મહાભારત · અધ્યાય 1.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.51.1
एवमुक्त्वा ततः श्रीमान्मन्त्रिभिश्चानुमीदितः ।
आरुरोह प्रतिज्ञां स सर्पसत्राय पार्थिवः ॥ १.५१.१ ॥
આમ કહીને, મંત્રીઓની સંમતિ મેળવેલા તે તેજસ્વી રાજાએ સર્પસત્ર માટે પ્રતિજ્ઞા લીધી.
1.51.2
ब्रह्मन्भरतशार्दूलो राजा पारिक्षितस्तदा ।
पुरोहितमथाहूय ऋत्विजो वसुधाधिपः ॥ १.५१.२ ॥
હે બ્રાહ્મણ! ભરતવંશનો સિંહ એવો પારિક્ષિત રાજા ત્યારે પુરોહિત અને ઋત્વિજોને બોલાવીને, પૃથ્વીનો સ્વામી...
1.51.3
अब्रवीद्वाक्यसंपन्नः कार्यसंपत्करं वचः ।
यो मे हिंसितवांस्तातं तक्षकः स दुरात्मवान् ॥ १.५१.३ ॥
વાણીમાં કુશળ રાજાએ કાર્ય સિદ્ધ કરે એવા શબ્દો કહ્યા: "જે તક્ષકે મારા પિતાને મારી નાખ્યા, તે દુરાત્મા છે."
1.51.4
प्रतिकुर्यां यथा तस्य तद्भवन्तो ब्रुवन्तु मे ।
अपि तत्कर्म विदितं भवतां येन पन्नगम् ॥ १.५१.४ ॥
તેની સામે હું કેવી રીતે બદલો લઉં, તે આપ મને કહો. જે કર્મથી તે સર્પનો નાશ થાય, તે આપ જાણો છો કે...
1.51.5
तक्षकं संप्रदीप्तेऽग्नौ प्रक्षिपेयं सबान्धवम् ।
यथा तेन पिता मह्यं पूर्वं दग्धो विषाग्निना
तथाऽहमपि तं पापं दग्धुमिच्छामि पन्नगम् ॥ १.५१.५ ॥
તક્ષકને તેના સગાંસંબંધીઓ સહિત સળગતા અગ્નિમાં નાખીશ. તેણે પહેલાં મારા પિતાને વિષાગ્નિથી બાળ્યા હતા, તેમ હું પણ એ પાપી સર્પને બાળવા ઇચ્છું છું.
1.51.6
अस्ति राजन्महात्सत्रं त्वदर्थं देवनिर्मितम् ।
सर्वसत्रमिति ख्यातं पुराणे परिपठ्यते ॥ १.५१.६ ॥
હે રાજન! તમારા માટે દેવોએ રચેલું એક મહાન સત્ર છે. તે 'સર્વસત્ર' નામે પ્રખ્યાત છે અને પુરાણોમાં તેનું વર્ણન થાય છે.
1.51.7
आहर्ता तस्य सत्रस्य त्वन्नान्योऽस्ति नराधिप ।
इति पौराणिकाः प्राहुरस्माकं चास्ति स क्रतुः ॥ १.५१.७ ॥
હે નરાધિપ, એ સત્રનો આહર્તા તમારા સિવાય બીજો કોઈ નથી, એવું પૌરાણિકો કહે છે; અને તે યજ્ઞ અમારા માટે પણ છે.
1.51.8
एवमुक्तः स राजर्षिर्मेने दग्धं हि तक्षकम् ।
हुताशनमुखे दीप्ते प्रविष्टमिति सत्तम ॥ १.५१.८ ॥
આમ કહેવાતાં તે રાજર્ષિએ માન્યું કે તક્ષક પ્રજ્વલિત અગ્નિના મુખમાં પ્રવેશીને બળી ગયો છે, હે સત્તમ.
1.51.9
ततोऽब्रवीन्मन्त्रविदस्तान्राजा ब्राह्मणांस्तदा ।
आहरिष्यामि तत्सत्रं संभाराः संभ्रियन्तु मे ॥ १.५१.९ ॥
ત્યારે રાજાએ મંત્રજ્ઞ એ બ્રાહ્મણોને કહ્યું—હું તે સત્ર કરાવીશ; મારા માટે સામગ્રી એકઠી કરો.
1.51.10
ततस्त ऋत्विजस्तस्य शास्त्रतो द्विजसत्तम ।
तं देशं मापयामासुर्यज्ञायतनकारणात् ॥ १.५१.१० ॥
પછી તેના ઋત્વિજોએ શાસ્ત્રાનુસાર, હે દ્વિજસત્તમ, યજ્ઞાયતન માટે તે સ્થળનું માપ લીધું.
1.51.11
यथावद्वेदविद्वांसः सर्वे बुद्धेः परंगताः ।
ऋद्ध्या परमया युक्तमिष्टं द्विजगणैर्युतम् ॥ १.५१.११ ॥
વેદજ્ઞ અને બુદ્ધિમાં નિપુણ તે સૌએ યથાવિધિ, પરમ સમૃદ્ધિથી યુક્ત, દ્વિજગણો સાથે ઇષ્ટ યજ્ઞશાળા બનાવી.
1.51.12
प्रभूतधनधान्याढ्यमृत्विग्भिः सुनिषेवितम् ।
निर्माय चापि विधिवद्यज्ञायतनमीप्सितम् ॥ १.५१.१२ ॥
ધનધાન્યથી સમૃદ્ધ, ઋત્વિજોએ સારી રીતે સેવેલી ઇષ્ટ યજ્ઞશાળા વિધિપૂર્વક બનાવીને...
1.51.13
राजानं दीक्षयामासुः सर्पसत्राप्तये तदा ।
इदं चासीत्तत्र पूर्वं सर्पसत्रे भविष्यति ॥ १.५१.१३ ॥
ત્યારે તેમણે સર્પસત્રની પ્રાપ્તિ માટે રાજાને દીક્ષા આપી. અને ત્યાં પહેલાં સર્પસત્રમાં આ બનવાનું હતું.
1.51.14
निमित्तं महदुत्पन्नं यज्ञविघ्नकरं तदा ।
यज्ञस्यायतने तस्मिन्क्रियमाणे वचोऽब्रवीत् ॥ १.५१.१४ ॥
ત્યારે યજ્ઞમાં વિઘ્ન નાખનારું મોટું અપશુકન ઉત્પન્ન થયું. તે યજ્ઞશાળામાં વિધિ ચાલી રહી હતી ત્યારે કોઈએ આ વચન કહ્યું.
1.51.15
स्थपतिर्बुद्धिसंपन्नो वास्तुविद्याविशारदः ।
इत्यब्रवीत्सूत्रधारः सूतः पौराणिकस्तदा ॥ १.५१.१५ ॥
બુદ્ધિસંપન્ન, વાસ્તુવિદ્યામાં નિપુણ સ્થપતિ, સૂત્રધાર અને પૌરાણિક સૂતે ત્યારે આમ કહ્યું.
1.51.16
यस्मिन्देशे च काले च मापनेयं प्रवर्तिता ।
ब्राह्मणं कारणं कृत्वा नायं संस्थास्यते क्रतुः ॥ १.५१.१६ ॥
જે સ્થળે અને જે સમયે આ માપણી શરૂ થઈ છે, ત્યાં કોઈ બ્રાહ્મણને કારણ બનાવવાથી આ યજ્ઞ પૂર્ણ નહીં થાય.
1.51.17
एतच्छ्रुत्वा तु राजासौ प्राग्दीक्षाकालमब्रवीत् ।
क्षत्तारं न हि मे कश्चिदज्ञातः प्रविशेदिति ॥ १.५१.१७ ॥
આ સાંભળીને તે રાજાએ દીક્ષાકાળ પહેલાં દ્વારપાલને કહ્યું, 'મને અજાણ્યો કોઈ પણ અંદર પ્રવેશ ન કરે.'