Mahābhārata · Adhyāya 1.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.66.2
अथ नारायणेनेन्द्रश्चकार सह संविदम् ।
अवतर्तुं महीं स्वर्गादंशतः महितः सुरैः
आदिश्य च स्वयं शक्रः सर्वानेव दिवौकसः ।
निर्जगाम पुनस्तस्मात्क्षयान्नारायणस्य ह ॥ १.६६.२ ॥
Entonces Indra hizo un acuerdo con Nārāyaṇa para que los dioses descendieran del cielo a la tierra en partes. Indra mismo ordenó a todos los moradores del cielo, y luego regresó de la morada de Nārāyaṇa.
1.66.3
तेऽमरारिविनाशाय सर्वलोकहिताय च ।
अवतेरुः क्रमेणैव महीं स्वर्गाद्दिवौकसः ॥ १.६६.३ ॥
Para la destrucción de los enemigos de los inmortales y para el bien de todos los mundos, descendieron en orden desde el cielo a la tierra.
1.66.4
ततो ब्रह्मर्षिवंशेषु पार्थिवर्षिकुलेषु च ।
जज्ञिरे राजशार्दूल यथाकामं दिवौकसः ॥ १.६६.४ ॥
Entonces, tigre entre los reyes, los moradores del cielo nacieron en los linajes de los sabios brahmanes y en las familias de los reyes sabios, según su deseo.
1.66.5
दानवान्राक्षसांश्चैव गन्धर्वान्पन्नगांस्तथा ।
पुरुषादानि चान्यानि जघ्नुः सत्वान्यनेकशः ॥ १.६६.५ ॥
Abatieron a los Dānavas, los Rākṣasas, los Gandharvas, las serpientes y otras criaturas devoradoras de hombres de muchas maneras.
1.66.6
दानवा राक्षसाश्चैव गन्धर्वाः पन्नगास्तथा ।
न तान्बलस्थान्बाल्येऽपि जघ्नुर्भरतसत्तम ॥ १.६६.६ ॥
Incluso los Dānavas, Rākṣasas, Gandharvas y serpientes — mejor de los Bharatas — no los mataron ni siquiera en su infancia, aunque eran fuertes.
1.66.7
देवदानवसङ्घानां गन्धर्वाप्सरसां तथा ।
मानवानां च सर्वेषां तथा वै यक्षरक्षसाम् ॥ १.६६.७ ॥
Cuéntame (la historia) de las huestes de dioses y Dānavas, de los Gandharvas y Apsarases, de los humanos, y asimismo de los Yakṣas y Rākṣasas — de todos ellos.
1.66.8
श्रोतुमिच्छामि तत्त्वेन संभवं कृत्स्नमादितः ।
प्राणिनां चैव सर्वेषां संभवं वक्तुमर्हसि ॥ १.६६.८ ॥
Deseo oír, con verdad y por completo desde el principio, el origen de todos los seres vivos; vos sois digno de decirlo.
1.66.9
हन्त ते कथयिष्यामि नमस्कृत्य स्वयंभुवे ।
सुरादीनामहं सम्यग्लोकानां प्रभवाप्ययम् ॥ १.६६.९ ॥
Pues bien, habiendo reverenciado al autoexistente, te diré cabalmente el origen y la disolución de los dioses y demás seres, y de los mundos.
1.66.10
ब्रह्मणो मानसाः पुत्रा विदिताः षण्महर्षयः ।
मरीचिरत्र्यह्गिरसौ पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ॥ १.६६.१० ॥
Los hijos nacidos de la mente de Brahmā, los seis grandes sabios renombrados, son Marīci, Atri, Aṅgiras, Pulastya, Pulaha y Kratu.
1.66.11
मरीचेः कश्यपः पुत्रः कश्यपात्तु इमाः प्रजाः ।
प्रजज्ञिरे महाभागा दक्षकन्यास्त्रयोदश ॥ १.६६.११ ॥
Kaśyapa es hijo de Marīci, y de Kaśyapa nacieron estas criaturas. Nacieron las trece hijas de Dakṣa, muy afortunadas.
1.66.12
अदितिर्दितिर्दनुः काला दनायुः सिंहिका तथा ।
क्रोधा प्राधा च विश्वा च विनता कपिला मुनिः ॥ १.६६.१२ ॥
Aditi, Diti, Danu, Kālā, Danāyu, Siṁhikā, y también Krodhā, Prādhā y Viśvā, Vinatā, Kapilā y Muni.
1.66.13
कद्रूश्च मनुजव्याघ्र दक्षकन्यैव भारत ।
एतासां वीर्यसंपन्नं पुत्रपौत्रमनन्तकम् ॥ १.६६.१३ ॥
Y Kadrū también, oh tigre entre los hombres, oh Bhārata, fue hija de Dakṣa. De estas nacieron hijos y nietos dotados de valor, en número incontable.
1.66.14
अदित्यां द्वादशादित्याः संभूता भुवनेश्वराः ।
ये राजन्नामतस्तांस्ते कीर्तयिष्यामि भारत ॥ १.६६.१४ ॥
De Aditi nacieron los doce Ādityas, señores de los mundos. Oh rey, oh Bhārata, te narraré sus nombres.
1.66.15
धाता मित्रोऽर्यमा शक्रो वरुणस्त्वंश एव च ।
भगो विवस्वान्पूषा च सविता दशमस्तथा ॥ १.६६.१५ ॥
Dhātṛ, Mitra, Aryaman, Śakra, Varuṇa, Aṃśa, Bhaga, Vivasvān, Pūṣan y, el décimo, Savitṛ, igualmente.
1.66.16
एकादशस्तथा त्वष्टा द्वादशो विष्णुरुच्यते ।
जघन्यजस्तु सर्वेषामादित्यानां गुणाधिकः ॥ १.६६.१६ ॥
El undécimo es Tvaṣṭṛ, y el duodécimo se llama Viṣṇu. El más joven de todos los Ādityas es el más excelso en virtudes.
1.66.17
एक एव दितेः पुत्रो हिरण्यकशिपुः स्मृतः ।
नाम्ना ख्यातास्तु तस्येमे पञ्च पुत्रा महात्मनः ॥ १.६६.१७ ॥
El único hijo de Diti es recordado como Hiraṇyakaśipu. Cinco hijos de aquel magnánimo son famosos por su nombre.
1.66.18
प्रह्लादः पूर्वजस्तेषां संह्लादस्तदनन्तरम् ।
अनुह्लादस्तृतीयोऽभूत्तस्माच्च शिबिबाष्कलौ ॥ १.६६.१८ ॥
Entre ellos el mayor es Prahlāda; después vino Saṃhlāda, el tercero fue Anuhlāda, y de él Śibi y Bāṣkala.
1.66.19
प्रह्लादस्य त्रयः पुत्राः ख्याताः सर्वत्र भारत ।
विरोचनश्च कुम्भश्च निकुम्भश्चेति भारत ॥ १.६६.१९ ॥
Los tres hijos de Prahlāda son famosos en todas partes, oh Bhārata: Virocana, Kumbha y Nikumbha.
1.66.20
विरोचनस्य पुत्रोऽभूद्बलिरेकः प्रतापवान् ।
बलेश्च प्रथितः पुत्रो बाणो नाम महासुरः ॥ १.६६.२० ॥
Bali, hijo de Virocana, nació, uno solo y poderoso. Y el renombrado hijo de Bali fue el gran asura llamado Bāṇa.
1.66.21
रुद्रस्यानुचरः श्रीमान्महाकालेति यं विदुः ।
चत्वारिंशद्दनोः पुत्राः ख्याताः सर्वत्र भारत ॥ १.६६.२१ ॥
El ilustre sirviente de Rudra, conocido como Mahākāla, y los cuarenta hijos de Danu, renombrados en todas partes, oh Bhārata.
1.66.22
तेषां प्रथमजो राजा विप्रचित्तिर्महायशाः ।
शम्बरो नमुचिश्चैव पुलोमा चेति विश्रुतः ॥ १.६६.२२ ॥
El primogénito de ellos fue el rey Vipracitti, de gran fama; Śambara, Namuci y también Pulomā son renombrados.
1.66.23
असिलोमा च केशी च दुर्जयश्चैव दानवः ।
अयःशिरा अश्वशिरा अश्वशह्कुश्च वीर्यवान् ॥ १.६६.२३ ॥
Asilomā y Keśī, y el dānava Durjaya; también Ayaḥśirā, Aśvaśirā y el poderoso Aśvaśaṅku.
1.66.24
तथा गगनमूर्धा च वेगवान्केतुमांश्च सः ।
स्वर्भानुरश्वोऽश्वपतिर्वृषपर्वाऽजकस्तथा ॥ १.६६.२४ ॥
Asimismo Gaganamūrdhā y el veloz Ketumān, que es Svarbhānu, Aśva, Aśvapati, Vṛṣaparvan y Ajaka.
1.66.25
अश्वग्रीवश्च सूक्ष्मश्च तुहुण्डश्च महाबलः ।
इषुपादेकचक्रश्च विरूपाक्षहराहरौ ॥ १.६६.२५ ॥
Aśvagrīva y Sūkṣma, y el poderoso Tuhuṇḍa; Iṣupāt, Ekacakra, Virūpākṣa, y Hara y Ahara.
1.66.26
निचन्द्रश्च निकुम्भश्च कुपटः कपटस्तथा ।
शरभः शलभश्चैव सूर्याचन्द्रमसौ तथा।
एते ख्याता दनोर्वंशे दानवाः परिकीर्तिताः ॥ १.६६.२६ ॥
Nicandra, Nikumbha, Kupaṭa, Kapaṭa, Śarabha y Śalabha, y los dos llamados Sol y Luna: estos dānavas son celebrados en el linaje de Danu.
1.66.27
अन्यौ तु खलु देवानां सूर्याचन्द्रमसौ स्मृतौ ।
अन्यौ दानवमुख्यानां सूर्याचन्द्रमसौ तथा ॥ १.६६.२७ ॥
Pero el Sol y la Luna de los dioses son recordados como otros, y el Sol y la Luna de los principales dānavas son también otros.
1.66.28
इमे च वंशाः प्रथिताः सत्ववन्तो महाबलाः ।
दनुपुत्रा महाराज दश दानववंशजाः ॥ १.६६.२८ ॥
Estos linajes son renombrados, poseedores de fuerza y gran poder. Oh gran rey, los diez hijos de Danu nacieron en los linajes de los dānavas.
1.66.29
एकाक्षो मृतपो वीरः प्रलम्बनरकावपि ।
वातापिः शत्रुतपनः शठश्चैव महासुरः ॥ १.६६.२९ ॥
Ekākṣa, el héroe Mṛtapa, también Pralamba y Naraka, Vātāpi, el atormentador de enemigos, Śaṭha y el gran asura.
1.66.30
गविष्ठश्च वनायुश्च दीर्घजिह्वश्च दानवः ।
असङ्ख्येयाः स्मृतास्तेषां पुत्राः पौत्राश्च भारत ॥ १.६६.३० ॥
Gaviṣṭha, Vanāyu y también el dānava Dīrghajihva. Oh Bhārata, sus hijos y nietos son recordados como innumerables.
1.66.31
सिंहिका सुषुवे पुत्रं राहुं चन्द्रार्कमर्दनम् ।
सुचन्द्रं चन्द्रहर्तारं तथा चन्द्रप्रमर्दनम् ॥ १.६६.३१ ॥
Siṃhikā dio a luz a un hijo, Rāhu, el aplastador de la Luna y el Sol; y a Sucandra, el arrebatador de la luna, y asimismo al atormentador de la luna.
1.66.32
क्रूरस्वभावं क्रूरायाः पुत्रपौत्रमनन्तकम् ।
गणः क्रोधवशो नाम क्रूरकर्माऽरिमर्दनः ॥ १.६६.३२ ॥
Los hijos y nietos de Krūrā, de naturaleza cruel, eran incontables. Existía una hueste llamada Krodhavaśa, cruel en sus actos y aplastadora de enemigos.
1.66.33
दनायुषः पुनः पुत्राश्चत्वारोऽसुरपुंगवाः ।
विक्षरो बलवीरौ च वृत्रश्चैव महासुरः ॥ १.६६.३३ ॥
Danāyus tuvo otra vez cuatro hijos, los mejores de los asuras: Vikṣara, Bala y Vīra, y el gran asura Vṛtra.
1.66.34
कालायाः प्रथिताः पुत्राः कालकल्पाः प्रहारिणः ।
प्रविख्याता महावीर्या दानवेषु परन्तपाः ॥ १.६६.३४ ॥
Los famosos hijos de Kālā, semejantes a la Muerte en sus golpes, eran renombrados, de gran poder y abrasadores de enemigos entre los Dānavas.
1.66.35
विनाशनश्च क्रोधश्च क्रोधहन्ता तथैव च ।
क्रोधशत्रुस्तथैवान्ये कालकेया इति श्रुताः ॥ १.६६.३५ ॥
Vināśana, Krodha, Krodhahantā, asimismo Krodhaśatru, y otros: estos son conocidos como los Kālakeyas.
1.66.36
असुराणामुपाध्यायः शक्रस्त्वषिसुतोऽभवत् ।
ख्याताश्चोशनसः पुत्राश्चत्वारोऽसुरयाजकाः ॥ १.६६.३६ ॥
Śukra, hijo de Tvaṣṭṛ, llegó a ser el maestro de los asuras; y los cuatro hijos de Uśanas eran célebres sacerdotes de los asuras.
1.66.37
त्वष्टा धरस्तथात्रिश्च द्वावन्यौ रौद्रकर्मिणौ ।
तेजसा सूर्यसंकाशा ब्रह्मलोकपरायणाः ॥ १.६६.३७ ॥
Tvaṣṭṛ, Dhara y Atri, y otros dos de obras crueles; eran como el sol en esplendor, consagrados al mundo de Brahmā.
1.66.38
इत्येष वंशप्रभवः कथितस्ते तरस्विनाम् ।
असुराणां सुराणां च पुराणे संश्रुतो मया ॥ १.६६.३८ ॥
Así se te ha contado el linaje de estos poderosos, que oí en el Purāṇa acerca de los asuras y los devas.
1.66.39
एतेषां यदपत्यं तु न शक्यं तदशेषतः ।
प्रसंख्यातुं महीपाल गुणभूतमनन्तकम् ॥ १.६६.३९ ॥
Oh protector de la tierra, la descendencia de estos no puede enumerarse por completo; es de grandes virtudes e interminable.
1.66.40
तार्क्ष्यश्चारिष्टनेमिश्च तथैव गरुडारुणौ ।
आरुणिर्वारुणिश्चैव वैनतेयाः प्रकीर्तिताः ॥ १.६६.४० ॥
Tārkṣya, Ariṣṭanemi, asimismo Garuḍa y Aruṇa, Āruṇi y Vāruṇi: estos son declarados hijos de Vinatā.
1.66.41
शेषोऽनन्तो वासुकिश्च तक्षकश्च भुजङ्गमः ।
कूर्मश्च कुलिकश्चैव काद्रवेयाः प्रकीर्तिताः ॥ १.६६.४१ ॥
Śeṣa, Ananta, Vāsuki, Takṣaka, la serpiente, Kūrma y Kulika: estos son declarados hijos de Kadrū.
1.66.42
भीमसेनोग्रसेनौ च सुपर्णो वरुणस्तथा ।
गोपतिर्धृतराष्ट्रश्च सूर्यवर्चाश्च सप्तमः ॥ १.६६.४२ ॥
Bhīmasena y Ugrasena, Suparṇa y Varuṇa, asimismo Gopati y Dhṛtarāṣṭra, y el séptimo, Sūryavarcas.
1.66.43
सत्यवागर्कपर्णश्च प्रयुतश्चापि विश्रुतः ।
भीमश्चित्ररथश्चैव विख्यातः सर्वविद्वशी ॥ १.६६.४३ ॥
Satyavāk, Arkaparṇa y Prayuta también son renombrados; Bhīma y Citraratha son igualmente famosos como maestros de todo saber.
1.66.44
तथा शालिशिरा राजन्पर्जन्यश्च चतुर्दशः ।
कलिः पञ्चदशस्तेषां नारदश्चैव षोडशः
इत्येते देवगन्धर्वा मौनेयाः परिकीर्तिताः ॥ १.६६.४४ ॥
Asimismo, oh rey, Śāliśirā, Parjanya el decimocuarto, Kali el decimoquinto y Nārada el decimosexto. Estos devagandharvas son llamados Mauneyas.
1.66.45
अथ प्रभूतान्यन्यानि कीर्तयिष्यामि भारत ।
अनवद्यां मनुं वंशामसुरां मार्गणप्रियाम् ॥ १.६६.४५ ॥
Ahora, oh Bhārata, relataré muchos otros linajes: el linaje del intachable Manu, el de los asuras y el de los amantes de las flechas.
1.66.46
अरूपां सुभगां भासीमिति प्राधा व्यजायत ।
सिद्धः पूर्णश्च बर्हिश्च पूर्णायुश्च महायशाः ॥ १.६६.४६ ॥
Prādhā dio a luz a Arūpā, Subhagā y Bhāsī. Siddha, Pūrṇa, Barhi y Pūrṇāyus de gran fama.
1.66.47
ब्रह्मचारी रतिगुणः सुपर्णश्चैव सप्तमः ।
विश्वावसुश्च भानुश्च सुचन्द्रो दशमस्तथा ॥ १.६६.४७ ॥
Brahmacārī, Ratiguṇa y el séptimo Suparṇa; Viśvāvasu, Bhānu y el décimo Sucandra.
1.66.48
इत्येते देवगन्धर्वाः प्राधेयाः परिकीर्तिताः ।
इमं त्वप्सरसां वंशं विदितं पुण्यलक्षणम् ॥ १.६६.४८ ॥
Así, estos devagandharvas son llamados descendientes de Prādhā. Ahora escucha este linaje de las apsaras, renombrado y marcado con signos auspiciosos.
1.66.49
अरिष्टाऽसूत सुभगा देवी देवर्षितः पुरा ।
अलम्बुषा मिश्रकेशी विद्युत्पर्णा तिलोत्तमा ॥ १.६६.४९ ॥
En tiempos antiguos, la diosa afortunada Ariṣṭā dio a luz, por obra del sabio divino, a Alambuṣā, Miśrakeśī, Vidyutparṇā y Tilottamā.
1.66.50
अरुणा रक्षिता चैव रम्भा तद्वन्मनोरमा ।
केशिनी च सुबाहुश्च सुरता सुरजा तथा ॥ १.६६.५० ॥
Aruṇā, Rakṣitā, Rambhā, y asimismo Manoramā, Keśinī, Subāhu, Suratā y Surajā.
1.66.51
सुप्रिया चातिबाहुश्च विख्यातौ च हाहा हूहूः ।
तुम्बुरुश्चेति चत्वारः स्मृता गन्धर्वसत्तमाः ॥ १.६६.५१ ॥
Supriyā, Atibāhu, los famosos Hāhā y Hūhū, y Tumburu: estos cuatro son recordados como los mejores gandharvas.
1.66.52
अमृतं ब्राह्मणा गावो गन्धर्वाप्सरसस्तथा ।
अपत्यं कपिलायास्तु पुराणे परिकीर्तितम् ॥ १.६६.५२ ॥
El néctar, los brahmanes, las vacas, los gandharvas y las apsaras, asimismo — la descendencia de Kapilā está declarada en el Purāṇa.
1.66.53
इति ते सर्वभूतानां संभवः कथितो मया ।
यथावत्संपरिख्यातो गन्धर्वाप्सरसां तथा ॥ १.६६.५३ ॥
Así te he relatado el origen de todos los seres; también el de los gandharvas y las apsaras ha sido expuesto con exactitud.
1.66.54
भुजंगानां सुपर्णानां रुद्राणां मरुतां तथा ।
गवां च ब्राह्मणानां च श्रीमतां पुण्यकर्मणाम् ॥ १.६६.५४ ॥
El origen de las serpientes, los suparṇas (garudas), los rudras, los maruts, asimismo de las vacas, los brahmanes, los prósperos y los de acciones meritorias.
1.66.55
आयुष्यश्चैव पुण्यश्च धन्यः श्रुतिसुखावहः ।
श्रोतव्यश्चैव सततं श्राव्यश्चैवानसूयता ॥ १.६६.५५ ॥
Prolonga la vida, otorga mérito, es auspicioso y agradable al oído; debe escucharse siempre y recitarse por quien está libre de envidia.
1.66.56
इमं तु वंशं नियमेन यः पठे-
न्महात्मनां ब्राह्मणदेवसन्निधौ।
अपत्यलाभं लभते स पुष्कलं ।
श्रियं यशः प्रेत्य च शोभनां गतिम् ॥ १.६६.५६ ॥
Quien recite con disciplina esta genealogía de las grandes almas en presencia de brahmanes y dioses obtiene abundante descendencia, prosperidad y fama, y tras la muerte un destino espléndido.