มหาภารตะ · อัธยายะ 1.47

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.47.1

वासुकिस्त्वब्रवीद्वाक्यं जरत्कारुमृषिं तदा ।
सनाम्नी तव कन्येयं स्वसा मे तपसान्विता ॥ १.४७.१ ॥

จากนั้นวาสุกิจึงกล่าววาจานี้แก่ฤๅษีชรัตการุว่า นางผู้มีนามเดียวกับท่านนี้เป็นน้องสาวของข้า ผู้มีตบะ

1.47.2

भरिष्यामि च ते भार्यां प्रतीच्छेमां द्विजोत्तम ।
रक्षणं च करिष्येऽस्याः सर्वशक्त्या तपोधन।
त्वदर्थं रक्ष्यते चैषा मया मुनिवरोत्तम ॥ १.४७.२ ॥

ข้าแต่ผู้เลิศในหมู่พราหมณ์ ข้าจะเลี้ยงดูภรรยาของท่าน ขอท่านจงรับนางไว้เถิด ข้าแต่ผู้มีตบะเป็นทรัพย์ ข้าจะคุ้มครองนางด้วยกำลังทั้งหมดของข้า ข้าแต่ผู้เลิศในหมู่มุนี นางได้รับการคุ้มครองจากข้าก็เพราะท่าน

1.47.3

न भरिष्येऽहमेतां वै एष मे समयः कृतः ।
अप्रियं च न कर्तव्यं कृते चैनां त्यजाम्यहम् ॥ १.४७.३ ॥

ข้าจะไม่เลี้ยงดูนาง นี่คือเงื่อนไขที่ข้าตั้งไว้ อย่าทำสิ่งที่ไม่น่าพอใจ และถ้าทำลง ข้าจะละทิ้งนาง

1.47.4

प्रतिश्रुते तु नागेन भरिष्ये भगिनीमिति ।
जरत्कारुस्तदा वेश्म भुजगस्य जगाम ह ॥ १.४७.४ ॥

เมื่อพญานาครับคำว่า ข้าจะเลี้ยงดูน้องสาว ชรัตการุจึงไปยังที่พำนักของงูนั้น

1.47.5

तत्र मन्त्रविदां श्रेष्ठस्तपोवृद्धो महाव्रतः ।
जग्राह पाणिं धर्मात्मा विधिमन्त्रपुरस्कृतम् ॥ १.४७.५ ॥

ที่นั่น ผู้เลิศในหมู่ผู้รู้มนตร์ ผู้แก่กล้าด้วยตบะ ผู้มีวัตรอันยิ่งใหญ่ ผู้มีจิตใจประกอบด้วยธรรม ได้จับมือนางตามพิธีและด้วยมนตร์

1.47.6

ततो वासगृहं रम्यं पन्नगेन्द्रस्य संमतम् ।
जगाम भार्याम दाय स्तूयमानो महर्षिभिः ॥ १.४७.६ ॥

จากนั้น ท่านจึงไปยังห้องหออันงดงามที่พญานาคอนุมัติ พร้อมภรรยา มีมหาฤๅษีทั้งหลายสรรเสริญอยู่

1.47.7

शयनं तत्र संक्लृप्तं स्पर्ध्यास्तरणसंवृतम् ।
तत्र भार्यासहायो वै जरत्कारुरुवास ह ॥ १.४७.७ ॥

ที่นั่นมีเตียงที่จัดไว้ คลุมด้วยผ้าปูอันงดงาม และที่นั้นชรัตการุพร้อมภรรยาคอยเป็นเพื่อนได้อาศัยอยู่

1.47.8

स तत्र समयं चक्रे भार्यया सह सत्तमः ।
विप्रियं मे न कर्तव्यं न च वाच्यं कदाचन ॥ १.४७.८ ॥

ที่นั่น ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ฤๅษีได้ตั้งเงื่อนไขกับภรรยาว่า เจ้าอย่าทำสิ่งใดที่ไม่น่าพอใจแก่ข้า และอย่าได้พูดถึงมันเป็นอันขาด

1.47.9

त्यजेयं विप्रिये च त्वां कृते वासं च ते गृहे ।
एतद्गृहाण वचनं मया यत्समुदीरितम् ॥ १.४७.९ ॥

หากเจ้าทำสิ่งที่ไม่น่าพอใจ ข้าจะละทิ้งเจ้า และที่พำนักของเจ้าในเรือนของข้าจะสิ้นสุดลง จงรับคำที่ข้าได้กล่าวนี้ไว้

1.47.10

ततः परमसंविग्ना स्वसा नागपतेस्तदा ।
अतिदुःखान्विता वाक्यं तमुवाचैवमस्त्विति ॥ १.४७.१० ॥

ครั้นนั้น น้องสาวของเจ้าแห่งพญานาค ผู้หวาดหวั่นยิ่งนัก เปี่ยมด้วยความทุกข์ จึงกล่าวแก่ท่านว่า ขอให้เป็นเช่นนั้นเถิด

1.47.11

तथैव सा च भर्तारं दुःखशीलमुपचारत् ।
उपायैः श्वेतकाकीयैः प्रियकामा यशस्विनी ॥ १.४७.११ ॥

นางรับใช้สามีผู้มีนิสัยเศร้าโศกด้วยวิธีเดียวกัน หญิงผู้มีชื่อเสียงนั้น ปรารถนาจะให้สามีพอใจ จึงได้ความโปรดปรานของเขาด้วยวิธีอ่อนโยน

1.47.12

ऋतुकाले ततः स्नाता कदाचिद्वासुकेः स्वसा ।
भर्तारं वै यथान्यायमुपतस्थे महामुनिम् ॥ १.४७.१२ ॥

ครั้นต่อมา เมื่อถึงฤดูกาลของนาง น้องสาวของวาสุกิได้อาบน้ำชำระกายแล้ว จึงเข้าไปหาสามีผู้เป็นมหาฤๅษีตามธรรมเนียม และปรนนิบัติท่าน

1.47.13

तत्र तस्याः समभवद्गर्भो ज्वलनसन्निभः ।
अतीव तेजसा युक्तो वैश्वानरसमद्युतिः ॥ १.४७.१३ ॥

ที่นั่น ครรภ์ได้ก่อตัวขึ้นในนาง เปรียบดังไฟลุกโชน ประกอบด้วยรัศมีอันยิ่งใหญ่ มีความเรืองรองเท่าเทียมไฟไวศวานร

1.47.14

शुक्लपक्षे यथा सोमो व्यवर्धत तथैव सः ।
ततः कतिपयाहस्तु जरत्कारुर्महायशाः ॥ १.४७.१४ ॥

ดังดวงจันทร์เติบโตในปักษ์ขาวฉันใด ทารกนั้นก็เติบโตฉันนั้น ครั้นต่อมาไม่กี่วัน ชรัตการุผู้มีเกียรติยศยิ่งใหญ่ ...

1.47.15

उत्सङ्गेऽस्याः शिरः कृत्वा सुष्वाप परिखिन्नवत् ।
तस्मिंश्च सुप्ते विप्रेन्द्रे सवितास्तमियाद्गिरिम् ॥ १.४७.१५ ॥

ท่านวางศีรษะลงบนตักของนาง แล้วหลับไปราวกับอ่อนล้า ขณะที่พราหมณ์ผู้เป็นยอดนั้นหลับอยู่ ดวงอาทิตย์กำลังจะลับหลังภูเขา

1.47.16

अह्नः परिक्षये ब्रह्मंस्ततः साऽचिन्तयत्तदा ।
वासुकेर्भगिनी भीता धर्मलोपान्मनस्विनी ॥ १.४७.१६ ॥

ข้าแต่พราหมณ์ เมื่อวันใกล้สิ้นสุด น้องสาวของวาสุกิผู้มีจิตใจรอบคอบ ซึ่งหวาดกลัวการละเมิดธรรม ได้เริ่มคิดขึ้นในเวลานั้น

1.47.17

किं नु मे सुकृतं भूयाद्भर्तुरुत्थापनं न वा ।
दुःखशीलो हि धर्मात्मा कथं नास्यापराध्नुयाम् ॥ १.४७.१७ ॥

การปลุกสามีจะเป็นกุศลกรรมของข้าหรือไม่ นางคิดว่า ท่านมีจิตใจประกอบด้วยธรรมแต่มีนิสัยเคร่งครัด แล้วข้าจะทำให้ท่านขุ่นเคืองได้อย่างไรเล่า

1.47.18

कोपो वा धर्मशीलस्य धर्मलोपोऽथवा पुनः ।
धर्मलोपो गरीयान्वै स्यादित्यत्राकरोन्मतिम् ॥ १.४७.१८ ॥

ความโกรธของผู้ประพฤติธรรมจะเป็นเช่นไร หรือการละเมิดธรรมจะเกิดขึ้นอีกหรือไม่ การละเมิดธรรมย่อมหนักกว่าอย่างแน่นอน นางจึงตัดสินใจเช่นนั้น

1.47.19

उत्थापयिष्ये यद्येनं ध्रुवं कोपं करिष्यति ।
धर्मलोपो भवेदस्य सन्ध्यातिक्रमणे ध्रुवम् ॥ १.४७.१९ ॥

ถ้าข้าปลุกท่าน ท่านจะต้องโกรธแน่นอน และการละเมิดพิธีสนธยาจะทำให้ธรรมของท่านแตกหักอย่างแน่นอน

1.47.20

इति निश्चित्य मनसा जरत्कारुर्भुजंगमा ।
तमृषिं दीप्ततपसं शयानमनलोपमम् ॥ १.४७.२० ॥

ชรัตการุ ผู้เป็นงู ครั้นตั้งใจคิดดังนี้แล้ว จึงเห็นฤๅษีผู้มีตบะรุ่งโรจน์ กำลังนอนหลับอยู่ดังไฟ

1.47.21

उवाचेदं वचः श्लक्ष्णं ततो मधुरभाषिणी ।
उत्तिष्ठ त्वं महाभाग सूर्योऽस्तमुपगच्छति ॥ १.४७.२१ ॥

แล้วนางผู้มีวาจาไพเราะจึงกล่าวถ้อยคำอ่อนโยนเหล่านี้ว่า ท่านผู้มีโชคยิ่งเอ๋ย จงลุกขึ้นเถิด ดวงอาทิตย์กำลังลับขอบฟ้าแล้ว

1.47.22

सन्ध्यामुपास्स्व भगवन्नपः स्पृष्ट्वा यतव्रतः ।
प्रादुष्कृताग्निहोत्रोऽयं मुहूर्तो रम्यदारुणः ॥ १.४७.२२ ॥

ข้าแต่ท่านผู้ทรงเกียรติ จงสัมผัสน้ำและปฏิบัติพิธีสันธยาด้วยความมั่นคงในคำปฏิญาณเถิด นี่คือเวลาที่อัคนิโหตระถูกจุดขึ้น เป็นเวลาที่งดงามและน่าสะพรึงกลัวในเวลาเดียวกัน

1.47.23

सन्ध्या प्रवर्तते चेयं पश्चिमायां दिशि प्रभो ।
एवमुक्तः स भगवाञ्जरत्कारुर्महातपाः ॥ १.४७.२३ ॥

ข้าแต่พระองค์ เวลาสันธยากำลังมาถึงในทิศตะวันตกแล้ว เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น พระผู้ทรงเกียรติชรัตการุผู้มีตบะยิ่งใหญ่

1.47.24

भार्यां प्रस्फुरमाणौष्ठ इदं वचनमब्रवीत् ।
अवमानः प्रयुक्तोऽयं त्वया मम भुजंगमे ॥ १.४७.२४ ॥

ด้วยริมฝีปากที่สั่นเทา จึงตรัสถ้อยคำนี้แก่ภริยาว่า ข้าแต่นางนาคี เจ้าได้กระทำการดูหมิ่นข้าเช่นนี้

1.47.25

समीपे ते न वत्स्यामि गमिष्यामि यथागतम् ।
शक्तिरस्ति न वामोरु मयि सुप्ते विभावसोः ॥ १.४७.२५ ॥

ข้าแต่นางผู้มีต้นขางาม ข้าจะไม่อยู่ใกล้เจ้า ข้าจะไปตามทางที่มา ขณะที่พระวิภาวสุ เทพแห่งไฟกำลังหลับใหล ในตัวข้าไม่มีกำลังใดเหลืออยู่เลย

1.47.26

अस्तं गन्तुं यथाकालमिति मे हृदि वर्तते ।
न चाप्यवमतस्येह वासो रोचेत कस्यचित् ॥ १.४७.२६ ॥

ในใจข้ามีความคิดอยู่ว่า ควรจะจากไปในเวลาที่เหมาะสม และการอยู่ที่นี่ต่อไปก็ไม่น่าจะถูกใจผู้ใดที่ถูกดูหมิ่นเช่นนี้

1.47.27

किं पुनर्धर्मशीलस्य मम वा मद्विधस्य वा ।
एवमुक्ता जरत्कारुर्भर्त्रा हृदयकम्पनम् ॥ १.४७.२७ ॥

ยิ่งไปกว่านั้น สำหรับผู้มีความประพฤติชอบธรรมเช่นข้า หรือผู้ที่เป็นเช่นข้า จะยิ่งไม่ควรเป็นเช่นนี้เลย เมื่อสามีกล่าวเช่นนั้นด้วยถ้อยคำที่ทำให้หัวใจสั่นสะท้าน นางชรัตการุก็สั่นสะท้านไป

1.47.28

अब्रवीद्भगिनी तत्र वासुकेः सन्निवेशने ।
नावमानात्कृतवती तवाहं विप्रे बोधनम् ॥ १.४७.२८ ॥

ที่นั้น ในที่อยู่ของพระวาสุกิ น้องสาวของเขาได้กล่าวว่า ข้าแต่พระพราหมณ์ ข้ามิได้กระทำด้วยความดูหมิ่นท่าน แต่กระทำเพื่อเตือนสติท่าน

1.47.29

धर्मलोपो न ते विप्र स्यादित्येतन्मया कृतम् ।
उवाच भार्यामित्युक्तो जरत्कारुर्महातपाः ॥ १.४७.२९ ॥

ข้าแต่พระพราหมณ์ ข้ากระทำเช่นนี้เพื่อมิให้หน้าที่ทางธรรมของท่านต้องขาดตกบกพร่อง เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น พระชรัตการุผู้มีตบะยิ่งใหญ่จึงกล่าวแก่ภริยา

1.47.30

ऋषिः कोपसमाविष्टस्त्यक्तुकामो भुजंगमाम् ।
न मे वागनृतं प्राह गमिष्येऽहं भुजंगमे ॥ १.४७.३० ॥

ฤๅษีผู้ถูกความโกรธครอบงำ และปรารถนาจะละทิ้งนางนาคี จึงกล่าวว่า วาจาของข้าไม่เคยกล่าวเท็จ ข้าจะจากไป ข้าแต่นางนาคี

1.47.31

समयो ह्येष मे पूर्वं त्वया सह मिथः कृतः ।
सुखमस्म्युषितो भद्रे ब्रूयास्त्वं भ्रातरं शुभे ॥ १.४७.३१ ॥

นี่คือข้อตกลงที่เราได้ทำกันไว้ก่อนแล้ว ข้าได้อยู่ร่วมกับเจ้าอย่างมีความสุข ข้าแต่นางผู้เป็นมงคล เจ้าควรบอกพี่ชายของเจ้าไว้ด้วย ข้าแต่นางผู้งดงาม

1.47.32

इतो मयि गते भीरु गतः स भगवानिति ।
त्वं चापि मयि निष्क्रान्ते न शोकं कर्तुमर्हसि ॥ १.४७.३२ ॥

ข้าแต่นางผู้ขี้กลัว เมื่อข้าจากไปจากที่นี่แล้ว จงกล่าวว่า ท่านผู้ทรงเกียรติผู้นั้นได้จากไปแล้ว และเมื่อข้าจากไปแล้ว เจ้าก็ไม่ควรโศกเศร้า

1.47.33

इत्युक्ता साऽनवद्याङ्गी प्रत्युवाच मुनिं तदा ।
जरत्कारुं जरत्कारुश्चिन्ताशोकपरायणा ॥ १.४७.३३ ॥

เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น นางผู้มีอวัยวะไร้ตำหนิจึงตอบฤๅษีในตอนนั้น ชรัตการุผู้ซึ่งจมอยู่ในความกังวลและความเศร้าโศก

1.47.34

बाष्पगद्गदया वाचा मुखेन परिशुष्यता ।
कृताञ्जलिर्वरारोहा पर्यश्रुनयना ततः ॥ १.४७.३४ ॥

ด้วยเสียงสะอื้นที่ติดขัดเพราะน้ำตา ใบหน้าแห้งผาก ประนมมือด้วยความเคารพ นางผู้มีสะโพกงดงามได้กล่าวขึ้น ดวงตาของนางเต็มไปด้วยน้ำตา

1.47.35

धैर्यमालम्ब्य वामोरूर्हृदयेन प्रवेपता ।
न मामर्हसि धर्मज्ञ परित्यक्तुमनागसम् ॥ १.४७.३५ ॥

นางรวบรวมความกล้า ขณะที่หัวใจสั่นสะท้าน จึงกล่าวว่า ข้าแต่ผู้รู้ธรรม ท่านไม่ควรทอดทิ้งข้าผู้ปราศจากความผิด

1.47.36

धर्मे स्थितां स्थितो धर्मे सदा प्रियहिते रताम् ।
प्रदाने कारणं यच्च मम तुभ्यं द्विजोत्तम ॥ १.४७.३६ ॥

ท่านผู้ตั้งมั่นในธรรม และข้าผู้ตั้งมั่นในธรรมเสมอ ผู้ยินดีในสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ผู้เป็นที่รัก และเหตุผลที่ข้าถูกมอบให้แก่ท่าน ข้าแต่พระพราหมณ์ผู้ประเสริฐที่สุด

1.47.37

तदलब्धवतीं मन्दां किं मां वक्ष्यति वासुकिः ।
मातृशापाभिभूतानां ज्ञातीनां मम सत्तम ॥ १.४७.३७ ॥

เมื่อนางผู้โชคร้ายไม่ได้สมปรารถนาเช่นนี้ พระวาสุกิจะกล่าวอะไรกับข้า ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ดี เมื่อญาติของข้าถูกคำสาปของมารดาครอบงำ

1.47.38

अपत्यमीप्सितं त्वत्तस्तच्च तावन्न दृश्यते ।
त्वत्तो ह्यपत्यलाभेन ज्ञातीनां मे शिवं भवेत् ॥ १.४७.३८ ॥

บุตรที่ข้าปรารถนาจากท่านนั้น ยังไม่ปรากฏให้เห็นเลย หากข้าได้บุตรจากท่าน ความเจริญแก่ญาติของข้าก็จะเกิดขึ้น

1.47.39

संप्रयोगो भवेन्नायां मम मोघस्त्वया द्विज ।
ज्ञातीनां हितमिच्छन्ती भगवंस्त्वां प्रसादये ॥ १.४७.३९ ॥

ข้าแต่พระพราหมณ์ ขอให้การอยู่ร่วมกันของเราในครั้งนี้อย่าไร้ผล ข้าปรารถนาความเจริญของญาติ ข้าแต่พระผู้ทรงเกียรติ ข้าขอร้องต่อท่าน

1.47.40

इममव्यक्तरूपं मे गर्भमाधाय सत्तम ।
कथं त्यक्त्वा महात्मा सन्गन्तुमिच्छस्यनागसम् ॥ १.४७.४० ॥

ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ดี เมื่อท่านได้ตั้งครรภ์นี้ไว้ในข้า ซึ่งยังไม่ปรากฏรูปร่างชัดเจน ไฉนท่านผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่จึงปรารถนาจะจากไป ละทิ้งข้าผู้ปราศจากความผิด

1.47.41

एवमुक्तस्तु स मुनिर्भार्यां वचनमब्रवीत् ।
यद्युक्तमनुरूपं च जरत्कारुं तपोधनः ॥ १.४७.४१ ॥

เมื่อภรรยากล่าวดังนี้แล้ว ฤๅษีผู้มีตบะเป็นทรัพย์ คือชรัตการุ ได้กล่าววาจานี้แก่ภรรยาว่า หากถ้อยคำนั้นเหมาะสมและควรแก่กันแล้ว

1.47.42

अस्त्ययं सुभगे गर्भस्तव वैश्वानरोपमः ।
ऋषिः परमधर्मात्मा वेदवेदाङ्गपारगः ॥ १.४७.४२ ॥

ดูก่อนผู้โชคดี ในครรภ์ของเจ้านี้มีฤๅษีองค์หนึ่ง มีรัศมีดุจไฟ มีจิตประกอบด้วยธรรมอันสูงสุด และเป็นผู้ช่ำชองในพระเวทและเวทางคศาสตร์

1.47.43

एवमुक्त्वा स धर्मात्मा जरत्कारुर्महानृषिः ।
उग्राय तपसे भूयो जगाम कृतनिश्चयः ॥ १.४७.४३ ॥

เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว ชรัตการุฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่ มีจิตประกอบด้วยธรรม มีความมั่นในจิตตั้งไว้แล้ว ก็ได้ออกไปบำเพ็ญตบะอันเข้มข้นอีกครั้ง