ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.51.1
एवमुक्त्वा ततः श्रीमान्मन्त्रिभिश्चानुमीदितः ।
आरुरोह प्रतिज्ञां स सर्पसत्राय पार्थिवः ॥ १.५१.१ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਪਾ ਕੇ ਉਸ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸਰਪਸੱਤਰ ਲਈ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਲਈ।
1.51.2
ब्रह्मन्भरतशार्दूलो राजा पारिक्षितस्तदा ।
पुरोहितमथाहूय ऋत्विजो वसुधाधिपः ॥ १.५१.२ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਭਰਤ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸ਼ੇਰ ਪਾਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤ ਰਾਜਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਅਤੇ ਰਿਤਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਸੁਆਮੀ...
1.51.3
अब्रवीद्वाक्यसंपन्नः कार्यसंपत्करं वचः ।
यो मे हिंसितवांस्तातं तक्षकः स दुरात्मवान् ॥ १.५१.३ ॥
ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਕਹੇ: "ਜਿਸ ਤਕਸ਼ਕ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ-ਆਤਮਾ ਹੈ।"
1.51.4
प्रतिकुर्यां यथा तस्य तद्भवन्तो ब्रुवन्तु मे ।
अपि तत्कर्म विदितं भवतां येन पन्नगम् ॥ १.५१.४ ॥
ਉਸ ਤੋਂ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਾ ਲਵਾਂ, ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਜਿਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਉਸ ਸਰਪ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਕੀ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ...
1.51.5
तक्षकं संप्रदीप्तेऽग्नौ प्रक्षिपेयं सबान्धवम् ।
यथा तेन पिता मह्यं पूर्वं दग्धो विषाग्निना
तथाऽहमपि तं पापं दग्धुमिच्छामि पन्नगम् ॥ १.५१.५ ॥
ਤਕਸ਼ਕ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਬੰਧੂਆਂ ਸਮੇਤ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਾਂਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜਿਆ ਸੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਉਸ ਪਾਪੀ ਸਰਪ ਨੂੰ ਸਾੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
1.51.6
अस्ति राजन्महात्सत्रं त्वदर्थं देवनिर्मितम् ।
सर्वसत्रमिति ख्यातं पुराणे परिपठ्यते ॥ १.५१.६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਚਿਆ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸੱਤਰ ਹੈ। ਉਹ 'ਸਰਵਸੱਤਰ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1.51.7
आहर्ता तस्य सत्रस्य त्वन्नान्योऽस्ति नराधिप ।
इति पौराणिकाः प्राहुरस्माकं चास्ति स क्रतुः ॥ १.५१.७ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਉਸ ਸੱਤਰ ਦਾ ਆਹਰਤਾ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਏਦਾਂ ਪੌਰਾਣਿਕ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਉਹ ਯੱਗ ਸਾਡਾ ਵੀ ਹੈ।
1.51.8
एवमुक्तः स राजर्षिर्मेने दग्धं हि तक्षकम् ।
हुताशनमुखे दीप्ते प्रविष्टमिति सत्तम ॥ १.५१.८ ॥
ਏਦਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਸ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਤਕਸ਼ਕ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ ਸੜ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਸੱਤਮ।
1.51.9
ततोऽब्रवीन्मन्त्रविदस्तान्राजा ब्राह्मणांस्तदा ।
आहरिष्यामि तत्सत्रं संभाराः संभ्रियन्तु मे ॥ १.५१.९ ॥
ਤਦ ਰਾਜੇ ਨੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ—ਮੈਂ ਉਹ ਸੱਤਰ ਕਰਾਂਗਾ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰੋ।
1.51.10
ततस्त ऋत्विजस्तस्य शास्त्रतो द्विजसत्तम ।
तं देशं मापयामासुर्यज्ञायतनकारणात् ॥ १.५१.१० ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਰਿਤਵਿਜਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੇ ਦਵਿਜਸੱਤਮ, ਯੱਗਸ਼ਾਲਾ ਲਈ ਉਸ ਥਾਂ ਦਾ ਮਾਪ ਲਿਆ।
1.51.11
यथावद्वेदविद्वांसः सर्वे बुद्धेः परंगताः ।
ऋद्ध्या परमया युक्तमिष्टं द्विजगणैर्युतम् ॥ १.५१.११ ॥
ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਉਹ ਸਾਰੇ ਯਥਾਵਿਧੀ, ਪਰਮ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ, ਦਵਿਜ ਸਮੂਹਾਂ ਸਮੇਤ, ਇਸ਼ਟ ਯੱਗਸ਼ਾਲਾ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗੇ।
1.51.12
प्रभूतधनधान्याढ्यमृत्विग्भिः सुनिषेवितम् ।
निर्माय चापि विधिवद्यज्ञायतनमीप्सितम् ॥ १.५१.१२ ॥
ਧਨ ਅਤੇ ਅੰਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਰਿਤਵਿਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੇਵਿਤ ਉਹ ਇਸ਼ਟ ਯੱਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾ ਕੇ...
1.51.13
राजानं दीक्षयामासुः सर्पसत्राप्तये तदा ।
इदं चासीत्तत्र पूर्वं सर्पसत्रे भविष्यति ॥ १.५१.१३ ॥
ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਪਸੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੀਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਪਸੱਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
1.51.14
निमित्तं महदुत्पन्नं यज्ञविघ्नकरं तदा ।
यज्ञस्यायतने तस्मिन्क्रियमाणे वचोऽब्रवीत् ॥ १.५१.१४ ॥
ਤਦ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਅਪਸ਼ਗਨ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਯੱਗ-ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
1.51.15
स्थपतिर्बुद्धिसंपन्नो वास्तुविद्याविशारदः ।
इत्यब्रवीत्सूत्रधारः सूतः पौराणिकस्तदा ॥ १.५१.१५ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਵਾਸਤੂ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਥਪਤੀ, ਸੂਤਰਧਾਰ ਅਤੇ ਪੌਰਾਣਿਕ ਸੂਤ ਨੇ ਤਦ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
1.51.16
यस्मिन्देशे च काले च मापनेयं प्रवर्तिता ।
ब्राह्मणं कारणं कृत्वा नायं संस्थास्यते क्रतुः ॥ १.५१.१६ ॥
ਜਿਸ ਥਾਂ ਅਤੇ ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਮਾਪ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਬਣਾਇਆ ਤਾਂ ਇਹ ਯੱਗ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
1.51.17
एतच्छ्रुत्वा तु राजासौ प्राग्दीक्षाकालमब्रवीत् ।
क्षत्तारं न हि मे कश्चिदज्ञातः प्रविशेदिति ॥ १.५१.१७ ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਦੀਖਿਆ-ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਬਾਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਮੇਰੇ ਅਣਜਾਣ ਕੋਈ ਵੀ ਅੰਦਰ ਦਾਖ਼ਲ ਨਾ ਹੋਵੇ।'