ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.56.1
बालोऽप्ययं स्थविर इवावभाषते ।
नायं बालः स्थविरोऽयं मतो मे।
इच्छाम्यहं वरमस्मै प्रदातुं ।
तन्मे विप्राः संविदध्वं यथावत् ॥ १.५६.१ ॥
ಈತ ಮಗುವಾದರೂ ವೃದ್ಧನಂತೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ. ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಈತ ಮಗುವಲ್ಲ, ವೃದ್ಧನೇ. ಈತನಿಗೆ ವರ ನೀಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ, ಅದನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿರಿ.
1.56.2
यथा च नस्तक्षक एति शीघ्रम् ॥ १.५६.२ ॥
ತಕ್ಷಕನು ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬರುವಂತೆ (ಮಾಡಿರಿ).
1.56.3
व्याहर्तुकामे वरदे नृपे द्विजं ।
वरं वृणीष्वेति ततोऽब्युवाच।
होता वाक्यं नातिहृष्टान्तरात्मा ।
कर्मण्यस्मिंस्तक्षको नैति तावत् ॥ १.५६.३ ॥
ವರದಾತನಾದ ರಾಜನು ಮಾತನಾಡಲು ಬಯಸಿದಾಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ, "ವರವನ್ನು ಕೇಳು" ಎಂದನು. ಆಗ ಮನಸ್ಸು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳದ ಹೋತೃ, "ಈ ಯಜ್ಞಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಕ ಇನ್ನೂ ಬಂದಿಲ್ಲ" ಎಂದನು.
1.56.4
यथा चेदं कर्म समाप्यते मे ।
यथा च वै तक्षक एति शीघ्रम्।
तथा भवन्तः प्रयतन्तु सर्वे ।
परं शक्त्या स हि मे विद्विषाणः ॥ १.५६.४ ॥
ನನ್ನ ಈ ಕರ್ಮವು ಮುಗಿಯಲು, ತಕ್ಷಕ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬರಲು, ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿರಿ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನೇ ನನ್ನ ವೈರಿ.
1.56.5
यथा शस्त्राणि नः प्राहुर्यथा शंसति पावकः ।
इन्द्रस्य भवने राजंस्तक्षको भयपीडितः ॥ १.५६.५ ॥
ಆಯುಧಗಳು ನಮಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಅಗ್ನಿ ಹೇಳುವಂತೆ, ಓ ರಾಜನೇ, ತಕ್ಷಕ ಇಂದ್ರನ ಭವನದಲ್ಲಿ ಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
1.56.6
यथा सूतो लोहिताक्षो महात्मा ।
पौराणिको वेदितवान्पुरस्तात्।
स राजानं प्राह पृष्टस्तदानीं ।
यथाहुर्विप्रास्तद्वदेतन्नृदेव ॥ १.५६.६ ॥
ಹಿಂದೆ ಪುರಾಣವನ್ನು ಬಲ್ಲ, ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣಿನ ಮಹಾತ್ಮ ಸೂತನು ತಿಳಿದಂತೆ, ರಾಜ ಕೇಳಿದಾಗ ಅವನು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಓ ನರದೇವ, ಅದನ್ನೇ ಹೇಳು.
1.56.7
पुराणमागम्य ततो ब्रवीम्यहं ।
दत्तं तस्मै वरमिन्द्रेण राजन्।
वसेह त्वं मत्सकाशे सुगुप्तो ।
न पावकस्त्वां प्रदहिष्यतीति ॥ १.५६.७ ॥
ಪುರಾಣವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಈಗ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಅರಸನೇ, ಇಂದ್ರನು ಅವನಿಗೆ ವರವನ್ನಿತ್ತನು: "ನನ್ನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ರಕ್ಷಿತನಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸು; ಬೆಂಕಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಸುಡುವುದಿಲ್ಲ."
1.56.9
तदा जगामाहिदत्ताभयः प्रभुः ॥ १.५६.९ ॥
ಆಗ ಸರ್ಪಗಳಿಗೆ ಅಭಯ ಪಡೆದಿದ್ದ ಆ ಪ್ರಭು ಹೋದನು.
1.56.10
भविष्यतीत्येव विचिन्तयानः ॥ १.५६.१० ॥
"ಇದು ಆಗುವುದು" ಎಂದೇ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ (ಅವನು ಹೋದನು).
1.56.11
तस्योत्तरीये निहितः स नागो ।
भयोद्विग्नः शर्म नैवाभ्यगच्छत्।
ततो राजा मन्त्रविदोऽब्रवीत्पुनः ।
क्रुद्धो वाक्यं तक्षकस्यान्तमिच्छन् ॥ १.५६.११ ॥
ಅವನ ಉತ್ತರೀಯದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದ ಆ ನಾಗನು ಭಯದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟು ಶಾಂತಿ ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಕುಪಿತನಾದ ಅರಸನು ತಕ್ಷಕನ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಬಯಸಿ ಮಂತ್ರವಿದರಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು.
1.56.12
इन्द्रस्य भवने विप्रा यदि नागः स तक्षकः ।
तमिन्द्रेणैव सहितं पातयध्यं विभावसौ ॥ १.५६.१२ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ, ಆ ನಾಗ ತಕ್ಷಕನು ಇಂದ್ರನ ಭವನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಅವನನ್ನು ಇಂದ್ರನ ಸಹಿತ ಬೆಂಕಿಗೆ ಬೀಳಿಸಿರಿ.
1.56.13
जनमेजयेन राज्ञा तु नोदितस्तक्षकं प्रति ।
होता जुहाव तत्रस्थं तक्षकं पन्नगं तथा ॥ १.५६.१३ ॥
ಅರಸ ಜನಮೇಜಯನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಹೋತೃ ತಕ್ಷಕನ ವಿರುದ್ಧ ಆಹುತಿ ನೀಡಿದನು; ಅಲ್ಲಿರುವ ತಕ್ಷಕ ನಾಗನಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆಹುತಿ ನೀಡಿದನು.
1.56.14
हूयमाने तथा चैव तक्षकः सपुरन्दरः ।
आकाशे ददृशे तत्र क्षणेन व्यथितस्तदा ॥ १.५६.१४ ॥
ಹವನ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ತಕ್ಷಕನು ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು; ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವನು ವ್ಯಥೆಗೊಂಡನು.
1.56.15
पुरन्दरस्तु तं यज्ञं दृष्ट्वोरुभयमाविशत् ।
हित्वा तु तक्षकं त्रस्तः स्वमेव भवनं ययौ ॥ १.५६.१५ ॥
ಆದರೆ ಆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೋಡಿದ ಇಂದ್ರನು ಮಹಾಭಯದಿಂದ ತುಂಬಿದನು; ಭಯಭೀತನಾಗಿ ತಕ್ಷಕನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತನ್ನ ನಿವಾಸಕ್ಕೇ ಹೋದನು.
1.56.16
इन्द्रे गते तु राजेन्द्र तक्षको भयमोहितः ।
मन्त्रशक्त्या पावकार्चिस्समीपमवशो गतः।
तं दृष्ट्वा ऋत्विजस्तत्र वचनं चेदमब्रुवन् ॥ १.५६.१६ ॥
ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇಂದ್ರನು ಹೋದ ಮೇಲೆ ತಕ್ಷಕನು ಭಯದಿಂದ ಮೋಹಗೊಂಡನು; ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿಗೆ ವಶನಾಗಿ ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲೆಯ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಋತ್ವಿಜರು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
1.56.17
अयमायाति तूर्णं स तक्षकस्ते वशं नृप ।
श्रूयतेऽस्य महान्नादो नदतो भैरवं रवम् ॥ १.५६.१७ ॥
ಇಗೋ ತಕ್ಷಕನು ವೇಗವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ರಾಜನೇ, ಅವನು ಈಗ ನಿನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಭೀಕರ ಗರ್ಜನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
1.56.18
नूनं मुक्तो वज्रभृता स नागो ।
भ्रष्टो नाकान्मन्त्रवित्रस्तकायः।
घूर्णन्नाकाशे नष्टसंज्ञोऽभ्युपैति ।
तीव्रान्निश्वासान्निश्वसन्पन्नगेन्द्रः ॥ १.५६.१८ ॥
ಖಂಡಿತವಾಗಿ ವಜ್ರಧಾರಿಯು ಆ ನಾಗನನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ದೇಹ ನಡುಗಿ, ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಬಿದ್ದು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತಾ, ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದ ಆ ನಾಗರಾಜನು ತೀವ್ರ ನಿಟ್ಟುಸಿರುಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
1.56.19
वर्तते तव राजेन्द्र कर्मैतद्विधिवत्प्रभो ।
अस्मै तु द्विजमुख्याय वरं त्वं दातुमर्हसि ॥ १.५६.१९ ॥
ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಪ್ರಭುವೇ, ನಿನ್ನ ಈ ಕರ್ಮವು ವಿಧಿಯಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ನೀನು ವರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.
1.56.20
बालाभिरूपस्य तवाप्रमेय ।
वरं प्रयच्छामि यथानुरूपम्।
वृणीष्व यत्तेऽभिमतं हृदि स्थितं ।
तत्ते प्रदास्याम्यपि चेददेयम् ॥ १.५६.२० ॥
ಅಪ್ರಮೇಯನೇ, ನಿನ್ನ ಯೌವನ ಮತ್ತು ರೂಪಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಾನು ವರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ನಿನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿರುವ ಅಭೀಷ್ಟವನ್ನು ಕೇಳು; ಕೊಡಲಾಗದ್ದಾದರೂ ಅದನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.
1.56.21
पतिष्यमाणे नागेन्द्रे तक्षके जातवेदसि ।
इदमन्तरमित्येवं तदास्तीकोऽभ्यचोदयत् ॥ १.५६.२१ ॥
ನಾಗರಾಜ ತಕ್ಷಕನು ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳಲಿದ್ದಾಗ, 'ಇದೇ ಅವಕಾಶ' ಎಂದು ಆಸ್ತೀಕನು ಅವನನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದನು.
1.56.22
वरं ददासि चेन्मह्यं वृणोमि जनमेजय ।
सत्रं ते विरमत्वेतन्न पतेयुरिहोरगाः ॥ १.५६.२२ ॥
ಜನಮೇಜಯ, ನೀನು ನನಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡುವುದಾದರೆ, ಈ ನಿನ್ನ ಯಜ್ಞವು ನಿಲ್ಲಲಿ; ಇಲ್ಲಿ ಸರ್ಪಗಳು ಬೀಳದಿರಲಿ ಎಂದು ನಾನು ಬೇಡುತ್ತೇನೆ.
1.56.23
एवमुक्तस्तदा तेन ब्रह्मन्पारिक्षितस्तु सः ।
नातिहृष्टमनाश्चेदमास्तीकं वाक्यमब्रवीत् ॥ १.५६.२३ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಪರೀಕ್ಷಿತನ ಮಗ ಜನಮೇಜಯನು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆಸ್ತೀಕನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
1.56.24
सुवर्णं रजतं गाश्च यच्चान्यन्मन्यसे विभो ।
तत्ते दद्यां वरं विप्र न निवर्तेत्क्रतुर्मम ॥ १.५६.२४ ॥
ಪ್ರಭುವೇ, ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ, ಹಸುಗಳು, ಮತ್ತು ನೀನು ಬಯಸುವ ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ವರವಾಗಿ ನಿನಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ; ವಿಪ್ರನೇ, ನನ್ನ ಯಜ್ಞವು ಹಿಂತಿರುಗಬಾರದು.
1.56.25
सुवर्णं रजतं गाश्च न त्वां राजन्वृणोम्यहम् ।
सत्रं ते विरमत्वेतत्स्वस्ति मातृकुलस्य नः ॥ १.५६.२५ ॥
ರಾಜನೇ, ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ, ಹಸುಗಳನ್ನು ನಾನು ನಿನ್ನಿಂದ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಈ ಯಜ್ಞವು ನಿಲ್ಲಲಿ; ನಮ್ಮ ಮಾತೃಕುಲಕ್ಕೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ.
1.56.26
आस्तीकेनैवमुक्तस्तु राजा पारिक्षितस्तदा ।
पुनःपुनरुवाचेदमास्तीकं वदतां वरः ॥ १.५६.२६ ॥
ಆಸ್ತೀಕನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರೂ, ಪರೀಕ್ಷಿತನ ಮಗನಾದ ಆ ರಾಜನು ಆಗ ಮಾತನಾಡುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಆಸ್ತೀಕನಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
1.56.27
अन्यं वरय भद्रं ते वरं द्विज्वरोत्तम ।
अयाचत न चाप्यन्यं वरं स भृगुनन्दन ॥ १.५६.२७ ॥
ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ, ಇನ್ನೊಂದು ವರವನ್ನು ಕೇಳು. ಭೃಗುವಂಶದವನೇ, ಅವನು ಬೇರೆ ವರವನ್ನು ಕೇಳಲಿಲ್ಲ.
1.56.28
ततो वेदविदस्तात सदस्याः सर्व एव तम् ।
राजानमूचुः सहिता लभतां ब्राह्मणो वरम् ॥ १.५६.२८ ॥
ಆಗ, ಮಗೂ, ವೇದಜ್ಞರಾದ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ವರ ದೊರೆಯಲಿ."