ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.55.1
सोमस्य यज्ञो वरुणस्य यज्ञः ।
प्रजापतेर्यज्ञ आसीत्प्रयागे।
तथा यज्ञोऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नोऽस्तु प्रियेभ्यः ॥ १.५५.१ ॥
ਸੋਮ ਦਾ ਯੱਗ, ਵਰੁਣ ਦਾ ਯੱਗ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਯੱਗ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੱਗ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੇ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ। ਸਾਡਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ।
1.55.2
शक्रस्य यज्ञः शतसङ्ख्य उक्त-
स्तथापरं तुल्यसङ्ख्यं शतं वै।
तथा यज्ञोऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नोऽस्तु प्रियेभ्यः ॥ १.५५.२ ॥
ਇੰਦਰ ਦਾ ਯੱਗ ਸੌ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਉਸੇ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਸੌ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੱਗ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੇ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ। ਸਾਡਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ।
1.55.3
यमस्य यज्ञो हरिमेधसश्च ।
यथा यज्ञो रन्तिदेवस्य राज्ञः।
तथा यज्ञोऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नोऽस्तु प्रियेभ्यः ॥ १.५५.३ ॥
ਯਮ ਦਾ ਯੱਗ, ਹਰਿਮੇਧਸ ਦਾ ਯੱਗ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਰੰਤਿਦੇਵ ਦਾ ਯੱਗ ਜਿਵੇਂ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੱਗ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੇ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ। ਸਾਡਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ।
1.55.4
गयस्य यज्ञः शशबिन्दोश्च राज्ञो ।
यज्ञसल्तथा वैश्रवणस्य राज्ञः।
तथा यज्ञोऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नोऽस्तु प्रियेभ्यः ॥ १.५५.४ ॥
ਗਯ ਦਾ ਯੱਗ, ਰਾਜਾ ਸ਼ਸ਼ਬਿੰਦੂ ਦਾ ਯੱਗ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਵੈਸ਼ਰਵਣ (ਕੁਬੇਰ) ਦਾ ਯੱਗ ਜਿਵੇਂ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੱਗ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੇ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ। ਸਾਡਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ।
1.55.5
नृगस्य यज्ञस्त्वजमीढस्य चासी-
द्यथा यज्ञो दाशरथेश्च राज्ञः।
तथा यज्ञोऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नोऽस्तु प्रियेभ्यः ॥ १.५५.५ ॥
ਨ੍ਰਿਗ ਦਾ ਯੱਗ ਅਤੇ ਅਜਮੀਢ ਦਾ ਯੱਗ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਦਾ ਯੱਗ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੱਗ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ। ਹੇ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਡੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ।
1.55.6
यज्ञः श्रुतो दिवि देवस्य सूनो-
र्युधिष्ठिरस्याजमीढस्य राज्ञः।
तथा यज्ञोऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नोऽस्तु प्रियेभ्यः ॥ १.५५.६ ॥
ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਦਾ ਅਤੇ ਅਜਮੀਢ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਯੱਗ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੱਗ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ। ਹੇ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਡੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ।
1.55.7
कृष्णस्य यज्ञः सत्यवत्याः सुतस्य ।
स्वयं च कर्म प्रचकार यत्र।
तथा यज्ञोऽयं तव भारताग्र्य ।
पारिक्षित स्वस्ति नोऽस्तु प्रियेभ्यः ॥ १.५५.७ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਯੱਗ ਅਤੇ ਸਤਿਆਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਯੱਗ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪ ਕਰਮ ਕੀਤਾ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੱਗ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ। ਹੇ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਡੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ।
1.55.8
इमे च ते सूर्यसमानवर्चसः ।
समासते वृत्रहणः क्रतुं यथा।
नैषां ज्ञातुं विद्यते ज्ञानमद्य ।
दत्तं येभ्यो न प्रणश्येत्कदाचित् ॥ १.५५.८ ॥
ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਤੇਜਸਵੀ ਇਹ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਤੇਰੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਵ੍ਰਿਤਰਹੰਤਾ ਦੇ ਯੱਗ ਵਾਂਗ। ਅੱਜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਜਾਣਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਕਦੇ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
1.55.9
ऋत्विक्समो नास्ति लोकेषु चैव ।
द्वैपायनेनेति विनिश्चितं मे।
एतस्य शिष्या हि क्षितिं संचरन्ति ।
सर्वर्त्विजः कर्मसु स्वेषु दक्षाः ॥ १.५५.९ ॥
ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਤਵਿਜ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਮੈਂ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਬਾਰੇ ਪੱਕਾ ਜਾਣਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਚੇਲੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਰਿਤਵਿਜ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ।
1.55.10
विभावसुश्चित्रभानुर्महात्मा ।
हिरण्यरेता हुतभुक्कृष्णवर्त्मा।
प्रदक्षिमावर्तशिखः प्रदीप्तो ।
हव्यं तवेदं हुतभुग्वष्टि देवः ॥ १.५५.१० ॥
ਵਿਭਾਵਸੂ, ਚਿੱਤ੍ਰਭਾਨੂ, ਮਹਾਤਮਾ, ਹਿਰਣ੍ਯਰੇਤਾ, ਹੁਤਭੁਕ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਵਰਤ੍ਮਾ, ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਦੀ ਲਾਟ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤ — ਦੇਵ ਤੇਰੀ ਇਸ ਹਵ੍ਯ ਆਹੁਤੀ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
1.55.11
नैह त्वदन्यो विद्यते जीवलोके ।
समो नृपः पालयिता प्रजानाम्।
धृत्या च ते प्रतीमनाः सदाहं ।
त्वं वा वरुणो धर्मराजो यमो वा ॥ १.५५.११ ॥
ਇਸ ਜੀਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਪਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ। ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ-ਮਨ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਵਰੁਣ, ਧਰਮਰਾਜ ਜਾਂ ਯਮ ਹੈਂ।
1.55.12
शक्रः साक्षाद्वज्रपाणिर्यथेह ।
त्राता लोकेऽस्मिंस्त्वं तथेह प्रजानाम्।
मतस्त्वं नः पुरुषेन्द्रेह लोके ।
न च त्वदन्यो भूपतिरस्ति जज्ञे ॥ १.५५.१२ ॥
ਵਜ੍ਰਪਾਣੀ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਜਿਵੇਂ ਸਾਖਿਆਤ ਇਸ ਲੋਕ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਪਰਜਾ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਹੈਂ। ਹੇ ਪੁਰੁਸ਼ੇਂਦ੍ਰ, ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ; ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਭੂਪਤੀ ਜੰਮਿਆ ਨਹੀਂ।
1.55.13
खट्वाङ्गनाभगदिलीपकल्प ।
ययातिमान्धातृसमप्रभाव।
आदित्यतेजःप्रतिमानतेजा ।
भीष्मो यथा राजसि सुव्रतस्त्वम् ॥ १.५५.१३ ॥
ਖਟ੍ਵਾਂਗ, ਨਾਭਾਗ ਤੇ ਦਿਲੀਪ ਵਰਗੇ; ਯਯਾਤੀ ਤੇ ਮਾਂਧਾਤਾ ਸਮਾਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੇ; ਸੂਰਜ ਦੇ ਤੇਜ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ — ਜਿਵੇਂ ਭੀਸ਼ਮ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਵਰਤ-ਨਿਸ਼ਠ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕਦੇ ਹੋ।
1.55.14
वाल्मीकिवत्ते निभृतं स्ववीर्यं ।
वसिष्ठवत्ते नियतश्च कोपः।
प्रभुत्वमिन्द्रत्वसमं मतं मे ।
द्युतिश्च नारायणवद्विभाति ॥ १.५५.१४ ॥
ਵਾਲਮੀਕਿ ਵਾਂਗ ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਵੀਰਜ ਸੰਜਮ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਵਾਂਗ ਤੁਹਾਡਾ ਕ੍ਰੋਧ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਇੰਦਰਪਦ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ; ਨਾਰਾਇਣ ਵਾਂਗ ਤੁਹਾਡੀ ਦੀਪਤੀ ਸ਼ੋਭਦੀ ਹੈ।
1.55.15
यमो यथा धर्मविनिश्चयज्ञः ।
कृष्णो यथा सर्वगुणोपपन्नः।
श्रियां निवासोऽसि यथा वसूनां ।
निधानभूतोऽसि तथा क्रतूनाम् ॥ १.५५.१५ ॥
ਧਰਮ-ਨਿਸ਼ਚੇ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਯਮ ਵਾਂਗ, ਸਰਬ-ਗੁਣ-ਸੰਪੰਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਾਂਗ, ਤੁਸੀਂ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਹੋ; ਵਸੂਆਂ ਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਵਾਂਗ ਤੁਸੀਂ ਯੱਗਾਂ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੋ।
1.55.16
दम्भोद्भवेनासि समो बलेन ।
रामो यथा शस्त्रविदस्त्रविच्च।
और्वत्रिताभ्यामसि तुल्यतेजा ।
दुष्प्रेक्षणीयोऽसि भगीरथेन ॥ १.५५.१६ ॥
ਦੰਭੋਦ੍ਭਵ ਵਾਂਗ ਤੁਸੀਂ ਬਲ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹੋ; ਸ਼ਸਤਰ-ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਅਸਤਰ-ਵਿਦਿਆ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਵਾਂਗ ਤੁਸੀਂ ਹੋ; ਔਰਵ ਤੇ ਤ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਬਰਾਬਰ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਹੋ; ਭਗੀਰਥ ਵਾਂਗ ਤੁਸੀਂ ਦੁਰਲੱਭ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਹੋ।
1.55.17
एवं स्तुताः सर्व एव प्रसन्ना ।
राजा सदस्या ऋत्विजो हव्यवाहः।
तेषां दृष्ट्वा भावितानीङ्गितानि ।
प्रोवाच राजा जनमेजयोऽथ ॥ १.५५.१७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਤਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ — ਰਾਜਾ, ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ, ਰਿਤਵਿਜ ਅਤੇ ਹਵਿਆਂ ਨੂੰ ਢੋਣ ਵਾਲਾ ਅਗਨੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਵ ਅਤੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਵੇਖ ਕੇ ਤਦ ਰਾਜਾ ਜਨਮੇਜਯ ਬੋਲੇ।