మహాభారతం · అధ్యాయం 1.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.56.1
बालोऽप्ययं स्थविर इवावभाषते ।
नायं बालः स्थविरोऽयं मतो मे।
इच्छाम्यहं वरमस्मै प्रदातुं ।
तन्मे विप्राः संविदध्वं यथावत् ॥ १.५६.१ ॥
ఇతడు బాలుడైనప్పటికీ వృద్ధునివలె మాట్లాడుతున్నాడు. నా అభిప్రాయంలో ఇతడు బాలుడు కాదు, వృద్ధుడే. ఇతనికి ఒక వరం ఇవ్వాలనుకుంటున్నాను; బ్రాహ్మణులారా, దానిని యథావిధిగా ఏర్పాటు చేయండి.
1.56.2
यथा च नस्तक्षक एति शीघ्रम् ॥ १.५६.२ ॥
తక్షకుడు మా వద్దకు త్వరగా వచ్చేలా (చేయండి).
1.56.3
व्याहर्तुकामे वरदे नृपे द्विजं ।
वरं वृणीष्वेति ततोऽब्युवाच।
होता वाक्यं नातिहृष्टान्तरात्मा ।
कर्मण्यस्मिंस्तक्षको नैति तावत् ॥ १.५६.३ ॥
వరాలిచ్చే రాజు మాట్లాడదలచినప్పుడు బ్రాహ్మణునితో, "వరం కోరుకో" అని అన్నాడు. అప్పుడు మనసు పూర్తిగా సంతోషించని హోతా ఇలా అన్నాడు: "ఈ యాగకర్మలో తక్షకుడు ఇంకా రాలేదు."
1.56.4
यथा चेदं कर्म समाप्यते मे ।
यथा च वै तक्षक एति शीघ्रम्।
तथा भवन्तः प्रयतन्तु सर्वे ।
परं शक्त्या स हि मे विद्विषाणः ॥ १.५६.४ ॥
నా ఈ కర్మ పూర్తవ్వాలని, తక్షకుడు త్వరగా రావాలని మీరందరూ పూర్ణశక్తితో ప్రయత్నించండి; ఎందుకంటే అతడే నాకు శత్రువు.
1.56.5
यथा शस्त्राणि नः प्राहुर्यथा शंसति पावकः ।
इन्द्रस्य भवने राजंस्तक्षको भयपीडितः ॥ १.५६.५ ॥
ఆయుధాలు మాకు చెప్పినట్లు, అగ్ని చెప్పినట్లు, ఓ రాజా, తక్షకుడు ఇంద్రుని భవనంలో భయంతో పీడితుడై ఉన్నాడు.
1.56.6
यथा सूतो लोहिताक्षो महात्मा ।
पौराणिको वेदितवान्पुरस्तात्।
स राजानं प्राह पृष्टस्तदानीं ।
यथाहुर्विप्रास्तद्वदेतन्नृदेव ॥ १.५६.६ ॥
పూర్వం పురాణజ్ఞుడైన రక్తనేత్రుడైన మహాత్ముడు సూతుడు తెలిసినట్లు, రాజు అడిగినప్పుడు ఆయన చెప్పినట్లు, బ్రాహ్మణులు చెప్పినట్లు, ఓ నరదేవా, అదే విధంగా చెప్పండి.
1.56.7
पुराणमागम्य ततो ब्रवीम्यहं ।
दत्तं तस्मै वरमिन्द्रेण राजन्।
वसेह त्वं मत्सकाशे सुगुप्तो ।
न पावकस्त्वां प्रदहिष्यतीति ॥ १.५६.७ ॥
పురాణాన్ని అనుసరించి ఇప్పుడు చెబుతాను. రాజా, ఇంద్రుడు అతనికి వరమిచ్చాడు: "నా సమీపంలో బాగా రక్షింపబడి ఇక్కడ నివసించు; అగ్ని నిన్ను దహించదు."
1.56.9
तदा जगामाहिदत्ताभयः प्रभुः ॥ १.५६.९ ॥
అప్పుడు సర్పాలకు అభయం పొందిన ఆ ప్రభువు వెళ్ళిపోయాడు.
1.56.10
भविष्यतीत्येव विचिन्तयानः ॥ १.५६.१० ॥
"ఇది జరుగుతుంది" అని ఆలోచిస్తూ (అతడు వెళ్ళాడు).
1.56.11
तस्योत्तरीये निहितः स नागो ।
भयोद्विग्नः शर्म नैवाभ्यगच्छत्।
ततो राजा मन्त्रविदोऽब्रवीत्पुनः ।
क्रुद्धो वाक्यं तक्षकस्यान्तमिच्छन् ॥ १.५६.११ ॥
అతని ఉత్తరీయంలో దాగిన ఆ నాగుడు భయంతో కలవరపడి శరణు పొందలేదు. అప్పుడు కోపించిన రాజు తక్షకుని అంతాన్ని కోరి, మంత్రజ్ఞులతో మళ్ళీ ఇలా అన్నాడు.
1.56.12
इन्द्रस्य भवने विप्रा यदि नागः स तक्षकः ।
तमिन्द्रेणैव सहितं पातयध्यं विभावसौ ॥ १.५६.१२ ॥
బ్రాహ్మణులారా, ఆ నాగుడు తక్షకుడు ఇంద్రుని భవనంలో ఉంటే, అతడిని ఇంద్రునితో సహా అగ్నిలో పడవేయండి.
1.56.13
जनमेजयेन राज्ञा तु नोदितस्तक्षकं प्रति ।
होता जुहाव तत्रस्थं तक्षकं पन्नगं तथा ॥ १.५६.१३ ॥
రాజు జనమేజయుడిచే ప్రేరితుడై హోత తక్షకునికి వ్యతిరేకంగా ఆహుతి సమర్పించాడు; అక్కడ ఉన్న తక్షక నాగానికి కూడా అలాగే ఆహుతి ఇచ్చాడు.
1.56.14
हूयमाने तथा चैव तक्षकः सपुरन्दरः ।
आकाशे ददृशे तत्र क्षणेन व्यथितस्तदा ॥ १.५६.१४ ॥
హోమం జరుగుతుండగానే తక్షకుడు ఇంద్రునితో కలిసి ఆకాశంలో కనిపించాడు; ఆ క్షణంలోనే అతడు కలవరపడ్డాడు.
1.56.15
पुरन्दरस्तु तं यज्ञं दृष्ट्वोरुभयमाविशत् ।
हित्वा तु तक्षकं त्रस्तः स्वमेव भवनं ययौ ॥ १.५६.१५ ॥
అయితే ఆ యాగాన్ని చూసిన ఇంద్రుడు గొప్ప భయంతో నిండిపోయాడు; భయపడి తక్షకుడిని విడిచి తన స్వంత నివాసానికి వెళ్ళిపోయాడు.
1.56.16
इन्द्रे गते तु राजेन्द्र तक्षको भयमोहितः ।
मन्त्रशक्त्या पावकार्चिस्समीपमवशो गतः।
तं दृष्ट्वा ऋत्विजस्तत्र वचनं चेदमब्रुवन् ॥ १.५६.१६ ॥
రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, ఇంద్రుడు వెళ్లిపోగానే తక్షకుడు భయంతో మోహితుడయ్యాడు; మంత్రశక్తికి వశమై అగ్నిజ్వాల సమీపానికి వచ్చాడు. అతడిని చూసి అక్కడి ఋత్విజులు ఈ మాటలు పలికారు.
1.56.17
अयमायाति तूर्णं स तक्षकस्ते वशं नृप ।
श्रूयतेऽस्य महान्नादो नदतो भैरवं रवम् ॥ १.५६.१७ ॥
ఇదిగో తక్షకుడు త్వరగా వస్తున్నాడు; రాజా, అతడు నీ వశంలో ఉన్నాడు. అతని భయంకర గర్జన యొక్క గొప్ప ధ్వని వినిపిస్తోంది.
1.56.18
नूनं मुक्तो वज्रभृता स नागो ।
भ्रष्टो नाकान्मन्त्रवित्रस्तकायः।
घूर्णन्नाकाशे नष्टसंज्ञोऽभ्युपैति ।
तीव्रान्निश्वासान्निश्वसन्पन्नगेन्द्रः ॥ १.५६.१८ ॥
నిశ్చయంగా వజ్రధారి ఆ నాగుడిని విడిచిపెట్టాడు. మంత్రాలకు శరీరం వణికి, స్వర్గం నుండి పడిపోయి, ఆకాశంలో గిరగిరా తిరుగుతూ, స్పృహ కోల్పోయిన ఆ నాగరాజు తీవ్రమైన నిట్టూర్పులు విడుస్తూ సమీపిస్తున్నాడు.
1.56.19
वर्तते तव राजेन्द्र कर्मैतद्विधिवत्प्रभो ।
अस्मै तु द्विजमुख्याय वरं त्वं दातुमर्हसि ॥ १.५६.१९ ॥
రాజేంద్రా, ప్రభూ, నీ ఈ కర్మ విధిప్రకారం జరుగుతోంది. కాబట్టి ఈ ద్విజశ్రేష్ఠునికి నీవు వరం ఇవ్వాలి.
1.56.20
बालाभिरूपस्य तवाप्रमेय ।
वरं प्रयच्छामि यथानुरूपम्।
वृणीष्व यत्तेऽभिमतं हृदि स्थितं ।
तत्ते प्रदास्याम्यपि चेददेयम् ॥ १.५६.२० ॥
అప్రమేయుడా, నీ యౌవనానికి, రూపానికి తగినట్లుగా నేను వరం ఇస్తాను. నీ హృదయంలో ఉన్నది కోరుకో; ఇవ్వరానిదైనా నేను ఇస్తాను.
1.56.21
पतिष्यमाणे नागेन्द्रे तक्षके जातवेदसि ।
इदमन्तरमित्येवं तदास्तीकोऽभ्यचोदयत् ॥ १.५६.२१ ॥
నాగరాజు తక్షకుడు యజ్ఞాగ్నిలో పడబోతున్న సమయంలో, 'ఇదే అవకాశం' అని భావించి ఆస్తీకుడు అతన్ని ప్రేరేపించాడు.
1.56.22
वरं ददासि चेन्मह्यं वृणोमि जनमेजय ।
सत्रं ते विरमत्वेतन्न पतेयुरिहोरगाः ॥ १.५६.२२ ॥
జనమేజయా, నువ్వు నాకు వరం ఇస్తే, నేను కోరేది ఇది: ఈ యజ్ఞం ఆగిపోవాలి; ఇక్కడ సర్పాలు పడకూడదు.
1.56.23
एवमुक्तस्तदा तेन ब्रह्मन्पारिक्षितस्तु सः ।
नातिहृष्टमनाश्चेदमास्तीकं वाक्यमब्रवीत् ॥ १.५६.२३ ॥
బ్రాహ్మణుడా, అతడు ఈ విధంగా చెప్పగా, పరీక్షిత్తు కుమారుడైన జనమేజయుడు మనసులో అంతగా సంతోషించనివాడై ఆస్తీకునితో ఈ మాటలు పలికాడు.
1.56.24
सुवर्णं रजतं गाश्च यच्चान्यन्मन्यसे विभो ।
तत्ते दद्यां वरं विप्र न निवर्तेत्क्रतुर्मम ॥ १.५६.२४ ॥
ప్రభూ, బంగారం, వెండి, ఆవులు, నువ్వు కోరుకునే మరేదైనా నీకు వరంగా ఇస్తాను; విప్రుడా, నా యజ్ఞం ఆగకూడదు.
1.56.25
सुवर्णं रजतं गाश्च न त्वां राजन्वृणोम्यहम् ।
सत्रं ते विरमत्वेतत्स्वस्ति मातृकुलस्य नः ॥ १.५६.२५ ॥
రాజా, బంగారం, వెండి, ఆవులు నేను నిన్ను కోరను. నీ ఈ యజ్ఞం ఆగిపోవాలి; మా మాతృకులానికి శుభం కలగాలి.
1.56.26
आस्तीकेनैवमुक्तस्तु राजा पारिक्षितस्तदा ।
पुनःपुनरुवाचेदमास्तीकं वदतां वरः ॥ १.५६.२६ ॥
ఆస్తీకుడు ఇలా చెప్పినప్పటికీ, పరీక్షిత్తు కుమారుడైన ఆ రాజు అప్పుడు మాటలాడేవారిలో శ్రేష్ఠుడైన ఆస్తీకునితో పదే పదే ఇలా పలికాడు.
1.56.27
अन्यं वरय भद्रं ते वरं द्विज्वरोत्तम ।
अयाचत न चाप्यन्यं वरं स भृगुनन्दन ॥ १.५६.२७ ॥
ద్విజులలో శ్రేష్ఠుడా, నీకు శుభం కలుగుగాక, మరొక వరాన్ని కోరుకో. భృగువంశీయుడా, అతడు మరో వరాన్ని అడగలేదు.
1.56.28
ततो वेदविदस्तात सदस्याः सर्व एव तम् ।
राजानमूचुः सहिता लभतां ब्राह्मणो वरम् ॥ १.५६.२८ ॥
అప్పుడు, వత్సా, వేదజ్ఞులైన సభ్యులందరూ కలిసి ఆ రాజుతో ఇలా అన్నారు: "బ్రాహ్మణుడు వరాన్ని పొందనివ్వండి."