มหาภารตะ · อัธยายะ 1.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.7.1
शप्तस्तु भृगुणा वह्निः क्रुद्धो वाक्यमथाब्रवीत् ।
किमिदं साहसं ब्रह्मन्कृतवानसि मां प्रति ॥ १.७.१ ॥
ภฤคุผู้สาปแช่งอัคนีแล้ว อัคนีโกรธจึงกล่าวถ้อยคำว่า ข้าแต่พราหมณ์ การกระทำอันบุ่มบ่ามนี้ที่ท่านทำต่อข้านี้คืออะไร
1.7.2
धर्मे प्रयतमानस्य सत्यं च वदतः समम् ।
पृष्टो यदब्रवं सत्यं व्यभिचारोऽत्र को मम ॥ १.७.२ ॥
ข้าพเจ้าผู้พากเพียรในธรรม และกล่าวความจริงอย่างเสมอกัน เมื่อถูกถาม ข้าพเจ้าก็กล่าวความจริง ความผิดอะไรของข้าพเจ้าในเรื่องนี้เล่า
1.7.3
पृष्टो हिसाक्षीयः साक्ष्यं जानानोऽप्यन्यथा वदेत् ।
स पूर्वानात्मनः सप्त कुले हन्यात्तथाऽपरान् ॥ १.७.३ ॥
พยานผู้ใดเมื่อถูกถามแล้ว รู้ความจริงอยู่แต่กลับกล่าวเป็นอย่างอื่น ผู้นั้นย่อมทำลายเจ็ดชั่วบรรพบุรุษของตนในตระกูล และทำลายลูกหลานที่สืบมาด้วยเช่นกัน
1.7.4
यश्च कार्यार्थतत्त्वज्ञो जानानोऽपि न भाषते ।
सोऽपि तेनैव पापेन लिप्यते नात्र संशयः ॥ १.७.४ ॥
และผู้ใดรู้ความจริงของเรื่องที่ควรทำ แต่รู้แล้วก็ไม่กล่าว ผู้นั้นก็ย่อมติดบาปเดียวกันนั้น ไม่มีข้อสงสัยในเรื่องนี้
1.7.5
शक्तोऽहमपि शप्तुं त्वां मान्यास्तु ब्राह्मणा मम ।
जानतोऽपि च ते ब्रह्मन्कथयिष्ये निबोध तत् ॥ १.७.५ ॥
ข้าพเจ้าสามารถสาปแช่งท่านได้เช่นกัน แต่พราหมณ์เป็นผู้ที่ข้าพเจ้าให้เกียรติ ข้าแต่พราหมณ์ แม้ท่านจะรู้อยู่แล้ว ข้าพเจ้าก็จะกล่าวเรื่องนั้นแก่ท่าน จงฟังเถิด
1.7.6
योगेन बहुधाऽऽत्मानं कृत्वा तिष्ठामि मूर्तिषु ।
अग्निहोत्रेषु सत्रेषु क्रियासु च मखेषु च ॥ १.७.६ ॥
ด้วยโยคะ ข้าพเจ้าแปลงตนให้เป็นได้หลายอย่างและดำรงอยู่ในรูปต่าง ๆ คือในไฟบูชาอัคนิโหตร ในการประชุมยัญอันยาวนาน ในพิธีกรรมทั้งหลาย และในยัญบูชาทั้งหลาย
1.7.7
वेदोक्तेन विधानेन मयि यद्धूयते हविः ।
देवताः पितरश्चैव तेन तृप्ता भवन्ति वै ॥ १.७.७ ॥
เครื่องบูชาอันใดที่ถวายเข้าสู่ข้าพเจ้าตามวิธีที่กำหนดไว้ในพระเวท ด้วยเครื่องบูชานั้นเทวดาและบรรพบุรุษย่อมอิ่มเอิบเป็นแน่แท้
1.7.8
आपो देवगणाः सर्वे आपः पितृगणास्तथा ।
दर्शश्च पौर्णमासश्च देवानां पितृभिः सह ॥ १.७.८ ॥
น้ำทั้งหมดคือหมู่เทพ และน้ำก็คือหมู่บรรพบุรุษเช่นกัน พิธีในวันอมาวสีและวันปูรณมีก็เชื่อมโยงเทวดากับบรรพบุรุษเข้าด้วยกัน
1.7.9
देवताः पितरस्तस्मात्पितरश्चापि देवताः ।
एकीभूताश्च दृश्यन्ते पृथक्त्वेन च पर्वसु ॥ १.७.९ ॥
เหตุดังนั้น เทวดาก็คือบรรพบุรุษ และบรรพบุรุษก็คือเทวดาเช่นกัน แม้จะรวมเป็นหนึ่งเดียวกัน แต่ในวันเทศกาลก็ปรากฏให้เห็นว่าแยกกันอยู่
1.7.10
देवताः पितरश्चैव भुञ्जते मयि यद्भुतम् ।
देवतानां पितॄणां च मुखमेतदहं स्मृतम् ॥ १.७.१० ॥
เทวดาและบรรพบุรุษย่อมฉันสิ่งที่ถวายในข้าพเจ้า ปากของเทวดาและของบรรพบุรุษนี้ ท่านกล่าวว่าคือข้าพเจ้า
1.7.11
अमावास्यां हि पितरः पौर्णमास्यां हि देवताः ।
मन्मुखेनैव हूयन्ते भुञ्जते च हुतं हविः ॥ १.७.११ ॥
ในวันอมาวสี บรรพบุรุษย่อมได้รับการบูชา และในวันปูรณมี เทวดาย่อมได้รับการบูชา ทั้งสองทางผ่านปากของข้าพเจ้าเท่านั้น และพวกท่านย่อมฉันเครื่องบูชาที่ถวายแล้ว
1.7.12
सर्वभक्षः कथं त्वेषां भविष्यामि मुखं त्वहम् ।
चिन्तयित्वा ततो वह्निश्चके संहारमात्मनः ॥ १.७.१२ ॥
ข้าพเจ้าจะเป็นผู้กินทุกสิ่งได้อย่างไร ในเมื่อข้าพเจ้าเป็นปากของพวกเขา เมื่อคิดดังนี้แล้ว อัคนีจึงตั้งใจทำลายตนเอง
1.7.13
द्विजानामग्निहोत्रेषु यज्ञसत्रक्रियासु च ।
निरोंकारवषट्काराः स्वधास्वाहाविवर्जिताः ॥ १.७.१३ ॥
ในการบูชาไฟของผู้เกิดสองครั้ง และในพิธียัญและการประชุมยัญ โอṃ และวษัฏการ สวธา และสวาหา ก็สูญหายไป
1.7.14
विनाऽग्निना प्रजाः सर्वास्तत आसन्सुदुःखिताः ।
अथर्षयः समुद्विग्ना देवान् गत्वाब्रुवन्वचः ॥ १.७.१४ ॥
เมื่อปราศจากอัคนี ประชาชนทั้งปวงก็ทุกข์ระทมอย่างยิ่ง ครั้งนั้นฤๅษีทั้งหลายผู้กระวนกระวายจึงไปหาเทวดาและกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
1.7.15
अग्निनाशात्क्रियाभ्रांशाद्भ्रान्ता लोकास्त्रयोऽनघाः ।
विधध्वमत्र यत्कार्यं न स्यात्कालात्ययो यथा ॥ १.७.१५ ॥
ข้าแต่ท่านผู้ไร้บาป โลกทั้งสามพากันงุนงงเพราะอัคนีสูญหายและพิธีกรรมขาดไป ขอท่านจงคิดหาวิธีการที่ควรทำในเรื่องนี้ เพื่อมิให้กาลเวลาผ่านไปเปล่าประโยชน์
1.7.16
अथर्षयश्च देवाश्च ब्रह्माणमुपगम्य तु ।
अग्नेरावेदयञ्शापं क्रियासंहारमेव च ॥ १.७.१६ ॥
ครั้งนั้น ฤๅษีและเทวดาเข้าไปหาพระพรหม แล้วกราบทูลเรื่องคำสาปที่มีต่ออัคนีและการทำลายพิธีกรรม
1.7.17
भृगुणा वै महाभाग शप्तोऽग्निः कारणान्तरे ।
कथं देवमुखो भूत्वा यज्ञभागाग्रभुक् तथा ॥ १.७.१७ ॥
ข้าแต่ผู้มีบุญยิ่ง อัคนีถูกภฤคุสาปแช่งเพราะเหตุอื่น เขาผู้เป็นปากของเทวดา และเป็นผู้ฉันส่วนแรกของเครื่องบูชา เหตุใดจึงกลายเป็นเช่นนี้เล่า
1.7.18
हुतभुक्सर्वलोकेषु सर्वभक्षत्वमेष्यति ।
श्रुत्वा तु तद्वचस्तेषामग्निमाहूय विश्वकृत् ॥ १.७.१८ ॥
อัคนี ผู้ฉันเครื่องบูชาเอง จะกลายเป็นผู้กลืนกินทุกสิ่งในโลกทั้งปวง ครั้นได้ฟังถ้อยคำของพวกเขาแล้ว ผู้สร้างจักรวาลจึงเรียกอัคนีมา
1.7.19
उवाच वचनं श्लक्ष्णं भूतभावनमव्ययम् ।
लोकानामिह सर्वेषां त्वं कर्ता चान्त एव च ॥ १.७.१९ ॥
พระองค์ตรัสถ้อยคำอ่อนโยนว่า ข้าแต่ผู้หล่อเลี้ยงสรรพสัตว์ ผู้ไม่เสื่อมสลาย ท่านเป็นผู้สร้างโลกทั้งปวงในที่นี้ และเป็นผู้ยุติโลกเหล่านั้นด้วย
1.7.20
त्वं धारयसि लोकांस्त्रीन्क्रियाणां च प्रवर्तकः ।
स तथा कुरु लोकेश नोच्छिद्येरन्यथा क्रियाः ॥ १.७.२० ॥
ท่านค้ำจุนโลกทั้งสาม และเป็นผู้ขับเคลื่อนพิธีกรรม ข้าแต่เจ้าแห่งโลก ขอท่านจงทำเช่นนั้นเถิด มิฉะนั้นพิธีกรรมจะขาดสูญไป
1.7.21
कस्मादेवं विमूढस्त्वमीश्वरः सन् हुताशेन ।
त्वं पवित्रं सदा लोके सर्वभूतगतिश्च ह ॥ १.७.२१ ॥
เหตุใดท่านผู้เป็นพระผู้เป็นเจ้า จึงงงงวยเพราะไฟเช่นนี้ ท่านเป็นผู้ชำระให้บริสุทธิ์อยู่เสมอในโลก และเป็นที่พึ่งของสรรพสัตว์
1.7.22
न त्वं सर्वशरीरेण सर्वभक्षत्वमेष्यसि ।
अपाने ह्यर्चिषो यास्ते सर्वं भक्ष्यन्ति ताः शिखिन् ॥ १.७.२२ ॥
ท่านจะไม่กลายเป็นผู้เผาผลาญทุกสิ่งด้วยกายทั้งหมดของท่าน โอ้ผู้ทรงเปลวไฟ ก็เปลวไฟเหล่านั้นของท่านในอวัยวะส่วนล่างนั่นแหละที่จะเผาผลาญทุกสิ่ง
1.7.23
क्रव्यादा च तनुर्या ते सा सर्वं भक्षयिष्यति ।
यथा सूर्यांशुभिः स्पृष्टं सर्वं शुचि विभाव्यते ॥ १.७.२३ ॥
และกายที่กินเนื้อของท่านนั้นจะเผาผลาญทุกสิ่ง เหมือนดังทุกสิ่งที่แสงอาทิตย์ส่องถึงย่อมปรากฏว่าบริสุทธิ์
1.7.24
तथा त्वदर्चिर्निर्दग्धं सर्वं शुचि भविष्यति ।
त्वमग्ने परमं तेजः स्वप्रभावाद्विनिर्गतम् ॥ १.७.२४ ॥
ฉันใดก็ฉันนั้น ทุกสิ่งที่ถูกเปลวไฟของท่านเผาไหม้ก็จะบริสุทธิ์ โอ้พระอัคนี ท่านคือรัศมีอันสูงสุดที่เกิดขึ้นจากอำนาจของตนเอง
1.7.25
स्वतेजसैव तं शापं कुरु सत्यमृषेर्विभो ।
देवानां चात्मनो भागं गृहाण त्वं मुखे हुतम् ॥ १.७.२५ ॥
โอ้ผู้ยิ่งใหญ่ ขอทรงทำให้คำสาปของฤๅษีนั้นเป็นจริงด้วยรัศมีของพระองค์เอง และขอทรงรับส่วนของพระองค์และส่วนของเหล่าเทพ ที่ถวายเข้าสู่พระโอษฐ์ของพระองค์
1.7.26
एवमस्त्विति तं वह्निः प्रत्युवाच पितामहम् ।
जगाम शासनं कर्तुं देवस्य परमेष्ठिनः ॥ १.७.२६ ॥
"ขอให้เป็นเช่นนั้นเถิด" พระอัคนีกล่าวตอบท่านปู่ แล้วไปปฏิบัติตามพระบัญชาของพระผู้เป็นเจ้าผู้สูงสุด
1.7.27
देवर्षयश्च मुदितास्ततो जग्मुर्यथागतम् ।
ऋषयश्च यथा पूर्वं क्रियाः सर्वाः प्रचक्रिरे ॥ १.७.२७ ॥
เหล่าเทวฤๅษีผู้ยินดีก็กลับไปตามทางที่มา ส่วนเหล่าฤๅษีก็ประกอบพิธีกรรมทั้งหมดดังเช่นเมื่อก่อน
1.7.28
दिवि देवा मुमुदिरे भूतसङ्घाश्च लौकिकाः ।
अग्निश्च परमां प्रीतिमवाप हतकल्मषः ॥ १.७.२८ ॥
ในสวรรค์เหล่าเทพต่างชื่นชม และหมู่สัตว์ในโลกก็เช่นกัน ส่วนพระอัคนีผู้หมดมลทินแล้วก็ได้รับความปีติยินดีอย่างสูงสุด
1.7.29
एवं स भगवाञ्छापं लेभेऽग्निर्भृगुतः पुरा ।
एवमेष पुरा वृत्त हतिहासोऽग्निशापजः।
पुलोम्नश्च विनाशोऽयं च्यवनस्य च संभवः ॥ १.७.२९ ॥
ดังนี้ พระอัคนีผู้ทรงพระคุณได้รับคำสาปจากฤๅษีภฤคุแต่กาลก่อน เรื่องเล่านี้ซึ่งเกิดจากคำสาปของพระอัคนี เกิดขึ้นเช่นนี้เมื่อนานมาแล้ว คือการทำลายล้างของปุโลมา และกำเนิดของจยวนะ