มหาภารตะ · อัธยายะ 1.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.53.1
सर्पसत्रे तदा राज्ञः पाण्डवेयस्य धीमतः ।
जनमेजयस्य के त्वासन्नृत्विजः परमर्षयः ॥ १.५३.१ ॥
ครั้งนั้น ณ พิธีงูสัตร (การบูชายัญงู) ของพระเจ้าชนเมชัยผู้ทรงปัญญา ซึ่งเป็นทายาทแห่งปาณฑพ มีฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่ใดบ้างที่ทำหน้าที่เป็นผู้ประกอบพิธี
1.53.2
के सदस्या बभूवुश्च सर्पसत्रे सुदारुणे ।
विषादजननेऽत्यर्थं पन्नगानां महाभय ॥ १.५३.२ ॥
มีผู้ใดบ้างเป็นสมาชิกของที่ประชุมในพิธีงูสัตรอันน่าสยดสยองยิ่งนั้น ซึ่งก่อให้เกิดความโศกเศร้าอย่างยิ่งและความหวาดกลัวอันใหญ่หลวงแก่บรรดานาค
1.53.3
सर्वं विस्तरशस्तात भवाञ्छंसितुमर्हति ।
सर्पसत्रविधानज्ञविज्ञेयाः के च सूतज ॥ १.५३.३ ॥
โอ้บุตรแห่งสูต ท่านควรเล่าทั้งหมดนั้นโดยละเอียด และผู้ใดบ้างเป็นผู้รู้พิธีกรรมของพิธีงูสัตรที่ควรถูกรู้จัก
1.53.4
हन्त ते कथयिष्यामि नामानीह मनीषिणाम् ।
ये ऋत्विजः सदस्याश्च तस्यासन्नृपतेस्तदा ॥ १.५३.४ ॥
ได้ ข้าพเจ้าจะเอ่ยนามของบรรดาผู้มีปัญญาให้ท่านฟังที่นี่ คือผู้ที่เป็นผู้ประกอบพิธีและสมาชิกที่ประชุมของพระราชาองค์นั้นในขณะนั้น
1.53.5
तत्र होता बभूवाथ ब्राह्मणश्चण्डभार्गवः ।
च्यवनस्यान्वये ख्यातो जातो वेदविदां वरः ॥ १.५३.५ ॥
ที่นั่น พราหมณ์จัณฑภารควะเป็นโหตฤ เป็นผู้ที่มีชื่อเสียงในสายตระกูลของจยวนะ เกิดมาเป็นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้รู้พระเวท
1.53.6
उद्गाता ब्राह्मणो वृद्धो विद्वान्कौत्सौऽथ जैमिनिः ।
ब्र्हमाऽभवच्छार्ङ्गरवोऽथाध्वर्युश्चापि पिङ्गलः ॥ १.५३.६ ॥
พราหมณ์ผู้เฒ่าและผู้รอบรู้ เการสะและไชมินี เป็นอุทคาตฤ ศารงคระวะเป็นพรหม และปิงคละก็เป็นอัธวรยุด้วย
1.53.7
सदस्यश्चाभवद्व्यासः पुत्रशिष्यसहायवान् ।
उद्दालकः प्रमतकः श्वेतकेतुश्च पिङ्गलः ॥ १.५३.७ ॥
วยาสะพร้อมด้วยบุตร ศิษย์ และผู้ช่วย เป็นสมาชิกที่ประชุม อุททาลกะ ประมตกะ เศวตเกตุ และปิงคละก็อยู่ที่นั่นด้วย
1.53.8
असितो देवलश्चैव नारदः पर्वतस्तथा ।
आत्रेयः कुम्डजठरौ द्विजः कालघटस्तथा ॥ १.५३.८ ॥
อสิตะ เทวละ นารท และปรรวตะ รวมทั้งอาตเรยะ กุณฑชฐระ และพราหมณ์กาลฆฏะ
1.53.9
वात्स्यः श्रुतश्रवा वृद्धो जपस्वाध्यायशीलवान् ।
कोहलो देवशर्मा च मौद्गल्यः समसौरभः ॥ १.५३.९ ॥
วาตสยะ ศรุตศรวัส ผู้เฒ่าผู้ขยันสวดมนต์และศึกษาพระเวท โกหละ เทวศรรมัน และเมาทคัลยะสมสเทาระภะ
1.53.10
एते चान्ये च बहवो ब्राह्मणा वेदपारगाः ।
सदस्याश्चाभवंस्तत्र सत्रे पारिक्षितस्य ह ॥ १.५३.१० ॥
เหล่านี้และพราหมณ์อื่น ๆ อีกมากมายที่รอบรู้พระเวท เป็นสมาชิกที่ประชุมในพิธีนั้นของโอรสแห่งปริกษิต
1.53.11
जुह्वत्स्वृत्विक्ष्वथ तदा सर्पसत्रे महाक्रतौ ।
अहयः प्रापतंस्तत्र घोराः प्राणिभयावहाः ॥ १.५३.११ ॥
ขณะที่บรรดาผู้ประกอบพิธีกำลังถวายเครื่องบูชาในพิธีงูสัตรอันยิ่งใหญ่นั้น งูร้ายกาจทั้งหลายก็เริ่มตกลงมาที่นั่น นำความกลัวมาสู่สัตว์ทั้งปวง
1.53.12
वसामेदोवहाः कुल्या नागानां संप्रवर्तिताः ।
ववौ गन्धश्च तुमुलो दह्यतामनिशं तदा ॥ १.५३.१२ ॥
ลำธารที่พัดพาไขกระดูกและมันของเหล่านาคก็ไหลออกมา และกลิ่นเหม็นไหม้อันอื้ออึงก็พัดมาไม่หยุดในขณะนั้น
1.53.13
पततां चैव नागानां धिष्ठितानां तथाम्बरे ।
अश्रूयतानिशं शब्दः पच्यतां चाग्निना भृशम् ॥ १.५३.१३ ॥
เสียงของเหล่านาคที่ตกลงมา และของที่ถูกค้ำอยู่กลางอากาศ กับเสียงของที่ถูกไฟเผาอย่างรุนแรง ดังได้ยินไม่หยุดหย่อน
1.53.14
तक्षकस्तु स नागेन्द्रः पुरंदरनिवेशनम् ।
गतः श्रुत्वैव राजानं दीक्षितं जनमेजयम् ॥ १.५३.१४ ॥
ส่วนนาคราชตักษกะ เมื่อได้ยินว่าพระเจ้าชนเมชัยทรงเข้าสู่พิธีแล้ว ก็ไปยังที่ประทับของพระอินทร์
1.53.15
ततः सर्वं यथावृत्तमाख्याय भुजगोत्तमः ।
अगच्छच्छरणं भीत आगस्कृत्वा पुरंदरम् ॥ १.५३.१५ ॥
แล้วงูผู้ประเสริฐที่หวาดกลัวนั้นได้เล่าทุกสิ่งตามที่เกิดขึ้น และเนื่องจากตนได้ก่อความผิด จึงไปพึ่งพระอินทร์เป็นที่หลบภัย
1.53.16
तमिन्द्रः प्राह सुप्रीतो न तवास्तीह तक्षक ।
भयं नागेन्द्र तस्माद्वै सर्पसत्रात्कदाचन ॥ १.५३.१६ ॥
พระอินทร์ทรงพอพระทัยยิ่งจึงตรัสแก่เขาว่า "ตักษกะเอ๋ย ที่นี่เจ้าไม่มีภัยใด ๆ เลย โอ้ราชานาค เจ้าจะไม่มีภัยจากพิธีงูสัตรนั้นอีกเลยตลอดกาล"
1.53.17
प्रसादितो मया पूर्वं तवार्थाय पितामहः ।
तस्मात्तव भयं नास्ति व्येतु तेनसो ज्वरः ॥ १.५३.१७ ॥
ก่อนหน้านี้ เพื่อประโยชน์ของเจ้า เราได้ทูลขอต่อปิตามหะ (พระพรหม) ไว้แล้ว เพราะฉะนั้นเจ้าจะไม่มีภัย ขอให้ไข้จากความร้อนของเจ้าสงบลงไป
1.53.18
एवमाश्वासितस्तेन ततः स भुजगोत्तमः ।
उवास भवने तस्मिञ्शक्रस्य मुदितः सुखी ॥ १.५३.१८ ॥
เมื่อได้รับการปลอบโยนดังนั้นจากพระอินทร์ งูผู้ประเสริฐนั้นจึงอาศัยอยู่ในที่ประทับของศักระนั้นอย่างเบิกบานและมีความสุข
1.53.19
अजस्रं निपतत्स्वग्नौ नागेषु भृशदुःखितः ।
अल्पशेषपरीवारो वासुकिः पर्यतप्यत ॥ १.५३.१९ ॥
ท่ามกลางเหล่านาคที่ตกลงสู่กองไฟไม่หยุดหย่อน วาสุกีผู้เศร้าโศกอย่างยิ่ง เหลือบริวารเพียงน้อยนิด ได้รับความทุกข์ทรมาน
1.53.20
कश्मलं चाविशद्धोरं वासुकिं पन्नगोत्तमम् ।
स घूर्णमानहृदयो भगिनीमिदमब्रवीत् ॥ १.५३.२० ॥
ความอ่อนแรงอันน่าสะพรึงกลัวได้เข้าครอบงำวาสุกี งูผู้ประเสริฐ ด้วยใจที่สั่นไหว เขาได้กล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่น้องสาวของตน
1.53.21
दह्यन्तेऽङ्गानि मे भद्रे न दिशः प्रतिभान्ति माम् ।
सीदामीव च संमोहाद्धूर्णतीव च मे मनः ॥ १.५३.२१ ॥
ข้าแต่หญิงผู้เป็นมงคล แขนขาของข้ากำลังร้อนผ่าว ทิศทั้งหลายก็ไม่ปรากฏแก่ข้า ใจของข้าหมุนวนราวกับจมลงไปเพราะความงุนงง
1.53.22
दृष्टिर्भ्राम्यति मेऽतीव हृदयं दीर्यतीव च ।
पतिष्याम्यवशोऽद्याहं तस्मिन्दीप्ते विभावसौ ॥ १.५३.२२ ॥
สายตาของข้าหมุนวนอย่างยิ่ง หัวใจก็ราวกับจะแตกออก วันนี้ข้าจะไร้อำนาจตกลงไปในกองไฟที่ลุกโชนนั้น
1.53.23
पारिक्षितस्य यज्ञोऽसौ वर्ततेऽस्मज्जिघांसया ।
व्यक्तं मयाऽभिगन्तव्यं प्रेतराजनिवेशनम् ॥ १.५३.२३ ॥
พิธียัญของโอรสของปริกษิตนี้ดำเนินอยู่ด้วยความปรารถนาจะฆ่าพวกเรา เห็นได้ชัดว่าข้าต้องไปยังที่ประทับของพระยมราช
1.53.24
अयं स कालः संप्राप्तो यदर्थमसि मे स्वसः ।
जरत्करौमयादत्तात्रायस्वास्मान्सबान्धवान् ॥ १.५३.२४ ॥
น้องหญิงเอ๋ย บัดนี้ถึงเวลาแล้วที่ข้าได้มอบเจ้าให้แก่ชรัตการุเพื่อเหตุนี้ ขอจงคุ้มครองพวกเราพร้อมทั้งญาติทั้งหลายด้วยเถิด
1.53.25
आस्तीकः किल यज्ञं तं वर्तन्तं भुजगोत्तमे ।
प्रतिषेत्स्यति मां पूर्वं स्वयमाह पितामहः ॥ १.५३.२५ ॥
ได้ยินว่าอาสติกะจะเป็นคนแรกที่หยุดยั้งข้า ขณะที่พิธียัญของเหล่านาคาผู้ประเสริฐนั้นกำลังดำเนินอยู่ ปู่ของเราเองก็ได้กล่าวไว้เช่นนั้น
1.53.26
तद्वत्से ब्रूहि वत्सं स्वं कुमारं वृद्धसंमतम् ।
ममाद्य त्वं सभृत्यस्य मोक्षार्थं वेदवित्तमम् ॥ १.५३.२६ ॥
ฉะนั้น ลูกหญิงเอ๋ย จงบอกโอรสของเจ้า ผู้เป็นที่ยอมรับของผู้ใหญ่และเป็นผู้รู้พระเวทยิ่งที่สุด ว่าวันนี้เขาควรไปช่วยปลดปล่อยข้าพร้อมทั้งบริวารของข้า