ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.7.1
शप्तस्तु भृगुणा वह्निः क्रुद्धो वाक्यमथाब्रवीत् ।
किमिदं साहसं ब्रह्मन्कृतवानसि मां प्रति ॥ १.७.१ ॥
ଭୃଗୁଙ୍କ ଶାପରେ ଅଗ୍ନି କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଏହି କଥା କହିଲେ — ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ମୋ ପ୍ରତି ଆପଣ ଏ କି ସାହସ କଲେ?
1.7.2
धर्मे प्रयतमानस्य सत्यं च वदतः समम् ।
पृष्टो यदब्रवं सत्यं व्यभिचारोऽत्र को मम ॥ १.७.२ ॥
ଧର୍ମରେ ଯତ୍ନଶୀଳ ଓ ସମଭାବରେ ସତ୍ୟ କହୁଥିବା ମୁଁ, ପଚରାଗଲେ ଯାହା ସତ୍ୟ କହିଲି, ତହିଁରେ ମୋ ଦୋଷ କ'ଣ?
1.7.3
पृष्टो हिसाक्षीयः साक्ष्यं जानानोऽप्यन्यथा वदेत् ।
स पूर्वानात्मनः सप्त कुले हन्यात्तथाऽपरान् ॥ १.७.३ ॥
ପଚରାଗଲେ ସାକ୍ଷୀ ସତ୍ୟ ଜାଣି ମଧ୍ୟ ବିପରୀତ କହିଲେ, ସେ ନିଜ କୁଳର ପୂର୍ବ ସାତ ପିଢ଼ି ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀମାନଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରେ।
1.7.4
यश्च कार्यार्थतत्त्वज्ञो जानानोऽपि न भाषते ।
सोऽपि तेनैव पापेन लिप्यते नात्र संशयः ॥ १.७.४ ॥
କାର୍ଯ୍ୟର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣି ମଧ୍ୟ ଯିଏ କହେ ନାହିଁ, ସେ ମଧ୍ୟ ସେହି ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ — ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
1.7.5
शक्तोऽहमपि शप्तुं त्वां मान्यास्तु ब्राह्मणा मम ।
जानतोऽपि च ते ब्रह्मन्कथयिष्ये निबोध तत् ॥ १.७.५ ॥
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଶାପ ଦେବାକୁ ସମର୍ଥ; କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋ ପାଇଁ ମାନ୍ୟ। ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ତୁମେ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତାହା କହିବି — ଶୁଣ।
1.7.6
योगेन बहुधाऽऽत्मानं कृत्वा तिष्ठामि मूर्तिषु ।
अग्निहोत्रेषु सत्रेषु क्रियासु च मखेषु च ॥ १.७.६ ॥
ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ବହୁରୂପ କରି ମୁଁ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, ସତ୍ର, କ୍ରିୟା ଓ ଯଜ୍ଞରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହେ।
1.7.7
वेदोक्तेन विधानेन मयि यद्धूयते हविः ।
देवताः पितरश्चैव तेन तृप्ता भवन्ति वै ॥ १.७.७ ॥
ବେଦୋକ୍ତ ବିଧାନରେ ମୋ ମଧ୍ୟରେ ଯାହା ହବି ଅର୍ପିତ ହୁଏ, ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ଦେବତା ଓ ପିତୃଗଣ ନିଶ୍ଚିତ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
1.7.8
आपो देवगणाः सर्वे आपः पितृगणास्तथा ।
दर्शश्च पौर्णमासश्च देवानां पितृभिः सह ॥ १.७.८ ॥
ଜଳ ହିଁ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ; ଜଳ ହିଁ ପିତୃଗଣ ମଧ୍ୟ। ଦର୍ଶ ଓ ପୌର୍ଣମାସ ଯଜ୍ଞ ଦେବତା ଓ ପିତୃଗଣ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ।
1.7.9
देवताः पितरस्तस्मात्पितरश्चापि देवताः ।
एकीभूताश्च दृश्यन्ते पृथक्त्वेन च पर्वसु ॥ १.७.९ ॥
ତେଣୁ ଦେବତା ପିତୃଗଣ ଓ ପିତୃଗଣ ଦେବତା। ସେମାନେ ଏକୀଭୂତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପର୍ବ ଦିନରେ ପୃଥକ ଭାବେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଅନ୍ତି।
1.7.10
देवताः पितरश्चैव भुञ्जते मयि यद्भुतम् ।
देवतानां पितॄणां च मुखमेतदहं स्मृतम् ॥ १.७.१० ॥
ଦେବତା ଓ ପିତୃଗଣ ମୋ ମଧ୍ୟରେ ଯାହା ଅର୍ପିତ ହୁଏ ତାହା ଭୋଗ କରନ୍ତି। ଦେବତା ଓ ପିତୃଗଣଙ୍କର ଏହି ମୁଖ ମୁଁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
1.7.11
अमावास्यां हि पितरः पौर्णमास्यां हि देवताः ।
मन्मुखेनैव हूयन्ते भुञ्जते च हुतं हविः ॥ १.७.११ ॥
ଅମାବାସ୍ୟାରେ ପିତୃଗଣ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଦେବତା ମୋ ମୁଖ ଦ୍ୱାରା ଆହୁତି ପାଆନ୍ତି ଓ ଅର୍ପିତ ହବି ଭୋଗ କରନ୍ତି।
1.7.12
सर्वभक्षः कथं त्वेषां भविष्यामि मुखं त्वहम् ।
चिन्तयित्वा ततो वह्निश्चके संहारमात्मनः ॥ १.७.१२ ॥
'ଏମାନଙ୍କ ମୁଖ ହୋଇ ମୁଁ ସର୍ବଭକ୍ଷୀ କିପରି ହେବି?' ଏହା ଭାବି ଅଗ୍ନି ନିଜକୁ ସଂହାର କରିବାକୁ ସଂକଳ୍ପ କଲେ।
1.7.13
द्विजानामग्निहोत्रेषु यज्ञसत्रक्रियासु च ।
निरोंकारवषट्काराः स्वधास्वाहाविवर्जिताः ॥ १.७.१३ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଓ ଯଜ୍ଞ-ସତ୍ର କ୍ରିୟାରେ ଓଙ୍କାର, ବଷଟ୍କାର, ସ୍ୱଧା ଓ ସ୍ୱାହା ଲୋପ ପାଇଲା।
1.7.14
विनाऽग्निना प्रजाः सर्वास्तत आसन्सुदुःखिताः ।
अथर्षयः समुद्विग्ना देवान् गत्वाब्रुवन्वचः ॥ १.७.१४ ॥
ଅଗ୍ନି ବିନା ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ତା’ପରେ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ଋଷିମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ନିକଟରେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
1.7.15
अग्निनाशात्क्रियाभ्रांशाद्भ्रान्ता लोकास्त्रयोऽनघाः ।
विधध्वमत्र यत्कार्यं न स्यात्कालात्ययो यथा ॥ १.७.१५ ॥
ହେ ନିଷ୍ପାପ ଦେବଗଣ! ଅଗ୍ନିନାଶ ଓ କ୍ରିୟାଭ୍ରଂଶ ହେତୁ ତ୍ରିଲୋକ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ଯାହା କରିବାର ତାହା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ସମୟ ବ୍ୟର୍ଥ ନ ହୁଏ।
1.7.16
अथर्षयश्च देवाश्च ब्रह्माणमुपगम्य तु ।
अग्नेरावेदयञ्शापं क्रियासंहारमेव च ॥ १.७.१६ ॥
ତା’ପରେ ଋଷି ଓ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ମିଳିଥିବା ଶାପ ଓ କ୍ରିୟାର ବିନାଶ ବିଷୟରେ ଜଣାଇଲେ।
1.7.17
भृगुणा वै महाभाग शप्तोऽग्निः कारणान्तरे ।
कथं देवमुखो भूत्वा यज्ञभागाग्रभुक् तथा ॥ १.७.१७ ॥
ହେ ମହାଭାଗ! ଭୃଗୁ ଅନ୍ୟ କାରଣରୁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇଥିଲେ। ଦେବତାଙ୍କ ମୁଖ ହୋଇ ଯଜ୍ଞଭାଗର ଅଗ୍ରଭୋକ୍ତା ସେ କିପରି ଏପରି ହେଲେ?
1.7.18
हुतभुक्सर्वलोकेषु सर्वभक्षत्वमेष्यति ।
श्रुत्वा तु तद्वचस्तेषामग्निमाहूय विश्वकृत् ॥ १.७.१८ ॥
ହବିଭୋକ୍ତା ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ସର୍ବଭକ୍ଷକ ହେବେ। ସେମାନଙ୍କ ସେହି କଥା ଶୁଣି ବିଶ୍ୱକର୍ତ୍ତା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
1.7.19
उवाच वचनं श्लक्ष्णं भूतभावनमव्ययम् ।
लोकानामिह सर्वेषां त्वं कर्ता चान्त एव च ॥ १.७.१९ ॥
ସେ କୋମଳ ବାକ୍ୟ କହିଲେ: ହେ ଭୂତମାନଙ୍କର ପାଳକ, ଅବ୍ୟୟ, ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକର କର୍ତ୍ତା ଏବଂ ଅନ୍ତ ମଧ୍ୟ ତୁମେ।
1.7.20
त्वं धारयसि लोकांस्त्रीन्क्रियाणां च प्रवर्तकः ।
स तथा कुरु लोकेश नोच्छिद्येरन्यथा क्रियाः ॥ १.७.२० ॥
ତୁମେ ତିନି ଲୋକକୁ ଧାରଣ କର ଏବଂ କର୍ମର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ। ତେଣୁ ହେ ଲୋକେଶ, ସେପରି କର; ନହେଲେ କ୍ରିୟା ଛିନ୍ନ ହେବ।
1.7.21
कस्मादेवं विमूढस्त्वमीश्वरः सन् हुताशेन ।
त्वं पवित्रं सदा लोके सर्वभूतगतिश्च ह ॥ १.७.२१ ॥
ତୁମେ ଈଶ୍ବର ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନି ଯୋଗୁଁ ଏପରି କାହିଁକି ବିମୂଢ଼ ହେଲ? ଲୋକରେ ସଦା ପବିତ୍ରକାରୀ ଏବଂ ସର୍ବଭୂତର ଗତି ତ ତୁମେ।
1.7.22
न त्वं सर्वशरीरेण सर्वभक्षत्वमेष्यसि ।
अपाने ह्यर्चिषो यास्ते सर्वं भक्ष्यन्ति ताः शिखिन् ॥ १.७.२२ ॥
ତୁମେ ସମଗ୍ର ଶରୀରରେ ସର୍ବଭକ୍ଷକତା ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ ନାହିଁ; ହେ ଶିଖିନ, ଅପାନରେ ଥିବା ତୁମ ଶିଖା ସବୁ ଖାଇବ।
1.7.23
क्रव्यादा च तनुर्या ते सा सर्वं भक्षयिष्यति ।
यथा सूर्यांशुभिः स्पृष्टं सर्वं शुचि विभाव्यते ॥ १.७.२३ ॥
ଏବଂ ତୁମର ଯେଉଁ କ୍ରବ୍ୟାଦ ଶରୀର ଅଛି, ତାହା ସବୁ ଖାଇବ। ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣରେ ସ୍ପର୍ଶିତ ସବୁ ଶୁଦ୍ଧ ଦେଖାଯାଏ।
1.7.24
तथा त्वदर्चिर्निर्दग्धं सर्वं शुचि भविष्यति ।
त्वमग्ने परमं तेजः स्वप्रभावाद्विनिर्गतम् ॥ १.७.२४ ॥
ସେହିପରି ତୁମ ଶିଖାରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ସବୁ ଶୁଦ୍ଧ ହେବ। ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ନିଜ ପ୍ରଭାବରୁ ନିର୍ଗତ ପରମ ତେଜ।
1.7.25
स्वतेजसैव तं शापं कुरु सत्यमृषेर्विभो ।
देवानां चात्मनो भागं गृहाण त्वं मुखे हुतम् ॥ १.७.२५ ॥
ହେ ବିଭୁ, ନିଜ ତେଜରେ ହିଁ ସେ ଋଷିଙ୍କ ଶାପକୁ ସତ୍ୟ କର। ଦେବତାମାନଙ୍କ ଏବଂ ନିଜର ଭାଗ ତୁମ ମୁଖରେ ହୁତ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କର।
1.7.26
एवमस्त्विति तं वह्निः प्रत्युवाच पितामहम् ।
जगाम शासनं कर्तुं देवस्य परमेष्ठिनः ॥ १.७.२६ ॥
'ଏହିପରି ହେଉ' କହି ଅଗ୍ନି ପିତାମହଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ ଏବଂ ପରମେଷ୍ଠୀ ଦେବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିବାକୁ ଗଲେ।
1.7.27
देवर्षयश्च मुदितास्ततो जग्मुर्यथागतम् ।
ऋषयश्च यथा पूर्वं क्रियाः सर्वाः प्रचक्रिरे ॥ १.७.२७ ॥
ଦେବର୍ଷିମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଯେଉଁ ପଥରେ ଆସିଥିଲେ ସେହି ପଥରେ ଫେରିଗଲେ; ଋଷିମାନେ ପୂର୍ବ ପରି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ପୁଣି କଲେ।
1.7.28
दिवि देवा मुमुदिरे भूतसङ्घाश्च लौकिकाः ।
अग्निश्च परमां प्रीतिमवाप हतकल्मषः ॥ १.७.२८ ॥
ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଜଗତର ପ୍ରାଣୀସମୂହ ମଧ୍ୟ; ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ପରମ ପ୍ରୀତି ପାଇଲେ।
1.7.29
एवं स भगवाञ्छापं लेभेऽग्निर्भृगुतः पुरा ।
एवमेष पुरा वृत्त हतिहासोऽग्निशापजः।
पुलोम्नश्च विनाशोऽयं च्यवनस्य च संभवः ॥ १.७.२९ ॥
ଏହିପରି ଭଗବାନ ଅଗ୍ନି ପୂର୍ବରୁ ଭୃଗୁଙ୍କ ପାଖରୁ ଶାପ ପାଇଥିଲେ। ଅଗ୍ନିଶାପରୁ ଜାତ ଏହି ଇତିହାସ ପୂର୍ବରେ ଏହିପରି ଘଟିଥିଲା — ପୁଲୋମାଙ୍କ ବିନାଶ ଏବଂ ଚ୍ୟବନଙ୍କ ଜନ୍ମ ଏହା।