મહાભારત · અધ્યાય 1.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.55.1
सोमस्य यज्ञो वरुणस्य यज्ञः ।
प्रजापतेर्यज्ञ आसीत्प्रयागे।
तथा यज्ञोऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नोऽस्तु प्रियेभ्यः ॥ १.५५.१ ॥
સોમનો યજ્ઞ, વરુણનો યજ્ઞ, પ્રજાપતિનો યજ્ઞ પ્રયાગમાં થયો હતો. તેવી જ રીતે આ તારો યજ્ઞ છે, હે ભારતોમાં શ્રેષ્ઠ, હે પરીક્ષિતના વંશજ. અમને અને પ્રિયજનોને કલ્યાણ થાઓ.
1.55.2
शक्रस्य यज्ञः शतसङ्ख्य उक्त-
स्तथापरं तुल्यसङ्ख्यं शतं वै।
तथा यज्ञोऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नोऽस्तु प्रियेभ्यः ॥ १.५५.२ ॥
ઇન્દ્રનો યજ્ઞ સો સંખ્યાવાળો કહેવાયો છે, અને બીજો પણ સમાન સંખ્યાનો સો. તેવી જ રીતે આ તારો યજ્ઞ છે, હે ભારતોમાં શ્રેષ્ઠ, હે પરીક્ષિતના વંશજ. અમને અને પ્રિયજનોને કલ્યાણ થાઓ.
1.55.3
यमस्य यज्ञो हरिमेधसश्च ।
यथा यज्ञो रन्तिदेवस्य राज्ञः।
तथा यज्ञोऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नोऽस्तु प्रियेभ्यः ॥ १.५५.३ ॥
યમનો યજ્ઞ, હરિમેધસનો યજ્ઞ, અને રાજા રન્તિદેવનો યજ્ઞ જેવો. તેવી જ રીતે આ તારો યજ્ઞ છે, હે ભારતોમાં શ્રેષ્ઠ, હે પરીક્ષિતના વંશજ. અમને અને પ્રિયજનોને કલ્યાણ થાઓ.
1.55.4
गयस्य यज्ञः शशबिन्दोश्च राज्ञो ।
यज्ञसल्तथा वैश्रवणस्य राज्ञः।
तथा यज्ञोऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नोऽस्तु प्रियेभ्यः ॥ १.५५.४ ॥
ગયનો યજ્ઞ, રાજા શશબિંદુનો યજ્ઞ, અને રાજા વૈશ્રવણ (કુબેર)નો યજ્ઞ જેવો. તેવી જ રીતે આ તારો યજ્ઞ છે, હે ભારતોમાં શ્રેષ્ઠ, હે પરીક્ષિતના વંશજ. અમને અને પ્રિયજનોને કલ્યાણ થાઓ.
1.55.5
नृगस्य यज्ञस्त्वजमीढस्य चासी-
द्यथा यज्ञो दाशरथेश्च राज्ञः।
तथा यज्ञोऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नोऽस्तु प्रियेभ्यः ॥ १.५५.५ ॥
નૃગનો યજ્ઞ અને અજમીઢનો યજ્ઞ થયો હતો, જેમ દશરથપુત્ર રાજાનો યજ્ઞ થયો હતો; તેમ જ આ તારો યજ્ઞ, હે ભારતશ્રેષ્ઠ. હે પરીક્ષિતપુત્ર, અમારા પ્રિયજનોનું કલ્યાણ થાઓ.
1.55.6
यज्ञः श्रुतो दिवि देवस्य सूनो-
र्युधिष्ठिरस्याजमीढस्य राज्ञः।
तथा यज्ञोऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नोऽस्तु प्रियेभ्यः ॥ १.५५.६ ॥
સ્વર્ગમાં દેવપુત્ર યુધિષ્ઠિરનો અને અજમીઢવંશના રાજાનો યજ્ઞ સાંભળવામાં આવ્યો છે; તેમ જ આ તારો યજ્ઞ, હે ભારતશ્રેષ્ઠ. હે પરીક્ષિતપુત્ર, અમારા પ્રિયજનોનું કલ્યાણ થાઓ.
1.55.7
कृष्णस्य यज्ञः सत्यवत्याः सुतस्य ।
स्वयं च कर्म प्रचकार यत्र।
तथा यज्ञोऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नोऽस्तु प्रियेभ्यः ॥ १.५५.७ ॥
કૃષ્ણનો યજ્ઞ અને સત્યવતીના પુત્રનો યજ્ઞ, જ્યાં તેમણે સ્વયં કર્મ કર્યું; તેમ જ આ તારો યજ્ઞ, હે ભારતશ્રેષ્ઠ. હે પરીક્ષિતપુત્ર, અમારા પ્રિયજનોનું કલ્યાણ થાઓ.
1.55.8
इमे च ते सूर्यसमानवर्चसः ।
समासते वृत्रहणः क्रतुं यथा।
नैषां ज्ञातुं विद्यते ज्ञानमद्य ।
दत्तं येभ्यो न प्रणश्येत्कदाचित् ॥ १.५५.८ ॥
સૂર્ય સમાન તેજસ્વી આ (બ્રાહ્મણો) તારા યજ્ઞમાં બેઠા છે, વૃત્રહંતા ઇન્દ્રના યજ્ઞની જેમ. આજે તેમના જ્ઞાનને જાણવું શક્ય નથી; જેમને આપેલું દાન ક્યારેય નાશ પામતું નથી.
1.55.9
ऋत्विक्समो नास्ति लोकेषु चैव ।
द्वैपायनेनेति विनिश्चितं मे।
एतस्य शिष्या हि क्षितिं संचरन्ति ।
सर्वर्त्विजः कर्मसु स्वेषु दक्षाः ॥ १.५५.९ ॥
લોકોમાં ઋત્વિજ જેવો કોઈ નથી, એ દ્વૈપાયન વિશે મેં નિશ્ચિતપણે જાણ્યું છે. તેમના જ શિષ્યો પૃથ્વી પર વિચરે છે; સર્વ ઋત્વિજો પોતપોતાના કર્મમાં કુશળ છે.
1.55.10
विभावसुश्चित्रभानुर्महात्मा ।
हिरण्यरेता हुतभुक्कृष्णवर्त्मा।
प्रदक्षिमावर्तशिखः प्रदीप्तो ।
हव्यं तवेदं हुतभुग्वष्टि देवः ॥ १.५५.१० ॥
વિભાવસુ, ચિત્રભાનુ, મહાત્મા, હિરણ્યરેતા, હુતભુક્, કૃષ્ણવર્ત્મા, પ્રદક્ષિણ આવર્તે વળતી જ્વાળાવાળા પ્રદીપ્ત — દેવ તારા આ હવ્ય આહુતિને ઇચ્છે છે.
1.55.11
नैह त्वदन्यो विद्यते जीवलोके ।
समो नृपः पालयिता प्रजानाम्।
धृत्या च ते प्रतीमनाः सदाहं ।
त्वं वा वरुणो धर्मराजो यमो वा ॥ १.५५.११ ॥
આ જીવલોકમાં તારા સિવાય બીજો કોઈ રાજા પ્રજાનું પાલન કરવામાં તારી બરાબરીનો નથી. ધૈર્યથી હું સદા તારા પર પ્રસન્નચિત્ત છું; તું જ વરુણ, ધર્મરાજ કે યમ છે.
1.55.12
शक्रः साक्षाद्वज्रपाणिर्यथेह ।
त्राता लोकेऽस्मिंस्त्वं तथेह प्रजानाम्।
मतस्त्वं नः पुरुषेन्द्रेह लोके ।
न च त्वदन्यो भूपतिरस्ति जज्ञे ॥ १.५५.१२ ॥
વજ્રપાણિ શક્ર (ઇન્દ્ર) જેમ સાક્ષાત આ લોકના રક્ષક છે, તેમ તું અહીં પ્રજાનો રક્ષક છે. હે પુરુષેન્દ્ર, આ લોકમાં અમે તને જ માનીએ છીએ; તારા સિવાય બીજો ભૂપતિ જન્મ્યો નથી.
1.55.13
खट्वाङ्गनाभगदिलीपकल्प ।
ययातिमान्धातृसमप्रभाव।
आदित्यतेजःप्रतिमानतेजा ।
भीष्मो यथा राजसि सुव्रतस्त्वम् ॥ १.५५.१३ ॥
ખટ્વાંગ, નાભાગ અને દિલીપ સમાન; યયાતિ અને માંધાતા સમાન પ્રભાવવાળા; સૂર્યતેજ સમાન તેજવાળા — જેમ ભીષ્મ રાજાઓમાં શોભે છે, તેમ તમે વ્રતનિષ્ઠ તરીકે શોભો છો.
1.55.14
वाल्मीकिवत्ते निभृतं स्ववीर्यं ।
वसिष्ठवत्ते नियतश्च कोपः।
प्रभुत्वमिन्द्रत्वसमं मतं मे ।
द्युतिश्च नारायणवद्विभाति ॥ १.५५.१४ ॥
વાલ્મીકિની જેમ તમારું પોતાનું વીર્ય સંયમિત અને છુપાયેલું છે; વસિષ્ઠની જેમ તમારો ક્રોધ નિયંત્રિત છે; તમારું પ્રભુત્વ ઇન્દ્રત્વ સમાન મને લાગે છે; નારાયણની જેમ તમારી દ્યુતિ શોભે છે.
1.55.15
यमो यथा धर्मविनिश्चयज्ञः ।
कृष्णो यथा सर्वगुणोपपन्नः।
श्रियां निवासोऽसि यथा वसूनां ।
निधानभूतोऽसि तथा क्रतूनाम् ॥ १.५५.१५ ॥
ધર્મનિશ્ચય જાણનાર યમની જેમ, સર્વગુણસંપન્ન કૃષ્ણની જેમ, તમે શ્રીનું નિવાસસ્થાન છો; વસુઓના નિધાન સમાન તમે યજ્ઞોના નિધાન છો.
1.55.16
दम्भोद्भवेनासि समो बलेन ।
रामो यथा शस्त्रविदस्त्रविच्च।
और्वत्रिताभ्यामसि तुल्यतेजा ।
दुष्प्रेक्षणीयोऽसि भगीरथेन ॥ १.५५.१६ ॥
દંભોદ્ભવ સમાન બળમાં તમે તુલ્ય છો; શસ્ત્રવિદ્ અને અસ્ત્રવિદ્ રામની જેમ તમે છો; ઔર્વ અને ત્રિત સાથે તુલ્ય તેજવાળા તમે છો; ભગીરથ વડે તમે દુષ્પ્રેક્ષ્ય છો.
1.55.17
एवं स्तुताः सर्व एव प्रसन्ना ।
राजा सदस्या ऋत्विजो हव्यवाहः।
तेषां दृष्ट्वा भावितानीङ्गितानि ।
प्रोवाच राजा जनमेजयोऽथ ॥ १.५५.१७ ॥
આ રીતે સ્તુતિ પામેલા સૌ પ્રસન્ન થયા — રાજા, સભ્યો, ઋત્વિજો અને હવ્યવાહન અગ્નિ. તેમના ભાવો અને ઇશારા જોઈને ત્યારે રાજા જનમેજય બોલ્યા.