Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.65

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.65.1

य एते कीर्तिता ब्रह्मन्ये चान्ये नानुकीर्तिताः ।
सम्यक्ताञ्श्रोतुमिच्छामिराज्ञश्चान्यान्सहस्रशः ॥ १.६५.१ ॥

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତନ ହୋଇଛି ଏବଂ ଯେଉଁମାନଙ୍କର ହୋଇନାହିଁ, ସେହି ରାଜାମାନଙ୍କ ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ଅନ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।

1.65.2

यदर्थमिह संभूता देवकल्पा महारथाः ।
भुवि तन्मे महाभाग सम्यगाख्यातुमर्हसि ॥ १.६५.२ ॥

ହେ ମହାଭାଗ, ଦେବସମାନ ଏହି ମହାରଥୀମାନେ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମିଲେ, ତାହା ମୋତେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କହିବା ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷେ ଉଚିତ।

1.65.3

रहस्यं खल्विदं राजन्देवानामिति नः श्रुतम् ।
तत्तु ते कथयिष्यामि नमस्कृत्वा स्वयंभुवे ॥ १.६५.३ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଏହା ଦେବତାମାନଙ୍କର ରହସ୍ୟ ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ। ସ୍ୱୟମ୍ଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ମୁଁ ତାହା ଆପଣଙ୍କୁ କହିବି।

1.65.4

त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवीं कृत्वा निःक्षित्रयां पुरा ।
जामदग्न्यस्तपस्तेपे महेन्द्रे पर्वतोत्तमे ॥ १.६५.४ ॥

ପୂର୍ବେ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ (ପରଶୁରାମ) ଏକୁଶ ଥର ପୃଥିବୀକୁ କ୍ଷତ୍ରିୟହୀନ କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ମହେନ୍ଦ୍ରରେ ତପସ୍ୟା କଲେ।

1.65.5

तदा निःक्षत्रिये लोके भार्गवेण कृते सति ।
ब्राह्मणान्क्षत्रिया राजन्सुतार्थिन्योऽभिचक्रमुः ॥ १.६५.५ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଭାର୍ଗବ ଜଗତକୁ କ୍ଷତ୍ରିୟହୀନ କରିଦେଲେ, ସେତେବେଳେ ପୁତ୍ରକାମନା କରୁଥିବା କ୍ଷତ୍ରିୟ ନାରୀମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।

1.65.6

ताभिः सह समापेतुर्ब्राह्मणाः संशितव्रताः ।
ऋतावृतौ नरव्याघ्र न कामान्नानृतौ तथा ॥ १.६५.६ ॥

ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, କଠୋର ବ୍ରତଧାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଳିତ ହେଲେ; ତାହା ଋତୁକାଳରେ ହେଲା, କାମରେ ନୁହେଁ, ସେହିପରି ଅନୃତୁରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।

1.65.7

तेभ्यश्च तेभिरे गर्भं क्षत्रियास्ताः सहस्रशः ।
ततः सुषुविरे राजन्क्षत्रियान्वीर्यवत्तरान् ॥ १.६५.७ ॥

ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କଠାରୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ହଜାରେ ହଜାରେ ଗର୍ଭ ଧାରଣ କଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପରାକ୍ରମୀ କ୍ଷତ୍ରିୟ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

1.65.8

कुमारांश्च कुमारीश्च पुनः क्षत्राभिवृद्धये ।
एवं तद्ब्राह्मणैः क्षत्रं क्षत्रियासु तपस्विभिः ॥ १.६५.८ ॥

କ୍ଷାତ୍ରବଂଶର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସେମାନେ ପୁନର୍ବାର ପୁତ୍ର ଓ କନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଏହିପରି ତପସ୍ୱୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କଠାରେ କ୍ଷାତ୍ରବଂଶ ବଢ଼ାଇଲେ।

1.65.9

जातं वृद्धं च धर्मेण सुदीर्गेणायुषान्वितम् ।
चत्वारोऽपि ततो वर्णा बभूवुर्ब्राह्मणोत्तराः ॥ १.६५.९ ॥

ଧର୍ମବଳରେ ସେମାନେ ଜନ୍ମିଲେ, ବଢ଼ିଲେ ଏବଂ ଅତି ଦୀର୍ଘାୟୁ ଲାଭ କଲେ। ତା'ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଧାନ ରଖି ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

1.65.10

अभ्यगच्छन्नृतौ नारीं न कामान्नानृतौ तथा ।
तथैवान्यानि भूतानि तिर्यग्योनिगतान्यपि ॥ १.६५.१० ॥

ଋତୁକାଳରେ ହିଁ ସେମାନେ ସ୍ତ୍ରୀ ନିକଟକୁ ଯାଉଥିଲେ; କାମନାରୁ ନୁହେଁ, ଅଣ-ଋତୁରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ସେହିପରି ତିର୍ଯକ୍ ଯୋନିରେ ଜାତ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେପରି କରୁଥିଲେ।

1.65.11

ऋतौ दारांश्च गच्छन्ति तत्तथा भरतर्षभ ।
ततोऽवर्धन्त धर्मेण सहस्रशतजीविनः ॥ १.६५.११ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ଋତୁକାଳରେ ହିଁ ନିଜ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଉଥିଲେ। ଏହିପରି ଧର୍ମବଳରେ ସେମାନେ ବଢ଼ିଲେ ଏବଂ ଶହ ହଜାର ବର୍ଷ ବଞ୍ଚିଲେ।

1.65.12

ताः प्रजाः पृथिवीपाल धर्मव्रतपरायणाः ।
आधिभिर्व्याधिभिश्चैव विमुक्ताः सर्वशो नराः ॥ १.६५.१२ ॥

ହେ ପୃଥିବୀପାଳ, ସେହି ପ୍ରଜାମାନେ ଧର୍ମବ୍ରତରେ ନିରତ ଥିଲେ; ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମାନସିକ ଓ ଶାରୀରିକ ସମସ୍ତ ରୋଗରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ଥିଲେ।

1.65.13

अथेमां सागरोपान्तां गां गजेन्द्रगताखिलाम् ।
अध्यतिष्ठत्पुनः क्षत्रं सशैलवनपत्तनाम् ॥ १.६५.१३ ॥

ତା'ପରେ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ ସହିତ, ପର୍ବତ, ବନ ଓ ନଗର ସହିତ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ପୁନର୍ବାର ଅଧିକାର କଲେ।

1.65.14

प्रशासति पुनः क्षत्रे धर्मेणेमां वसुन्धराम् ।
ब्राह्मणाद्यास्ततो वर्णा लेभिरे मुदमुत्तमाम् ॥ १.६५.१४ ॥

କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଧର୍ମରେ ପୁନର୍ବାର ଏହି ପୃଥିବୀ ଶାସନ କଲେ, ସେତେବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଦି ବର୍ଣ୍ଣମାନେ ପରମ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କଲେ।

1.65.15

कामक्रोधोद्भवान्दोषान्निरस्य च नराधिपाः ।
धर्मेण दण्डं दण्डेषु प्रणयन्तोऽन्वपालयन् ॥ १.६५.१५ ॥

କାମ ଓ କ୍ରୋଧରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦୋଷସବୁ ଦୂର କରି, ନରାଧିପମାନେ ଧର୍ମରେ ଦଣ୍ଡଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ପ୍ରଜା ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।

1.65.16

तथा धर्मपरे क्षत्रे सहस्राक्षः शतक्रतुः ।
स्वादु देशे च काले च ववर्षाप्याययन्प्रजाः ॥ १.६५.१६ ॥

ଏହିପରି କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଧର୍ମପରାୟଣ ହେଲେ, ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ ଦେଶ ଓ କାଳରେ ମଧୁର ବର୍ଷା ବର୍ଷାଇ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ କଲେ।

1.65.17

न बाल एव म्रियते तदा कश्चिज्जनाधिप ।
न च स्त्रियं प्रजानाति कश्चिदप्राप्तयौवनाम् ॥ १.६५.१७ ॥

ହେ ଜନାଧିପ! ସେତେବେଳେ କୌଣସି ବାଳକ ହିଁ ମରୁ ନଥିଲା, କିମ୍ବା ଯୌବନ ନ ପାଇଥିବା କୌଣସି ସ୍ତ୍ରୀ ମରିବା କେହି ଜାଣି ନଥିଲେ।

1.65.18

एवमायुष्मतीभिस्तु प्रजाभिर्भरतर्षभ ।
इयं सागरपर्यन्ता ससापूर्यत मेदिनी ॥ १.६५.१८ ॥

ହେ ଭରତର୍ଷଭ! ଏହିପରି ଦୀର୍ଘାୟୁ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପୃଥିବୀ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା।

1.65.19

ईजिरे च महायज्ञैः क्षत्रिया बहुदक्षिणैः ।
साङ्गोपनिषदान्वेदान्विप्राश्चाधीयते तदा ॥ १.६५.१९ ॥

ସେତେବେଳେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ପ୍ରଚୁର ଦକ୍ଷିଣା ସହ ମହାଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅଙ୍ଗ ଓ ଉପନିଷଦ ସହ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିଲେ।

1.65.20

न च विक्रीणते ब्र्हम ब्राह्मणाश्च तदा नृप ।
न च शूद्रसमभ्याशे वेदानुच्चारयन्त्युत ॥ १.६५.२० ॥

ସେତେବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେଦ ବିକ୍ରୟ କରୁ ନ ଥିଲେ, ଓ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟରେ ବେଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁ ନ ଥିଲେ।

1.65.21

कारयन्तः कृषिं गोभिस्तथा वैश्याः क्षिताविह ।
युञ्जते धुरि नो गाश्च कृशाङ्गांश्चाप्यजीवयन् ॥ १.६५.२१ ॥

ଏଠାରେ ପୃଥିବୀରେ ବୈଶ୍ୟମାନେ ଗାଈ ଦ୍ୱାରା କୃଷି କରାଉଥିଲେ; ସେମାନେ ଆମ ଗାଈମାନଙ୍କୁ ଯୁଆଳିରେ ଯୋଡୁଥିଲେ ଓ କୃଶ ଗାଈମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚାଉଥିଲେ।

1.65.22

फेनपांश्च तथा वत्सान्न दुहन्ति स्म मानवाः ।
न कूटमानैर्वणिजः पण्यं विक्रीणते तदा ॥ १.६५.२२ ॥

ସେତେବେଳେ ଲୋକମାନେ ବାଛୁରୀମାନଙ୍କୁ ଫେଣ ପାନ କରିବାକୁ ଛାଡ଼ୁଥିଲେ, ଦୁଧ ଦୋହନ କରୁ ନ ଥିଲେ; ବଣିକମାନେ ମିଥ୍ୟା ମାପରେ ସାମଗ୍ରୀ ବିକ୍ରୟ କରୁ ନ ଥିଲେ।

1.65.23

कर्माणि च नरव्याघ्र धर्मोपेतानि मानवाः ।
धर्ममेवानुपश्यन्तश्चक्रुर्धर्मपरायणाः ॥ १.६५.२३ ॥

ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ମଣିଷମାନେ ଧର୍ମଯୁକ୍ତ କର୍ମ କରୁଥିଲେ; କେବଳ ଧର୍ମକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ଧର୍ମପରାୟଣ ହୋଇ ସେମାନେ କର୍ମ କରୁଥିଲେ।

1.65.24

स्वकर्मनिरताश्चासन्सर्वे वर्णा नराधिप ।
एवं तदा नरव्याघ्र धर्मो न ह्रसते क्वचित् ॥ १.६५.२४ ॥

ହେ ନରାଧିପ, ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣ ନିଜ ନିଜ କର୍ମରେ ନିରତ ଥିଲେ। ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଏହିପରି ଧର୍ମ କେବେ ହ୍ରାସ ପାଉ ନ ଥିଲା।

1.65.25

काले गावः प्रसूयन्ते नार्यश्च भरतर्षभ ।
भवन्त्यृतुषु वृक्षाणां पुष्पाणि च फलानि च ॥ १.६५.२५ ॥

ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗାଈମାନେ ଯଥାସମୟରେ ପ୍ରସବ କରୁଥିଲେ, ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେପରି; ଋତୁରେ ବୃକ୍ଷରେ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଫଳୁଥିଲା।

1.65.26

एवं कृतयुगे सम्यग्वर्तमाने तदा नृप ।
आपूर्यत मही कृत्स्ना प्राणिभिर्बहुभिर्भृशम् ॥ १.६५.२६ ॥

ହେ ନୃପ, କୃତଯୁଗରେ ସେତେବେଳେ ଏପରି ସବୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଚାଲୁଥିଲା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ବହୁ ପ୍ରାଣୀରେ ଭରି ଯାଇଥିଲା।

1.65.27

एवं समुदिते लोके मानुषे भरतर्षभ ।
असुरा जज्ञिरे क्षेत्रे राज्ञां तु मनुजेश्वर ॥ १.६५.२७ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ମନୁଜେଶ୍ୱର, ମନୁଷ୍ୟଲୋକ ଏପରି ସମୃଦ୍ଧ ହେଲେ, ରାଜାମାନଙ୍କ ଗର୍ଭକ୍ଷେତ୍ରରେ ଅସୁରମାନେ ଜନ୍ମିଲେ।

1.65.28

आदित्यैर्हि तदा दैत्या बहुशो निर्जिता युधि ।
ऐश्वर्याद्धंशिताः स्वर्गात्संबभूवुः क्षिताविह ॥ १.६५.२८ ॥

ସେତେବେଳେ ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବହୁବାର ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ; ନିଜ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟରୁ ପତିତ ହୋଇ ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଏଠାରେ ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମିଲେ।

1.65.29

इह देवत्वमिच्छन्तो मानुषेषु तपस्विनः ।
जज्ञिरे भुवि भूतेषु तेषु तेष्वसुरा विभो ॥ १.६५.२९ ॥

ହେ ବିଭୁ, ଏଠାରେ ଦେବତ୍ୱ ଇଚ୍ଛୁକ ତପସ୍ୱୀ ଅସୁରମାନେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏବଂ ପୃଥିବୀର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସେଇ ସେଇ ରୂପରେ ଜନ୍ମିଲେ।

1.65.30

गोष्वश्वेषु च राजेन्द्र खरोष्ट्रमहिषेषु च ।
क्रव्यात्सु चैव भूतेषु गजेषु च मृगेषु च ॥ १.६५.३० ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଗାଈ ଓ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଗଧ, ଓଟ ଓ ମଇଁଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ମାଂସାହାରୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ହାତୀ ଓ ହରିଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ (ଅସୁରମାନେ ଜନ୍ମିଲେ)।

1.65.31

जातैरिह महीपाल जायमानैश्च तैर्मही ।
न शशाकात्मनात्मानमियं धारयितुं धरा ॥ १.६५.३१ ॥

ହେ ମହୀପାଳ, ଏଠାରେ ଜନ୍ମିତ ଓ ଜନ୍ମମାଣ ସେମାନଙ୍କ ଭାରରେ ଏହି ପୃଥିବୀ ନିଜକୁ ହିଁ ଧାରଣ କରିପାରୁ ନଥିଲା ।

1.65.32

अथ जाता महीपालाः केचिद्बहुमदान्विताः ।
दितेः पुत्रा दनोश्चैव तदा लोकादिह च्युताः ॥ १.६५.३२ ॥

ତେବେ ଦିତି ଓ ଦନୁଙ୍କ କେତେକ ପୁତ୍ର, ଅତ୍ୟଧିକ ଅହଙ୍କାରରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଏହି ଲୋକରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୋଇ ରାଜାରୂପେ ଜନ୍ମିଲେ ।

1.65.33

वीर्यवन्तोऽवलिप्तास्ते नानारूपधरा महीम् ।
इमां सागरपर्यन्तां परीयुररिमर्दनाः ॥ १.६५.३३ ॥

ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ, ଅହଙ୍କାରୀ, ନାନା ରୂପଧାରୀ ସେମାନେ ଶତ୍ରୁମର୍ଦ୍ଦନ ହୋଇ ସାଗରପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଏହି ପୃଥିବୀ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ବିଚରଣ କଲେ ।

1.65.34

ब्राह्मणान्क्षत्रियान्वैश्याञ्शूद्रांश्चैवाप्यपीडयन् ।
अन्यानि चैव सत्वानि पीडयामासुरोजसा ॥ १.६५.३४ ॥

ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୀଡ଼ନ କଲେ; ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ବଳରେ ପୀଡ଼ା ଦେଲେ ।

1.65.35

त्रासयन्तोऽभिनिघ्नन्तः सर्वभूतगणांश्च ते ।
विचेरुः सर्वशो राजन्महीं शतसहस्रशः ॥ १.६५.३५ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ସମୂହକୁ ତ୍ରାସ ଦେଇ ଓ ପ୍ରହାର କରି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ସଂଖ୍ୟାରେ ସର୍ବତ୍ର ପୃଥିବୀରେ ବିଚରଣ କଲେ ।

1.65.36

आश्रमस्थान्महर्षींश्च धर्षयन्तस्ततस्ततः ।
अब्रह्मण्या वीर्यमदा मत्ता मदबलेन च ॥ १.६५.३६ ॥

ଆଶ୍ରମସ୍ଥ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ଧର୍ଷଣ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ-ବିରୋଧୀ, ବୀର୍ଯ୍ୟମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ, ମଦବଳରେ ମତ୍ତ ହୋଇ...

1.65.37

एवं वीर्यबलोत्सिक्तैर्भूरियं तैर्महासुरैः ।
पीड्यमाना मही राजन्ब्रह्माणमुपचक्रमे ॥ १.६५.३७ ॥

ଏହିପରି ବଳ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟର ଗର୍ବରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ସେହି ମହାସୁରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତା ହୋଇ, ହେ ରାଜନ, ପୃଥିବୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।

1.65.38

न ह्यमी भूतसत्वौघाः पन्नगाः सनगां महीम् ।
तदा धारयितुं शेकुराक्रान्तां दानवैर्बलात् ॥ १.६५.३८ ॥

ସେତେବେଳେ ଏହି ଭୂତସମୂହ ଓ ନାଗମାନେ ଦାନବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଳପୂର୍ବକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ପର୍ବତସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ଧାରଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।

1.65.39

ततो मही महीपाल भारार्ता भयपीडिता ।
जगाम शरणं देवं सर्वभूतपितामहम् ॥ १.६५.३९ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ମହୀପାଳ, ଭାରରେ ପୀଡ଼ିତା ଓ ଭୟରେ ଉତ୍ପୀଡ଼ିତା ପୃଥିବୀ ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ପିତାମହ ଦେବଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ।

1.65.40

सा संवृतं महाभागैर्देवद्विजमहर्षिभिः ।
ददर्श देवं ब्रह्माणं लोककर्तारमव्ययम् ॥ १.६५.४० ॥

ସେ ମହାଭାଗ ଦେବତା, ଦ୍ୱିଜ ଓ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ, ଲୋକକର୍ତ୍ତା ଓ ଅବ୍ୟୟ ଦେବ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

1.65.41

गन्धर्वैरप्सरोभिश्च बन्दिकर्मसु निष्ठितैः ।
वन्द्यमानं मुदोपतैर्ववन्दे चैनमेत्य सा ॥ १.६५.४१ ॥

ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ବନ୍ଦୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଆନନ୍ଦରେ ଆସି ଯାହାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ, ସେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

1.65.42

अथ विज्ञापयामास भूमिस्तं शरणार्थिनी ।
सन्निधौ लोकपालानां सर्वेषामेव भारत ॥ १.६५.४२ ॥

ତା'ପରେ ଶରଣାର୍ଥିନୀ ପୃଥିବୀ, ହେ ଭାରତ, ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ତାଙ୍କୁ ନିବେଦନ ଜଣାଇଲେ।

1.65.43

तत्प्रधानात्मनस्तस्य भूमेः कृत्यं स्वयंभुवः ।
पूर्वमेवाभवद्राजन्विदितं परमेष्ठिनः ॥ १.६५.४३ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ପ୍ରଧାନାତ୍ମା ସ୍ୱୟଂଭୂ ପରମେଷ୍ଠୀଙ୍କୁ ପୃଥିବୀର ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଜଣାଥିଲା।

1.65.44

स्रष्टा हि जगतः कस्मान्न संबुध्येत भारत ।
ससुरासुरलोकानामशेषेण मनोगतम् ॥ १.६५.४४ ॥

ହେ ଭାରତ, ଜଗତର ସ୍ରଷ୍ଟା କାହିଁକି ଜାଣିବେ ନାହିଁ? ସୁର ଓ ଅସୁର ଲୋକର ମନର କଥା ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି।

1.65.45

तामुवाच महाराज भूमिं भूमिपतिः प्रभुः ।
प्रभवः सर्वभूतानामीशः शंभुः प्रजापतिः ॥ १.६५.४५ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଭୂମିପତି, ସର୍ବଭୂତର ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥଳ, ଈଶ, ଶମ୍ଭୁ ଓ ପ୍ରଜାପତି ପ୍ରଭୁ ସେହି ପୃଥିବୀକୁ କହିଲେ।

1.65.46

यदर्थमभिसंप्राप्ता मत्सकाशं वसुन्धरे ।
तदर्थं सन्नियोक्ष्यामि सर्वानेव दिवौकसः ॥ १.६५.४६ ॥

ହେ ବସୁନ୍ଧରା, ଯେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ତୁମେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛ, ସେହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିବି।

1.65.47

उत्तिष्ठ गच्छ वसुधे स्वस्थानमिति साऽगमत् ।
इत्युक्त्वा स महीं देवो ब्रह्मा राजन्विसृज्य च।
आदिदेश तदा सर्वान्विबुधान्भूतकृत्स्वयम् ॥ १.६५.४७ ॥

"ଉଠ, ହେ ବସୁଧେ, ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଅ" ଏହା କହି ସେ ଚାଲିଗଲା। ହେ ରାଜନ୍, ଦେବ ବ୍ରହ୍ମା ସେହି ପୃଥିବୀକୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ସ୍ୱୟଂ ଭୂତସ୍ରଷ୍ଟା ରୂପେ ସମସ୍ତ ବିବୁଧଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।

1.65.48

अस्या भूमेर्निरसितुं भारं भागैः पृथक्पृथक् ।
अस्यामेव प्रसूयध्वं तिरोधायेति चाब्रवीत् ॥ १.६५.४८ ॥

"ଏହି ପୃଥିବୀର ଭାର ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ତୁମେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ପୃଥକ୍ ଅଂଶରେ ଏଥିରେ ହିଁ ଜନ୍ମ ନିଅ" ଏହା ସେ କହିଲେ।

1.65.49

तथैव च समानीय गन्धर्वाप्सरसां गणान् ।
उवाच भगवान्सर्वानिदं वचनमर्थवत् ॥ १.६५.४९ ॥

ସେହିପରି ଭଗବାନ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କର ଗଣମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏହି ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

1.65.50

स्वैः स्वैरंशैः प्रसूयध्वं यथेष्टं मानेषेषु च ।
अथ शक्रादयः सर्वे श्रुत्वा सुरगुरोर्वचः।
तथ्यमर्थ्यं च पथ्यं च तस्य ते जगृहुस्तदा ॥ १.६५.५० ॥

ନିଜ ନିଜ ଅଂଶରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କର। ତା'ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦେବଗୁରୁଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ତାହାକୁ ସତ୍ୟ, ହିତକର ଓ ମଙ୍ଗଳଜନକ ଭାବି ଗ୍ରହଣ କଲେ।

1.65.51

अथ ते सर्वशोंशैः स्वैर्गन्तुं भूमिं कृतक्षणाः ।
नारायणममित्रघ्नं वैकुण्ठमुपचक्रमुः ॥ १.६५.५१ ॥

ତା'ପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ଅଂଶରେ ପୃଥିବୀକୁ ଯିବା ପାଇଁ ସମୟ ସ୍ଥିର କରି, ଶତ୍ରୁହନ୍ତା ନାରାୟଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।

1.65.52

यः स चक्रगदापाणिः पीतवासाः शितिप्रभः ।
पद्मनाभः सुरारिघ्नः पृथुचार्वञ्चितेक्षणः ॥ १.६५.५२ ॥

ଯିଏ ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ହାତରେ ଧରି, ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି, ନୀଳ ଦୀପ୍ତିଯୁକ୍ତ, ପଦ୍ମନାଭ, ଦେବଶତ୍ରୁଙ୍କ ସଂହାରକ, ବିଶାଳ ସୁନ୍ଦର ବଙ୍କା ନୟନବିଶିଷ୍ଟ।

1.65.53

प्रजापतिपतिर्देवः सुरनाथो महाबलः ।
श्रीवत्साङ्को हृषीकेशः सर्वदैवतपूजितः ॥ १.६५.५३ ॥

ପ୍ରଜାପତିମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ପତି ଦେବ, ଦେବନାଥ, ମହାବଳୀ, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଧାରୀ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ପ୍ରଭୁ ହୃଷୀକେଶ, ସର୍ବ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ।

1.65.54

तं भुवः शोधनायेन्द्र उवाच पुरुषोत्तमम् ।
अंशेनावतरेत्येवं तथेत्याह च तं हरिः ॥ १.६५.५४ ॥

ପୃଥିବୀ ଶୋଧନ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ସେହି ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଅଂଶ ରୂପେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଅ।" ତା'ପରେ ହରି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ସେହିପରି ହେଉ।"