مہابھارت · ادھیائے 1.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.66.2
अथ नारायणेनेन्द्रश्चकार सह संविदम् ।
अवतर्तुं महीं स्वर्गादंशतः महितः सुरैः
आदिश्य च स्वयं शक्रः सर्वानेव दिवौकसः ।
निर्जगाम पुनस्तस्मात्क्षयान्नारायणस्य ह ॥ १.६६.२ ॥
پھر اندر نے نارائن کے ساتھ ایک معاہدہ کیا کہ دیوتا اجزا کی صورت میں آسمان سے زمین پر اتریں۔ اندر نے خود تمام آسمان نشینوں کو حکم دیا اور پھر نارائن کے مسکن سے واپس چلا گیا۔
1.66.3
तेऽमरारिविनाशाय सर्वलोकहिताय च ।
अवतेरुः क्रमेणैव महीं स्वर्गाद्दिवौकसः ॥ १.६६.३ ॥
دیوتاؤں کے دشمنوں کی ہلاکت اور تمام جہانوں کی بہبود کے لیے وہ ترتیب سے آسمان سے زمین پر اترے۔
1.66.4
ततो ब्रह्मर्षिवंशेषु पार्थिवर्षिकुलेषु च ।
जज्ञिरे राजशार्दूल यथाकामं दिवौकसः ॥ १.६६.४ ॥
پھر، اے بادشاہوں میں شیر، آسمان نشین اپنی خواہش کے مطابق برہمرشی نسلوں اور راجرشی خاندانوں میں پیدا ہوئے۔
1.66.5
दानवान्राक्षसांश्चैव गन्धर्वान्पन्नगांस्तथा ।
पुरुषादानि चान्यानि जघ्नुः सत्वान्यनेकशः ॥ १.६६.५ ॥
انہوں نے دانووں، راکشسوں، گندھرووں، ناگوں اور انسان خور دیگر مخلوقات کو کئی طرح سے مارا۔
1.66.6
दानवा राक्षसाश्चैव गन्धर्वाः पन्नगास्तथा ।
न तान्बलस्थान्बाल्येऽपि जघ्नुर्भरतसत्तम ॥ १.६६.६ ॥
دانو، راکشس، گندھرو اور ناگ — اے بھرتوں میں سب سے بہتر — انہوں نے طاقتور ہونے کے باوجود انہیں بچپن میں بھی نہیں مارا۔
1.66.7
देवदानवसङ्घानां गन्धर्वाप्सरसां तथा ।
मानवानां च सर्वेषां तथा वै यक्षरक्षसाम् ॥ १.६६.७ ॥
دیوتاؤں اور دانووں کے گروہوں، گندھرووں اور اپسراؤں، انسانوں، اور اسی طرح یکشوں اور راکشسوں — سب کا (بیان) کہیے۔
1.66.8
श्रोतुमिच्छामि तत्त्वेन संभवं कृत्स्नमादितः ।
प्राणिनां चैव सर्वेषां संभवं वक्तुमर्हसि ॥ १.६६.८ ॥
ابتدا سے مکمل طور پر، حقیقت میں، تمام مخلوقات کی پیدائش سننا چاہتا ہوں؛ آپ اسے بیان کرنے کے لائق ہیں۔
1.66.9
हन्त ते कथयिष्यामि नमस्कृत्य स्वयंभुवे ।
सुरादीनामहं सम्यग्लोकानां प्रभवाप्ययम् ॥ १.६६.९ ॥
اچھا، سوئمبھو کو سلام کر کے میں آپ سے بیان کروں گا؛ دیوتاؤں وغیرہ اور عالموں کی پیدائش اور فنا میں ٹھیک ٹھیک بیان کروں گا۔
1.66.10
ब्रह्मणो मानसाः पुत्रा विदिताः षण्महर्षयः ।
मरीचिरत्र्यह्गिरसौ पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ॥ १.६६.१० ॥
برہما کے مانس پُتر، مشہور چھ مہرشی ہیں: مریچی، اتری، انگیرس، پُلستیہ، پُلہ اور کرتو۔
1.66.11
मरीचेः कश्यपः पुत्रः कश्यपात्तु इमाः प्रजाः ।
प्रजज्ञिरे महाभागा दक्षकन्यास्त्रयोदश ॥ १.६६.११ ॥
مریچی کا بیٹا کشیپ ہے؛ کشیپ سے یہ مخلوقات پیدا ہوئیں۔ دکش کی تیرہ مہا بھاگیہ بیٹیاں پیدا ہوئیں۔
1.66.12
अदितिर्दितिर्दनुः काला दनायुः सिंहिका तथा ।
क्रोधा प्राधा च विश्वा च विनता कपिला मुनिः ॥ १.६६.१२ ॥
ادتی، دتی، دنو، کالا، دنایو، سمہیکا، نیز کرودھا، پرادھا اور وشوا، ونتا، کپلا اور مُنی۔
1.66.13
कद्रूश्च मनुजव्याघ्र दक्षकन्यैव भारत ।
एतासां वीर्यसंपन्नं पुत्रपौत्रमनन्तकम् ॥ १.६६.१३ ॥
اے مردوں میں شیر، اے بھرت، کدرو بھی دکش کی بیٹی ہے۔ انہی سے بہادر بیٹے اور پوتے بے شمار ہوئے۔
1.66.14
अदित्यां द्वादशादित्याः संभूता भुवनेश्वराः ।
ये राजन्नामतस्तांस्ते कीर्तयिष्यामि भारत ॥ १.६६.१४ ॥
ادتی سے دنیاؤں کے مالک بارہ آدتیہ پیدا ہوئے۔ اے راجا، اے بھارت، ان کے نام میں آپ کو بتاؤں گا۔
1.66.15
धाता मित्रोऽर्यमा शक्रो वरुणस्त्वंश एव च ।
भगो विवस्वान्पूषा च सविता दशमस्तथा ॥ १.६६.१५ ॥
دھاتا، مِتر، ارْیما، شکر، ورن، انش، بھگ، ویوسوان، پوشا اور دسواں savita۔
1.66.16
एकादशस्तथा त्वष्टा द्वादशो विष्णुरुच्यते ।
जघन्यजस्तु सर्वेषामादित्यानां गुणाधिकः ॥ १.६६.१६ ॥
گیارہواں تواشٹا اور بارہواں وشنو کہا جاتا ہے۔ تمام آدتیوں میں سب سے چھوٹا خوبیوں میں سب سے بڑھ کر ہے۔
1.66.17
एक एव दितेः पुत्रो हिरण्यकशिपुः स्मृतः ।
नाम्ना ख्यातास्तु तस्येमे पञ्च पुत्रा महात्मनः ॥ १.६६.१७ ॥
دتی کا واحد بیٹا ہرنیہ کشیپو یاد کیا جاتا ہے۔ اس عظیم روح کے یہ پانچ بیٹے نام سے مشہور ہیں۔
1.66.18
प्रह्लादः पूर्वजस्तेषां संह्लादस्तदनन्तरम् ।
अनुह्लादस्तृतीयोऽभूत्तस्माच्च शिबिबाष्कलौ ॥ १.६६.१८ ॥
ان میں سب سے بڑا پرہلاد تھا۔ اس کے بعد سنہلاد، تیسرا انوہلاد ہوا؛ اسی سے شیبی اور باشکل۔
1.66.19
प्रह्लादस्य त्रयः पुत्राः ख्याताः सर्वत्र भारत ।
विरोचनश्च कुम्भश्च निकुम्भश्चेति भारत ॥ १.६६.१९ ॥
پرہلاد کے تین بیٹے ہر جگہ مشہور ہیں، اے بھارت: ویروچن، کمبھ اور نکمبھ۔
1.66.20
विरोचनस्य पुत्रोऽभूद्बलिरेकः प्रतापवान् ।
बलेश्च प्रथितः पुत्रो बाणो नाम महासुरः ॥ १.६६.२० ॥
ویرocana کا بیٹا بلی پیدا ہوا، جو اکیلا اور پرتاپی تھا۔ بلی کا مشہور بیٹا باण نامی عظیم اسura تھا۔
1.66.21
रुद्रस्यानुचरः श्रीमान्महाकालेति यं विदुः ।
चत्वारिंशद्दनोः पुत्राः ख्याताः सर्वत्र भारत ॥ १.६६.२१ ॥
رُدر کا شریمان انوچر، جسے مہاکال کہا جاتا ہے؛ اے بھارت، دنو کے چالیس بیٹے ہر جگہ مشہور ہیں۔
1.66.22
तेषां प्रथमजो राजा विप्रचित्तिर्महायशाः ।
शम्बरो नमुचिश्चैव पुलोमा चेति विश्रुतः ॥ १.६६.२२ ॥
ان میں پہلا پیدا ہونے والا بادشاہ عظیم یشس والا ویپرچتی تھا؛ شمبر، نمُچی اور پُلوما بھی مشہور ہیں۔
1.66.23
असिलोमा च केशी च दुर्जयश्चैव दानवः ।
अयःशिरा अश्वशिरा अश्वशह्कुश्च वीर्यवान् ॥ १.६६.२३ ॥
اسیلوما، کیشی، دُرجَیہ نام کا دانو؛ ایہ شِرا، اشوشرا اور بہادر اشوشنکُ بھی۔
1.66.24
तथा गगनमूर्धा च वेगवान्केतुमांश्च सः ।
स्वर्भानुरश्वोऽश्वपतिर्वृषपर्वाऽजकस्तथा ॥ १.६६.२४ ॥
اسی طرح گگن موردھا اور تیز رفتار کیتومان، وہی سوربھانو، اشو، اشوپتی، ورشپروا اور اجک۔
1.66.25
अश्वग्रीवश्च सूक्ष्मश्च तुहुण्डश्च महाबलः ।
इषुपादेकचक्रश्च विरूपाक्षहराहरौ ॥ १.६६.२५ ॥
اشوگریو، سوکشم اور مہابلی توہنڈ، اِشوپات، ایکچکر، ویروپاکش، ہر اور اہر۔
1.66.26
निचन्द्रश्च निकुम्भश्च कुपटः कपटस्तथा ।
शरभः शलभश्चैव सूर्याचन्द्रमसौ तथा।
एते ख्याता दनोर्वंशे दानवाः परिकीर्तिताः ॥ १.६६.२६ ॥
نِچندر، نِکنبھ، کُپٹ، کپٹ، شرَبھ اور شلبھ، اور سورج و چاند نامی یہ دانَو دَنُو کے خاندان میں مشہور بیان کیے گئے ہیں۔
1.66.27
अन्यौ तु खलु देवानां सूर्याचन्द्रमसौ स्मृतौ ।
अन्यौ दानवमुख्यानां सूर्याचन्द्रमसौ तथा ॥ १.६६.२७ ॥
مگر دیوتاؤں کے سورج اور چاند الگ مانے گئے ہیں، اور بڑے دانَووں کے سورج اور چاند بھی الگ ہیں۔
1.66.28
इमे च वंशाः प्रथिताः सत्ववन्तो महाबलाः ।
दनुपुत्रा महाराज दश दानववंशजाः ॥ १.६६.२८ ॥
یہ خاندان مشہور، سَتّوگُن والے اور بڑی طاقت کے مالک ہیں۔ اے مہاراج، دَنُو کے دس بیٹے دانَو خاندانوں میں پیدا ہوئے۔
1.66.29
एकाक्षो मृतपो वीरः प्रलम्बनरकावपि ।
वातापिः शत्रुतपनः शठश्चैव महासुरः ॥ १.६६.२९ ॥
ایکاکش، مرتپ نامی بہادر، پرلمب اور نرک بھی، واتاپی، دشمنوں کو تپانے والا، شَٹھ اور مہاسُر۔
1.66.30
गविष्ठश्च वनायुश्च दीर्घजिह्वश्च दानवः ।
असङ्ख्येयाः स्मृतास्तेषां पुत्राः पौत्राश्च भारत ॥ १.६६.३० ॥
گویشٹھ، وَنایو اور دانَو دِیرگھجِہوَ بھی۔ اے بھارت، ان کے بیٹے اور پوتے بے شمار بیان کیے گئے ہیں۔
1.66.31
सिंहिका सुषुवे पुत्रं राहुं चन्द्रार्कमर्दनम् ।
सुचन्द्रं चन्द्रहर्तारं तथा चन्द्रप्रमर्दनम् ॥ १.६६.३१ ॥
سِنہِکا نے راہو نامی بیٹے کو جنم دیا جو چاند اور سورج کو ستانے والا ہے؛ اور سُچندر، چاند کو چھیننے والا، اور چاند کو ستانے والا بھی۔
1.66.32
क्रूरस्वभावं क्रूरायाः पुत्रपौत्रमनन्तकम् ।
गणः क्रोधवशो नाम क्रूरकर्माऽरिमर्दनः ॥ १.६६.३२ ॥
کرورا کے کروڑ مزاج والے بے شمار بیٹے اور پوتے تھے۔ کرودھ وش نام کا ایک گن تھا، جو ظالمانہ کام کرنے والا اور دشمنوں کو کچلنے والا تھا۔
1.66.33
दनायुषः पुनः पुत्राश्चत्वारोऽसुरपुंगवाः ।
विक्षरो बलवीरौ च वृत्रश्चैव महासुरः ॥ १.६६.३३ ॥
دنایو کے پھر چار بیٹے تھے، جو اسروں میں افضل تھے: وکشر، بل اور ویر، اور عظیم اسر وِرتر۔
1.66.34
कालायाः प्रथिताः पुत्राः कालकल्पाः प्रहारिणः ।
प्रविख्याता महावीर्या दानवेषु परन्तपाः ॥ १.६६.३४ ॥
کالا کے مشہور بیٹے تھے، جو کال کی مانند ضرب لگانے والے تھے؛ دانووں میں وہ عظیم پراکرم اور دشمنوں کو تپانے والے تھے۔
1.66.35
विनाशनश्च क्रोधश्च क्रोधहन्ता तथैव च ।
क्रोधशत्रुस्तथैवान्ये कालकेया इति श्रुताः ॥ १.६६.३५ ॥
ونashana، کرودھ، کرودھہنتا اور اسی طرح کرودھشترو، اور دوسرے—یہ کالکیہ کے نام سے مشہور ہوئے۔
1.66.36
असुराणामुपाध्यायः शक्रस्त्वषिसुतोऽभवत् ।
ख्याताश्चोशनसः पुत्राश्चत्वारोऽसुरयाजकाः ॥ १.६६.३६ ॥
اسروں کے استاد شکر تھے، جو توشٹا کے بیٹے ہوئے۔ اُشنس کے چار بیٹے مشہور اسر یاجک تھے۔
1.66.37
त्वष्टा धरस्तथात्रिश्च द्वावन्यौ रौद्रकर्मिणौ ।
तेजसा सूर्यसंकाशा ब्रह्मलोकपरायणाः ॥ १.६६.३७ ॥
توشٹا، دھر، اتری، اور رودر کرم کرنے والے دو اور؛ وہ تیج میں سورج کے مانند اور برہم لوک پرائن تھے۔
1.66.38
इत्येष वंशप्रभवः कथितस्ते तरस्विनाम् ।
असुराणां सुराणां च पुराणे संश्रुतो मया ॥ १.६६.३८ ॥
اس طرح طاقتور اسروں اور دیوتاؤں کے نسب میں پیدا ہونے والوں کا بیان تمہیں سنا دیا گیا ہے، جسے میں نے پرانوں میں سنا تھا۔
1.66.39
एतेषां यदपत्यं तु न शक्यं तदशेषतः ।
प्रसंख्यातुं महीपाल गुणभूतमनन्तकम् ॥ १.६६.३९ ॥
اے مہیپال، ان کی جو اولاد ہے اسے مکمل طور پر گننا ممکن نہیں؛ وہ خوبیوں سے بھری اور لامحدود ہے۔
1.66.40
तार्क्ष्यश्चारिष्टनेमिश्च तथैव गरुडारुणौ ।
आरुणिर्वारुणिश्चैव वैनतेयाः प्रकीर्तिताः ॥ १.६६.४० ॥
تارکھیہ، اریشٹنیمی، اسی طرح گروڑ، ارن، آرنی، وارنی — یہ ونتا کے بیٹے کہے گئے ہیں۔
1.66.41
शेषोऽनन्तो वासुकिश्च तक्षकश्च भुजङ्गमः ।
कूर्मश्च कुलिकश्चैव काद्रवेयाः प्रकीर्तिताः ॥ १.६६.४१ ॥
شیش، انت، واسوکی، تکشک، بھجنگم، کورم اور کولک — یہ کدرو کے بیٹے کہے گئے ہیں۔
1.66.42
भीमसेनोग्रसेनौ च सुपर्णो वरुणस्तथा ।
गोपतिर्धृतराष्ट्रश्च सूर्यवर्चाश्च सप्तमः ॥ १.६६.४२ ॥
بھیم سین اور اگرسین، سپرن، ورن، اسی طرح گوپتی، دھرتراشٹر، اور ساتواں سوریہ ورچا۔
1.66.43
सत्यवागर्कपर्णश्च प्रयुतश्चापि विश्रुतः ।
भीमश्चित्ररथश्चैव विख्यातः सर्वविद्वशी ॥ १.६६.४३ ॥
ستیہ واک، ارکپرن اور پریُت بھی مشہور ہیں؛ بھیم اور چتر رتھ بھی تمام علوم کے ماہر کے طور پر معروف ہیں۔
1.66.44
तथा शालिशिरा राजन्पर्जन्यश्च चतुर्दशः ।
कलिः पञ्चदशस्तेषां नारदश्चैव षोडशः
इत्येते देवगन्धर्वा मौनेयाः परिकीर्तिताः ॥ १.६६.४४ ॥
اسی طرح اے راجا، شالی شرا، چودھواں پرجنیہ، پندرھواں کلی اور سولہواں نارد۔ یہ دیو گندھروے مونیے کہلائے گئے ہیں۔
1.66.45
अथ प्रभूतान्यन्यानि कीर्तयिष्यामि भारत ।
अनवद्यां मनुं वंशामसुरां मार्गणप्रियाम् ॥ १.६६.४५ ॥
اب اے بھارت، میں اور بھی بہت سے خاندانوں کا ذکر کروں گا — بے عیب منو کا خاندان، اسروں کا خاندان، اور تیر پسند لوگوں کا خاندان۔
1.66.46
अरूपां सुभगां भासीमिति प्राधा व्यजायत ।
सिद्धः पूर्णश्च बर्हिश्च पूर्णायुश्च महायशाः ॥ १.६६.४६ ॥
ارُوپا، سبھگا، بھاسی، اس طرح پرادھا نے جنم دیا۔ سدھ، پورن، برہی اور مہایشس پورنایو۔
1.66.47
ब्रह्मचारी रतिगुणः सुपर्णश्चैव सप्तमः ।
विश्वावसुश्च भानुश्च सुचन्द्रो दशमस्तथा ॥ १.६६.४७ ॥
برہمچاری، رتی گن اور ساتواں سُپرن۔ وِشواوسو، بھانو اور دسواں سُچندر۔
1.66.48
इत्येते देवगन्धर्वाः प्राधेयाः परिकीर्तिताः ।
इमं त्वप्सरसां वंशं विदितं पुण्यलक्षणम् ॥ १.६६.४८ ॥
اس طرح یہ دیو گندھرو پردھا کی نسل کہے گئے۔ اب اپسراؤں کا یہ خاندان سنو — معروف اور نیک نشانیوں والا۔
1.66.49
अरिष्टाऽसूत सुभगा देवी देवर्षितः पुरा ।
अलम्बुषा मिश्रकेशी विद्युत्पर्णा तिलोत्तमा ॥ १.६६.४९ ॥
پہلے زمانے میں دیوی سبھگا ارشٹا نے دیورشی سے جنم دیا — الم بُشا، مشرکیشی، ودیُت پرنا اور تلوتّما۔
1.66.50
अरुणा रक्षिता चैव रम्भा तद्वन्मनोरमा ।
केशिनी च सुबाहुश्च सुरता सुरजा तथा ॥ १.६६.५० ॥
ارُنا، رکشِتا، رمبھا، اسی طرح منورما، کیشنی، سُباہو، سُرتا اور سُرجا بھی۔
1.66.51
सुप्रिया चातिबाहुश्च विख्यातौ च हाहा हूहूः ।
तुम्बुरुश्चेति चत्वारः स्मृता गन्धर्वसत्तमाः ॥ १.६६.५१ ॥
سپرِیا، اتی باہو، مشہور ہاہا اور ہوہو، اور تمبرو — یہ چاروں بہترین گندھرو یاد کیے جاتے ہیں۔
1.66.52
अमृतं ब्राह्मणा गावो गन्धर्वाप्सरसस्तथा ।
अपत्यं कपिलायास्तु पुराणे परिकीर्तितम् ॥ १.६६.५२ ॥
امرت، برہمن، گائیں، گندھرو اور اپسرائیں، اسی طرح — کپلا کی اولاد پُرانوں میں بیان کی گئی ہے۔
1.66.53
इति ते सर्वभूतानां संभवः कथितो मया ।
यथावत्संपरिख्यातो गन्धर्वाप्सरसां तथा ॥ १.६६.५३ ॥
اس طرح میں نے تم سے تمام مخلوقات کی پیدائش بیان کی، اور گندھرووں اور اپسراؤں کی پیدائش بھی ٹھیک ٹھیک بیان کی۔
1.66.54
भुजंगानां सुपर्णानां रुद्राणां मरुतां तथा ।
गवां च ब्राह्मणानां च श्रीमतां पुण्यकर्मणाम् ॥ १.६६.५४ ॥
ناگ، سپرن (گرُڑ)، رُدر، مرُت، اسی طرح گائیں، برہمن، بااقبال اور نیک کام کرنے والوں کی پیدائش بھی۔
1.66.55
आयुष्यश्चैव पुण्यश्च धन्यः श्रुतिसुखावहः ।
श्रोतव्यश्चैव सततं श्राव्यश्चैवानसूयता ॥ १.६६.५५ ॥
یہ عمر بڑھانے والا، پُنیہ دینے والا، مبارک اور کانوں کو سُکھ دینے والا ہے؛ اسے ہمیشہ سننا چاہیے، اور حسد سے پاک ہو کر سنانا چاہیے۔
1.66.56
इमं तु वंशं नियमेन यः पठे-
न्महात्मनां ब्राह्मणदेवसन्निधौ।
अपत्यलाभं लभते स पुष्कलं ।
श्रियं यशः प्रेत्य च शोभनां गतिम् ॥ १.६६.५६ ॥
جو شخص ضابطے کے ساتھ برہمنوں اور دیوتاؤں کی موجودگی میں ان مہاتماؤں کے نسب کا پاٹ کرتا ہے، وہ کثیر اولاد، دولت اور شہرت پاتا ہے اور مرنے کے بعد اچھی گتی حاصل کرتا ہے۔