महाभारत · अध्याय 1.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.6.1
अग्नेरथ वचः श्रुत्वा तद्रक्षः प्रजहार ताम् ।
ब्रह्मन्वराहरूपेण मनोमारुतरंहसा ॥ १.६.१ ॥
अग्नीचे वचन ऐकून त्या राक्षसाने तिला हरण केले; हे ब्राह्मणा, वराहरूपाने, मन आणि वाऱ्याच्या वेगाने.
1.6.2
ततः स गर्भो निवसन्कुक्षौ भृगुकुलोद्वह ।
रोषान्मातुश्च्युतः कुक्षेश्च्यवनस्तेन सोऽभवत् ॥ १.६.२ ॥
नंतर तो गर्भ, हे भृगुकुलाचा भार वाहणाऱ्या, मातेच्या उदरात राहत असताना, रागाने मातेच्या उदरातून च्युत झाला; त्यामुळे तो च्यवन झाला.
1.6.3
तं दृष्ट्वा मातुरुदराच्च्युतमादित्यवर्चसम् ।
तद्रक्षो भस्मसाद्भूतं पपात परिमुच्य ताम् ॥ १.६.३ ॥
मातेच्या उदरातून च्युत झालेल्या सूर्यासारख्या तेजस्वी त्याला पाहून तो राक्षस भस्म होऊन, तिला सोडून खाली पडला.
1.6.4
सा तमादाय सुश्रोणी ससार भृगुनन्दनम् ।
च्यवनं भार्गवं पुत्रं पुलोमा दुःखमूर्च्छिता ॥ १.६.४ ॥
ती सुश्रोणी त्याला घेऊन, दुःखाने मूर्च्छित झालेली पुलोमा, भृगुपुत्र च्यवन भार्गव या पुत्राला घेऊन निघाली.
1.6.5
तां ददर्श स्वयं ब्रह्मा सर्वलोकपितामहः ।
रुदतीं बाष्पपूर्णाक्षीं भृगोर्भार्यामनिन्दिताम् ॥ १.६.५ ॥
सर्वलोकांचे पितामह ब्रह्मदेवांनी स्वतः तिला पाहिले — रडणारी, अश्रूंनी भरलेल्या डोळ्यांची, भृगूची निर्दोष पत्नी.
1.6.6
सान्त्वयामास भगवान्वधूं ब्रह्मा पितामहः ।
अश्रुबिन्दूद्भवा तस्याः प्रावर्तत महानदी ॥ १.६.६ ॥
भगवान पितामह ब्रह्मदेवांनी त्या सुनेचे सांत्वन केले; तिच्या अश्रुबिंदूंतून एक महानदी वाहू लागली.
1.6.7
आवर्तन्ती सृतिं तस्या भृगोः पत्न्यास्तपस्विनः ।
तस्या मार्गं सृतवतीं दृष्ट्वा तु सरितं तदा ॥ १.६.७ ॥
त्या तपस्वी भृगूच्या पत्नीचा घुटमळत जाणारा प्रवाह, तिच्या मार्गाने वाहणारी ती नदी तेव्हा पाहून
1.6.8
नाम तस्यास्तदा नद्याश्चक्रे लोकपितामहः ।
वधूसरेति भगवांश्च्यवनस्याश्रमं प्रति ॥ १.६.८ ॥
तेव्हा लोकपितामह भगवंतांनी त्या नदीचे नाव ठेवले वधूसरा, कारण ती च्यवनाच्या आश्रमाकडे वाहत गेली.
1.6.9
स एवं च्यवनो जज्ञे भृगोः पुत्रः प्रतापवान् ।
तं ददर्श पिता तत्र च्यवनं तां च भामिनीम्।
स पुलोमां ततो भार्यां पप्रच्छ कुपितो भृगुः ॥ १.६.९ ॥
असा तो पराक्रमी च्यवन भृगूचा पुत्र म्हणून जन्मला. तेथे पिता भृगूने च्यवनाला आणि त्या सुंदरीला पाहिले. तेव्हा रागावलेल्या भृगूने आपली पत्नी पुलोमाला विचारले.
1.6.10
केनासि रक्षसे तस्मै कथिता त्वं जिहीर्षवे ।
न हि त्वा वेद तद्रक्षो मद्भार्यां चारुहासिनीम् ॥ १.६.१० ॥
"तुला पळवून नेऊ इच्छिणाऱ्या त्या राक्षसाला तुझी माहिती कोणी दिली? गोड हसणारी माझी भार्या तू आहेस हे त्या राक्षसाला ठाऊक नव्हते."
1.6.11
तत्त्वमाख्याहि तं ह्यद्य शप्तुमिच्छाम्यहं रुषा ।
बिभेति को न शापान्मे कस्य चायं व्यतिक्रमः ॥ १.६.११ ॥
"तर आता ते मला सांग. रागाने मी त्याला शाप देऊ इच्छितो. माझ्या शापाला कोण घाबरत नाही? हा कोणाचा अपराध आहे?"
1.6.12
अग्निना भगवंस्तस्मै रक्षसेऽहं निवेदिता ।
ततो मामनयद्रक्षः क्रोशन्तीं कुररीमिव ॥ १.६.१२ ॥
"हे भगवन्, अग्नीने मला त्या राक्षसाला प्रकट केले. मग कुररी पक्ष्यासारखी आक्रोश करणारी मला त्या राक्षसाने नेले."
1.6.13
साऽहं तव सुतस्यास्य तेजसा परिमोक्षिता ।
भस्मीभूतं च तद्रक्षो मामुत्सृज्य पपात वै ॥ १.६.१३ ॥
तुझ्या या पुत्राच्या तेजाने मी मुक्त झाले; ते राक्षस भस्म होऊन मला सोडून पडले.
1.6.14
इति श्रुत्वा पुलोमाया भृगुः परममन्युमान् ।
शशापाग्निमतिक्रुद्धः सर्वभक्षो भविष्यसि ॥ १.६.१४ ॥
पुलोमेचे हे बोल ऐकून अत्यंत संतप्त झालेल्या भृगूने अग्नीला शाप दिला — तू सर्वभक्षक होशील.