มหาภารตะ · อัธยายะ 1.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.55.1
सोमस्य यज्ञो वरुणस्य यज्ञः ।
प्रजापतेर्यज्ञ आसीत्प्रयागे।
तथा यज्ञोऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नोऽस्तु प्रियेभ्यः ॥ १.५५.१ ॥
ยัญของพระโสม ยัญของพระวรุณ และยัญของพระประชาบดี ได้ประกอบขึ้นที่ประยาค ฉันใด ยัญนี้ของท่าน ผู้เป็นเลิศแห่งภรตวงศ์ ผู้สืบเชื้อสายแห่งปริกษิต ขอให้มีความเป็นสวัสดิ์แก่พวกเราและแก่ผู้เป็นที่รักทั้งหลาย ฉันนั้น
1.55.2
शक्रस्य यज्ञः शतसङ्ख्य उक्त-
स्तथापरं तुल्यसङ्ख्यं शतं वै।
तथा यज्ञोऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नोऽस्तु प्रियेभ्यः ॥ १.५५.२ ॥
ยัญของพระอินทร์ กล่าวกันว่ามีจำนวนหนึ่งร้อย และอีกยัญหนึ่งที่มีจำนวนเท่ากัน คือหนึ่งร้อย ฉันใด ยัญนี้ของท่าน ผู้เป็นเลิศแห่งภรตวงศ์ ผู้สืบเชื้อสายแห่งปริกษิต ขอให้มีความเป็นสวัสดิ์แก่พวกเราและแก่ผู้เป็นที่รักทั้งหลาย ฉันนั้น
1.55.3
यमस्य यज्ञो हरिमेधसश्च ।
यथा यज्ञो रन्तिदेवस्य राज्ञः।
तथा यज्ञोऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नोऽस्तु प्रियेभ्यः ॥ १.५५.३ ॥
เช่นเดียวกับยัญของพระยม ยัญของหริเมธัส และยัญของพระเจ้าแผ่นดินรันติเทวะ ฉันใด ยัญนี้ของท่าน ผู้เป็นเลิศแห่งภรตวงศ์ ผู้สืบเชื้อสายแห่งปริกษิต ขอให้มีความเป็นสวัสดิ์แก่พวกเราและแก่ผู้เป็นที่รักทั้งหลาย ฉันนั้น
1.55.4
गयस्य यज्ञः शशबिन्दोश्च राज्ञो ।
यज्ञसल्तथा वैश्रवणस्य राज्ञः।
तथा यज्ञोऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नोऽस्तु प्रियेभ्यः ॥ १.५५.४ ॥
เช่นเดียวกับยัญของคยะ ยัญของพระเจ้าแผ่นดินศศบินทุ และยัญของพระเจ้าแผ่นดินไวศรวณะ (กุเวร) ฉันใด ยัญนี้ของท่าน ผู้เป็นเลิศแห่งภรตวงศ์ ผู้สืบเชื้อสายแห่งปริกษิต ขอให้มีความเป็นสวัสดิ์แก่พวกเราและแก่ผู้เป็นที่รักทั้งหลาย ฉันนั้น
1.55.5
नृगस्य यज्ञस्त्वजमीढस्य चासी-
द्यथा यज्ञो दाशरथेश्च राज्ञः।
तथा यज्ञोऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नोऽस्तु प्रियेभ्यः ॥ १.५५.५ ॥
ยัญของนฤคและยัญของอชมีฒะได้มีขึ้นแล้ว ยัญของพระเจ้าแผ่นดินทศรถบุตรก็เช่นกัน ยัญนี้ของท่าน ผู้เป็นเลิศแห่งภารตะก็เช่นนั้นเหมือนกัน โอ้ผู้สืบเชื้อสายแห่งปริกษิต ขอให้มีความเป็นสวัสดิ์แก่ผู้เป็นที่รักของพวกเรา
1.55.6
यज्ञः श्रुतो दिवि देवस्य सूनो-
र्युधिष्ठिरस्याजमीढस्य राज्ञः।
तथा यज्ञोऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नोऽस्तु प्रियेभ्यः ॥ १.५५.६ ॥
ยัญของยุธิษฐิระ พระโอรสของเทพ และของพระเจ้าแผ่นดินแห่งวงศ์อชมีฒะ เป็นที่ได้ยินกันในสวรรค์ ยัญนี้ของท่าน ผู้เป็นเลิศแห่งภารตะก็เช่นนั้นเหมือนกัน โอ้ผู้สืบเชื้อสายแห่งปริกษิต ขอให้มีความเป็นสวัสดิ์แก่ผู้เป็นที่รักของพวกเรา
1.55.7
कृष्णस्य यज्ञः सत्यवत्याः सुतस्य ।
स्वयं च कर्म प्रचकार यत्र।
तथा यज्ञोऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नोऽस्तु प्रियेभ्यः ॥ १.५५.७ ॥
ยัญของพระกฤษณะ และยัญของโอรสแห่งสัตยวดี ซึ่งพระองค์เองได้ทรงประกอบพิธีกรรม ยัญนี้ของท่าน ผู้เป็นเลิศแห่งภารตะก็เช่นนั้นเหมือนกัน โอ้ผู้สืบเชื้อสายแห่งปริกษิต ขอให้มีความเป็นสวัสดิ์แก่ผู้เป็นที่รักของพวกเรา
1.55.8
इमे च ते सूर्यसमानवर्चसः ।
समासते वृत्रहणः क्रतुं यथा।
नैषां ज्ञातुं विद्यते ज्ञानमद्य ।
दत्तं येभ्यो न प्रणश्येत्कदाचित् ॥ १.५५.८ ॥
บุรุษเหล่านี้มีรัศมีเสมอดวงอาทิตย์ นั่งอยู่ในยัญของท่าน ดุจดังที่เคยนั่งในยัญของผู้สังหารวฤตร วันนี้ไม่มีผู้ใดสามารถรู้ความรู้ของบุรุษเหล่านี้ได้ทั้งหมด ทานที่ให้แก่บุคคลเหล่านี้จะไม่สูญหายไปเลยในกาลใด ๆ
1.55.9
ऋत्विक्समो नास्ति लोकेषु चैव ।
द्वैपायनेनेति विनिश्चितं मे।
एतस्य शिष्या हि क्षितिं संचरन्ति ।
सर्वर्त्विजः कर्मसु स्वेषु दक्षाः ॥ १.५५.९ ॥
ในโลกทั้งหลายไม่มีปุโรหิตผู้ใดเสมอเหมือนท่าน ข้าพเจ้ามั่นใจในเรื่องนี้เกี่ยวกับท่านไทวปายนะ บรรดาศิษย์ของท่านย่อมเที่ยวไปทั่วแผ่นดิน และนักบวชผู้ประกอบยัญทั้งปวงย่อมชำนาญในพิธีกรรมของตน
1.55.10
विभावसुश्चित्रभानुर्महात्मा ।
हिरण्यरेता हुतभुक्कृष्णवर्त्मा।
प्रदक्षिमावर्तशिखः प्रदीप्तो ।
हव्यं तवेदं हुतभुग्वष्टि देवः ॥ १.५५.१० ॥
วิภาวสุ จิตรภานุผู้ยิ่งใหญ่ ผู้มีเมล็ดทองคำ ผู้กินเครื่องบูชา ผู้มีวิถีสีคล้ำ ผู้มีเปลวไฟลุกโชนหมุนเวียนไปทางขวา พระเพลิงองค์เทพทรงปรารถนาเครื่องบูชานี้ของท่าน
1.55.11
नैह त्वदन्यो विद्यते जीवलोके ।
समो नृपः पालयिता प्रजानाम्।
धृत्या च ते प्रतीमनाः सदाहं ।
त्वं वा वरुणो धर्मराजो यमो वा ॥ १.५५.११ ॥
ในโลกแห่งผู้มีชีวิตนี้ ไม่มีกษัตริย์องค์อื่นใดเสมอเหมือนท่านในการปกป้องประชาราษฎร์ ข้าพเจ้าด้วยความมั่นคงมีใจโน้มเอียงต่อท่านเสมอ ท่านคือพระวรุณ ราชาแห่งธรรม หรือพระยมนั่นเอง
1.55.12
शक्रः साक्षाद्वज्रपाणिर्यथेह ।
त्राता लोकेऽस्मिंस्त्वं तथेह प्रजानाम्।
मतस्त्वं नः पुरुषेन्द्रेह लोके ।
न च त्वदन्यो भूपतिरस्ति जज्ञे ॥ १.५५.१२ ॥
ดังที่พระศักระ คือพระอินทร์ ผู้ถือสายฟ้าในมือ เป็นผู้คุ้มครองโลกนี้ ฉันนั้นท่านก็เป็นผู้คุ้มครองประชาราษฎร์ในที่นี้ โอ้เจ้าแห่งบุรุษ เราถือท่านเป็นผู้ยิ่งใหญ่ที่สุดในโลกนี้ ไม่มีเจ้าแผ่นดินองค์อื่นใดเกิดมาเทียบเท่าท่านเลย
1.55.13
खट्वाङ्गनाभगदिलीपकल्प ।
ययातिमान्धातृसमप्रभाव।
आदित्यतेजःप्रतिमानतेजा ।
भीष्मो यथा राजसि सुव्रतस्त्वम् ॥ १.५५.१३ ॥
เช่นขฏางคะ นาภาคะ และทิลีปะ เทียบเท่ายยาติและมานธาตฤ ทั้งรัศมีของท่านเทียบเท่าแสงอาทิตย์ ดุจพระภีษมะที่รุ่งเรืองในหมู่กษัตริย์ ท่านก็รุ่งเรืองเช่นนั้น ผู้มั่นคงในพรตของตน
1.55.14
वाल्मीकिवत्ते निभृतं स्ववीर्यं ।
वसिष्ठवत्ते नियतश्च कोपः।
प्रभुत्वमिन्द्रत्वसमं मतं मे ।
द्युतिश्च नारायणवद्विभाति ॥ १.५५.१४ ॥
ดุจพระวาลมีกิ พลังของท่านสงบและซ่อนเร้นอยู่ ดุจพระวสิษฐะ ความโกรธของท่านถูกควบคุมไว้ อำนาจปกครองของท่าน ข้าพเจ้าถือว่าเทียบเท่าอำนาจแห่งพระอินทร์ และรัศมีของท่านส่องแสงเช่นเดียวกับพระนารายณ์
1.55.15
यमो यथा धर्मविनिश्चयज्ञः ।
कृष्णो यथा सर्वगुणोपपन्नः।
श्रियां निवासोऽसि यथा वसूनां ।
निधानभूतोऽसि तथा क्रतूनाम् ॥ १.५५.१५ ॥
ดุจพระยมผู้รู้การตัดสินธรรม ดุจพระกฤษณะผู้ประกอบด้วยคุณทั้งปวง ท่านเป็นที่อยู่แห่งโชคลาภ ดุจท่านเป็นคลังของเหล่าวสุ ท่านก็เป็นคลังของยัญทั้งหลายเช่นนั้น
1.55.16
दम्भोद्भवेनासि समो बलेन ।
रामो यथा शस्त्रविदस्त्रविच्च।
और्वत्रिताभ्यामसि तुल्यतेजा ।
दुष्प्रेक्षणीयोऽसि भगीरथेन ॥ १.५५.१६ ॥
ท่านเสมอด้วยทัมโภทภวะในกำลัง เหมือนพระรามผู้รู้อาวุธและทิพยาวุธ ท่านมีรัศมีเทียบเท่าเอารวะและตริตะ ท่านยากที่ผู้ใดจะเพ่งมองได้ ดุจพระภคีรถ
1.55.17
एवं स्तुताः सर्व एव प्रसन्ना ।
राजा सदस्या ऋत्विजो हव्यवाहः।
तेषां दृष्ट्वा भावितानीङ्गितानि ।
प्रोवाच राजा जनमेजयोऽथ ॥ १.५५.१७ ॥
เมื่อได้รับการสรรเสริญเช่นนี้ ทุกคนล้วนพอพระทัย ทั้งกษัตริย์ ที่ประชุม นักบวช และพระเพลิงหวยวาหนะ เมื่อทรงเห็นความรู้สึกและอาการภายในของเหล่านั้นแล้ว พระเจ้าชนเมชัยจึงตรัส