ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.65
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.65.1
य एते कीर्तिता ब्रह्मन्ये चान्ये नानुकीर्तिताः ।
सम्यक्ताञ्श्रोतुमिच्छामिराज्ञश्चान्यान्सहस्रशः ॥ १.६५.१ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਥੇ ਵਰਣਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
1.65.2
यदर्थमिह संभूता देवकल्पा महारथाः ।
भुवि तन्मे महाभाग सम्यगाख्यातुमर्हसि ॥ १.६५.२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਇਹ ਮਹਾਰਥੀ ਕਿਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਨਮੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ।
1.65.3
रहस्यं खल्विदं राजन्देवानामिति नः श्रुतम् ।
तत्तु ते कथयिष्यामि नमस्कृत्वा स्वयंभुवे ॥ १.६५.३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਹੱਸ ਹੈ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਸਵਯੰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ।
1.65.4
त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवीं कृत्वा निःक्षित्रयां पुरा ।
जामदग्न्यस्तपस्तेपे महेन्द्रे पर्वतोत्तमे ॥ १.६५.४ ॥
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਜਾਮਦਗਨਯ (ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ) ਨੇ ਇੱਕੀ ਵਾਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰਕੇ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਰਬਤ ਮਹੇਂਦਰ ਉੱਤੇ ਤਪ ਕੀਤਾ।
1.65.5
तदा निःक्षत्रिये लोके भार्गवेण कृते सति ।
ब्राह्मणान्क्षत्रिया राजन्सुतार्थिन्योऽभिचक्रमुः ॥ १.६५.५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਦ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਕੋਲ ਗਈਆਂ।
1.65.6
ताभिः सह समापेतुर्ब्राह्मणाः संशितव्रताः ।
ऋतावृतौ नरव्याघ्र न कामान्नानृतौ तथा ॥ १.६५.६ ॥
ਹੇ ਨਰਵਿਆਘਰ, ਕਠੋਰ ਵ੍ਰਤਧਾਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ; ਉਹ ਰੁੱਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ, ਕਾਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਬੇਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ।
1.65.7
तेभ्यश्च तेभिरे गर्भं क्षत्रियास्ताः सहस्रशः ।
ततः सुषुविरे राजन्क्षत्रियान्वीर्यवत्तरान् ॥ १.६५.७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
1.65.8
कुमारांश्च कुमारीश्च पुनः क्षत्राभिवृद्धये ।
एवं तद्ब्राह्मणैः क्षत्रं क्षत्रियासु तपस्विभिः ॥ १.६५.८ ॥
ਕਸ਼ੱਤਰ ਦੀ ਵਧੋਤਰੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਪਸਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ੱਤਰ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ।
1.65.9
जातं वृद्धं च धर्मेण सुदीर्गेणायुषान्वितम् ।
चत्वारोऽपि ततो वर्णा बभूवुर्ब्राह्मणोत्तराः ॥ १.६५.९ ॥
ਧਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਜਨਮੇ, ਵਧੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਹੋਏ। ਤਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਚਾਰੇ ਵਰਣ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਏ।
1.65.10
अभ्यगच्छन्नृतौ नारीं न कामान्नानृतौ तथा ।
तथैवान्यानि भूतानि तिर्यग्योनिगतान्यपि ॥ १.६५.१० ॥
ਰੁੱਤ ਵੇਲੇ ਹੀ ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ; ਕਾਮ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬੇ-ਰੁੱਤੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਰਜਕ ਜੂਨੀ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਵੀ ਕਰਦੇ ਸਨ।
1.65.11
ऋतौ दारांश्च गच्छन्ति तत्तथा भरतर्षभ ।
ततोऽवर्धन्त धर्मेण सहस्रशतजीविनः ॥ १.६५.११ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਰੁੱਤ ਵੇਲੇ ਹੀ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਨਾਲ ਉਹ ਵਧੇ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਜੀਵੇ।
1.65.12
ताः प्रजाः पृथिवीपाल धर्मव्रतपरायणाः ।
आधिभिर्व्याधिभिश्चैव विमुक्ताः सर्वशो नराः ॥ १.६५.१२ ॥
ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਾਲਕ, ਉਹ ਪਰਜਾ ਧਰਮ ਅਤੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ; ਮਨੁੱਖ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕਤ ਸਨ।
1.65.13
अथेमां सागरोपान्तां गां गजेन्द्रगताखिलाम् ।
अध्यतिष्ठत्पुनः क्षत्रं सशैलवनपत्तनाम् ॥ १.६५.१३ ॥
ਫਿਰ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਪਰਬਤਾਂ, ਬਨਾਂ ਅਤੇ ਨਗਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਨੇ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆ।
1.65.14
प्रशासति पुनः क्षत्रे धर्मेणेमां वसुन्धराम् ।
ब्राह्मणाद्यास्ततो वर्णा लेभिरे मुदमुत्तमाम् ॥ १.६५.१४ ॥
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੀ ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਨਾਲ ਮੁੜ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਆਦਿ ਸਭ ਵਰਣਾਂ ਨੇ ਉੱਤਮ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
1.65.15
कामक्रोधोद्भवान्दोषान्निरस्य च नराधिपाः ।
धर्मेण दण्डं दण्डेषु प्रणयन्तोऽन्वपालयन् ॥ १.६५.१५ ॥
ਕਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਜੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਦੰਡ ਦੇ ਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਦੰਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ।
1.65.16
तथा धर्मपरे क्षत्रे सहस्राक्षः शतक्रतुः ।
स्वादु देशे च काले च ववर्षाप्याययन्प्रजाः ॥ १.६५.१६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੀ ਧਰਮਪਰਾਇਣ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿੱਠੀ ਵਰਖਾ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ।
1.65.17
न बाल एव म्रियते तदा कश्चिज्जनाधिप ।
न च स्त्रियं प्रजानाति कश्चिदप्राप्तयौवनाम् ॥ १.६५.१७ ॥
ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ! ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਬਾਲਕ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਇਸਤਰੀ ਮਰਦੀ ਸੀ ਜੋ ਜਵਾਨੀ ਤੱਕ ਨਾ ਪਹੁੰਚੀ ਹੋਵੇ।
1.65.18
एवमायुष्मतीभिस्तु प्रजाभिर्भरतर्षभ ।
इयं सागरपर्यन्ता ससापूर्यत मेदिनी ॥ १.६५.१८ ॥
ਹੇ ਭਰਤ-ਰਿਸ਼ਭ! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਜਾ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਦੀ ਇਹ ਧਰਤੀ ਭਰ ਗਈ।
1.65.19
ईजिरे च महायज्ञैः क्षत्रिया बहुदक्षिणैः ।
साङ्गोपनिषदान्वेदान्विप्राश्चाधीयते तदा ॥ १.६५.१९ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਖੱਤਰੀ ਬਹੁਤ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨਾਲ ਮਹਾਯੱਗ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਸਮੇਤ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ ਸਨ।
1.65.20
न च विक्रीणते ब्र्हम ब्राह्मणाश्च तदा नृप ।
न च शूद्रसमभ्याशे वेदानुच्चारयन्त्युत ॥ १.६५.२० ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੇਦ ਨਹੀਂ ਵੇਚਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।
1.65.21
कारयन्तः कृषिं गोभिस्तथा वैश्याः क्षिताविह ।
युञ्जते धुरि नो गाश्च कृशाङ्गांश्चाप्यजीवयन् ॥ १.६५.२१ ॥
ਇੱਥੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੈਸ਼ ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਸਨ; ਉਹ ਸਾਡੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੂਲੇ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦੇ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜੀਉਂਦਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।
1.65.22
फेनपांश्च तथा वत्सान्न दुहन्ति स्म मानवाः ।
न कूटमानैर्वणिजः पण्यं विक्रीणते तदा ॥ १.६५.२२ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਲੋਕ ਵੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਝੱਗ ਪੀਣ ਦਿੰਦੇ ਸਨ, ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਦੁਹਦੇ ਸਨ; ਵਪਾਰੀ ਝੂਠੇ ਮਾਪ ਨਾਲ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ ਵੇਚਦੇ ਸਨ।
1.65.23
कर्माणि च नरव्याघ्र धर्मोपेतानि मानवाः ।
धर्ममेवानुपश्यन्तश्चक्रुर्धर्मपरायणाः ॥ १.६५.२३ ॥
ਹੇ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ, ਲੋਕ ਧਰਮ-ਯੁਕਤ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਕੇਵਲ ਧਰਮ ਨੂੰ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਧਰਮ ਪਰਾਇਣ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।
1.65.24
स्वकर्मनिरताश्चासन्सर्वे वर्णा नराधिप ।
एवं तदा नरव्याघ्र धर्मो न ह्रसते क्वचित् ॥ १.६५.२४ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਰੇ ਵਰਣ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਹੇ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਕਦੇ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
1.65.25
काले गावः प्रसूयन्ते नार्यश्च भरतर्षभ ।
भवन्त्यृतुषु वृक्षाणां पुष्पाणि च फलानि च ॥ १.६५.२५ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਗਾਵਾਂ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਵੱਛੇ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ; ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।
1.65.26
एवं कृतयुगे सम्यग्वर्तमाने तदा नृप ।
आपूर्यत मही कृत्स्ना प्राणिभिर्बहुभिर्भृशम् ॥ १.६५.२६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।
1.65.27
एवं समुदिते लोके मानुषे भरतर्षभ ।
असुरा जज्ञिरे क्षेत्रे राज्ञां तु मनुजेश्वर ॥ १.६५.२७ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੇ ਮਨੁਜੇਸ਼ਵਰ, ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋਣ ਤੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਕੁੱਖ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਅਸੁਰ ਜਨਮੇ।
1.65.28
आदित्यैर्हि तदा दैत्या बहुशो निर्जिता युधि ।
ऐश्वर्याद्धंशिताः स्वर्गात्संबभूवुः क्षिताविह ॥ १.६५.२८ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਦਿੱਤਿਆਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਹਰਾਇਆ; ਆਪਣੇ ਐਸ਼ਵਰਜ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਉਹ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਇਥੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਨਮੇ।
1.65.29
इह देवत्वमिच्छन्तो मानुषेषु तपस्विनः ।
जज्ञिरे भुवि भूतेषु तेषु तेष्वसुरा विभो ॥ १.६५.२९ ॥
ਹੇ ਵਿਭੂ, ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਾਪਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀ ਅਸੁਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ।
1.65.30
गोष्वश्वेषु च राजेन्द्र खरोष्ट्रमहिषेषु च ।
क्रव्यात्सु चैव भूतेषु गजेषु च मृगेषु च ॥ १.६५.३० ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਖੋਤਿਆਂ, ਊਠਾਂ ਅਤੇ ਮੱਝਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਹਿਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ (ਅਸੁਰ ਜਨਮੇ)।
1.65.31
जातैरिह महीपाल जायमानैश्च तैर्मही ।
न शशाकात्मनात्मानमियं धारयितुं धरा ॥ १.६५.३१ ॥
ਹੇ ਮਹੀਪਾਲ, ਇੱਥੇ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਜੰਮ ਰਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਇਹ ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀਂ ਸਕੀ।
1.65.32
अथ जाता महीपालाः केचिद्बहुमदान्विताः ।
दितेः पुत्रा दनोश्चैव तदा लोकादिह च्युताः ॥ १.६५.३२ ॥
ਫਿਰ ਦਿਤੀ ਅਤੇ ਦਨੂ ਦੇ ਕੁਝ ਪੁੱਤਰ, ਬਹੁਤ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਲੋਕ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਜੋਂ ਜੰਮੇ।
1.65.33
वीर्यवन्तोऽवलिप्तास्ते नानारूपधरा महीम् ।
इमां सागरपर्यन्तां परीयुररिमर्दनाः ॥ १.६५.३३ ॥
ਬਲਵਾਨ, ਹੰਕਾਰੀ, ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਵਾਲੇ ਸਾਗਰ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚੁਫੇਰੇ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੇ।
1.65.34
ब्राह्मणान्क्षत्रियान्वैश्याञ्शूद्रांश्चैवाप्यपीडयन् ।
अन्यानि चैव सत्वानि पीडयामासुरोजसा ॥ १.६५.३४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਖੱਤਰੀਆਂ, ਵੈਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਕੀਤਾ।
1.65.35
त्रासयन्तोऽभिनिघ्नन्तः सर्वभूतगणांश्च ते ।
विचेरुः सर्वशो राजन्महीं शतसहस्रशः ॥ १.६५.३५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵ-ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦੇ ਤੇ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਨ ਲੱਗੇ।
1.65.36
आश्रमस्थान्महर्षींश्च धर्षयन्तस्ततस्ततः ।
अब्रह्मण्या वीर्यमदा मत्ता मदबलेन च ॥ १.६५.३६ ॥
ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਵਿਰੋਧੀ, ਬਲ ਦੇ ਮਾਣ ਵਿੱਚ ਪਾਗਲ, ਮਦ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਮਸਤ...
1.65.37
एवं वीर्यबलोत्सिक्तैर्भूरियं तैर्महासुरैः ।
पीड्यमाना मही राजन्ब्रह्माणमुपचक्रमे ॥ १.६५.३७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਲ ਅਤੇ ਪਰਾਕਰਮ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਫੁੱਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਸੁਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੀੜਤ ਹੋਈ ਧਰਤੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਗਈ।
1.65.38
न ह्यमी भूतसत्वौघाः पन्नगाः सनगां महीम् ।
तदा धारयितुं शेकुराक्रान्तां दानवैर्बलात् ॥ १.६५.३८ ॥
ਤਦ ਇਹ ਭੂਤਸਮੂਹ ਅਤੇ ਨਾਗ ਵੀ ਦਾਨਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ੋਰੀਂ ਦਬਾਈ ਗਈ ਪਰਬਤਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀਂ ਸਕੇ।
1.65.39
ततो मही महीपाल भारार्ता भयपीडिता ।
जगाम शरणं देवं सर्वभूतपितामहम् ॥ १.६५.३९ ॥
ਤਦ, ਹੇ ਮਹੀਪਾਲ, ਭਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਦਬੀ ਧਰਤੀ ਸਰਬ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਗਈ।
1.65.40
सा संवृतं महाभागैर्देवद्विजमहर्षिभिः ।
ददर्श देवं ब्रह्माणं लोककर्तारमव्ययम् ॥ १.६५.४० ॥
ਉਸਨੇ ਮਹਾਭਾਗ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਵਿਜਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਦੇਵ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
1.65.41
गन्धर्वैरप्सरोभिश्च बन्दिकर्मसु निष्ठितैः ।
वन्द्यमानं मुदोपतैर्ववन्दे चैनमेत्य सा ॥ १.६५.४१ ॥
ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਕੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਨੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
1.65.42
अथ विज्ञापयामास भूमिस्तं शरणार्थिनी ।
सन्निधौ लोकपालानां सर्वेषामेव भारत ॥ १.६५.४२ ॥
ਤਦ ਸ਼ਰਨ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਨੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਆਪਣੀ ਬੇਨਤੀ ਰੱਖੀ।
1.65.43
तत्प्रधानात्मनस्तस्य भूमेः कृत्यं स्वयंभुवः ।
पूर्वमेवाभवद्राजन्विदितं परमेष्ठिनः ॥ १.६५.४३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪ੍ਰਧਾਨ-ਆਤਮਾ ਸਵੈਂਭੂ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਉਹ ਕਾਰਜ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਤਾ ਸੀ।
1.65.44
स्रष्टा हि जगतः कस्मान्न संबुध्येत भारत ।
ससुरासुरलोकानामशेषेण मनोगतम् ॥ १.६५.४४ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜਗਤ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਜਾਣੇ? ਦੇਵ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
1.65.45
तामुवाच महाराज भूमिं भूमिपतिः प्रभुः ।
प्रभवः सर्वभूतानामीशः शंभुः प्रजापतिः ॥ १.६५.४५ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਭੂਮੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਰਬ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ-ਸਰੋਤ, ਈਸ਼, ਸ਼ੰਭੂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
1.65.46
यदर्थमभिसंप्राप्ता मत्सकाशं वसुन्धरे ।
तदर्थं सन्नियोक्ष्यामि सर्वानेव दिवौकसः ॥ १.६५.४६ ॥
ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਈ ਹੈਂ, ਉਸੇ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਸਵਰਗ-ਵਾਸੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਾਂਗਾ।
1.65.47
उत्तिष्ठ गच्छ वसुधे स्वस्थानमिति साऽगमत् ।
इत्युक्त्वा स महीं देवो ब्रह्मा राजन्विसृज्य च।
आदिदेश तदा सर्वान्विबुधान्भूतकृत्स्वयम् ॥ १.६५.४७ ॥
"ਉੱਠ, ਹੇ ਵਸੁਧੇ, ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਜਾ" ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਚਲੀ ਗਈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੇਵ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਆਪ ਹੀ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਰਚਣਹਾਰ ਵਜੋਂ ਸਾਰੇ ਵਿਬੁਧਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
1.65.48
अस्या भूमेर्निरसितुं भारं भागैः पृथक्पृथक् ।
अस्यामेव प्रसूयध्वं तिरोधायेति चाब्रवीत् ॥ १.६५.४८ ॥
"ਇਸ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਓ" ਇਹ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ।
1.65.49
तथैव च समानीय गन्धर्वाप्सरसां गणान् ।
उवाच भगवान्सर्वानिदं वचनमर्थवत् ॥ १.६५.४९ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅਰਥਪੂਰਨ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।
1.65.50
स्वैः स्वैरंशैः प्रसूयध्वं यथेष्टं मानेषेषु च ।
अथ शक्रादयः सर्वे श्रुत्वा सुरगुरोर्वचः।
तथ्यमर्थ्यं च पथ्यं च तस्य ते जगृहुस्तदा ॥ १.६५.५० ॥
ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਨਮ ਲਵੋ। ਤਦ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੇਵਗੁਰੂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਸੱਚ, ਹਿਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਵਾਲਾ ਜਾਣ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
1.65.51
अथ ते सर्वशोंशैः स्वैर्गन्तुं भूमिं कृतक्षणाः ।
नारायणममित्रघ्नं वैकुण्ठमुपचक्रमुः ॥ १.६५.५१ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਸਭ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਕੇ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਨਾਰਾਇਣ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ।
1.65.52
यः स चक्रगदापाणिः पीतवासाः शितिप्रभः ।
पद्मनाभः सुरारिघ्नः पृथुचार्वञ्चितेक्षणः ॥ १.६५.५२ ॥
ਜਿਹੜਾ ਚੱਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਾਰਦਾ ਹੈ, ਪੀਲੇ ਬਸਤਰ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਨੀਲੀ ਆਭਾ ਵਾਲਾ, ਪਦਮਨਾਭ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ, ਵੱਡੇ ਸੁੰਦਰ ਵਲਦਾਰ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲਾ।
1.65.53
प्रजापतिपतिर्देवः सुरनाथो महाबलः ।
श्रीवत्साङ्को हृषीकेशः सर्वदैवतपूजितः ॥ १.६५.५३ ॥
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਪਤੀ ਦੇਵ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਥ, ਮਹਾਬਲੀ, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ।
1.65.54
तं भुवः शोधनायेन्द्र उवाच पुरुषोत्तमम् ।
अंशेनावतरेत्येवं तथेत्याह च तं हरिः ॥ १.६५.५४ ॥
ਧਰਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਅੰਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਵਤਾਰ ਲਵੋ।" ਤਦ ਹਰੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇ।"