มหาภารตะ · อัธยายะ 1.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.68.1
देवानां दानवानां च गन्धर्वोरगरक्षसाम् ।
सिंहव्याघ्रमृगाणां च पन्नगानां पतत्त्रिणाम् ॥ १.६८.१ ॥
ของเทพ ของทานพ ของคนธรรพ์ อุรค และรากษส ของสิงห์ เสือ และกวาง ของงูทั้งหลาย และของนกทั้งหลาย
1.68.2
अन्येषां चैव भूतानां संभवं भगवन्नहम् ।
श्रोतुमिच्छामि तत्त्वेन मानुषेषु महात्मनाम्।
जन्म कर्म च भूतानामेतेषामनुपूर्वशः ॥ १.६८.२ ॥
ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ข้าปรารถนาจะฟังโดยแท้จริงถึงกำเนิดของสัตว์อื่นทั้งหลาย และโดยเฉพาะของมหาตมาผู้เกิดในหมู่มนุษย์ ข้าปรารถนาจะฟังการเกิดและกรรมของสัตว์เหล่านี้โดยลำดับ
1.68.3
मानुषेषु मनुष्येन्द्र संभूता ये दिवौकसः ।
प्रथमं दानवाश्चैव तांस्ते वक्ष्यामि सर्वशः ॥ १.६८.३ ॥
ข้าแต่จอมมนุษย์ ในบรรดาเทพชั้นสวรรค์ที่เกิดในหมู่มนุษย์ ทานพเกิดเป็นอันดับแรก ข้าจะเล่าเรื่องของทั้งหมดให้ท่านฟังโดยครบถ้วน
1.68.4
विप्रचित्तिरिति ख्यातो य आसीद्दानवर्षभः ।
जरासन्ध इति ख्यातः स आसीन्मनुजर्षभः ॥ १.६८.४ ॥
ผู้ที่เป็นที่รู้จักในนามวิปรจิตติ ซึ่งเป็นทานพผู้ประเสริฐที่สุด ได้เป็นที่รู้จักในนามชรัสสันธะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์
1.68.5
दितेः पुत्रस्तु यो राजन्हिरण्यकशिपुः स्मृतः ।
स जज्ञे मानुषे लोके शिशुपालो नरर्षभः ॥ १.६८.५ ॥
ข้าแต่พระราชา ผู้ที่ถูกจดจำว่าเป็นบุตรของทิติ คือหิรัณยกศิปุ ได้เกิดในโลกมนุษย์เป็นศิศุปาละ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์
1.68.6
संह्लाद इति विख्यातः प्रह्लादस्यानुजस्तु यः ।
स शल्य इति विख्यातो जज्ञे वाहीकपुङ्गवः ॥ १.६८.६ ॥
ผู้ที่เป็นที่รู้จักในนามสัมหลาท ซึ่งเป็นน้องชายของประหลาท ได้เกิดเป็นศัลยะ ผู้ประเสริฐที่สุดในชาววาหีกะ
1.68.7
अनुह्लादस्तु तेजस्वी योऽभूत्ख्यातो जघन्यजः ।
धृष्टकेतुरिति ख्यातः स बभूव नरेश्वरः ॥ १.६८.७ ॥
อนุหลาทผู้รุ่งโรจน์ ผู้เป็นที่รู้จักว่าเป็นน้องคนสุดท้อง ได้กลายเป็นกษัตริย์ที่รู้จักในนามธฤษฏเกตุ
1.68.8
यस्तु राजञ्शिबिर्नाम दैतेयः परिकीर्तितः ।
द्रुम इत्यभिविख्यातः स आसीद्भुवि पार्थिवः ॥ १.६८.८ ॥
ข้าแต่พระราชา ไดตยะผู้มีนามว่าศิพี ได้รับการกล่าวขาน เขาได้เป็นผู้ปกครองแผ่นดินที่รู้จักในนามทรุมะ
1.68.9
बाष्कलो नाम यस्तेषामासीदसुरसत्तमः ।
भगदत्त इति ख्यातः सं जज्ञे पुरुषर्षभः ॥ १.६८.९ ॥
ในบรรดาพวกเขามีอสูรผู้ประเสริฐที่สุดชื่อพาษกละ เขาเกิดเป็นภคทัตต์ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์
1.68.10
अयःशिरा अश्वशिरा अयःशङ्कुश्च वीर्यवान् ।
तथा गगनमूर्धा च वेगवांश्चात्र पञ्चमः ॥ १.६८.१० ॥
อยศิรัส อัศวศิรัส อยศังกุผู้ทรงพลัง และเช่นเดียวกันคือคคนมูรธา และองค์ที่ห้าคือผู้ที่ว่องไว
1.68.11
पञ्चैते जज्ञिरे राजन्वीर्यवन्तो महासुराः ।
केकयेषु महात्मानः पार्थिवर्षभसत्तमाः।
केतुमानिति विख्यातो यस्ततोऽन्यःप्रतापवान् ॥ १.६८.११ ॥
ข้าแต่พระราชา อสูรผู้ยิ่งใหญ่ทรงพลังทั้งห้านี้ได้เกิดขึ้นในหมู่เกกยะ เป็นกษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่และประเสริฐที่สุด อีกองค์หนึ่งซึ่งทรงพลังผู้เป็นที่รู้จักในนามเกตุมานก็ได้เกิดขึ้นด้วย
1.68.12
अमितौजा इति ख्यातः सोग्रकर्मा नराधिपः ।
स्वर्भानुरिति विख्यातः श्रीमान्यस्तु महासुरः ॥ १.६८.१२ ॥
ผู้เป็นที่รู้จักในนามอมิตโอชส เป็นกษัตริย์ผู้มีการกระทำดุร้าย และอสูรผู้ยิ่งใหญ่ผู้รุ่งเรืองได้เป็นที่รู้จักในนามสวรรภานุ
1.68.13
उग्रसेन इति ख्यात उग्रकर्मा नराधिपः ।
यस्त्वश्व इति विख्यातः श्रीमानासीन्महासुरः ॥ १.६८.१३ ॥
กษัตริย์ผู้เป็นที่รู้จักในนามอุครเสน มีการกระทำดุร้าย ผู้เป็นที่รู้จักในนามอัศวะ คืออสูรผู้ยิ่งใหญ่ผู้รุ่งเรือง
1.68.14
अशोको नाम राजाऽभून्महावीर्योऽपराजितः ।
तस्मादवरजो यस्तु राजन्नश्वपतिः स्मृतः ॥ १.६८.१४ ॥
มีกษัตริย์พระนามว่าอโศก ผู้มีพลังอันยิ่งใหญ่และไม่มีผู้ใดพิชิตได้ ข้าแต่พระราชา น้องชายของเขาผู้เป็นที่จดจำในนามอัศวปติ
1.68.15
दैतेयः सोऽभवद्राजा हार्दिक्यो मनुजर्षभः ।
वृषपर्वेति विख्यातः श्रीमान्यस्तु महासुरः ॥ १.६८.१५ ॥
เขาได้เป็นกษัตริย์หารทิกยะ ผู้เป็นไดตยะและเป็นจอมมนุษย์ผู้ประเสริฐที่สุด อสูรผู้ยิ่งใหญ่ผู้รุ่งเรืองเป็นที่รู้จักในนามวฤษปรรวันต์
1.68.16
दीर्घप्रज्ञ इति ख्यातः पृथिव्यां सोऽभवन्नृपः ।
अजकस्त्ववरो राजन्य आसीद्वृषपर्वणः ॥ १.६८.१६ ॥
ผู้เป็นที่รู้จักในนามทีรฆปรัชญะ ได้เป็นกษัตริย์บนแผ่นดิน ข้าแต่พระราชา อชกะ น้องชายของวฤษปรรวันต์ เป็นเจ้าชายกษัตริย์
1.68.17
स शाल्व इति विख्यातः पृथिव्यामभवन्नृपः ।
अश्वग्रीव इति ख्यातः सत्ववान्यो महासुरः ॥ १.६८.१७ ॥
ผู้นั้นเป็นที่รู้จักในนามศาลวะ ได้เป็นกษัตริย์บนแผ่นดิน อสูรผู้ยิ่งใหญ่ผู้มีกำลังที่เป็นที่รู้จักในนามอัศวครีวะ
1.68.18
रोचमान इति ख्यातः पृथिव्यां कोऽभवन्नृपः ।
सूक्ष्मस्तु मतिमान्राजन्कीर्तिमान्यः प्रकीर्तितः ॥ १.६८.१८ ॥
ผู้เป็นที่รู้จักในนามโรจมานะ ได้เป็นกษัตริย์บนแผ่นดิน ข้าแต่พระราชา ผู้ที่มีปัญญาละเอียดและฉลาดนั้นได้รับการสรรเสริญว่าเป็นผู้มีชื่อเสียง
1.68.19
बृहद्रथ इति ख्यातः क्षितावासीत्स पार्थिवः ।
तुहुण्ड इति विख्यातो य आसीदसुरोत्तमः ॥ १.६८.१९ ॥
กษัตริย์ผู้เป็นที่รู้จักในนามพฤหัทรถ ดำรงอยู่บนแผ่นดิน ผู้ที่เป็นที่รู้จักในนามตุหุณฑะ เป็นอสูรผู้ประเสริฐที่สุด
1.68.20
सेनाबिन्दुरिति ख्यातः स बूभव नराधिपः ।
इषुमान्नाम यस्तेषामसुराणां बलाधिकः ॥ १.६८.२० ॥
จอมมนุษย์ผู้เป็นที่รู้จักในนามเสนาพินทุได้เกิดขึ้น และผู้ที่มีชื่อว่าอิษุมานนั้นเป็นผู้มีกำลังมากที่สุดในบรรดาอสูรเหล่านั้น
1.68.21
नग्नजिन्नाम राजासीद्भुवि विख्यातविक्रमः ।
एकचक्र इति ख्यात आसीद्यस्तु महासुरः ॥ १.६८.२१ ॥
ในแผ่นดินมีกษัตริย์พระนามว่านคนชิตผู้มีวิกรมอันเลื่องลือ และผู้ที่รู้จักกันในนามเอกจักระนั้นคืออสูรผู้ยิ่งใหญ่
1.68.22
प्रतिविन्घ्य इति ख्यातो बभूव प्रथितः क्षितौ ।
विरूपाक्षस्तु दैतेयश्चित्रयोधी महासुरः ॥ १.६८.२२ ॥
ผู้เลื่องชื่อในนามประติวินธยะได้ปรากฏเป็นที่รู้จักทั่วแผ่นดิน ส่วนวิรูปากษะ บุตรของทิติ เป็นอสูรผู้ยิ่งใหญ่ เป็นนักรบผู้มีฝีมือหลากหลาย
1.68.23
चित्रधर्मेति विख्यातः क्षितावासीत्स पार्थिवः ।
हरस्त्वरिहरो वीर आसीद्यो दानवोत्तमः ॥ १.६८.२३ ॥
กษัตริย์ผู้มีนามว่าจิตรธรรมาครองแผ่นดินอยู่ ส่วนหระ หรืออริหระ วีรบุรุษผู้เป็นยอดแห่งทานพ
1.68.24
सुबाहुरिति विख्यातः श्रीमानासीत्स पार्थिवः ।
अहरस्तु महातेजाः शत्रुपक्षक्षयंकरः ॥ १.६८.२४ ॥
กษัตริย์ผู้รุ่งโรจน์ที่รู้จักกันในนามสุพาหุก็ได้ประทับอยู่ที่นั่น ส่วนอหระ ผู้มีเดชานุภาพยิ่งใหญ่ เป็นผู้ทำลายฝ่ายศัตรู
1.68.25
बाह्लिको नाम राजा स बभूव प्रथितः क्षितौ ।
निचन्द्रश्चन्द्रवक्त्रस्तु य आसीदसुरोत्तमः ॥ १.६८.२५ ॥
กษัตริย์พระนามพาหลิกได้เลื่องลือทั่วแผ่นดิน ส่วนนิจันทระ ผู้มีใบหน้าดุจพระจันทร์ คือยอดแห่งอสูร
1.68.26
मुञ्जकेश इति ख्यातः श्रीमानासीत्स पार्थिवः ।
निकुम्भस्त्वजितः संख्ये महामतिरजायत ॥ १.६८.२६ ॥
กษัตริย์ผู้รุ่งโรจน์นั้นเป็นที่รู้จักในนามมุญชเกศ ส่วนนิกุมภะ ผู้ไม่มีใครเอาชนะได้ในการรบและมีปัญญาอันยิ่งใหญ่ ได้บังเกิดขึ้น
1.68.27
भूमौ भूमिपतिश्रेष्ठो देवाधिप इति स्मृतः ।
शरभो नाम यस्तेषां दैतेयानां महासुरः ॥ १.६८.२७ ॥
บนแผ่นดิน ผู้เป็นยอดแห่งเจ้าแผ่นดินและเป็นที่รู้จักว่าเป็นเจ้าแห่งเทพ มีนามว่าศรภะ เป็นอสูรผู้ยิ่งใหญ่ในหมู่ไดตยะเหล่านั้น
1.68.28
पौरवो नाम राजर्षिः स बभूव नरोत्तमः ।
कुपटस्तु महावीर्यः श्रीमान्राजन्महासुरः ॥ १.६८.२८ ॥
ราชฤๅษีพระนามเปารวะได้เป็นยอดแห่งมนุษย์ ส่วนกุปฏะ ผู้มีพลังยิ่งใหญ่ ข้าแต่พระราชา เป็นอสูรผู้ยิ่งใหญ่
1.68.29
सुपार्श्व इति विख्यातः क्षितौ जज्ञे महीपतिः ।
कपटस्तु राजन्राजर्षिः क्षितौ जज्ञे महासुरः ॥ १.६८.२९ ॥
เจ้าแผ่นดินผู้เลื่องชื่อในนามสุปารศวะได้ถือกำเนิดบนแผ่นดิน ส่วนกปฏะ ข้าแต่พระราชา ผู้เป็นราชฤๅษี ได้ถือกำเนิดบนแผ่นดินเป็นอสูรผู้ยิ่งใหญ่
1.68.30
पार्वतेय इति ख्यातः काञ्चनाचलसन्निभः ।
द्वितीयः शलभस्तेषामसुराणां बभूव ह ॥ १.६८.३० ॥
ผู้เลื่องชื่อในนามปารวเตยะ งดงามดุจภูเขาทองคำ อสูรตนที่สองในหมู่อสูรเหล่านั้นคือศลภะ
1.68.31
प्रह्लादो नाम बाह्लीकः स बभूव नराधिपः ।
चन्द्रस्तु दितिजश्रेष्ठो लोके ताराधिपोपमः ॥ १.६८.३१ ॥
ประหลาทะ ผู้มีนามว่าพาหลีกะ ได้เป็นกษัตริย์องค์นั้น ส่วนจันทระ ผู้เป็นยอดแห่งบุตรของทิติ อยู่ในโลกดุจเจ้าแห่งดวงดาว
1.68.32
चन्द्रवर्मेति विख्यातः काम्बोजानां नराधिपः ।
अर्क इत्यभिविख्यातो यस्तु दानवपुङ्गवः ॥ १.६८.३२ ॥
กษัตริย์แห่งกัมโพชะมีนามเลื่องลือว่าจันทรวรมัน ส่วนผู้ที่เป็นจ่าฝูงแห่งทานพ มีชื่อเสียงว่าอรกะ
1.68.33
ऋषिको नाम राजर्षिर्बभूव नृपसत्तमः ।
मृतपा इति विख्यातो य आसीदसुरोत्तमः ॥ १.६८.३३ ॥
ราชฤๅษีพระนามฤษิกะได้เป็นยอดแห่งกษัตริย์ และอสูรผู้เป็นยอดแห่งอสูรทั้งปวง ผู้เลื่องชื่อในนามมฤตปา ก็คือท่านนั้น
1.68.34
पश्चिमानूपकं विद्धि तं नृपं नृपसत्तम ।
गविष्ठस्तु महातेजा यः प्रख्यातो महासुरः ॥ १.६८.३४ ॥
ข้าแต่ยอดแห่งกษัตริย์ จงรู้ไว้ว่ากษัตริย์องค์นั้นคืออานูปกะตะวันตก และควิษฐะผู้มีเดชานุภาพยิ่งใหญ่ ผู้เลื่องลือว่าเป็นอสูรผู้ยิ่งใหญ่
1.68.35
द्रुमसेन इति ख्यातः पृथिव्यां सोऽभवन्नृपः ।
मयूर इति विख्यातः श्रीमान्यस्तु महासुरः ॥ १.६८.३५ ॥
ผู้ที่ได้เป็นกษัตริย์บนแผ่นดิน มีชื่อเสียงว่าทรุมเสนะ และอสูรผู้รุ่งโรจน์ผู้มีชื่อเสียงว่ามยูระ
1.68.36
स विश्व इति विख्यातो बभूव पृथिवीपतिः ।
सुपर्ण इति विख्यातस्तस्मादवरजस्तु यः ॥ १.६८.३६ ॥
ท่านนั้นได้เป็นเจ้าแผ่นดิน มีชื่อเสียงว่าวิศวะ และน้องชายของท่าน ผู้มีชื่อเสียงว่าสุบรรณ
1.68.37
कालकीर्तिरिति ख्यातः पृथिव्यां सोऽभवन्नृपः ।
चन्द्रहन्तेति यस्तेषां कीर्तितः प्रवरोऽसुरः ॥ १.६८.३७ ॥
ผู้เลื่องชื่อในแผ่นดินว่ากาลกีรติ ได้เป็นกษัตริย์ และในหมู่พวกนั้น อสูรผู้ประเสริฐที่สุดมีนามว่าจันทรหันตา
1.68.38
शुनको नाम राजर्षिः स बभूव नराधिपः ।
विनाशनस्तु चन्द्रस्य य आख्यातो महासुरः ॥ १.६८.३८ ॥
ราชฤๅษีพระนามศุนกะได้เป็นเจ้าแห่งมนุษย์ ส่วนวินาศนะ อสูรผู้ยิ่งใหญ่ที่กล่าวขานว่าเป็นผู้ทำลายพระจันทร์ ก็คือท่านนั้น
1.68.39
जानकिर्नाम विख्यातः सोऽभवन्मनुजाधिपः ।
दीर्घजिह्वस्तु कौरव्य य उक्तो दानवर्षभः ॥ १.६८.३९ ॥
ผู้มีชื่อเสียงในนามชานกี ได้เป็นเจ้าแห่งมนุษย์ ข้าแต่กาวรวยะ จ่าฝูงแห่งทานพที่ได้กล่าวถึงคือทีรฆชิหวะ
1.68.40
काशिराजः स विख्यातः पृथिव्यां पृथिवीपते ।
ग्रहं तु सुषुवे यं तु सिंहिकार्केन्दुमर्दनम्।
स क्राथ इति विख्यातो बभूव मनुजाधिपः ॥ १.६८.४० ॥
ข้าแต่เจ้าแผ่นดิน กษัตริย์แห่งกาศีผู้เลื่องลือบนแผ่นดินนั้น คือผู้ที่สิงหิกาให้กำเนิดเป็นครหะ ผู้บดขยี้พระอาทิตย์และพระจันทร์ ท่านได้เป็นเจ้าแห่งมนุษย์ ผู้มีชื่อเสียงว่ากระถ
1.68.41
दनायुषस्तु पुत्राणां चतुर्णां प्रवरोऽसुरः ।
विक्षरो नाम तेजस्वी वसुमित्रो नृपः स्मृतः ॥ १.६८.४१ ॥
ในบรรดาโอรสทั้งสี่ของทานายุ อสูรผู้ประเสริฐที่สุดคืออสูรผู้รุ่งโรจน์นามว่าวิกษระ และกษัตริย์วสุมิตรก็ถูกบันทึกไว้ด้วย
1.68.42
द्वितीयो विक्षराद्यस्तु नराधिप महासुरः ।
पाण्ड्यराष्ट्राधिप इति विख्यातः सोऽभवन्नृपः ॥ १.६८.४२ ॥
ข้าแต่จอมคน อสูรผู้ยิ่งใหญ่องค์ที่สองรองจากวิกษระได้กลายเป็นกษัตริย์ผู้มีชื่อเสียงในฐานะเจ้าแห่งแคว้นปาณฑยะ
1.68.43
बली वीर इति ख्यातो यस्त्वासीदसुरोत्तमः ।
पौण्ड्रमात्स्यक इत्येवं बभूव स नराधिपः ॥ १.६८.४३ ॥
อสูรผู้เป็นที่รู้จักในนามพลีและวีระ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่อสูร ได้กลายเป็นเจ้าแห่งมนุษย์นามว่าเปาณฑรมาตสยกะ ด้วยประการฉะนี้
1.68.44
वृत्र इत्यभिविख्यातो यस्तु राजन्महासुरः ।
मणिमान्नाम राजर्षिः स बभूव नराधिपः ॥ १.६८.४४ ॥
ข้าแต่พระราชา อสูรผู้ยิ่งใหญ่ที่มีชื่อเสียงในนามวฤตระได้กลายเป็นราชฤษีนามว่ามณิมัต เจ้าแห่งมนุษย์
1.68.45
क्रोधहन्तेति यस्तस्य बभूवावरजोऽसुरः ।
दण्ड इत्यभिविख्यातः स आसीन्नृपतिः क्षितौ ॥ १.६८.४५ ॥
อสูรผู้เป็นน้องชายของผู้ที่มีนามว่ากรโธหันตา มีชื่อเสียงในนามทัณฑะ ได้กลายเป็นกษัตริย์บนแผ่นดิน
1.68.46
क्रोधवर्धन इत्येवं यस्त्वन्यः परिकीर्तितः ।
दण्डधार इति ख्यातः सोऽभवन्मनुजर्षभः ॥ १.६८.४६ ॥
อีกองค์หนึ่งมีนามว่ากรโธวรรธนะ ได้กลายเป็นกษัตริย์ที่รู้จักในนามทัณฑธาระ ผู้เป็นวัวกระทิงในหมู่มนุษย์
1.68.47
कालेयानां तु ये पुत्रास्तेषामष्टौ नराधिपाः ।
जज्ञिरे राजशार्दूल शार्दूलसमविक्रमाः ॥ १.६८.४७ ॥
ข้าแต่พยัคฆ์แห่งกษัตริย์ ในหมู่โอรสของกาเลยะ มีกษัตริย์แปดองค์ประสูติขึ้น มีความกล้าหาญเทียบเท่าเสือโคร่ง
1.68.48
मगधेषु जयत्सेनस्तेषामासीत्स पार्थिवः ।
अष्टानां प्रवरस्तेषां कालेयानां महासुरः ॥ १.६८.४८ ॥
ในแคว้นมคธ ในหมู่พวกนั้นมีกษัตริย์นามว่ชยัตเสนา เขาเป็นผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาอสูรผู้ยิ่งใหญ่ทั้งแปดของกาเลยะ
1.68.49
द्वितीयस्तु ततस्तेषां श्रीमान्हरिहयोपमः ।
अपराजित इत्येवं स बभूव नराधिपः ॥ १.६८.४९ ॥
องค์ที่สองของพวกนั้น ผู้รุ่งเรืองดุจพระอินทร์ ได้กลายเป็นกษัตริย์นามว่าอปราชิต ผู้ไม่มีใครพ่ายแพ้
1.68.50
तृतीयस्तु महातेजा महामायो महासुरः ।
निषादाधिपतिर्जज्ञे भुवि भीमपराक्रमः ॥ १.६८.५० ॥
องค์ที่สาม อสูรผู้ยิ่งใหญ่ มีความรุ่งโรจน์อันมหาศาลและมายาอันยิ่งใหญ่ ประสูติบนแผ่นดินเป็นเจ้าแห่งนิษาทะ มีความกล้าหาญน่าสะพรึงกลัว
1.68.51
तेषामन्यतमो यस्तु चतुर्थः परिकीर्तितः ।
श्रेणिमानिति विख्यातः क्षितौ राजर्षिसत्तमः ॥ १.६८.५१ ॥
ในบรรดาพวกเขา องค์ที่สี่ที่ถูกกล่าวถึงนั้น มีนามว่าศรेणิมานซึ่งเป็นที่รู้จักทั่วแผ่นดิน เป็นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ราชฤษี
1.68.52
पञ्चमस्त्वभवत्तेषां प्रवरो यो महासुरः ।
महौजा इति विख्यातो बभूवेह परन्दपः ॥ १.६८.५२ ॥
องค์ที่ห้า ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่พวกนั้น อสูรผู้ยิ่งใหญ่ที่รู้จักในนามมหาโอชัส ได้กลายเป็นผู้ปราบศัตรูในโลกนี้
1.68.53
षष्ठस्तु मतिमान्यो वै तेषामासीन्महासुरः ।
अभीरुरिति विख्यातः क्षितौ राजर्षिसत्तमः ॥ १.६८.५३ ॥
องค์ที่หก อสูรผู้ยิ่งใหญ่ผู้มีปัญญาในหมู่พวกนั้น มีชื่อเสียงบนแผ่นดินในนามอภีรุ เป็นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ราชฤษี
1.68.54
समुद्रसेनस्तु नृपस्तेषामेवाभवद्गणात् ।
विश्रुतः सागरान्तायां क्षितौ धर्मार्थतत्त्ववित् ॥ १.६८.५४ ॥
จากหมู่พวกนั้น กษัตริย์สมุทรเสนาได้อุบัติขึ้น มีชื่อเสียงไปทั่วแผ่นดินจนถึงขอบมหาสมุทร ผู้รู้แจ้งความจริงของธรรมและอรรถ
1.68.55
बृहन्नामाष्टमस्तेषां कालेयानां नराधिप ।
बभूव राजा धर्मात्मा सर्वभूतहिते रतः ॥ १.६८.५५ ॥
ข้าแต่จอมคน องค์ที่แปดในพวกนั้นคือพฤหันนามัน ได้เป็นกษัตริย์ของกาเลยะ ท่านเป็นผู้มีจิตใจชอบธรรม ยินดีในความเกื้อกูลแก่สรรพสัตว์
1.68.56
कुक्षिस्तु राजन्विख्यातो दानवानां महाबलः ।
पार्वतीय इति ख्यातः काञ्चनाचलसन्निभः ॥ १.६८.५६ ॥
ข้าแต่พระราชา กุกษิ ผู้มีพลังมหาศาล เป็นที่เลื่องลือในหมู่ทานพ เป็นที่รู้จักในนามผู้เกิดจากภูเขา มีรูปร่างดุจภูเขาทอง
1.68.57
क्रथनश्च महावीर्यः श्रीमान्राजा महासुरः ।
सूर्याक्ष इति विख्यातः क्षितौ जज्ञे महीपतिः ॥ १.६८.५७ ॥
กรถนะผู้มีวีรภาพยิ่งใหญ่ เป็นกษัตริย์ผู้รุ่งเรืองและเป็นอสูรผู้ยิ่งใหญ่ ประสูติบนแผ่นดินมีนามว่าสูรยากษะ
1.68.58
असुराणां तु यः सकूर्यः श्रीमांश्चैव महासुरः ।
दरदो नाम बाह्लीको वरः सर्वमहीक्षिताम् ॥ १.६८.५८ ॥
ในหมู่อสูร อสูรผู้ยิ่งใหญ่ผู้รุ่งเรืองซึ่งอยู่ร่วมกับสกูรยะ มีนามว่าทรท และพาหลีกะ ผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้ปกครองแผ่นดินทั้งปวง
1.68.59
गणः क्रोधवशो नाम यस्ते राजन्प्रकीर्तितः ।
ततः संजज्ञिरे वीराः क्षिताविह नराधिपाः ॥ १.६८.५९ ॥
ข้าแต่พระราชา จากหมู่ที่มีนามว่ากรโธวศะ ซึ่งได้กล่าวแก่ท่านแล้ว จากนั้นวีรบุรุษผู้เป็นเจ้าแห่งมนุษย์จึงได้อุบัติขึ้นบนแผ่นดินนี้
1.68.60
मद्रकः कर्णवेष्टश्च सिद्धार्थः कीटकस्तथा ।
सुवीरश्च सुबाहुश्च महावीरोऽथ बाह्लिकः ॥ १.६८.६० ॥
มทรกะ กรรณเวษฏะ สิทธารถะ กีฏกะเช่นกัน สุวีระและสุพาหุ และพาหลีกะผู้เป็นวีรบุรุษยิ่งใหญ่
1.68.61
क्रथो विचित्रः सुरथः श्रीमान्नीलश्च भूमिपः ।
चीरवासाश्च कौरव्य भूमिपालश्च नामतः ॥ १.६८.६१ ॥
กระถะ วิจิตระ สุรถะ นีละผู้รุ่งเรือง และเจ้าแห่งแผ่นดิน ผู้สวมเครื่องนุ่งห่มจากเปลือกไม้ ดูกร กเราวยะ นามว่าภูมิปาละ
1.68.62
दन्तवक्त्रश्च नामासीद्दुर्जयश्चैव दानवः ।
रुक्मी च नृपशार्दूलो राजा च जनमेजयः ॥ १.६८.६२ ॥
มีผู้หนึ่งนามว่าทันตวักตระ และอสูรทุรชัย รุกมี ผู้เป็นเสือในหมู่กษัตริย์ และพระราชาชนเมชัย
1.68.63
आषाढो वायुवेगश्च भूरितेजास्तथैव च ।
एकलव्यः सुमित्रश्च वाटधानोऽथ गोमुखः ॥ १.६८.६३ ॥
อาษาฑะ วายุเวคะ และภูริเตชัสผู้มีความรุ่งเรืองยิ่งใหญ่ก็เช่นเดียวกัน เอกลัพยะ สุมิตระ วาฏธานะ และโคมุขะต่อมา
1.68.64
कारूषकाश्च राजानः क्षेमधूर्तिस्तथैव च ।
श्रुतायुरुद्वहश्चैव बृहत्सेनस्तथैव च ॥ १.६८.६४ ॥
กษัตริย์แห่งการูษกะ และกษेมธูรติก็เช่นเดียวกัน ศรุตายุ อุทวหะ และพฤหัตเสนาก็เช่นเดียวกัน
1.68.65
क्षेमोग्रतीर्थः कुहरः कलिङ्गेषु नराधिपः ।
मतिमांश्च मनुष्येन्द्र ईश्वरश्चेति विश्रुतः ॥ १.६८.६५ ॥
ในแคว้นกลิงคะมีเกษมโอกรตีรถะ กุหระ เจ้าแห่งมนุษย์ และผู้มีปัญญาเจ้าแห่งมนุษย์กับอีศวระ ดังนี้จึงเป็นที่ขจรขจาย
1.68.66
गणात्क्रोधवशादेष राजपूगोऽभवत्क्षितौ ।
जातः पुरा महाभागो महाकीर्तिर्महाबलः ॥ १.६८.६६ ॥
กลุ่มกษัตริย์นี้เกิดขึ้นบนแผ่นดินจากหมู่ชนเพราะอำนาจของความโกรธ ผู้มีโชคยิ่งใหญ่ มีเกียรติยิ่งใหญ่ มีกำลังยิ่งใหญ่ ผู้นี้เคยเกิดมาก่อน
1.68.67
कालनेमिरिति ख्यातो दानवानां महाबलः ।
स कंस इति विख्यात उग्रसेनसुतो बली ॥ १.६८.६७ ॥
ผู้ที่รู้จักกันในนามกาลเนมิ ผู้มีกำลังยิ่งใหญ่ในหมู่ทานพ ผู้นั้นได้ปรากฏนามว่ากังสะ ผู้มีกำลังเป็นโอรสของอุครเสนะ
1.68.68
यस्त्वासीद्देवको नाम देवराजसमद्युतिः ।
स गन्धर्वपतिर्मुख्यः क्षितौ जज्ञे नराधिपः ॥ १.६८.६८ ॥
ผู้ที่มีนามว่าเทวกะ มีรัศมีเทียบเท่าพระราชาแห่งเทพ เป็นประธานสูงสุดแห่งคันธรรพ์ ได้บังเกิดบนแผ่นดินเป็นเจ้าแห่งมนุษย์
1.68.69
बृहस्पतेर्बृहत्कीर्तेर्देवर्षेर्विद्धि भारत ।
अंशाद्द्रोणं समुत्पन्नं भारद्वाजमयोनिजम् ॥ १.६८.६९ ॥
ดูกร ภารตะ จงทราบเถิดว่าทรอณะบังเกิดจากส่วนหนึ่งของพฤหัสปติ และของเทวฤๅษีผู้มีเกียรติกระฉ่อนไกล เขาเป็นโอรสของภารทวาช มิได้เกิดจากครรภ์
1.68.71
धन्विनां नृपशार्दूल यः सर्वास्त्रविदुत्तमः ।
धनुर्वेदे च वेदे च यं तं वेदविदो विदुः।
वरिष्ठं चित्रकर्माणं द्रोणं स्वकुलवर्धनम् ॥ १.६८.७१ ॥
ดูกร เสือในหมู่กษัตริย์ ผู้เป็นยอดเยี่ยมในบรรดานักธนู ผู้รู้ศาสตราอาวุธทั้งปวงดียิ่ง ผู้ที่ผู้รู้พระเวทรู้จักในศาสตร์แห่งธนูและในพระเวท คือทรอณะ ผู้มีการกระทำอันอัศจรรย์ ผู้ยังให้วงศ์ของตนเจริญ
1.68.72
महादेवान्तकाभ्यां च कामात्क्रोधाच्च भारत ।
एकत्वमुपसंपद्य जज्ञे शूरः परन्तपः ॥ १.६८.७२ ॥
ดูกร ภารตะ ด้วยการรวมเป็นหนึ่งเดียวกับมหาเทพและอันตกะ (ยม) ทั้งด้วยกามและด้วยความโกรธ วีรบุรุษผู้ทำลายข้าศึกจึงบังเกิดขึ้น
1.68.73
अश्वत्थामा महावीर्यः शत्रुपक्षभयावहः ।
वीरः कमलपत्राक्षः क्षितावासीन्नराधिपः ॥ १.६८.७३ ॥
อัศวัตถามัน ผู้มีกำลังยิ่งใหญ่ ผู้นำความหวาดกลัวมาสู่ฝ่ายข้าศึก วีรบุรุษผู้มีดวงตาดุจกลีบบัว เป็นเจ้าแห่งมนุษย์บนแผ่นดิน
1.68.74
जज्ञिरे वसवस्त्वष्टौ गङ्गायां शन्तनोः सुताः ।
वसिष्ठस्य च शापेन नियोगाद्वासवस्य च ॥ १.६८.७४ ॥
เทพวสุทั้งแปดบังเกิดเป็นโอรสของศันตนุจากคงคา ด้วยคำสาปของวสิษฐะและตามคำสั่งของวาสวะ (อินทร์)
1.68.75
तेषामवरजो भीष्मः कुरूणामभयङ्करः ।
मतिमान्वेदविद्वाग्मी शत्रुपक्षक्षयङ्करः ॥ १.६८.७५ ॥
ในบรรดาพวกเขา ภีษมะเป็นผู้น้องที่สุด เป็นผู้ปกป้องชาวกุรุผู้ไม่หวาดกลัวใคร เป็นผู้มีปัญญา รู้พระเวท มีวาทะคมคาย และเป็นผู้ทำลายฝ่ายข้าศึก
1.68.76
जामदग्न्येन रामेण सर्वास्त्रविदुषां वरः ।
योऽप्युध्यत महातेजा भार्गवेण महात्मना ॥ १.६८.७६ ॥
แม้เขาก็เคยสู้รบกับรามบุตรของชมทัคนี ผู้เป็นเลิศในบรรดาผู้รู้ศาสตราอาวุธทั้งปวง ผู้เป็นเชื้อสายแห่งภฤกุผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
1.68.77
यस्तु राजन्कृपो नाम ब्रह्मर्षिरभवत्क्षितौ ।
रुद्राणां तु गणाद्विद्धि संभूतमतिपौरुषम् ॥ १.६८.७७ ॥
ดูกร พระราชา ส่วนกฤปะผู้ได้เป็นพรหมฤๅษีบนแผ่นดินนั้น จงทราบเถิดว่าเขาบังเกิดจากหมู่รุทร ผู้มีความกล้าหาญเป็นเลิศ
1.68.78
शकुनिर्नाम यस्त्वासीद्राजा लोके महारथः ।
द्वापरं विद्धि तं राजन्संभूतमरिमर्दनम् ॥ १.६८.७८ ॥
ดูกร พระราชา จงทราบเถิดว่าผู้ที่มีนามว่าศกุนี เป็นกษัตริย์ผู้เป็นมหารถีในโลก บังเกิดจากทวาปร ผู้ทำลายข้าศึก
1.68.79
सात्यकिः सत्यसन्धश्च योऽसौ वृष्णिकुलोद्वहः ।
पक्षात्स जज्ञे मरुतां देवानामरिमर्दनः ॥ १.६८.७९ ॥
สาตยกี ผู้ซื่อตรงต่อคำมั่น ผู้แบกรับวงศ์วฤษณี บังเกิดจากส่วนหนึ่งของมรุตทั้งหลาย ซึ่งเป็นเทพทั้งหลาย ผู้ทำลายข้าศึก
1.68.80
द्रुपदश्चैव राजर्षिस्तत एवाभवद्गणात् ।
मानुषे नृप लोकेऽस्मिन्सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ १.६८.८० ॥
แม้ทรุปทะก็เกิดจากหมู่นั้นเป็นราชฤๅษีเช่นกัน ดูกร พระราชา ในโลกมนุษย์นี้ เขาเป็นผู้เลิศในบรรดาผู้ถืออาวุธทั้งปวง
1.68.81
ततश्च कृतवर्माणं विद्धि राजञ्जनाधिपम् ।
तमप्रतिमकर्माणं क्षत्रियर्षभसत्तमम् ॥ १.६८.८१ ॥
ต่อจากนั้น ดูกร พระราชา จงทราบว่ากฤตวรมันเป็นเจ้าแห่งประชาชน ผู้มีการกระทำที่หาใครเปรียบมิได้ เขาเป็นผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดากษัตริย์ เป็นดั่งวัวกระทิงในหมู่กษัตริย์
1.68.82
मरुतां तु गणाद्विद्धि संजातमरिमर्दनम् ।
विराटं नाम राजानं परराष्ट्रप्रतापनम् ॥ १.६८.८२ ॥
จงรู้ว่าจากหมู่มรุตนั้นได้กำเนิดผู้บดขยี้ศัตรู กษัตริย์พระนามว่าวิราฏ ผู้แผดเผาแว่นแคว้นของผู้อื่น
1.68.83
अरिष्टायास्तु यः पुत्रो हंस इत्यभिविश्रुतः ।
स गन्धर्वपतिर्जज्ञे कुरुवंशविवर्धनः ॥ १.६८.८३ ॥
โอรสของนางอริษฏาที่มีชื่อเสียงว่าหงส์ ได้เกิดเป็นเจ้าแห่งคนธรรพ์ ผู้ทำให้วงศ์กุรุเจริญขึ้น
1.68.84
धृतराष्ट्र इति ख्यातः कृष्णद्वैपायनात्मजः ।
दीर्घबाहुर्महातेजाः प्रज्ञाचक्षुर्नराधिपः
मातुर्दोषादृषेः कोपादन्ध एव व्यजायत ॥ १.६८.८४ ॥
พระองค์มีพระนามว่าธฤตราษฎร์ เป็นโอรสของกฤษณทไวปายนะ มีพระพาหาอันยาว มีพระเดชานุภาพมาก เป็นกษัตริย์ผู้มีดวงตาแห่งปัญญา แต่ทรงเกิดมาตาบอดเพราะความผิดของพระมารดาและความโกรธของฤๅษี
1.68.85
मरुतां तु गणाद्वीरः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
पाण्डुर्जज्ञे महाबाहुस्तव पूर्वपितामहः।
तस्यैवावरजो भ्राता महासत्वो महाबलः ॥ १.६८.८५ ॥
จากหมู่มรุตได้กำเนิดวีรบุรุษปาณฑุ ผู้มีพระพาหาอันใหญ่ ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้ถืออาวุธทั้งปวง เป็นปู่ทวดของท่าน และน้องชายของปาณฑุก็มีจิตใจยิ่งใหญ่และมีกำลังมาก
1.68.86
धर्मात्तु सुमहाभागं पुत्रं पुत्रवतां वरम् ।
विदुरं विद्धि तं लोके जातं बुद्धिमतां वरम् ॥ १.६८.८६ ॥
จากพระธรรม ได้กำเนิดโอรสผู้มีบุญมหาศาล ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้มีบุตร จงรู้ว่าคือวิทุระ ผู้เกิดในโลกเป็นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้มีปัญญา
1.68.87
कलेरंशस्तु संजज्ञे भुवि दुर्योधनो नृपः ।
दुर्बद्धिर्दुर्मतिश्चैव कुरूणामयशस्करः ॥ १.६८.८७ ॥
ส่วนหนึ่งของกลิได้เกิดบนแผ่นดินเป็นกษัตริย์พระนามว่าทุรโยธน์ มีจิตใจชั่วร้ายและมีความคิดชั่วช้า เป็นผู้นำความอัปยศมาสู่วงศ์กุรุ
1.68.88
जगतो यस्तु सर्वस्य विद्विष्टः कलिपूरुषः ।
यः सर्वां घातयामास पृथिवीं पृथिवीपते ॥ १.६८.८८ ॥
กลิปุรุษ ผู้ที่ทั้งโลกเกลียดชัง ผู้ซึ่ง ข้าแต่เจ้าแห่งแผ่นดิน ได้ทำให้แผ่นดินทั้งผืนต้องพินาศ
1.68.89
उद्दीपितं येन वैरं भूतान्तकरणं महत् ।
पौलस्त्या भ्रातरश्चास्य जज्ञिरे मनुजेष्विह ॥ १.६८.८९ ॥
ผู้ซึ่งทำให้ความเป็นศัตรูอันยิ่งใหญ่ อันเป็นเหตุแห่งความพินาศของสรรพสัตว์ ลุกโพลงขึ้น และบรรดาพี่น้องของเขาซึ่งเป็นโอรสของปุลัสตยะ ก็เกิดขึ้นในหมู่มนุษย์ที่นี่
1.68.90
शतं दुःशासनादीनां सर्वेषां क्रूरकर्मणाम् ।
दुर्मुखो दुःसहश्चैव ये चान्ये नानुकीर्तिताः ॥ १.६८.९० ॥
หนึ่งร้อยคนมีทุศศาสนเป็นต้น ทุกคนล้วนประพฤติกรรมอันโหดร้าย ทุรมุขะและทุษสหะ รวมทั้งคนอื่น ๆ ที่มิได้กล่าวถึงไว้
1.68.91
दुर्योधनसहायास्ते पौलस्त्या भरतर्षभ ।
वैश्यापुत्रो युयुत्सुश्च धार्तराष्ट्रः शताधिकः ॥ १.६८.९१ ॥
เหล่านั้นเป็นพวกพันธมิตรของทุรโยธน์ เป็นโอรสของปุลัสตยะ ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งภรตะ และยุยุตสุ ซึ่งเป็นโอรสของหญิงแพศย์ กับบุตรของธฤตราษฎร์อีกกว่าหนึ่งร้อยคน
1.68.92
ज्येष्ठानुज्येष्ठतामेषां नामधेयानि वा विभो ।
धृतराष्ट्रस्य पुत्राणामानुपूर्व्येण कीर्तय ॥ १.६८.९२ ॥
ข้าแต่ท่านผู้ยิ่งใหญ่ ขอทรงกล่าวนามของเหล่าโอรสของธฤตราษฎร์เหล่านี้ตามลำดับจากคนโตไปหาคนเล็ก
1.68.93
दुर्योधनो युयुत्सुश्च राजन्दुःशासनस्तथा ।
दुःसहो दुःशलश्चैव दुर्मुखश्च तथापरः ॥ १.६८.९३ ॥
ทุรโยธน์ ยุยุตสุ ข้าแต่กษัตริย์ ทุศศาสนเช่นกัน ทุษสหะ ทุศศละ และทุรมุขะด้วย รวมทั้งอีกคนหนึ่ง
1.68.94
विविंशतिर्विकर्णश्च जलसन्धः सुलोचनः ।
विन्दानुविन्दौ दुर्धर्षः सुबाहुर्दुष्प्रधर्षणः ॥ १.६८.९४ ॥
วิวิงศติ วิกรรณะ ชลสันธะ สุโลจนะ วินทะและอนุวินทะ ทุรธรษะ สุพาหุ และทุษประธรษณะ
1.68.95
दुर्मर्षणो दुर्मुखश्च दुष्कर्णः कर्ण एव च ।
चत्रोपचित्रौ चित्राक्षश्चारुचित्राङ्गदश्च ह ॥ १.६८.९५ ॥
ทุรมรษณะ ทุรมุขะ และทุษกรรณะ กรรณะด้วยเช่นกัน จิตระและอุปจิตระ จิตรากษะ และจารุจิตรางคทะแท้จริง
1.68.96
दुर्मदो दुष्प्रहर्षश्च विवित्सुर्विकटः समः ।
ऊर्णनाभः पद्मनाभस्तथा नन्दोपनन्दकौ ॥ १.६८.९६ ॥
ทุรมทะ ทุษประหรษะ วิวิตสุ วิกฏะ และสมะ อูรณนาภะ ปัทมนาภะ นันทะและอุปนันทะด้วยเช่นกัน
1.68.97
सेनापतिः सुषेणश्च कुण्डोदरमहोदरौ ।
चित्रबाहुश्चित्रवर्मा सुवर्मा दुर्विरोचनः ॥ १.६८.९७ ॥
เสนาบดีและสุเษณะ กุณฑโททระและมโหทระ จิตรพาหุ จิตรวรมา สุวรมา และทุรวิโรจนะ
1.68.98
अयोबाहुर्महाबाहुश्चित्रचापसुकुण्डलौ ।
भीमवेगो भीमबलो बलाकी भीमविक्रमः ॥ १.६८.९८ ॥
อโยพาหุ มหาพาหุ จิตราจาปะ และสุกุณฑละ ภีมเวคะ ภีมพละ พลากี และภีมวิกรม
1.68.99
उग्रायुधो भीमशरः कनकायुर्दृढायुधः ।
दृढवर्मा दृढक्षत्रः सोमकीर्तिरनूदरः ॥ १.६८.९९ ॥
อุครายุธะ ภีมศระ กนกายุ ทฤฒายุธะ ทฤฒวรมา ทฤฒกษัตระ โสมกีรติ และอนูทระ
1.68.100
जरासन्धो दृढसन्धः सत्यसन्धः सहस्रवाक् ।
उग्रश्रवा उग्रसेनः क्षेममूर्तिस्तथैव च ॥ १.६८.१०० ॥
ชราสันธะ ทฤฒสันธะ สัตยสันธะ สหัสวาก อุครศรวัส อุครเสนะ และเกษมมูรติด้วยเช่นกัน
1.68.101
अपराजितः पण्डितको विशालाक्षो दुराधनः ॥ १.६८.१०१ ॥
อปราชิต ปัณฑิตกะ วิศาลากษะ และทุราธนะ
1.68.102
दृढहस्तः सुहस्तश्च वातवेगसुवर्चसौ ।
आदित्यकेतुर्बह्वाशी नागदत्तानुयायिनौ ॥ १.६८.१०२ ॥
ทฤฒหัสตะและสุหัสตะ วาตเวคะและสุวรรจัส อาทิตยเกตุ พหวาศิน และผู้ติดตามทั้งสองของนาคทัตตะ
1.68.103
कवाची निषङ्गी दण्डी दण्डधारो धनुर्ग्रहः ।
उग्रो भीमरथो वीरो वीरबाहुरलोलुपः ॥ १.६८.१०३ ॥
กวาจิน นิษังคิน ทัณฑิน ทัณฑธาระ ธนุรครหะ อุคระ ภีมรถ วีระ วีรพาหุ และอโลลุปะ
1.68.104
अभयो रौद्रकर्मा च तथा दृढरथश्च यः ।
अनाधृष्यः कुम्डभेदी विरावी दीर्घलोचनः ॥ १.६८.१०४ ॥
อภัยะ ผู้มีกรรมดุร้ายรุนแรง รวมทั้งทฤฒรถะ อนาธฤษยะ กุณฑเภที วิราวี และทีรฆโลจนะ
1.68.105
दीर्घबाहुर्महाबाहुर्व्यूढोरुः कनकाङ्गदः ।
कुण्डजश्चित्रकश्चैव दुःशला च शताधिका ॥ १.६८.१०५ ॥
ทีรฆพาหุ มหาพาหุ วยูฒโรรุ กนกางคทะ กุณฑชะ จิตรกะ และทุหศลา กับอีกกว่าร้อยคน
1.68.106
वैश्यापुत्रो युयुत्सुश्च धार्तराष्ट्रः शताधिकः ।
एतदेकशतं राजन्कन्या चैका प्रकीर्तिता ॥ १.६८.१०६ ॥
ยุยุตสุบุตรของหญิงแพศย์ และบรรดาโอรสของธฤตราษฎร์ซึ่งมีกว่าร้อยคน ข้าแต่พระราชา ทั้งหมดนี้รวมเป็นหนึ่งร้อยเอ็ด และยังมีธิดาอีกหนึ่งคนที่ถูกกล่าวถึง
1.68.107
नामधेयानुपूर्व्या च ज्येष्ठानुज्येष्ठतां विदुः ।
सर्वे त्वतिरथाः शूराः सर्वे युद्धविशारदाः ॥ १.६८.१०७ ॥
พวกเขาเป็นที่รู้จักตามลำดับชื่อและอาวุโส จากพี่สู่น้อง ทุกคนเป็นนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ เป็นวีรบุรุษ และชำนาญในการรบ
1.68.108
सर्वे वेदविदश्चैव राजञ्शास्त्रे च परागाः ।
सर्वे सङ्घ्रामविद्यासु विद्याभिजनशोभिनः ॥ १.६८.१०८ ॥
ทุกคนเป็นผู้รู้พระเวท ข้าแต่พระราชา และเชี่ยวชาญในศาสตร์ต่างๆ ทุกคนชำนาญวิชาการสงคราม และงดงามด้วยความรู้และการเกิดในตระกูลอันสูงส่ง
1.68.109
सर्वेषामनुरूपाश्च कृता दारा महीपते ।
दुःशलां समये राजसिन्धुराजाय कौरवः ॥ १.६८.१०९ ॥
ข้าแต่จอมปฐพี ได้จัดหาภรรยาที่เหมาะสมให้แก่ทุกคน ครั้นถึงเวลา ชาวเการพได้ยกทุหศลาให้แก่กษัตริย์แห่งสินธุ
1.68.110
जयद्रथाय प्रददौ सौबलानुमते तदा ।
धर्मस्यांशं तु राजानं विद्धि राजन्युधिष्ठिरम् ॥ १.६८.११० ॥
โดยได้รับความยินยอมจากเสาพละ เขาจึงยกนางให้แก่ชยัทรถ ข้าแต่พระราชา จงรู้ว่าพระเจ้ายุธิษฐิระเป็นอังศะของพระธรรม
1.68.111
भीमसेनं तु वातस्य देवराजस्य चार्जुनम् ।
अश्विनोस्तु तथैवांशौ रूपेणाप्रतिमौ भुवि ॥ १.६८.१११ ॥
ภีมเสนเป็นอังศะของเทพแห่งลม และอรชุนเป็นอังศะของพระอินทร์ ราชาแห่งเทวดา ทำนองเดียวกัน อังศะทั้งสองของพระอัศวินก็ไม่มีใครเทียบได้ในความงามบนโลก
1.68.112
नकुलः सहदेवश्च सर्वभूतमनोहरौ ।
स्युवर्चा इति ख्यातः सोमपुत्रः प्रतापवान् ॥ १.६८.११२ ॥
นกุลและสหเทพ ผู้เป็นที่ชื่นชมของสรรพสัตว์ และโอรสของโสมผู้ทรงอานุภาพ ซึ่งมีชื่อเสียงว่าสยุวรรจา
1.68.113
सोऽभिमन्युर्बृहत्कीर्तिरर्जुनस्य सुतोऽभवत् ।
यस्यावतरणे राजन्सुरान्सोमोऽब्रवीदिदम् ॥ १.६८.११३ ॥
อภิมนยุผู้มีเกียรติยศอันยิ่งใหญ่นั้นได้เป็นโอรสของอรชุน ข้าแต่พระราชา ในเวลาที่เขาลงมาเกิด โสมได้กล่าววาจานี้แก่เหล่าเทพ
1.68.114
नाहं दद्यां प्रियं पुत्रं मम प्राणैर्गरीयसम् ।
समयः क्रियतामेष न शक्यमतिवर्तितुम् ॥ १.६८.११४ ॥
เราจะไม่ยกโอรสที่เป็นที่รักยิ่งกว่าชีวิตของเราให้ไป ขอให้ทำข้อตกลงนี้ ซึ่งไม่อาจละเมิดได้
1.68.115
सुरकार्यं हि नः कार्यमसुराणां क्षितौ वधः ।
तत्र यास्यत्ययं वर्चा न च स्थास्यति वै चिरम् ॥ १.६८.११५ ॥
งานของเทพเจ้าเป็นงานของเรา และบนแผ่นดินคือการสังหารอสูร วรจาผู้นี้จะไปที่นั่นและจะไม่อยู่นาน
1.68.116
ऐन्द्रिर्नरस्तु भविता यस्य नारायणः सखा ।
सोर्जुनेत्यभिविख्यातः पाण्डोः पुत्रः प्रतापवान् ॥ १.६८.११६ ॥
ผู้ที่มีนารายณ์เป็นมิตรจะเป็นนระ โอรสของพระอินทร์ ผู้มีชื่อเสียงในนามอรชุน เป็นโอรสผู้ทรงอานุภาพของปาณฑุ
1.68.117
तस्यायं भविता पुत्रो बालो भुवि महारथः ।
ततः षोडशवर्षाणि स्थास्यत्यमरसत्तमाः ॥ १.६८.११७ ॥
โอรสนี้จะเป็นของเขา เป็นเด็กหนุ่มผู้เป็นมหารถบนแผ่นดิน จากนั้น ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่อมตะ เขาจะอยู่ต่อไปอีกสิบหกปี
1.68.118
अस्य षोडशवर्षस्य स सङ्ग्रामो भविष्यति ।
यत्रांशा वः करिष्यन्ति कर्म वीरनिषूदनम् ॥ १.६८.११८ ॥
เมื่อเขาอายุสิบหกปี การสงครามนั้นจะเกิดขึ้น ซึ่งในนั้นอังศะของพวกท่านจะกระทำการสังหารวีรบุรุษ
1.68.119
नरनारायणाभ्यां तु स सङ्ग्रामो विनाकृतः ।
चक्रव्यूहं समास्थाय योधयिष्यन्ति वःसुराः ॥ १.६८.११९ ॥
การสงครามนั้นจะไม่เกิดขึ้นโดยปราศจากนระและนารายณ์ ข้าแต่เทพทั้งหลาย ทั้งสองจะตั้งกระบวนทัพจักร แล้วต่อสู้กับพวกท่าน
1.68.120
विमुखाञ्छात्रवान्सर्वान्कारयिष्यति मे सुतः ।
बालः प्रविश्य च व्यूहमभेद्यं विचरिष्यति ॥ १.६८.१२० ॥
โอรสของเรา แม้จะยังเป็นเด็ก จะทำให้ศัตรูทั้งปวงหันหลังให้ เขาจะเข้าสู่กระบวนทัพที่ไม่อาจฝ่าได้ และเคลื่อนไหวอยู่ในนั้น
1.68.121
महारथानां वीराणां कदनं च करिष्यति ।
सर्वेषामेव शत्रूणां चतुर्थांशं नयिष्यति ॥ १.६८.१२१ ॥
เขาจะสังหารมหารถและวีรบุรุษ และจะส่งหนึ่งในสี่ของศัตรูทั้งหมดไปยังที่อยู่ของยม
1.68.122
दिनार्धेन महाबाहुः प्रेतराजपुरं प्रति ।
ततो महारथैर्वीरैः समेत्य बहुशो रणे ॥ १.६८.१२२ ॥
ในเวลาครึ่งวัน ผู้มีแขนทรงพลังจะไปยังนครของพระยมราช แล้วหลังจากได้พบกับนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ในสงครามหลายครั้ง
1.68.123
दिनक्षये महाबाहुर्मया भूयः समेष्यति ।
एकं वंशकरं पुत्रं वीरं वै जनयिष्यति ॥ १.६८.१२३ ॥
เมื่อวันสิ้นสุดลง ผู้มีแขนทรงพลังจะมาพบข้าอีก และจะให้กำเนิดบุตรผู้กล้าหาญหนึ่งคนที่จะสืบวงศ์ตระกูลไว้อย่างแน่นอน
1.68.124
प्रनष्टं भारतं वंशं स भूयो धारयिष्यति ।
एतत्सोमवचः श्रुत्वा तथास्त्विति दिवौकसः ॥ १.६८.१२४ ॥
เขาจะค้ำจุนวงศ์ภรตะที่ถูกทำลายให้กลับตั้งขึ้นอีกครั้ง เมื่อเทวดาผู้อยู่ในสวรรค์ได้ฟังถ้อยคำของพระโสมเช่นนี้ ก็กล่าวว่า "ขอให้เป็นเช่นนั้น"
1.68.125
प्रत्यूचुः सहिताः सर्वे ताराधिपमपूजयन् ।
एवं ते कथितं राजंस्तव जन्म पितुः पितुः
प्रत्यूचुः सहिताः सर्वे ताराधिपमपूजयन् ।
एवं ते कथितं राजंस्तव जन्म पितुः पितुः ॥ १.६८.१२५ ॥
ทั้งหมดพร้อมกันตอบรับและถวายความเคารพแด่เจ้าแห่งดวงดาว ข้าแต่พระราชา ข้าได้เล่าการประสูติของบรรพบุรุษของท่านมาดังนี้
1.68.126
अग्नेर्भागं तु विद्धि त्वं धृष्टद्युम्नं महारथम् ।
शिखण्डिनमथो राजंस्त्रीपूर्वं विद्धि राक्षसम् ॥ १.६८.१२६ ॥
ข้าแต่พระราชา จงทราบเถิดว่าธฤษฏทยุมนผู้เป็นนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่คือส่วนหนึ่งของพระอัคนี และจงทราบว่าศิขัณฑินเป็นรากษสที่เคยเป็นสตรีมาก่อน
1.68.127
द्रौपदेयाश्च ये पञ्च बभूवुर्भरतर्षभ ।
विश्वान्देवगणान्विद्धि संजातान्भरतर्षभ ॥ १.६८.१२७ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งภรตะ จงทราบเถิดว่าโอรสทั้งห้าของเทราปทีที่ประสูติขึ้นนั้นเกิดจากหมู่วิศวเทพ ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งภรตะ จงรู้จักพวกเขาว่าเกิดจากหมู่เทวดา
1.68.128
प्रतिविन्ध्यः सुतसोमः श्रुतकीर्तिस्तथापरः ।
नाकुलिस्तु शतानीकः श्रुतसेनश्च वीर्यवान् ॥ १.६८.१२८ ॥
ประติวินธยะ สุตโสมะ ศรุตกีรติ และอีกองค์หนึ่ง คือนากุลีศตานีกะ และศรุตเสนผู้ทรงพลัง
1.68.129
शूरो नाम यदुश्रेष्ठो वसुदेवपिताऽभवत् ।
तस्य कन्या पृथा नाम रूपेणासदृशी भुवि। ॥ १.६८.१२९ ॥
ศูระผู้ประเสริฐแห่งยาทพ ได้เป็นบิดาของวสุเทพ ท่านมีธิดาพระนามว่าปฤถา ผู้ไม่มีใครเทียบได้ในความงามบนโลก
1.68.130
पितुः स्वस्रीयपुत्राय सोऽनपत्याय वीर्यवान् ।
अग्रमग्रे प्रतिज्ञाय स्वस्यापत्यस्य वै तदा ॥ १.६८.१३० ॥
ศูระผู้ทรงพลังได้เคยให้สัญญาไว้ก่อนว่าจะยกบุตรคนแรกของตนให้แก่ลูกพี่ลูกน้องของตนซึ่งไม่มีบุตร คือบุตรของน้องสาวของบิดา และในเวลานั้น…
1.68.131
अग्रजातेति तां कन्यां शूरोऽनुग्रहकाङ्क्षया ।
अददत्कुन्तिभोजाय स तां दुहितरं तदा ॥ १.६८.१३१ ॥
โดยกล่าวว่า "นางเป็นบุตรคนแรกของข้า" ศูระปรารถนาความโปรดปราน จึงยกธิดาคนนั้นให้แก่กุนติโภชะ แล้วท่านก็มอบธิดาของตนให้แก่เขาในเวลานั้น
1.68.132
सा नियुक्ता पितुर्गेहे ब्राह्मणातिथिपूजने ।
उग्रं पर्यचरद्धोरं ब्राह्मणं संशितव्रतम् ॥ १.६८.१३२ ॥
นางได้รับมอบหมายให้ดูแลการต้อนรับพราหมณ์และแขกในเรือนของบิดา และได้รับใช้พราหมณ์ผู้ดุร้ายและเคร่งครัดในวัตรปฏิบัติ
1.68.133
निकूढनिश्चयं धर्मे यं तं दुर्वाससं विदुः ।
समुग्रं शंसितात्मानं सर्वयत्नैरतोषयत् ॥ १.६८.१३३ ॥
ท่านผู้ที่รู้จักในนามทุรวาสัส ผู้มีความมุ่งมั่นในธรรมที่ซ่อนอยู่ ผู้ดุดันและมีตนที่ฝึกฝนแล้ว นางได้ทำให้ท่านพอพระทัยด้วยความพยายามทุกวิถีทาง
1.68.134
तुष्टोऽभिचारसंयुक्तमाचचक्षे यथाविधि ।
उवाच चैनां भगवान्प्रीतोऽस्मि सुभगे तव ॥ १.६८.१३४ ॥
ท่านพอพระทัยจึงสอนมนตร์อภิจาระให้นางตามวิธีที่ถูกต้อง และตรัสกับนางว่า "ดูก่อนผู้โชคดี เราพอใจในตัวเจ้า"
1.68.135
यं यं देवं त्वमेतेन मन्त्रेणावाहयिष्यसि ।
तस्य तस्य प्रसादात्त्वं देवि पुत्राञ्जनिष्यसि ॥ १.६८.१३५ ॥
"เทพองค์ใดที่เจ้าเรียกมาด้วยมนตร์นี้ ดูก่อนเทวี ด้วยพระกรุณาของเทพองค์นั้น เจ้าจะให้กำเนิดบุตร"
1.68.136
एवमुक्ता च सा बाला तदा कौतूहलान्विता ।
कन्या सती देवमर्कमाजुहाव यशस्विनी ॥ १.६८.१३६ ॥
เมื่อได้รับคำเช่นนั้น หญิงสาวผู้นั้นเต็มไปด้วยความอยากรู้ จึงเรียกเทพอรกะ คือพระอาทิตย์ ผู้เป็นสตรีบริสุทธิ์และมีเกียรติ
1.68.137
प्रकाशकर्ता भगवांस्तस्यां गर्भं दधौ तदा ।
अजीजनत्सुतं चास्यां सर्वशस्त्रभृतांवरम् ॥ १.६८.१३७ ॥
พระผู้เป็นเจ้าผู้ให้แสงสว่างจึงได้ทรงประทานครรภ์แก่นาง และจากนางก็ประสูติบุตรชายผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้ถือศัสตราวุธทั้งปวง
1.68.138
सकुण्डलं सकवचं देवगर्भं श्रियान्वितम् ।
दिवाकरसमं दीप्त्या चारुसर्वाङ्गभूषितम् ॥ १.६८.१३८ ॥
ทารกเทพผู้สวมตุ้มหูและเกราะ เปี่ยมด้วยสิริ เปล่งรัศมีเทียบเท่าพระอาทิตย์ ประดับอยู่ทุกส่วนของร่างกายอย่างงดงาม
1.68.139
निगूहमाना जातं वै बन्धुपक्षभयात्तदा ।
उत्ससर्ज जले कुन्ती तं कुमारं यशस्विनम् ॥ १.६८.१३९ ॥
กุนตีปกปิดการประสูติของบุตรไว้ เพราะกลัวญาติพี่น้อง จึงนำกุมารผู้รุ่งเรืองนั้นทิ้งลงในน้ำ
1.68.140
तमुत्सृष्टं जले गर्भं राधाभर्ता महायशाः ।
राधायाः कल्पयामास पुत्रं सोऽधिरथस्तदा ॥ १.६८.१४० ॥
อธิรถ สามีของราธา ผู้มีเกียรติยศยิ่งใหญ่ ได้รับทารกในครรภ์ที่ถูกทิ้งลงในน้ำนั้น แล้วก็รับเป็นบุตรของราธาในเวลานั้น
1.68.141
चक्रतुर्नामधेयं च तस्य बालस्य तावुभौ ।
दंपती वसुषेणेति दिक्षु सर्वासु विश्रुतम् ॥ १.६८.१४१ ॥
ทั้งคู่สามีภรรยาได้ตั้งชื่อให้กุมารนั้นว่า วสุเษณ ซึ่งเป็นที่เลื่องลือไปทุกทิศ
1.68.142
संवर्धमानो बलवान्सर्वास्त्रेषूत्तमोऽभवत् ।
वेदाङ्गानि च सर्वाणि जजाप जपतां वरः ॥ १.६८.१४२ ॥
ผู้เติบโตขึ้นอย่างแข็งแรง ได้เป็นผู้เลิศในอาวุธทั้งปวง และในฐานะผู้เลิศในบรรดาผู้สวดมนต์ ท่านได้สวดองค์ประกอบทั้งหมดของพระเวท
1.68.143
यस्मिन्काले जपन्नास्ते धीमान्सत्यपराक्रमः ।
नादेयं ब्राह्मणेष्वासीत्तस्मिन्काले महात्मनः ॥ १.६८.१४३ ॥
ในขณะที่ผู้มีปัญญาผู้นั้นอยู่ในการสวดมนต์ ผู้มีความกล้าหาญอันแท้จริงและมีจิตใจยิ่งใหญ่ ไม่มีสิ่งใดที่ท่านจะไม่ให้แก่พราหมณ์ทั้งหลายในเวลานั้น
1.68.144
तमिन्द्रो ब्राह्मणो भूत्वा पुत्रार्थे भूतभावनः ।
ययाचे कुण्डले वीरं कवचं च सहाङ्गजम् ॥ १.६८.१४४ ॥
พระอินทร์ ผู้ค้ำจุนสรรพสัตว์ ได้แปลงกายเป็นพราหมณ์ เพื่อบุตรของตน จึงทูลขอตุ้มหูและเกราะที่เกิดมาพร้อมกับร่างกายจากวีรบุรุษผู้นั้น
1.68.145
उत्कृत्य कर्णो ह्यददत्कवचं कुण्डले तथा ।
शक्तिं शक्रो ददौ तस्मै विस्मितश्चेदमब्रवीत् ॥ १.६८.१४५ ॥
กรรณะตัดเกราะและตุ้มหูออกมามอบให้ พระศักระจึงประหลาดพระทัยตรัสว่า แล้วพระองค์ก็ประทานหอกให้แก่กรรณะ และกล่าวสิ่งนี้
1.68.146
देवासुरमनुष्याणां गन्धर्वोरगरक्षसाम् ।
यस्मिन्क्षेप्स्यसि दुर्धर्ष स एको न भविष्यति ॥ १.६८.१४६ ॥
โอ้ผู้ที่ไม่มีใครต่อกรได้ เจ้าจะขว้างหอกนี้ใส่ผู้ใดก็ตามในหมู่เทวดา อสูร มนุษย์ คันธรรพ์ นาค และรากษส ผู้นั้นจะไม่อยู่รอดตามลำพัง
1.68.147
पुरा नाम च तस्यासीद्वसुषेण इति क्षितौ ।
ततो वैकर्तनः कर्णः कर्मणा तेन सोऽभवत् ॥ १.६८.१४७ ॥
ก่อนหน้านี้ ในโลกนี้ท่านมีชื่อว่าวสุเษณะ ต่อมาด้วยการกระทำนั้น ท่านจึงได้เป็นกรรณะ บุตรของวิกรรตนะ
1.68.148
आमुक्तकवचो वीरो यस्तु जज्ञे महायशाः ।
स कर्ण इति विख्यातः पृथायाः प्रथमः सुतः ॥ १.६८.१४८ ॥
วีรบุรุษผู้มีเกียรติยศอันยิ่งใหญ่ ผู้เกิดมาพร้อมสวมเกราะ เป็นที่รู้จักในนามกรรณะ เป็นบุตรคนแรกของปฤถา
1.68.149
स तु सूतकुले वीरो ववृधे राजसत्तम ।
कर्णं नरवरश्रेष्ठं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ॥ १.६८.१४९ ॥
โอ้ผู้เลิศในหมู่กษัตริย์ วีรบุรุษผู้นั้นเติบโตขึ้นในตระกูลสารถี กรรณะผู้เลิศในบรรดานรชนผู้ประเสริฐ เป็นผู้เลิศในหมู่ผู้ถืออาวุธทั้งปวง
1.68.150
दुर्योधनस्य सचिवं मित्रं शत्रुविनाशनम् ।
दिवाकरस्य तं विद्धि राजन्नंशमनुत्तमम् ॥ १.६८.१५० ॥
ท่านเป็นที่ปรึกษาและมิตรของทุรโยธน์ ผู้ทำลายศัตรู โอ้พระราชา จงรู้เถิดว่าท่านคือส่วนอันเลิศของพระอาทิตย์ ผู้ทำให้ฟ้าสว่าง
1.68.151
यस्तु नारायणो नाम देवदेवः सनातनः ।
तस्यांशो मानुषेष्वासीद्वासुदेवः प्रतापवान् ॥ १.६८.१५१ ॥
ผู้ที่มีพระนามว่านารายณ์ เทพแห่งเทพผู้เป็นนิรันดร์ ส่วนหนึ่งของพระองค์ได้อวตารในหมู่มนุษย์เป็นพระวาสุเทพผู้มีอานุภาพยิ่งใหญ่
1.68.152
शेषस्यांशश्च नागस्य बलदेवो महाबलः ।
सनत्कुमारं प्रद्युम्नं विद्धि राजन्महौजसम् ॥ १.६८.१५२ ॥
ส่วนหนึ่งของพระเศษนาคได้กลายเป็นพระพลเทพผู้มีกำลังมหาศาล โอ้พระราชา จงรู้เถิดว่าสนัตกุมารคือประทุมน์ผู้มีเดชานุภาพยิ่งใหญ่
1.68.153
एवमन्ये मनुष्येन्द्रा बहवोंशा दिवौकसाम् ।
जज्ञिरे वसुदेवस्य कुले कुलविवर्धनाः ॥ १.६८.१५३ ॥
ดังนี้ ส่วนอื่นๆ ของเทวดาอีกมากมายได้ถือกำเนิดในตระกูลของพระวสุเทพ ในฐานะเจ้าแห่งมนุษย์ ผู้ทำให้ตระกูลนั้นเจริญรุ่งเรือง
1.68.154
गणस्त्वप्सरसां यो वै मया राजन्प्रकीर्तितः ।
तस्य भागः क्षितौ जज्ञे नियोगाद्वासवस्य ह ॥ १.६८.१५४ ॥
โอ้พระราชา ส่วนของหมู่อัปสรที่เราได้กล่าวถึงแล้วนั้น ได้ถือกำเนิดบนโลกตามพระบัญชาของพระวาสวะ
1.68.155
तानि षोडशदेवीनां सहस्राणि नराधिप ।
बभूवुर्मानुषे लोके वासुदेवपरिग्रहः ॥ १.६८.१५५ ॥
โอ้เจ้าแห่งมนุษย์ เทวีทั้งหมดหนึ่งหมื่นหกพันองค์นั้น ได้เป็นชายาของพระวาสุเทพในโลกมนุษย์
1.68.156
श्रियस्तु भागः संजज्ञे रत्यर्थं पृथिवीतले ।
भीष्मकस्य कुले साध्वी रुक्मिणी नाम नामतः ॥ १.६८.१५६ ॥
ส่วนหนึ่งของพระศรีได้อุบัติบนพื้นพิภพเพื่อพระรติ คือนางผู้มีคุณธรรมชื่อรุกมิณี ในตระกูลของภีษมกะ
1.68.157
द्रौपदी त्वथ संजज्ञे शची भागादनिन्दिता ।
द्रुपदस्य कुले जाता वेदिमध्यादनिन्दिता ॥ १.६८.१५७ ॥
ต่อมา เทราปทีผู้ไม่มีข้อตำหนิ ได้ถือกำเนิดจากส่วนหนึ่งของพระศจี เกิดในตระกูลของทฤษฏ นางผู้ไม่มีข้อตำหนิ เกิดจากกลางแท่นบูชา
1.68.158
नातिह्रस्वा न महती नीलोत्पलसुगन्धिनी ।
पद्मायताक्षी सुश्रोणी स्वसिताञ्चितमूर्धजा ॥ १.६८.१५८ ॥
นางไม่สูงเกินไปและไม่เตี้ยเกินไป มีกลิ่นหอมเหมือนบัวสีน้ำเงิน มีนัยน์ตาดั่งกลีบบัว มีสะโพกงาม และมีผมดำหยักศกสวยงาม
1.68.159
सर्वलक्षणसंपन्ना वैदूर्यमणिसंनिभा ।
पञ्चानां पुरुषेन्द्राणां चित्तप्रमथनी रहः ॥ १.६८.१५९ ॥
ประกอบด้วยลักษณะมงคลทั้งปวง มีรัศมีดั่งอัญมณีไพฑูรย์ นางได้ทำให้จิตใจของบุรุษผู้เป็นเจ้าทั้งห้าสั่นไหวอย่างลับๆ
1.68.160
सिद्धिर्धृतिश्च ये देव्यौ पञ्चानां मातरौ तु ते ।
कुन्ती माद्री च जज्ञाते मतिस्तु कुबलात्मजा ॥ १.६८.१६० ॥
เทวีสิทธิและธฤติ ซึ่งเป็นมารดาของทั้งห้า ได้กำเนิดเป็นกุนตีและมาทรี ส่วนมติ ธิดาของกุพละ ก็ได้กำเนิดเช่นกัน
1.68.161
इति देवासुराणां ते गन्धर्वाप्सरसां तथा ।
अंशावतरणं राजन्राक्षसानां च कीर्तितम् ॥ १.६८.१६१ ॥
โอ้พระราชา ดังนี้ การอวตารแห่งส่วนของเทวดาและอสูร รวมถึงคันธรรพ์และอัปสร และแม้ของรากษสด้วย ได้ถูกกล่าวถึงแล้ว
1.68.162
ये पृथिव्यां समुद्भूता राजानो युद्धदुर्मदाः ।
महात्मानो यदूनां च ये जाता विपुले कुले ॥ १.६८.१६२ ॥
กษัตริย์ทั้งหลายที่เกิดบนแผ่นดิน ผู้เมามันในการรบ และบรรดาผู้ยิ่งใหญ่ในตระกูลยาทพที่เกิดในวงศ์ตระกูลอันกว้างใหญ่
1.68.163
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्या मया ते परिकीर्तिताः ।
धन्यं यशस्यं पुत्रीयमायुष्यं विजयावहम् ॥ १.६८.१६३ ॥
พราหมณ์ กษัตริย์ และแพศย์ ข้าพเจ้าได้เล่าถึงพวกเขาไปแล้ว นี่เป็นมงคล ให้เกียรติยศ บุตร อายุยืน และชัยชนะ
1.68.164
इदमंशावतरणं श्रोतव्यमनसूयता ।
अंशावतरणं श्रुत्वा देवगन्धर्वरक्षसाम् ॥ १.६८.१६४ ॥
การอวตารแห่งส่วนนี้ ผู้ที่ปราศจากความริษยาพึงฟัง เมื่อได้ฟังการอวตารแห่งส่วนของเทพ คันธรรพ์ และรากษสแล้ว…
1.68.165
प्रभवाप्ययवित्प्राज्ञो न कृच्छ्रेष्ववसीदति ॥ १.६८.१६५ ॥
ผู้มีปัญญาที่รู้ต้นกำเนิดและความดับสูญ ย่อมไม่จมอยู่ในความยากลำบาก