महाव्रतः ।
जग्राह पाणिं धर्मात्मा विधिमन्त्रपुरस्कृतम् ॥ १.४७.५ ॥
Allí, el más eminente de los conocedores de los mantras, anciano en ascetismo, de grandes votos y alma justa, tomó su mano, conforme al rito y con los mantras.
1.47.6
ततो वासगृहं रम्यं पन्नगेन्द्रस्य संमतम् ।
जगाम भार्याम दाय स्तूयमानो महर्षिभिः ॥ १.४७.६ ॥
Luego, a la encantadora cámara nupcial aprobada por el señor de las serpientes, marchó con su esposa, alabado por los grandes sabios.
1.47.7
शयनं तत्र संक्लृप्तं स्पर्ध्यास्तरणसंवृतम् ।
तत्र भार्यासहायो वै जरत्कारुरुवास ह ॥ १.४७.७ ॥
Allí se preparó un lecho cubierto con magníficas colchas, y allí habitó Jaratkāru, acompañado de su esposa.
1.47.8
स तत्र समयं चक्रे भार्यया सह सत्तमः ।
विप्रियं मे न कर्तव्यं न च वाच्यं कदाचन ॥ १.४७.८ ॥
Allí aquel mejor de los sabios estableció un pacto con su esposa: "No debes hacer nada que me desagrade, ni hablar jamás de ello."
1.47.9
त्यजेयं विप्रिये च त्वां कृते वासं च ते गृहे ।
एतद्गृहाण वचनं मया यत्समुदीरितम् ॥ १.४७.९ ॥
Si haces lo que me desagrade, te abandonaré, y tu morada en mi casa terminará. Acepta esta palabra que he pronunciado.
1.47.10
ततः परमसंविग्ना स्वसा नागपतेस्तदा ।
अतिदुःखान्विता वाक्यं तमुवाचैवमस्त्विति ॥ १.४७.१० ॥
Entonces la hermana del señor de las serpientes, profundamente angustiada y llena de gran pesar, le habló así: "Así sea."
1.47.11
तथैव सा च भर्तारं दुःखशीलमुपचारत् ।
उपायैः श्वेतकाकीयैः प्रियकामा यशस्विनी ॥ १.४७.११ ॥
De igual modo, la ilustre mujer servía a su esposo, de carácter afligido, y, deseando complacerlo, lo ganaba con suaves recursos.
1.47.12
ऋतुकाले ततः स्नाता कदाचिद्वासुकेः स्वसा ।
भर्तारं वै यथान्यायमुपतस्थे महामुनिम् ॥ १.४७.१२ ॥
Entonces, una vez, bañada en el tiempo de su ciclo, la hermana de Vāsuki se acercó debidamente a su esposo, el gran sabio, y le sirvió.
1.47.13
तत्र तस्याः समभवद्गर्भो ज्वलनसन्निभः ।
अतीव तेजसा युक्तो वैश्वानरसमद्युतिः ॥ १.४७.१३ ॥
Allí se formó en ella un embrión semejante al fuego, dotado de gran resplandor, igual en brillo al fuego Vaiśvānara.
1.47.14
शुक्लपक्षे यथा सोमो व्यवर्धत तथैव सः ।
ततः कतिपयाहस्तु जरत्कारुर्महायशाः ॥ १.४७.१४ ॥
Como la luna crece en la quincena clara, así él también creció. Entonces, al cabo de algunos días, Jaratkāru, de gran fama...
1.47.15
उत्सङ्गेऽस्याः शिरः कृत्वा सुष्वाप परिखिन्नवत् ।
तस्मिंश्च सुप्ते विप्रेन्द्रे सवितास्तमियाद्गिरिम् ॥ १.४७.१५ ॥
Colocando la cabeza en su regazo, se durmió como agotado. Y mientras aquel excelso brahmán dormía, el sol estaba a punto de ponerse tras la montaña.
1.47.16
अह्नः परिक्षये ब्रह्मंस्ततः साऽचिन्तयत्तदा ।
वासुकेर्भगिनी भीता धर्मलोपान्मनस्विनी ॥ १.४७.१६ ॥
Oh brahmán, al final del día, entonces la hermana de Vāsuki, temerosa de quebrantar el dharma, la mujer reflexiva, se puso a meditar.
1.47.17
किं नु मे सुकृतं भूयाद्भर्तुरुत्थापनं न वा ।
दुःखशीलो हि धर्मात्मा कथं नास्यापराध्नुयाम् ॥ १.४७.१७ ॥
¿Sería una buena acción para mí despertar a mi esposo o no? Él es de alma justa pero de naturaleza austera; ¿cómo, pues, no he de ofenderlo?
1.47.18
कोपो वा धर्मशीलस्य धर्मलोपोऽथवा पुनः ।
धर्मलोपो गरीयान्वै स्यादित्यत्राकरोन्मतिम् ॥ १.४७.१८ ॥
¿La ira de quien obra con rectitud, o bien de nuevo la quiebra del dharma? La quiebra del dharma sería sin duda lo más grave, y así tomó su decisión.
1.47.19
उत्थापयिष्ये यद्येनं ध्रुवं कोपं करिष्यति ।
धर्मलोपो भवेदस्य सन्ध्यातिक्रमणे ध्रुवम् ॥ १.४७.१९ ॥
Si lo despierto, sin duda se enojará; y al transgredir el rito del crepúsculo, su dharma se quebrantará sin duda.
1.47.20
इति निश्चित्य मनसा जरत्कारुर्भुजंगमा ।
तमृषिं दीप्ततपसं शयानमनलोपमम् ॥ १.४७.२० ॥
Habiéndolo así resuelto en su mente, Jaratkāru contempló a aquel sabio, resplandeciente de austeridad, que yacía dormido como el fuego.
1.47.21
उवाचेदं वचः श्लक्ष्णं ततो मधुरभाषिणी ।
उत्तिष्ठ त्वं महाभाग सूर्योऽस्तमुपगच्छति ॥ १.४७.२१ ॥
Entonces ella, de dulce habla, pronunció con suavidad estas palabras: '¡Levántate, oh venturoso; el sol se está poniendo!'
1.47.22
सन्ध्यामुपास्स्व भगवन्नपः स्पृष्ट्वा यतव्रतः ।
प्रादुष्कृताग्निहोत्रोऽयं मुहूर्तो रम्यदारुणः ॥ १.४७.२२ ॥
Oh venerable, toca el agua, firme en tu voto, y practica el rito del crepúsculo; este es el momento en que se enciende el fuego del agnihotra, hermoso y terrible a la vez.
1.47.23
सन्ध्या प्रवर्तते चेयं पश्चिमायां दिशि प्रभो ।
एवमुक्तः स भगवाञ्जरत्कारुर्महातपाः ॥ १.४७.२३ ॥
'Oh señor, la hora del crepúsculo llega por el occidente.' Así interpelado, el venerable Jaratkāru, de gran austeridad—
1.47.24
भार्यां प्रस्फुरमाणौष्ठ इदं वचनमब्रवीत् ।
अवमानः प्रयुक्तोऽयं त्वया मम भुजंगमे ॥ १.४७.२४ ॥
Con los labios temblorosos, dijo estas palabras a su esposa: 'Oh mujer serpiente, has cometido esta ofensa contra mí.'
1.47.25
समीपे ते न वत्स्यामि गमिष्यामि यथागतम् ।
शक्तिरस्ति न वामोरु मयि सुप्ते विभावसोः ॥ १.४७.२५ ॥
Oh mujer de hermosos muslos, no viviré junto a ti; me iré como vine. Mientras el dios del fuego Vibhāvasu duerme, no tengo poder en mí.
1.47.26
अस्तं गन्तुं यथाकालमिति मे हृदि वर्तते ।
न चाप्यवमतस्येह वासो रोचेत कस्यचित् ॥ १.४७.२६ ॥
Está en mi corazón marcharme en el momento oportuno. Ni siquiera a nadie le agradaría que un hombre despreciado habitara aquí.
1.47.27
किं पुनर्धर्मशीलस्य मम वा मद्विधस्य वा ।
एवमुक्ता जरत्कारुर्भर्त्रा हृदयकम्पनम् ॥ १.४७.२७ ॥
¡Cuánto más para alguien de conducta virtuosa como yo, o alguien como yo! Así habló su esposo, y Jaratkāru, con el corazón estremecido,
1.47.28
अब्रवीद्भगिनी तत्र वासुकेः सन्निवेशने ।
नावमानात्कृतवती तवाहं विप्रे बोधनम् ॥ १.४७.२८ ॥
Allí, en la morada de Vāsuki, su hermana dijo: «No por desprecio he hecho esto, oh brahmín, sino para recordártelo.»
1.47.29
धर्मलोपो न ते विप्र स्यादित्येतन्मया कृतम् ।
उवाच भार्यामित्युक्तो जरत्कारुर्महातपाः ॥ १.४७.२९ ॥
«Para que tu deber no se quebrante, oh brahmín, he hecho esto.» Así interpelado, Jaratkāru, el gran asceta, habló a su esposa.
1.47.30
ऋषिः कोपसमाविष्टस्त्यक्तुकामो भुजंगमाम् ।
न मे वागनृतं प्राह गमिष्येऽहं भुजंगमे ॥ १.४७.३० ॥
El sabio, poseído por la ira y deseando abandonar a la mujer serpiente, dijo: «Mi palabra nunca ha dicho falsedad. Me iré, oh mujer serpiente.»
1.47.31
समयो ह्येष मे पूर्वं त्वया सह मिथः कृतः ।
सुखमस्म्युषितो भद्रे ब्रूयास्त्वं भ्रातरं शुभे ॥ १.४७.३१ ॥
Esta fue la condición que acordamos mutuamente antes. Oh afortunada, he vivido felizmente. Oh hermosa, debes decírselo a tu hermano.
1.47.32
इतो मयि गते भीरु गतः स भगवानिति ।
त्वं चापि मयि निष्क्रान्ते न शोकं कर्तुमर्हसि ॥ १.४७.३२ ॥
Oh temerosa, cuando yo me haya ido de aquí, di: 'Ese venerable ha partido'. Y cuando yo me haya marchado, tú tampoco debes afligirte.
1.47.33
इत्युक्ता साऽनवद्याङ्गी प्रत्युवाच मुनिं तदा ।
जरत्कारुं जरत्कारुश्चिन्ताशोकपरायणा ॥ १.४७.३३ ॥
Así interpelada, aquella mujer de miembros intachables respondió entonces al sabio: Jaratkārū, absorta en preocupación y dolor.
1.47.34
बाष्पगद्गदया वाचा मुखेन परिशुष्यता ।
कृताञ्जलिर्वरारोहा पर्यश्रुनयना ततः ॥ १.४७.३४ ॥
Con la voz quebrada por las lágrimas, el rostro marchitándose, las manos juntas en reverencia, la mujer de bellas caderas habló con los ojos llenos de lágrimas.
1.47.35
धैर्यमालम्ब्य वामोरूर्हृदयेन प्रवेपता ।
न मामर्हसि धर्मज्ञ परित्यक्तुमनागसम् ॥ १.४७.३५ ॥
Aferrándose al valor, con el corazón temblando, dijo: Oh conocedor del dharma, no te corresponde abandonarme a mí, que soy inocente.
1.47.36
धर्मे स्थितां स्थितो धर्मे सदा प्रियहिते रताम् ।
प्रदाने कारणं यच्च मम तुभ्यं द्विजोत्तम ॥ १.४७.३६ ॥
Tú, que permaneces en el dharma, y yo, que siempre permanezco en el dharma, dedicada al bien de los queridos; y la razón por la que fui entregada a ti, oh mejor de los brahmanes.
1.47.37
तदलब्धवतीं मन्दां किं मां वक्ष्यति वासुकिः ।
मातृशापाभिभूतानां ज्ञातीनां मम सत्तम ॥ १.४७.३७ ॥
Entonces, ¿qué me dirá Vāsuki, con esta desdichada que no ha obtenido (lo que deseaba)? Y sobre mis parientes, vencidos por la maldición de su madre, oh mejor de los buenos.
1.47.38
अपत्यमीप्सितं त्वत्तस्तच्च तावन्न दृश्यते ।
त्वत्तो ह्यपत्यलाभेन ज्ञातीनां मे शिवं भवेत् ॥ १.४७.३८ ॥
La descendencia deseada de ti aún no se ve. Solo si obtengo descendencia de ti habrá bienestar para mis parientes.
1.47.39
संप्रयोगो भवेन्नायां मम मोघस्त्वया द्विज ।
ज्ञातीनां हितमिच्छन्ती भगवंस्त्वां प्रसादये ॥ १.४७.३९ ॥
Oh brahmán, que nuestra unión no sea infructuosa en este caso. Deseando el bienestar de mis parientes, oh venerable, te suplico.
1.47.40
इममव्यक्तरूपं मे गर्भमाधाय सत्तम ।
कथं त्यक्त्वा महात्मा सन्गन्तुमिच्छस्यनागसम् ॥ १.४७.४० ॥
Oh mejor de los buenos, habiendo depositado en mí este embrión aún sin forma visible, ¿cómo deseas partir, siendo tú un alma grande, abandonándome a mí, que soy inocente?
1.47.41
एवमुक्तस्तु स मुनिर्भार्यां वचनमब्रवीत् ।
यद्युक्तमनुरूपं च जरत्कारुं तपोधनः ॥ १.४७.४१ ॥
Así interpelado, el sabio Jaratkaru, cuya riqueza es la austeridad, habló a su esposa estas palabras, si son justas y adecuadas.
1.47.42
अस्त्ययं सुभगे गर्भस्तव वैश्वानरोपमः ।
ऋषिः परमधर्मात्मा वेदवेदाङ्गपारगः ॥ १.४७.४२ ॥
Oh afortunada, en tu vientre hay un sabio semejante al fuego, de alma supremamente justa, maestro de los Vedas y sus miembros.
1.47.43
एवमुक्त्वा स धर्मात्मा जरत्कारुर्महानृषिः ।
उग्राय तपसे भूयो जगाम कृतनिश्चयः ॥ १.४७.४३ ॥
Habiendo dicho esto, el gran sabio Jaratkāru, de alma justa, resuelto en su propósito, partió de nuevo hacia la severa penitencia.