マハーバーラタ · 章 1.47
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.47.1
वासुकिस्त्वब्रवीद्वाक्यं जरत्कारुमृषिं तदा ।
सनाम्नी तव कन्येयं स्वसा मे तपसान्विता ॥ १.४७.१ ॥
そのとき、ヴァース キ は聖者ジャラトカール に言った。「君と同じ名をもつこの乙女は、私の妹で、苦行を備えている。」
1.47.2
भरिष्यामि च ते भार्यां प्रतीच्छेमां द्विजोत्तम ।
रक्षणं च करिष्येऽस्याः सर्वशक्त्या तपोधन।
त्वदर्थं रक्ष्यते चैषा मया मुनिवरोत्तम ॥ १.४७.२ ॥
「再生者の中で最もすぐれた人よ、私はあなたの妻を養おう。どうか彼女を受け入れてくれ。苦行を富とする人よ、私は全力で彼女を守ろう。すぐれた聖者の中で最もすぐれた人よ、あなたのために私は彼女を守っているのだ。」
1.47.3
न भरिष्येऽहमेतां वै एष मे समयः कृतः ।
अप्रियं च न कर्तव्यं कृते चैनां त्यजाम्यहम् ॥ १.४७.३ ॥
「私は彼女を養わない。これが私の定めた条件である。不快なことをしてはならない。もし行えば、私は彼女を捨てよう。」
1.47.4
प्रतिश्रुते तु नागेन भरिष्ये भगिनीमिति ।
जरत्कारुस्तदा वेश्म भुजगस्य जगाम ह ॥ १.४७.४ ॥
ナーガが「妹を養おう」と約束すると、ジャラトカールはそのとき蛇の住まいへ行った。
1.47.5
तत्र मन्त्रविदां श्रेष्ठस्तपोवृद्धो महाव्रतः ।
जग्राह पाणिं धर्मात्मा विधिमन्त्रपुरस्कृतम् ॥ १.४७.५ ॥
そこで、真言に通じた者の中で最も優れ、苦行に老い、大誓をたて、法の心を持つ彼は、儀軌どおりに真言を唱えながら彼女の手を取った。
1.47.6
ततो वासगृहं रम्यं पन्नगेन्द्रस्य संमतम् ।
जगाम भार्याम दाय स्तूयमानो महर्षिभिः ॥ १.४७.६ ॥
そののち、蛇王の承認を得た美しい寝所へ、妻を伴い、偉大な聖仙たちに讃えられながら彼は向かった。
1.47.7
शयनं तत्र संक्लृप्तं स्पर्ध्यास्तरणसंवृतम् ।
तत्र भार्यासहायो वै जरत्कारुरुवास ह ॥ १.४७.७ ॥
そこには見事な覆いで飾られた寝床が用意されていた。そこでジャラトカール（Jaratkāru）は妻と共に住んだ。
1.47.8
स तत्र समयं चक्रे भार्यया सह सत्तमः ।
विप्रियं मे न कर्तव्यं न च वाच्यं कदाचन ॥ १.४७.८ ॥
その最も優れた聖者は、そこで妻と約束した。「私の気に入らないことを決してしてはならず、そのことを決して口にしてもならない。」
1.47.9
त्यजेयं विप्रिये च त्वां कृते वासं च ते गृहे ।
एतद्गृहाण वचनं मया यत्समुदीरितम् ॥ १.४७.९ ॥
もしお前が私の気に入らないことをすれば、私はお前を捨てよう。そしてこの家でのお前の住まいも終わる。私が語ったこの言葉を受け入れよ。
1.47.10
ततः परमसंविग्ना स्वसा नागपतेस्तदा ।
अतिदुःखान्विता वाक्यं तमुवाचैवमस्त्विति ॥ १.४७.१० ॥
その時、蛇王の妹は深く動揺し、大きな悲しみに満ちて、彼にこう言った。「そうなりますように。」
1.47.11
तथैव सा च भर्तारं दुःखशीलमुपचारत् ।
उपायैः श्वेतकाकीयैः प्रियकामा यशस्विनी ॥ १.४७.११ ॥
同じように、その名高い女性は、憂いがちな性質の夫に仕え、彼を喜ばせたいと願って、柔らかな手立てで夫の心を得ようとした。
1.47.12
ऋतुकाले ततः स्नाता कदाचिद्वासुकेः स्वसा ।
भर्तारं वै यथान्यायमुपतस्थे महामुनिम् ॥ १.४७.१२ ॥
その後、ある時、月経の時期に沐浴した後、ヴァースキの妹は、定めに従って偉大な聖仙である夫のもとに近づき、仕えた。
1.47.13
तत्र तस्याः समभवद्गर्भो ज्वलनसन्निभः ।
अतीव तेजसा युक्तो वैश्वानरसमद्युतिः ॥ १.४७.१३ ॥
そこで彼女の胎内に、燃え盛る火のような胎児が宿った。大いなる輝きを備え、ヴァイシュヴァーナラ火と同じ光を放っていた。
1.47.14
शुक्लपक्षे यथा सोमो व्यवर्धत तथैव सः ।
ततः कतिपयाहस्तु जरत्कारुर्महायशाः ॥ १.४७.१४ ॥
白分の月が満ちていくように、彼もまた成長した。やがて数日が過ぎ、大いに名高いジャラトカールは...
1.47.15
उत्सङ्गेऽस्याः शिरः कृत्वा सुष्वाप परिखिन्नवत् ।
तस्मिंश्च सुप्ते विप्रेन्द्रे सवितास्तमियाद्गिरिम् ॥ १.४७.१५ ॥
彼女の膝に頭を置き、疲れ果てたかのように眠り込んだ。その最上のバラモンが眠っている間に、太陽は山の陰に沈もうとしていた。
1.47.16
अह्नः परिक्षये ब्रह्मंस्ततः साऽचिन्तयत्तदा ।
वासुकेर्भगिनी भीता धर्मलोपान्मनस्विनी ॥ १.४७.१६ ॥
バラモンよ、その日の暮れ方、ヴァースキの妹は法を損なうことを恐れ、思慮深い彼女は思いを巡らせた。
1.47.17
किं नु मे सुकृतं भूयाद्भर्तुरुत्थापनं न वा ।
दुःखशीलो हि धर्मात्मा कथं नास्यापराध्नुयाम् ॥ १.४७.१७ ॥
夫を起こすことは私にとって善行となるのだろうか、ならないのだろうか。夫は法に篤い魂の持ち主だが、厳しい性質だ。ならば私はどうして彼を怒らせずにいられようか。
1.47.18
कोपो वा धर्मशीलस्य धर्मलोपोऽथवा पुनः ।
धर्मलोपो गरीयान्वै स्यादित्यत्राकरोन्मतिम् ॥ १.४७.१८ ॥
法を守る人の怒りか、それともまた法を損なうことか。法を損なうことこそ重大であろう、と考え、彼女は決意した。
1.47.19
उत्थापयिष्ये यद्येनं ध्रुवं कोपं करिष्यति ।
धर्मलोपो भवेदस्य सन्ध्यातिक्रमणे ध्रुवम् ॥ १.४७.१९ ॥
もし私が彼を起こせば、彼は必ず怒るだろう。そして薄暮の儀礼を破れば、彼のダルマは必ず損なわれる。
1.47.20
इति निश्चित्य मनसा जरत्कारुर्भुजंगमा ।
तमृषिं दीप्ततपसं शयानमनलोपमम् ॥ १.४७.२० ॥
心の中でこう決めて、ジャラトカール（Jaratkāru）は、苦行で燃え輝くその聖仙が、火のように眠っているのを見た。
1.47.21
उवाचेदं वचः श्लक्ष्णं ततो मधुरभाषिणी ।
उत्तिष्ठ त्वं महाभाग सूर्योऽस्तमुपगच्छति ॥ १.४७.२१ ॥
すると、甘い声の彼女は穏やかにこう言った。「お起きください、大福の方よ。太陽が沈もうとしています。」
1.47.22
सन्ध्यामुपास्स्व भगवन्नपः स्पृष्ट्वा यतव्रतः ।
प्रादुष्कृताग्निहोत्रोऽयं मुहूर्तो रम्यदारुणः ॥ १.४७.२२ ॥
尊き方よ、水に触れ、誓戒を堅く守って、薄暮の儀礼を行ってください。今はアグニホートラの火が灯される時刻で、麗しくも恐ろしい刻です。
1.47.23
सन्ध्या प्रवर्तते चेयं पश्चिमायां दिशि प्रभो ।
एवमुक्तः स भगवाञ्जरत्कारुर्महातपाः ॥ १.४७.२३ ॥
「主よ、西の方角に薄暮が近づいています。」そう告げられた、大苦行者の尊き耆羅迦盧（ジャラトカール）は、
1.47.24
भार्यां प्रस्फुरमाणौष्ठ इदं वचनमब्रवीत् ।
अवमानः प्रयुक्तोऽयं त्वया मम भुजंगमे ॥ १.४७.२४ ॥
唇を震わせながら、彼は妻にこう言った。「蛇女よ、おまえは私にこの侮辱を加えたのだ。」
1.47.25
समीपे ते न वत्स्यामि गमिष्यामि यथागतम् ।
शक्तिरस्ति न वामोरु मयि सुप्ते विभावसोः ॥ १.४७.२५ ॥
美しい腿の女よ、私はおまえのそばには住まない。来た時のように去ろう。火神ヴィバーヴァスが眠っている間、私には力がない。
1.47.26
अस्तं गन्तुं यथाकालमिति मे हृदि वर्तते ।
न चाप्यवमतस्येह वासो रोचेत कस्यचित् ॥ १.४७.२६ ॥
ふさわしい時に去るべきだと、私の心にはある。また、侮辱された者がここに住むことを喜ぶ者もいないだろう。
1.47.27
किं पुनर्धर्मशीलस्य मम वा मद्विधस्य वा ।
एवमुक्ता जरत्कारुर्भर्त्रा हृदयकम्पनम् ॥ १.४७.२७ ॥
ましてや私のように法を守る者や、私と同じような者はなおさらだ。夫にこのように言われ、心を震わせる言葉を聞いて、ジャラトカール（は震えた）。
1.47.28
अब्रवीद्भगिनी तत्र वासुकेः सन्निवेशने ।
नावमानात्कृतवती तवाहं विप्रे बोधनम् ॥ १.४७.२८ ॥
そこでヴァースキの館で、その妹は言った。「バラモンよ、侮辱のためにしたのではなく、あなたに思い出させるためにしたのです。」
1.47.29
धर्मलोपो न ते विप्र स्यादित्येतन्मया कृतम् ।
उवाच भार्यामित्युक्तो जरत्कारुर्महातपाः ॥ १.४७.२९ ॥
「バラモンよ、あなたの法が損なわれないように、私はこうしたのです。」そう言われ、大苦行者ジャラトカールは妻に語った。
1.47.30
ऋषिः कोपसमाविष्टस्त्यक्तुकामो भुजंगमाम् ।
न मे वागनृतं प्राह गमिष्येऽहं भुजंगमे ॥ १.४७.३० ॥
怒りに満ちた聖者は蛇女を捨てようと望み言った。「私の言葉は決して偽りを語ったことがない。蛇女よ、私は去ろう。」
1.47.31
समयो ह्येष मे पूर्वं त्वया सह मिथः कृतः ।
सुखमस्म्युषितो भद्रे ब्रूयास्त्वं भ्रातरं शुभे ॥ १.४७.३१ ॥
これは以前お前と互いに交わした約束である。吉祥なる女よ、私は幸せに暮らした。美しき女よ、お前は兄にこう伝えなさい。
1.47.32
इतो मयि गते भीरु गतः स भगवानिति ।
त्वं चापि मयि निष्क्रान्ते न शोकं कर्तुमर्हसि ॥ १.४७.३२ ॥
臆病な女よ、私がここから去った後、『あの尊き方は去られた』と言いなさい。そして私が出て行った後、お前も嘆いてはならない。
1.47.33
इत्युक्ता साऽनवद्याङ्गी प्रत्युवाच मुनिं तदा ।
जरत्कारुं जरत्कारुश्चिन्ताशोकपरायणा ॥ १.४७.३३ ॥
そう言われて、その非の打ち所のない肢体の女は仙人に答えた——憂いと悲しみに沈むジャラトカール。
1.47.34
बाष्पगद्गदया वाचा मुखेन परिशुष्यता ।
कृताञ्जलिर्वरारोहा पर्यश्रुनयना ततः ॥ १.४७.३४ ॥
涙に詰まる声で、顔は血の気を失い、合掌して、美しい腰の女は涙に満ちた目で語った。
1.47.35
धैर्यमालम्ब्य वामोरूर्हृदयेन प्रवेपता ।
न मामर्हसि धर्मज्ञ परित्यक्तुमनागसम् ॥ १.४७.३५ ॥
勇気を保ち、胸を震わせながら彼女は言った。法を知る方よ、罪なき私を捨てることはあなたにふさわしくありません。
1.47.36
धर्मे स्थितां स्थितो धर्मे सदा प्रियहिते रताम् ।
प्रदाने कारणं यच्च मम तुभ्यं द्विजोत्तम ॥ १.४७.३६ ॥
法に安住するあなたと、法に常に安住し、愛する者の利益に専心する私。そして私があなたに与えられた理由、ああ、バラモンの中で最も優れた方よ。
1.47.37
तदलब्धवतीं मन्दां किं मां वक्ष्यति वासुकिः ।
मातृशापाभिभूतानां ज्ञातीनां मम सत्तम ॥ १.४७.३७ ॥
では、望みを得られなかったこの不運な女について、ヴァースキは私に何と言うだろうか。母の呪いに打ちのめされた私の親族についても、善人の中で最も優れた者よ。
1.47.38
अपत्यमीप्सितं त्वत्तस्तच्च तावन्न दृश्यते ।
त्वत्तो ह्यपत्यलाभेन ज्ञातीनां मे शिवं भवेत् ॥ १.४७.३८ ॥
あなたからの望みの子孫はまだ見えない。あなたから子を授かってこそ、私の親族に幸福が訪れるだろう。
1.47.39
संप्रयोगो भवेन्नायां मम मोघस्त्वया द्विज ।
ज्ञातीनां हितमिच्छन्ती भगवंस्त्वां प्रसादये ॥ १.४७.३९ ॥
バラモンよ、この場合、我らの交わりが無益でありませんように。親族の幸福を願い、尊き方よ、私はあなたに請い願います。
1.47.40
इममव्यक्तरूपं मे गर्भमाधाय सत्तम ।
कथं त्यक्त्वा महात्मा सन्गन्तुमिच्छस्यनागसम् ॥ १.४७.४० ॥
善人の中で最も優れた方よ、この形もまだ現れていない胎児を私に宿しておきながら、大いなる魂の持ち主であるあなたが、罪のない私を捨てて、どうして去ろうとなさるのですか。
1.47.41
एवमुक्तस्तु स मुनिर्भार्यां वचनमब्रवीत् ।
यद्युक्तमनुरूपं च जरत्कारुं तपोधनः ॥ १.४७.४१ ॥
そう言われて、苦行を富とする聖仙ジャラトカールは妻にこの言葉を語った。それがふさわしく相応しいものであるならば。
1.47.42
अस्त्ययं सुभगे गर्भस्तव वैश्वानरोपमः ।
ऋषिः परमधर्मात्मा वेदवेदाङ्गपारगः ॥ १.४७.४२ ॥
幸いなる女よ、あなたの胎内には火のように輝く聖仙がいる。至高の法を魂とし、ヴェーダとその補助学に通じた者である。
1.47.43
एवमुक्त्वा स धर्मात्मा जरत्कारुर्महानृषिः ।
उग्राय तपसे भूयो जगाम कृतनिश्चयः ॥ १.४७.४३ ॥
このように言って、法の心を持つ大仙人ジャラトカール は固い決意をもって再び苛烈な苦行へと去っていった。