ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.53.1
सर्पसत्रे तदा राज्ञः पाण्डवेयस्य धीमतः ।
जनमेजयस्य के त्वासन्नृत्विजः परमर्षयः ॥ १.५३.१ ॥
ସେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡବବଂଶୀୟ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା ଜନମେଜୟଙ୍କ ସର୍ପସତ୍ରରେ କେଉଁ ପରମ ଋଷିମାନେ ଋତ୍ବିଜ ଥିଲେ?
1.53.2
के सदस्या बभूवुश्च सर्पसत्रे सुदारुणे ।
विषादजननेऽत्यर्थं पन्नगानां महाभय ॥ १.५३.२ ॥
ସର୍ପମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଷାଦ ଓ ମହାଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ସେହି ଭୟଙ୍କର ସର୍ପସତ୍ରରେ ସଦସ୍ୟ କିଏ ଥିଲେ?
1.53.3
सर्वं विस्तरशस्तात भवाञ्छंसितुमर्हति ।
सर्पसत्रविधानज्ञविज्ञेयाः के च सूतज ॥ १.५३.३ ॥
ହେ ସୂତପୁତ୍ର, ଆପଣ ସବୁକିଛି ବିସ୍ତାରରେ କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ସର୍ପସତ୍ରର ବିଧି ଜାଣିଥିବା କିଏ କିଏ ଜଣାଯିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ?
1.53.4
हन्त ते कथयिष्यामि नामानीह मनीषिणाम् ।
ये ऋत्विजः सदस्याश्च तस्यासन्नृपतेस्तदा ॥ १.५३.४ ॥
ଭଲ, ସେତେବେଳେ ସେହି ରାଜାଙ୍କର ଯେଉଁ ମନୀଷୀମାନେ ଋତ୍ବିଜ ଓ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ନାମ ମୁଁ ଏଠାରେ କହିବି।
1.53.5
तत्र होता बभूवाथ ब्राह्मणश्चण्डभार्गवः ।
च्यवनस्यान्वये ख्यातो जातो वेदविदां वरः ॥ १.५३.५ ॥
ସେଠାରେ ହୋତା ଭାବେ ଚ୍ୟବନଙ୍କ ବଂଶରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ବେଦଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚଣ୍ଡଭାର୍ଗବ ଥିଲେ।
1.53.6
उद्गाता ब्राह्मणो वृद्धो विद्वान्कौत्सौऽथ जैमिनिः ।
ब्र्हमाऽभवच्छार्ङ्गरवोऽथाध्वर्युश्चापि पिङ्गलः ॥ १.५३.६ ॥
ଉଦ୍ଗାତା ଭାବେ ବୃଦ୍ଧ ଓ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ କୌତ୍ସ ଓ ଜୈମିନି ଥିଲେ; ବ୍ରହ୍ମା ହେଲେ ଶାର୍ଙ୍ଗରବ, ଓ ଅଧ୍ୱର୍ଯ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ପିଙ୍ଗଳ ଥିଲେ।
1.53.7
सदस्यश्चाभवद्व्यासः पुत्रशिष्यसहायवान् ।
उद्दालकः प्रमतकः श्वेतकेतुश्च पिङ्गलः ॥ १.५३.७ ॥
ପୁତ୍ର, ଶିଷ୍ୟ ଓ ସହାୟକମାନଙ୍କ ସହିତ ବ୍ୟାସ ସେହି ଯଜ୍ଞର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ। ଉଦ୍ଦାଳକ, ପ୍ରମତକ, ଶ୍ବେତକେତୁ ଓ ପିଙ୍ଗଳ ମଧ୍ୟ (ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ)।
1.53.8
असितो देवलश्चैव नारदः पर्वतस्तथा ।
आत्रेयः कुम्डजठरौ द्विजः कालघटस्तथा ॥ १.५३.८ ॥
ଅସିତ, ଦେବଳ, ନାରଦ, ପର୍ବତ ମଧ୍ୟ (ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ); ଆତ୍ରେୟ, କୁଣ୍ଡ, ଜଠର ଓ ଦ୍ୱିଜ କାଳଘଟ ମଧ୍ୟ (ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ)।
1.53.9
वात्स्यः श्रुतश्रवा वृद्धो जपस्वाध्यायशीलवान् ।
कोहलो देवशर्मा च मौद्गल्यः समसौरभः ॥ १.५३.९ ॥
ବାତ୍ସ୍ୟ, ବୃଦ୍ଧ ଶ୍ରୁତଶ୍ରବା—ଜପ ଓ ସ୍ବାଧ୍ୟାୟରେ ନିଷ୍ଠାବାନ; କୋହଳ, ଦେବଶର୍ମା ଓ ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟ ସମସୌରଭ ମଧ୍ୟ (ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ)।
1.53.10
एते चान्ये च बहवो ब्राह्मणा वेदपारगाः ।
सदस्याश्चाभवंस्तत्र सत्रे पारिक्षितस्य ह ॥ १.५३.१० ॥
ଏମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ବେଦପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାରିକ୍ଷିତଙ୍କ ସେହି ସତ୍ରରେ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ।
1.53.11
जुह्वत्स्वृत्विक्ष्वथ तदा सर्पसत्रे महाक्रतौ ।
अहयः प्रापतंस्तत्र घोराः प्राणिभयावहाः ॥ १.५३.११ ॥
ସେହି ମହାଯଜ୍ଞ ସର୍ପସତ୍ରରେ ଋତ୍ୱିଜମାନେ ଆହୁତି ଦେଉଥିବା ସମୟରେ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଥିବା ଘୋର ସର୍ପମାନେ ସେଠାରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
1.53.12
वसामेदोवहाः कुल्या नागानां संप्रवर्तिताः ।
ववौ गन्धश्च तुमुलो दह्यतामनिशं तदा ॥ १.५३.१२ ॥
ନାଗମାନଙ୍କ ଚର୍ବି ଓ ମଜ୍ଜା ବହନକାରୀ ସ୍ରୋତ ବହିଗଲା; ସେତେବେଳେ ଜଳୁଥିବା ବସ୍ତୁର ଘୋର ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଅବିରତ ପବନରେ ବ୍ୟାପିଗଲା।
1.53.13
पततां चैव नागानां धिष्ठितानां तथाम्बरे ।
अश्रूयतानिशं शब्दः पच्यतां चाग्निना भृशम् ॥ १.५३.१३ ॥
ପଡ଼ୁଥିବା ଏବଂ ଆକାଶରେ ସ୍ଥିତ ନାଗମାନଙ୍କର, ଓ ଅଗ୍ନିରେ ଅତ୍ୟଧିକ ପାକ ହେଉଥିବା ନାଗମାନଙ୍କର ଶବ୍ଦ ନିରନ୍ତର ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।
1.53.14
तक्षकस्तु स नागेन्द्रः पुरंदरनिवेशनम् ।
गतः श्रुत्वैव राजानं दीक्षितं जनमेजयम् ॥ १.५३.१४ ॥
କିନ୍ତୁ ସେ ନାଗରାଜ ତକ୍ଷକ, ଦୀକ୍ଷିତ ରାଜା ଜନମେଜୟଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାମାତ୍ରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭବନକୁ ଗଲା।
1.53.15
ततः सर्वं यथावृत्तमाख्याय भुजगोत्तमः ।
अगच्छच्छरणं भीत आगस्कृत्वा पुरंदरम् ॥ १.५३.१५ ॥
ତା'ପରେ ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ ବିଷୟ କହି, ଭୀତ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସର୍ପ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ଅପରାଧୀ ପରି ତାଙ୍କ ଶରଣ ନେଲା।
1.53.16
तमिन्द्रः प्राह सुप्रीतो न तवास्तीह तक्षक ।
भयं नागेन्द्र तस्माद्वै सर्पसत्रात्कदाचन ॥ १.५३.१६ ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ତାକୁ କହିଲେ, 'ହେ ତକ୍ଷକ, ଏଠାରେ ତୁମର କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ; ହେ ନାଗେନ୍ଦ୍ର, ସେହି ସର୍ପସତ୍ରରୁ ତୁମର କଦାପି ଭୟ ହେବ ନାହିଁ।'
1.53.17
प्रसादितो मया पूर्वं तवार्थाय पितामहः ।
तस्मात्तव भयं नास्ति व्येतु तेनसो ज्वरः ॥ १.५३.१७ ॥
ପୂର୍ବରୁ ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଥିଲି; ତେଣୁ ତୁମର କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ। ତୁମ ତେଜର ଏହି ଜ୍ବର ଦୂର ହେଉ।
1.53.18
एवमाश्वासितस्तेन ततः स भुजगोत्तमः ।
उवास भवने तस्मिञ्शक्रस्य मुदितः सुखी ॥ १.५३.१८ ॥
ଏହିପରି ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଶ୍ୱାସିତ ହୋଇ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସର୍ପ ଆନନ୍ଦିତ ଓ ସୁଖୀ ହୋଇ ଶକ୍ରଙ୍କ ସେହି ଭବନରେ ବାସ କଲା।
1.53.19
अजस्रं निपतत्स्वग्नौ नागेषु भृशदुःखितः ।
अल्पशेषपरीवारो वासुकिः पर्यतप्यत ॥ १.५३.१९ ॥
ଅଗ୍ନିରେ ନିରନ୍ତର ପଡ଼ୁଥିବା ନାଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ବାସୁକି, ଯାହାର ଅଳ୍ପ ପରିବାର ରହିଥିଲା, ସେ ସନ୍ତାପିତ ହେଲେ।
1.53.20
कश्मलं चाविशद्धोरं वासुकिं पन्नगोत्तमम् ।
स घूर्णमानहृदयो भगिनीमिदमब्रवीत् ॥ १.५३.२० ॥
ଏକ ଭୟଙ୍କର ମୂର୍ଚ୍ଛା ନାଗଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାସୁକିଙ୍କୁ ଆବୃତ କଲା। ଘୂରୁଥିବା ହୃଦୟରେ ସେ ନିଜ ଭଗିନୀଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
1.53.21
दह्यन्तेऽङ्गानि मे भद्रे न दिशः प्रतिभान्ति माम् ।
सीदामीव च संमोहाद्धूर्णतीव च मे मनः ॥ १.५३.२१ ॥
ହେ ଭଦ୍ରେ, ମୋ ଅଙ୍ଗ ଜଳୁଛି; ଦିଗସବୁ ମୋତେ ଦିଶୁନାହାନ୍ତି। ମୋହରେ ମୁଁ ଡୁବୁଥିବା ପରି ଓ ମୋ ମନ ଘୂରୁଥିବା ପରି ଲାଗୁଛି।
1.53.22
दृष्टिर्भ्राम्यति मेऽतीव हृदयं दीर्यतीव च ।
पतिष्याम्यवशोऽद्याहं तस्मिन्दीप्ते विभावसौ ॥ १.५३.२२ ॥
ମୋ ଦୃଷ୍ଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଘୂରୁଛି; ମୋ ହୃଦୟ ଫାଟୁଥିବା ପରି। ଆଜି ମୁଁ ଅସହାୟ ହୋଇ ସେହି ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ିଯିବି।
1.53.23
पारिक्षितस्य यज्ञोऽसौ वर्ततेऽस्मज्जिघांसया ।
व्यक्तं मयाऽभिगन्तव्यं प्रेतराजनिवेशनम् ॥ १.५३.२३ ॥
ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କର ଏହି ଯଜ୍ଞ ଆମକୁ ବଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଚାଲିଛି। ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ମୋତେ ଯମରାଜଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
1.53.24
अयं स कालः संप्राप्तो यदर्थमसि मे स्वसः ।
जरत्करौमयादत्तात्रायस्वास्मान्सबान्धवान् ॥ १.५३.२४ ॥
ହେ ଭଗିନୀ, ଯେଉଁ କାରଣରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଜରତ୍କାରୁଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲି, ସେହି ସମୟ ଏବେ ଆସିଛି। ବାନ୍ଧବମାନଙ୍କ ସହିତ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।
1.53.25
आस्तीकः किल यज्ञं तं वर्तन्तं भुजगोत्तमे ।
प्रतिषेत्स्यति मां पूर्वं स्वयमाह पितामहः ॥ १.५३.२५ ॥
ଆସ୍ତୀକ କହିଲେ, ନାଗଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ସେ ଯଜ୍ଞ ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ପ୍ରଥମେ ମୋତେ ହିଁ ଅଟକାଯିବ; ସ୍ୱୟଂ ପିତାମହ ଏହା କହିଥିଲେ।
1.53.26
तद्वत्से ब्रूहि वत्सं स्वं कुमारं वृद्धसंमतम् ।
ममाद्य त्वं सभृत्यस्य मोक्षार्थं वेदवित्तमम् ॥ १.५३.२६ ॥
ତେଣୁ ହେ କନ୍ୟା, ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଅନୁମୋଦିତ, ବେଦଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୁମ ପୁତ୍ରକୁ କୁହ; ଆଜି ତୁମେ ମୋତେ ଓ ମୋ ସେବକମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ (ଯାଅ)।