ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.66.2
अथ नारायणेनेन्द्रश्चकार सह संविदम् ।
अवतर्तुं महीं स्वर्गादंशतः महितः सुरैः
आदिश्य च स्वयं शक्रः सर्वानेव दिवौकसः ।
निर्जगाम पुनस्तस्मात्क्षयान्नारायणस्य ह ॥ १.६६.२ ॥
ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਅੰਸ਼ਾਂ ਵਜੋਂ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਵਤਾਰ ਲੈਣ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਖੁਦ ਸਾਰੇ ਸਵਰਗਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ।
1.66.3
तेऽमरारिविनाशाय सर्वलोकहिताय च ।
अवतेरुः क्रमेणैव महीं स्वर्गाद्दिवौकसः ॥ १.६६.३ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਉਹ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉੱਤਰੇ।
1.66.4
ततो ब्रह्मर्षिवंशेषु पार्थिवर्षिकुलेषु च ।
जज्ञिरे राजशार्दूल यथाकामं दिवौकसः ॥ १.६६.४ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀ ਵੰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਕੁਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ।
1.66.5
दानवान्राक्षसांश्चैव गन्धर्वान्पन्नगांस्तथा ।
पुरुषादानि चान्यानि जघ्नुः सत्वान्यनेकशः ॥ १.६६.५ ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਨਾਗਾਂ ਅਤੇ ਨਰਭਕਸ਼ੀ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
1.66.6
दानवा राक्षसाश्चैव गन्धर्वाः पन्नगास्तथा ।
न तान्बलस्थान्बाल्येऽपि जघ्नुर्भरतसत्तम ॥ १.६६.६ ॥
ਦਾਨਵ, ਰਾਖਸ਼, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਨਾਗ — ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ — ਬਲਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਾ ਮਾਰਿਆ।
1.66.7
देवदानवसङ्घानां गन्धर्वाप्सरसां तथा ।
मानवानां च सर्वेषां तथा वै यक्षरक्षसाम् ॥ १.६६.७ ॥
ਦੇਵ-ਦਾਨਵ ਸਮੂਹਾਂ, ਗੰਧਰਵ-ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਯਕਸ਼-ਰਾਖਸ਼ਾਂ — ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ (ਵਿਰਤਾਂਤ) ਦੱਸੋ।
1.66.8
श्रोतुमिच्छामि तत्त्वेन संभवं कृत्स्नमादितः ।
प्राणिनां चैव सर्वेषां संभवं वक्तुमर्हसि ॥ १.६६.८ ॥
ਆਦਿ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੰਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਯਥਾਰਥ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਸੁਣਨ ਦੀ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ; ਆਪ ਇਹ ਕਹਿਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ।
1.66.9
हन्त ते कथयिष्यामि नमस्कृत्य स्वयंभुवे ।
सुरादीनामहं सम्यग्लोकानां प्रभवाप्ययम् ॥ १.६६.९ ॥
ਠੀਕ ਹੈ, ਸਵੈਂਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਆਦਿ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣਾ ਤੇ ਲੀਨ ਹੋਣਾ ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ।
1.66.10
ब्रह्मणो मानसाः पुत्रा विदिताः षण्महर्षयः ।
मरीचिरत्र्यह्गिरसौ पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ॥ १.६६.१० ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਾਨਸ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਛੇ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਹਨ: ਮਰੀਚੀ, ਅੱਤਰੀ, ਅੰਗਿਰਾ, ਪੁਲਸਤਿ, ਪੁਲਹ ਅਤੇ ਕ੍ਰਤੂ।
1.66.11
मरीचेः कश्यपः पुत्रः कश्यपात्तु इमाः प्रजाः ।
प्रजज्ञिरे महाभागा दक्षकन्यास्त्रयोदश ॥ १.६६.११ ॥
ਮਰੀਚੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਸ਼ਯਪ ਹੈ; ਕਸ਼ਯਪ ਤੋਂ ਇਹ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ। ਦਕਸ਼ ਦੀਆਂ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਭਾਗਾ ਧੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ।
1.66.12
अदितिर्दितिर्दनुः काला दनायुः सिंहिका तथा ।
क्रोधा प्राधा च विश्वा च विनता कपिला मुनिः ॥ १.६६.१२ ॥
ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ, ਦਨੂ, ਕਾਲਾ, ਦਨਾਯੂ, ਸਿੰਹਿਕਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧਾ, ਪ੍ਰਾਧਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾ, ਵਿਨਤਾ, ਕਪਿਲਾ ਅਤੇ ਮੁਨੀ।
1.66.13
कद्रूश्च मनुजव्याघ्र दक्षकन्यैव भारत ।
एतासां वीर्यसंपन्नं पुत्रपौत्रमनन्तकम् ॥ १.६६.१३ ॥
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਕਦ੍ਰੂ ਵੀ ਦਕਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀਰਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪੁੱਤਰ-ਪੋਤਰੇ ਬੇਅੰਤ ਹੋਏ।
1.66.14
अदित्यां द्वादशादित्याः संभूता भुवनेश्वराः ।
ये राजन्नामतस्तांस्ते कीर्तयिष्यामि भारत ॥ १.६६.१४ ॥
ਅਦਿਤੀ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿੱਤ ਜਨਮੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ।
1.66.15
धाता मित्रोऽर्यमा शक्रो वरुणस्त्वंश एव च ।
भगो विवस्वान्पूषा च सविता दशमस्तथा ॥ १.६६.१५ ॥
ਧਾਤਾ, ਮਿੱਤਰ, ਅਰਯਮਾ, ਸ਼ਕ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਅੰਸ਼, ਭਗ, ਵਿਵਸਵਾਨ, ਪੂਸ਼ਾ ਅਤੇ ਦਸਵਾਂ ਸਵਿਤਾ।
1.66.16
एकादशस्तथा त्वष्टा द्वादशो विष्णुरुच्यते ।
जघन्यजस्तु सर्वेषामादित्यानां गुणाधिकः ॥ १.६६.१६ ॥
ਗਿਆਰ੍ਹਵਾਂ ਤਵਸ਼ਟਾ ਅਤੇ ਬਾਰ੍ਹਵਾਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਆਦਿੱਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਕ ਹੈ।
1.66.17
एक एव दितेः पुत्रो हिरण्यकशिपुः स्मृतः ।
नाम्ना ख्यातास्तु तस्येमे पञ्च पुत्रा महात्मनः ॥ १.६६.१७ ॥
ਦਿਤੀ ਦਾ ਇਕੋ ਪੁੱਤਰ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਇਹ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਨਾਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
1.66.18
प्रह्लादः पूर्वजस्तेषां संह्लादस्तदनन्तरम् ।
अनुह्लादस्तृतीयोऽभूत्तस्माच्च शिबिबाष्कलौ ॥ १.६६.१८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਹਲਾਦ, ਤੀਜਾ ਅਨੁਹਲਾਦ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਤੋਂ ਸ਼ਿਬਿ ਅਤੇ ਬਾਸ਼ਕਲ।
1.66.19
प्रह्लादस्य त्रयः पुत्राः ख्याताः सर्वत्र भारत ।
विरोचनश्च कुम्भश्च निकुम्भश्चेति भारत ॥ १.६६.१९ ॥
ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਹੇ ਭਾਰਤ: ਵਿਰੋਚਨ, ਕੁੰਭ ਅਤੇ ਨਿਕੁੰਭ।
1.66.20
विरोचनस्य पुत्रोऽभूद्बलिरेकः प्रतापवान् ।
बलेश्च प्रथितः पुत्रो बाणो नाम महासुरः ॥ १.६६.२० ॥
ਵਿਰੋਚਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਲਿ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਅਤੇ ਪਰਤਾਪੀ ਸੀ। ਬਲਿ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਬਾਣ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਸੁਰ ਸੀ।
1.66.21
रुद्रस्यानुचरः श्रीमान्महाकालेति यं विदुः ।
चत्वारिंशद्दनोः पुत्राः ख्याताः सर्वत्र भारत ॥ १.६६.२१ ॥
ਰੁਦਰ ਦਾ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਅਨੁਚਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਹਾਕਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਦਨੂ ਦੇ ਚਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਹਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
1.66.22
तेषां प्रथमजो राजा विप्रचित्तिर्महायशाः ।
शम्बरो नमुचिश्चैव पुलोमा चेति विश्रुतः ॥ १.६६.२२ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਜਨਮਿਆ ਰਾਜਾ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਸੀ; ਸ਼ੰਬਰ, ਨਮੁਚੀ ਅਤੇ ਪੁਲੋਮਾ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
1.66.23
असिलोमा च केशी च दुर्जयश्चैव दानवः ।
अयःशिरा अश्वशिरा अश्वशह्कुश्च वीर्यवान् ॥ १.६६.२३ ॥
ਅਸਿਲੋਮਾ, ਕੇਸ਼ੀ, ਦੁਰਜਯ ਨਾਮ ਦਾ ਦਾਨਵ; ਅਯਃਸ਼ਿਰਾ, ਅਸ਼ਵਸ਼ਿਰਾ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਅਸ਼ਵਸ਼ੰਕੂ ਵੀ।
1.66.24
तथा गगनमूर्धा च वेगवान्केतुमांश्च सः ।
स्वर्भानुरश्वोऽश्वपतिर्वृषपर्वाऽजकस्तथा ॥ १.६६.२४ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਗਨਮੂਰਧਾ ਅਤੇ ਵੇਗਵਾਨ ਕੇਤੁਮਾਨ, ਉਹੀ ਸਵਰਭਾਨੂ, ਅਸ਼ਵ, ਅਸ਼ਵਪਤੀ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਾ ਅਤੇ ਅਜਕ।
1.66.25
अश्वग्रीवश्च सूक्ष्मश्च तुहुण्डश्च महाबलः ।
इषुपादेकचक्रश्च विरूपाक्षहराहरौ ॥ १.६६.२५ ॥
ਅਸ਼ਵਗ੍ਰੀਵ, ਸੂਕਸ਼ਮ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਤੁਹੁੰਡ, ਇਸ਼ੁਪਾਤ, ਏਕਚੱਕਰ, ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼, ਹਰ ਅਤੇ ਅਹਰ।
1.66.26
निचन्द्रश्च निकुम्भश्च कुपटः कपटस्तथा ।
शरभः शलभश्चैव सूर्याचन्द्रमसौ तथा।
एते ख्याता दनोर्वंशे दानवाः परिकीर्तिताः ॥ १.६६.२६ ॥
ਨਿਚੰਦਰ, ਨਿਕੁੰਭ, ਕੁਪਟ, ਕਪਟ, ਸ਼ਰਭ ਅਤੇ ਸ਼ਲਭ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਨਾਮ ਦੇ ਇਹ ਦਾਨਵ ਦਨੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
1.66.27
अन्यौ तु खलु देवानां सूर्याचन्द्रमसौ स्मृतौ ।
अन्यौ दानवमुख्यानां सूर्याचन्द्रमसौ तथा ॥ १.६६.२७ ॥
ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਹੋਰ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵੀ ਹੋਰ ਹਨ।
1.66.28
इमे च वंशाः प्रथिताः सत्ववन्तो महाबलाः ।
दनुपुत्रा महाराज दश दानववंशजाः ॥ १.६६.२८ ॥
ਇਹ ਵੰਸ਼ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸਤ੍ਵਗੁਣੀ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਹਨ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਦਨੂ ਦੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਦਾਨਵ ਵੰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ।
1.66.29
एकाक्षो मृतपो वीरः प्रलम्बनरकावपि ।
वातापिः शत्रुतपनः शठश्चैव महासुरः ॥ १.६६.२९ ॥
ਏਕਾਕਸ਼, ਮ੍ਰਿਤਪ ਨਾਮ ਦਾ ਵੀਰ, ਪ੍ਰਲੰਬ ਅਤੇ ਨਰਕ ਵੀ, ਵਾਤਾਪਿ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਠ ਅਤੇ ਮਹਾਸੁਰ।
1.66.30
गविष्ठश्च वनायुश्च दीर्घजिह्वश्च दानवः ।
असङ्ख्येयाः स्मृतास्तेषां पुत्राः पौत्राश्च भारत ॥ १.६६.३० ॥
ਗਵਿਸ਼ਠ, ਵਨਾਯੂ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਦੀਰਘਜਿਹ੍ਵ ਵੀ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੋਤਰੇ ਅਣਗਿਣਤ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ।
1.66.31
सिंहिका सुषुवे पुत्रं राहुं चन्द्रार्कमर्दनम् ।
सुचन्द्रं चन्द्रहर्तारं तथा चन्द्रप्रमर्दनम् ॥ १.६६.३१ ॥
ਸਿੰਹਿਕਾ ਨੇ ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਰਾਹੂ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ; ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ ਹਰਨ ਵਾਲਾ ਸੁਚੰਦਰ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਵੀ।
1.66.32
क्रूरस्वभावं क्रूरायाः पुत्रपौत्रमनन्तकम् ।
गणः क्रोधवशो नाम क्रूरकर्माऽरिमर्दनः ॥ १.६६.३२ ॥
ਕ੍ਰੂਰਾ ਦੇ ਕ੍ਰੂਰ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਅਣਗਿਣਤ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੋਤਰੇ ਸਨ। ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਗਣ ਸੀ, ਜੋ ਕ੍ਰੂਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
1.66.33
दनायुषः पुनः पुत्राश्चत्वारोऽसुरपुंगवाः ।
विक्षरो बलवीरौ च वृत्रश्चैव महासुरः ॥ १.६६.३३ ॥
ਦਨਾਯੁ ਦੇ ਫਿਰ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਨ: ਵਿਕਸ਼ਰ, ਬਲ ਅਤੇ ਵੀਰ, ਅਤੇ ਮਹਾਸੁਰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ।
1.66.34
कालायाः प्रथिताः पुत्राः कालकल्पाः प्रहारिणः ।
प्रविख्याता महावीर्या दानवेषु परन्तपाः ॥ १.६६.३४ ॥
ਕਾਲਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜੋ ਕਾਲ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਬਲੀ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
1.66.35
विनाशनश्च क्रोधश्च क्रोधहन्ता तथैव च ।
क्रोधशत्रुस्तथैवान्ये कालकेया इति श्रुताः ॥ १.६६.३५ ॥
ਵਿਨਾਸ਼ਨ, ਕ੍ਰੋਧ, ਕ੍ਰੋਧਹੰਤਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧਸ਼ਤ੍ਰੁ, ਅਤੇ ਹੋਰ—ਇਹ ਕਾਲਕੇਯ ਵਜੋਂ ਸੁਣੇ ਗਏ।
1.66.36
असुराणामुपाध्यायः शक्रस्त्वषिसुतोऽभवत् ।
ख्याताश्चोशनसः पुत्राश्चत्वारोऽसुरयाजकाः ॥ १.६६.३६ ॥
ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਉਪਾਧਿਆਏ ਸ਼ੁਕਰ ਸੀ, ਜੋ ਤਵਸ਼ਟਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ। ਉਸ਼ਨਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਸੁਰ-ਯਾਜਕ ਸਨ।
1.66.37
त्वष्टा धरस्तथात्रिश्च द्वावन्यौ रौद्रकर्मिणौ ।
तेजसा सूर्यसंकाशा ब्रह्मलोकपरायणाः ॥ १.६६.३७ ॥
ਤਵਸ਼ਟਾ, ਧਰ, ਅਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਰੌਦ੍ਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਦੋ; ਉਹ ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਪਰਾਇਣ ਸਨ।
1.66.38
इत्येष वंशप्रभवः कथितस्ते तरस्विनाम् ।
असुराणां सुराणां च पुराणे संश्रुतो मया ॥ १.६६.३८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਲਵਾਨ ਅਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆਂ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਤੈਨੂੰ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।
1.66.39
एतेषां यदपत्यं तु न शक्यं तदशेषतः ।
प्रसंख्यातुं महीपाल गुणभूतमनन्तकम् ॥ १.६६.३९ ॥
ਹੇ ਮਹੀਪਾਲ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੋ ਸੰਤਾਨ ਹੈ, ਉਸ ਸਾਰੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਨੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਹੈ।
1.66.40
तार्क्ष्यश्चारिष्टनेमिश्च तथैव गरुडारुणौ ।
आरुणिर्वारुणिश्चैव वैनतेयाः प्रकीर्तिताः ॥ १.६६.४० ॥
ਤਾਰਕਸ਼੍ਯ, ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮਿ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਰੁੜ, ਅਰੁਣ, ਆਰੁਣਿ, ਵਾਰੁਣਿ — ਇਹ ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ।
1.66.41
शेषोऽनन्तो वासुकिश्च तक्षकश्च भुजङ्गमः ।
कूर्मश्च कुलिकश्चैव काद्रवेयाः प्रकीर्तिताः ॥ १.६६.४१ ॥
ਸ਼ੇਸ਼, ਅਨੰਤ, ਵਾਸੁਕੀ, ਤਕਸ਼ਕ, ਭੁਜੰਗਮ, ਕੂਰਮ ਅਤੇ ਕੁਲਿਕ — ਇਹ ਕਦਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ।
1.66.42
भीमसेनोग्रसेनौ च सुपर्णो वरुणस्तथा ।
गोपतिर्धृतराष्ट्रश्च सूर्यवर्चाश्च सप्तमः ॥ १.६६.४२ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਉਗ੍ਰਸੇਨ, ਸੁਪਰਣ, ਵਰੁਣ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੋਪਤੀ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਅਤੇ ਸੱਤਵਾਂ ਸੂਰਯਵਰਚਾ।
1.66.43
सत्यवागर्कपर्णश्च प्रयुतश्चापि विश्रुतः ।
भीमश्चित्ररथश्चैव विख्यातः सर्वविद्वशी ॥ १.६६.४३ ॥
ਸਤਿਅਵਾਕ, ਅਰਕਪਰਣ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੁਤ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ; ਭੀਮ ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰਰਥ ਵੀ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿੱਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
1.66.44
तथा शालिशिरा राजन्पर्जन्यश्च चतुर्दशः ।
कलिः पञ्चदशस्तेषां नारदश्चैव षोडशः
इत्येते देवगन्धर्वा मौनेयाः परिकीर्तिताः ॥ १.६६.४४ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ਾਲਿਸ਼ਿਰਾ, ਚੌਦਵਾਂ ਪਰਜੰਯ, ਪੰਦਰਵਾਂ ਕਲਿ ਅਤੇ ਸੋਲ੍ਹਵਾਂ ਨਾਰਦ। ਇਹ ਦੇਵ-ਗੰਧਰਵ ਮੌਨੇਯ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ।
1.66.45
अथ प्रभूतान्यन्यानि कीर्तयिष्यामि भारत ।
अनवद्यां मनुं वंशामसुरां मार्गणप्रियाम् ॥ १.६६.४५ ॥
ਹੁਣ ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੰਸ਼ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ — ਨਿਰਦੋਸ਼ ਮਨੂ ਦਾ ਵੰਸ਼, ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਬਾਣਪ੍ਰਿਯਾਂ ਦਾ ਵੰਸ਼।
1.66.46
अरूपां सुभगां भासीमिति प्राधा व्यजायत ।
सिद्धः पूर्णश्च बर्हिश्च पूर्णायुश्च महायशाः ॥ १.६६.४६ ॥
ਅਰੂਪਾ, ਸੁਭਗਾ, ਭਾਸੀ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਧਾ ਨੇ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਸਿੱਧ, ਪੂਰਨ, ਬਰਹਿ ਅਤੇ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਪੂਰਨਾਯੂ।
1.66.47
ब्रह्मचारी रतिगुणः सुपर्णश्चैव सप्तमः ।
विश्वावसुश्च भानुश्च सुचन्द्रो दशमस्तथा ॥ १.६६.४७ ॥
ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਰਤਿਗੁਣ ਅਤੇ ਸੱਤਵਾਂ ਸੁਪਰਣ। ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ, ਭਾਨੂ ਅਤੇ ਦਸਵਾਂ ਸੁਚੰਦਰ।
1.66.48
इत्येते देवगन्धर्वाः प्राधेयाः परिकीर्तिताः ।
इमं त्वप्सरसां वंशं विदितं पुण्यलक्षणम् ॥ १.६६.४८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਦੇਵ-ਗੰਧਰਵ ਪ੍ਰਾਧੇਯ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵੰਸ਼ ਸੁਣੋ — ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲਾ।
1.66.49
अरिष्टाऽसूत सुभगा देवी देवर्षितः पुरा ।
अलम्बुषा मिश्रकेशी विद्युत्पर्णा तिलोत्तमा ॥ १.६६.४९ ॥
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਸੁਭਗਾ ਦੇਵੀ ਅਰਿਸ਼ਟਾ ਨੇ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ — ਅਲੰਬੁਸ਼ਾ, ਮਿਸ਼ਰਕੇਸ਼ੀ, ਵਿਦਯੁਤਪਰਣਾ ਅਤੇ ਤਿਲੋਤਮਾ।
1.66.50
अरुणा रक्षिता चैव रम्भा तद्वन्मनोरमा ।
केशिनी च सुबाहुश्च सुरता सुरजा तथा ॥ १.६६.५० ॥
ਅਰੁਣਾ, ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ, ਰੰਭਾ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੋਰਮਾ, ਕੇਸ਼ਿਨੀ, ਸੁਬਾਹੂ, ਸੁਰਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰਜਾ ਵੀ।
1.66.51
सुप्रिया चातिबाहुश्च विख्यातौ च हाहा हूहूः ।
तुम्बुरुश्चेति चत्वारः स्मृता गन्धर्वसत्तमाः ॥ १.६६.५१ ॥
ਸੁਪ੍ਰਿਆ, ਅਤਿਬਾਹੂ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਾਹਾ ਅਤੇ ਹੂਹੂ, ਅਤੇ ਤੁੰਬੁਰੂ — ਇਹ ਚਾਰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਗੰਧਰਵ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
1.66.52
अमृतं ब्राह्मणा गावो गन्धर्वाप्सरसस्तथा ।
अपत्यं कपिलायास्तु पुराणे परिकीर्तितम् ॥ १.६६.५२ ॥
ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਗਾਂਵਾਂ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ — ਕਪਿਲਾ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
1.66.53
इति ते सर्वभूतानां संभवः कथितो मया ।
यथावत्संपरिख्यातो गन्धर्वाप्सरसां तथा ॥ १.६६.५३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੱਸੀ; ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਵੀ ਯਥਾਵਤ ਵਰਣਿਤ ਕੀਤੀ।
1.66.54
भुजंगानां सुपर्णानां रुद्राणां मरुतां तथा ।
गवां च ब्राह्मणानां च श्रीमतां पुण्यकर्मणाम् ॥ १.६६.५४ ॥
ਸੱਪ, ਸੁਪਰਣ (ਗਰੁੜ), ਰੁਦਰ, ਮਰੁਤ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਂਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਵੀ।
1.66.55
आयुष्यश्चैव पुण्यश्च धन्यः श्रुतिसुखावहः ।
श्रोतव्यश्चैव सततं श्राव्यश्चैवानसूयता ॥ १.६६.५५ ॥
ਇਹ ਉਮਰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਪੁੰਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਧੰਨ ਅਤੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਦਾ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਈਰਖਾ-ਰਹਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲੋਂ ਸੁਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
1.66.56
इमं तु वंशं नियमेन यः पठे-
न्महात्मनां ब्राह्मणदेवसन्निधौ।
अपत्यलाभं लभते स पुष्कलं ।
श्रियं यशः प्रेत्य च शोभनां गतिम् ॥ १.६६.५६ ॥
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਹਾਤਮਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਰਪੂਰ ਸੰਤਾਨ, ਸੰਪਤੀ ਤੇ ਯਸ਼ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਸ਼ੁਭ ਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।