Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.6

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

1.6.1

अग्नेरथ वचः श्रुत्वा तद्रक्षः प्रजहार ताम् ।
ब्रह्मन्वराहरूपेण मनोमारुतरंहसा ॥ १.६.१ ॥

ਅਗਨੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹਰ ਲਿਆ; ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੂਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮਨ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ.

1.6.2

ततः स गर्भो निवसन्कुक्षौ भृगुकुलोद्वह ।
रोषान्मातुश्च्युतः कुक्षेश्च्यवनस्तेन सोऽभवत् ॥ १.६.२ ॥

ਫਿਰ ਉਹ ਗਰਭ, ਹੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਕੁਲ ਦੇ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮਾਤਾ ਦੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹ ਚਯਵਨ ਹੋਇਆ।

1.6.3

तं दृष्ट्वा मातुरुदराच्च्युतमादित्यवर्चसम् ।
तद्रक्षो भस्मसाद्भूतं पपात परिमुच्य ताम् ॥ १.६.३ ॥

ਮਾਤਾ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਡਿੱਗੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ ਭਸਮ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।

1.6.4

सा तमादाय सुश्रोणी ससार भृगुनन्दनम् ।
च्यवनं भार्गवं पुत्रं पुलोमा दुःखमूर्च्छिता ॥ १.६.४ ॥

ਉਹ ਸੁਸ਼ੋਣੀ ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਪੁਲੋਮਾ, ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਚਯਵਨ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤੁਰ ਪਈ।

1.6.5

तां ददर्श स्वयं ब्रह्मा सर्वलोकपितामहः ।
रुदतीं बाष्पपूर्णाक्षीं भृगोर्भार्यामनिन्दिताम् ॥ १.६.५ ॥

ਸਰਬ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ — ਰੋਂਦੀ, ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪਤਨੀ ਨੂੰ।

1.6.6

सान्त्वयामास भगवान्वधूं ब्रह्मा पितामहः ।
अश्रुबिन्दूद्भवा तस्याः प्रावर्तत महानदी ॥ १.६.६ ॥

ਭਗਵਾਨ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ; ਉਸਦੇ ਅੱਥਰੂਆਂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹਾਨਦੀ ਵਗਣ ਲੱਗੀ।

1.6.7

आवर्तन्ती सृतिं तस्या भृगोः पत्न्यास्तपस्विनः ।
तस्या मार्गं सृतवतीं दृष्ट्वा तु सरितं तदा ॥ १.६.७ ॥

ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਘੁੰਮਦਾ ਵਹਾਅ, ਉਸ ਦੇ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਵਗਦੀ ਉਸ ਨਦੀ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਵੇਖ ਕੇ

1.6.8

नाम तस्यास्तदा नद्याश्चक्रे लोकपितामहः ।
वधूसरेति भगवांश्च्यवनस्याश्रमं प्रति ॥ १.६.८ ॥

ਫਿਰ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨਦੀ ਦਾ ਨਾਮ ਵਧੂਸਰਾ ਰੱਖਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚਿਆਵਨ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਵਗੀ।

1.6.9

स एवं च्यवनो जज्ञे भृगोः पुत्रः प्रतापवान् ।
तं ददर्श पिता तत्र च्यवनं तां च भामिनीम्।
स पुलोमां ततो भार्यां पप्रच्छ कुपितो भृगुः ॥ १.६.९ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਚਿਆਵਨ ਭ੍ਰਿਗੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ। ਉੱਥੇ ਪਿਤਾ ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਚਿਆਵਨ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਸੁੰਦਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਪੁਲੋਮਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।

1.6.10

केनासि रक्षसे तस्मै कथिता त्वं जिहीर्षवे ।
न हि त्वा वेद तद्रक्षो मद्भार्यां चारुहासिनीम् ॥ १.६.१० ॥

"ਤੈਨੂੰ ਹਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਕਿਸਨੇ ਦੱਸੀ? ਮਿੱਠਾ ਹੱਸਣ ਵਾਲੀ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਇਹ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।"

1.6.11

तत्त्वमाख्याहि तं ह्यद्य शप्तुमिच्छाम्यहं रुषा ।
बिभेति को न शापान्मे कस्य चायं व्यतिक्रमः ॥ १.६.११ ॥

"ਤਾਂ ਹੁਣ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਸਰਾਪ ਤੋਂ ਕੌਣ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ? ਇਹ ਕਿਸ ਦਾ ਅਪਰਾਧ ਹੈ?"

1.6.12

अग्निना भगवंस्तस्मै रक्षसेऽहं निवेदिता ।
ततो मामनयद्रक्षः क्रोशन्तीं कुररीमिव ॥ १.६.१२ ॥

"ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਅਗਨੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਦ ਕੁਰਰੀ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਕੁਰਲਾਉਂਦੀ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ ਲੈ ਗਿਆ।"

1.6.13

साऽहं तव सुतस्यास्य तेजसा परिमोक्षिता ।
भस्मीभूतं च तद्रक्षो मामुत्सृज्य पपात वै ॥ १.६.१३ ॥

ਤੇਰੇ ਇਸ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਮੈਂ ਮੁਕਤ ਹੋਈ; ਉਹ ਰਾਖਸ਼ ਭਸਮ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।

1.6.14

इति श्रुत्वा पुलोमाया भृगुः परममन्युमान् ।
शशापाग्निमतिक्रुद्धः सर्वभक्षो भविष्यसि ॥ १.६.१४ ॥

ਪੁਲੋਮਾ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ — ਤੂੰ ਸਰਬਭੱਖੀ ਹੋਵੇਂਗਾ।