ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.78
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.78.1
जरां प्राप्य ययातिस्तु स्वपुरं प्राप्य चैव हि ।
पुत्रं ज्येष्ठं वरिष्ठं च यदुमित्यब्रवीद्वचः ॥ १.७८.१ ॥
ଜରା ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ଯଯାତି ନିଜ ନଗରରେ ପହଞ୍ଚି ଆପଣା ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଯଦୁଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ।
1.78.2
जरावली च मां तात पलितानि च पर्यगुः ।
काव्यस्योशनसः शापान्न च तृप्तोऽस्मि यौवने ॥ १.७८.२ ॥
ହେ ପୁତ୍ର, ଜରାର ରେଖା ଓ ଧଳା କେଶ ମୋତେ ଘେରି ରହିଛି। ଉଶନସ (କାବ୍ୟ) ଙ୍କ ଶାପ ଯୋଗୁ ମୁଁ ଯୌବନରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତ ହୋଇନାହିଁ।
1.78.3
त्वं यदो प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह ।
यौवनेन त्वदीयेन चरेयं विषयानहम् ॥ १.७८.३ ॥
ହେ ଯଦୁ, ତୁମେ ଜରାର ଦୁଃଖ ଗ୍ରହଣ କର। ତୁମ ଯୌବନ ସହିତ ମୁଁ ବିଷୟ ଭୋଗ କରେ।
1.78.4
पूर्णे वर्षसहस्रे तु पुनस्ते यौवनं त्वहम् ।
दत्त्वा स्वं प्रतिपत्स्यामि पाप्मानं जरया सह ॥ १.७८.४ ॥
ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁଣି ନିଜ ଯୌବନ ଦେଇ ଜରାର ଦୁଃଖ ପୁଣି ଗ୍ରହଣ କରିବି।
1.78.5
जरायां बहवो दोषाः पानभोजनकारिताः ।
तस्माज्जरां न ते राजन्ग्रहीष्य इति मे मतिः ॥ १.७८.५ ॥
ଜରାରେ ଖାଦ୍ୟ-ପାନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅନେକ ଦୋଷ ଥାଏ। ତେଣୁ ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ଜରା ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରିବି ନାହିଁ—ଏହା ମୋର ମତ।
1.78.6
सितश्मश्रुर्निरानन्दो जरया शिथिलीकृतः ।
वलीसङ्गतगात्रस्तु दुर्दर्शो दुर्बलः कृशः ॥ १.७८.६ ॥
ଧଳା ଦାଢ଼ିଥିବା, ଆନନ୍ଦହୀନ, ଜରାରେ ଶିଥିଳ, ରେଖାଭରା ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ, ଦେଖିବାକୁ କଷ୍ଟକର, ଦୁର୍ବଳ ଓ କୃଶ ମନୁଷ୍ୟ।
1.78.7
अशक्तः कार्यकरणे परिभूतः स यौवतैः ।
सहोपजीविभिश्चैव तां जरां नाभिकामये ॥ १.७८.७ ॥
କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହୋଇ ଯୁବକମାନଙ୍କ ଏବଂ ସହ ଜୀବୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ ହେଉଥିବା ସେହି ଜରାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ।
1.78.8
सन्ति ते बहवः पुत्रा मत्तः प्रियतरा नृप ।
जरां ग्रहीतुं धर्मज्ञ तस्मादन्यं वृणीष्व वै ॥ १.७८.८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମୋ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ ତୁମର ଅନେକ ପୁତ୍ର ଅଛନ୍ତି। ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଜରା ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ବାଛ।
1.78.9
यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि ।
तस्मादराज्यभाक्तात प्रजा तव भविष्यति ॥ १.७८.९ ॥
ତୁମେ ମୋ ହୃଦୟରୁ ଜନ୍ମିଛ, ତଥାପି ନିଜ ଯୌବନ ମୋତେ ଦେଉନାହଁ; ତେଣୁ ହେ ପୁତ୍ର, ତୁମେ ରାଜ୍ୟର ଅଂଶୀ ହେବ ନାହିଁ; ତୁମ ସନ୍ତାନମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ହେବେ।
1.78.10
प्रत्याख्यातस्तु राजा स तुर्वसुं प्रत्युवाच ह ।
तुर्वसो प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह।
यौवनेन चरेयं वै विषयांस्तव पुत्रक ॥ १.७८.१० ॥
ଏହିପରି ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାତ ହୋଇ ରାଜା ତୁର୍ବସୁଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ତୁର୍ବସୁ, ଜରା ସହିତ ସେହି ପାପକୁ ଗ୍ରହଣ କର; ଯୌବନ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମର ବିଷୟ ଭୋଗ କରିବି, ହେ ପୁତ୍ର।
1.78.11
पूर्णे वर्षसहस्रे तु पुनर्दास्यामि यौवनम् ।
स्वं चैव प्रतिपत्स्यामि पाप्मानं जरया सह ॥ १.७८.११ ॥
ହଜାରେ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁନର୍ବାର ତୁମ ଯୌବନ ଫେରାଇ ଦେବି; ଏବଂ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଜରା ସହିତ ସେହି ପାପ ଗ୍ରହଣ କରିବି।
1.78.12
न कामये जरां तात कामभोगप्रणाशिनीम् ।
बलरूपान्तकरणीं बुद्धिप्राणप्रणाशिनीम् ॥ १.७८.१२ ॥
ହେ ପିତା, ଯେଉଁ ଜରା କାମ ଓ ଭୋଗକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ବଳ ଓ ରୂପର ଅନ୍ତ କରେ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରାଣକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ସେହି ଜରାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ।
1.78.13
यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि ।
तस्मात्प्रजा समुच्छेदं तुर्वसो तव यास्यति ॥ १.७८.१३ ॥
ହେ ତୁର୍ବସୁ, ତୁମେ ମୋ ହୃଦୟରୁ ଜନ୍ମିଛ, ତଥାପି ତୁମେ ତୁମର ଯୌବନ ମୋତେ ଦେଉନ, ତେଣୁ ତୁମ ସନ୍ତତିର ବିନାଶ ହେବ।
1.78.14
संकीर्णाचारधर्मेषु प्रतिलोमचरेषु च ।
पिशिताशिषु चान्त्येषु मूढ राजा भविष्यसि ॥ १.७८.१४ ॥
ହେ ମୂର୍ଖ, ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଆଚାର-ଧର୍ମୀ, ପ୍ରତିଲୋମ ଆଚରଣକାରୀ, ମାଂସଭୋଜୀ ଓ ଅଧମମାନଙ୍କର ତୁମେ ରାଜା ହେବ।
1.78.15
गुरुदारप्रसक्तेषु तिर्यग्योनिगतेषु च ।
पशुधर्मेषु पापेषु म्लेच्छेषु त्वं भविष्यसि ॥ १.७८.१५ ॥
ଗୁରୁପତ୍ନୀଙ୍କଠାରେ ଆସକ୍ତ, ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଯୋନିରୁ ଆସିଥିବା, ପଶୁଧର୍ମୀ, ପାପୀ ଓ ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନଙ୍କର ତୁମେ ରାଜା ହେବ।
1.78.16
एवं स तुर्वसुं शप्त्वा ययातिः सुतमात्मनः ।
शर्मिष्ठायाः सुतं द्रुह्युमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.७८.१६ ॥
ଏହିପରି ଯଯାତି ନିଜ ପୁତ୍ର ତୁର୍ବସୁଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଇ, ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦ୍ରୁହ୍ୟୁଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
1.78.17
द्रुह्यो त्वं प्रतिपद्यस्व वर्णरूपविनाशिनीम् ।
जरां वर्षसहस्रं मे यौवनं स्वं ददस्व च ॥ १.७८.१७ ॥
ହେ ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ରୂପ ନାଶକାରୀ ଜରାକୁ ତୁମେ ଗ୍ରହଣ କର; ଏବଂ ହଜାର ବର୍ଷ ମୋତେ ତୁମର ଯୌବନ ଦିଅ।
1.78.18
पूर्णे वर्षसहस्रे तु पुनर्दास्यामि यौवनम् ।
स्वं चादास्यामि भूयोऽहं पाप्मानं जरया सह ॥ १.७८.१८ ॥
ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ମୁଁ ତୁମର ଯୌବନ ଫେରାଇ ଦେବି, ଏବଂ ପାପ ଓ ଜରା ପୁଣି ନିଜେ ଗ୍ରହଣ କରିବି।
1.78.19
न गजं न रथं नाश्वं जीर्णो भुङ्क्ते न च स्त्रियम् ।
वाग्भङ्गश्चास्य भवति तां जरां नाभिकामये ॥ १.७८.१९ ॥
ବୃଦ୍ଧ ହାତୀ, ରଥ, ଘୋଡ଼ା ଭୋଗ କରିପାରେ ନାହିଁ, ସ୍ତ୍ରୀକୁ ମଧ୍ୟ ଭୋଗ କରିପାରେ ନାହିଁ; ତାର ବାକ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଖସିଯାଏ। ସେହି ଜରା ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ।
1.78.20
यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि ।
तस्माद्द्रुह्यो प्रियः कामो न ते संपत्स्यते क्वचित् ॥ १.७८.२० ॥
ମୋ ହୃଦୟରୁ ଜନ୍ମ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ନିଜ ଯୌବନ ଦେଉ ନାହଁ, ତେଣୁ ହେ ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ତୁମ ପ୍ରିୟ କାମନା କେବେ ପୂରଣ ହେବ ନାହିଁ।
1.78.21
यत्राश्वरथमुख्यानामश्वानां स्याद्गतं न च ।
हस्तिनां पीठकानां च गर्दभानां तथैव च ॥ १.७८.२१ ॥
ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱ ଓ ରଥ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ପାଲିଙ୍କି ଓ ଗଧ ଯାଇପାରିବା ପଥ ନଥିବା ସ୍ଥାନରେ,
1.78.22
बस्तानां च गवां चैव शिबिकायास्तथैव च ।
उडुपप्लवसंतारो यत्र नित्यं भविष्यति। ॥ १.७८.२२ ॥
ଛେଳି ଓ ଗାଈ ଏବଂ ପାଲିଙ୍କି ଯାଇପାରିବା ପଥ ନଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ଏବଂ ଯେଉଁଠି ସର୍ବଦା ନୌକାରେ ନଦୀ ପାରି ହେବାକୁ ପଡ଼େ,
1.78.23
अनो त्वं प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह ।
एकं वर्षसहस्रं तु चरेयं यौवनेन ते ॥ १.७८.२३ ॥
ହେ ଅନୁ, ତୁମେ ମୋର ଜରା ଓ ପାପ ଗ୍ରହଣ କର; ମୁଁ ତୁମ ଯୌବନରେ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ବିଚରଣ କରିବି।
1.78.24
जीर्णः शिशुवदादत्ते कालेऽन्नमशुचिर्यथा ।
न जुहोति च कालेऽग्निं तां जरां नाभिकामये ॥ १.७८.२४ ॥
ବୃଦ୍ଧ ଶିଶୁ ପରି ଅନୁପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଅନ୍ନ ଗ୍ରହଣ କରେ, ଅଶୁଚି ରହେ, ଉଚିତ ସମୟରେ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦିଏ ନାହିଁ — ସେହି ଜରା ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ।
1.78.25
यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि ।
जरादोषस्त्वया प्रोक्तस्तस्मात्त्वं प्रतिलप्स्यसे ॥ १.७८.२५ ॥
ମୋ ହୃଦୟରୁ ଜନ୍ମିଥିଲୁ, ତଥାପି ତୁ ତୋର ଯୌବନ ମୋତେ ଦେଲୁ ନାହିଁ; ଜରାର ଦୋଷ ତୁ ହିଁ କହିଥିଲୁ, ତେଣୁ ତୁ ମଧ୍ୟ ତାହା ପାଇବୁ।
1.78.26
प्रजाश्च यौवनप्राप्ता विनशिष्यन्त्यनो तव ।
अग्निप्रस्कन्दनपरस्त्वं चाप्येवं भविष्यसि ॥ १.७८.२६ ॥
ଯୌବନ ପାଉଥିବା ତୋ ସନ୍ତାନମାନେ ତୋ ଯୋଗୁଁ ହିଁ ବିନଷ୍ଟ ହେବେ; ତୁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେବାରେ ଲିପ୍ତ ରହିବୁ।
1.78.27
प्रत्याख्यातश्चतुर्भिश्च शप्त्वा तान्यदुपूर्वकान् ।
पूरोः सकाशमगमन्मत्त्वा पूरुमलङ्घनम् ॥ १.७८.२७ ॥
ଚାରିଜଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାତ ହୋଇ, ଯଦୁ ପ୍ରଭୃତିଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଇ, ଆଜ୍ଞା ନ ଲଙ୍ଘିବା ପୂରୁ ବୋଲି ଭାବି ସେ ପୂରୁ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
1.78.28
पूरो त्वं मे प्रियः पुत्रस्त्वं वरीयान्भविष्यसि ।
जरा वली च मांतात पलितानि च पर्यगुः ॥ १.७८.२८ ॥
ହେ ପୂରୁ, ତୁ ମୋର ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ତୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବୁ। ହେ ବତ୍ସ, ଜରା, କୁଞ୍ଚନ ଓ ଧଳା କେଶ ମୋତେ ଘେରି ଧରିଛନ୍ତି।
1.78.29
काव्यस्योशनसः शापान्न च तृप्तोऽस्मि यौवने ।
पूरो त्वं प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह।
कंचित्कालं चरेयं वै विषयान्वयसातव ॥ १.७८.२९ ॥
ଉଶନସ୍ କାବ୍ୟ (ଶୁକ୍ର)ଙ୍କ ଶାପ ଯୋଗୁଁ ମୁଁ ଯୌବନରେ ତୃପ୍ତ ହୋଇନାହିଁ। ହେ ପୂରୁ, ଜରା ସହିତ ସେହି କଷ୍ଟ ତୁ ଗ୍ରହଣ କର; ମୁଁ କିଛି ସମୟ ଯୌବନର ସୁଖ ଭୋଗ କରିପାରିବି।
1.78.30
पूर्णे वर्षसहस्रे तु पुनर्दास्यामि यौवनम् ।
स्वं चैव प्रतिपत्स्यामि पाप्मानं जरया सह ॥ १.७८.३० ॥
ହଜାରେ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ମୁଁ ତୋତେ ତୋ ଯୌବନ ପୁଣି ଫେରାଇ ଦେବି; ଏବଂ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଜରା ସହିତ ସେହି କଷ୍ଟ ପୁଣି ଗ୍ରହଣ କରିବି।
1.78.31
एवमुक्तः प्रत्युवाच पूरुः पितरमज्जसा ।
यदात्थ मां महाराज तत्करिष्यामि ते वचः ॥ १.७८.३१ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯିବା ପରେ ପୂରୁ ତୁରନ୍ତ ପିତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: ହେ ମହାରାଜ, ଆପଣ ମୋତେ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ସେହି ବଚନ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ପୂରଣ କରିବି।
1.78.32
गुरोर्वै वचनं पुण्यं स्वर्ग्यमायुष्करं नृणाम् ।
गुरुप्रसादात्त्रैलोक्यमन्वशासच्छतक्रतुः ॥ १.७८.३२ ॥
ଗୁରୁଙ୍କ ବଚନ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ, ସ୍ୱର୍ଗଦାୟକ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଆୟୁ ବଢ଼ାଉଥିବା; ଗୁରୁଙ୍କ କୃପାରୁ ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ତ୍ରିଲୋକ ଶାସନ କରିଥିଲେ।
1.78.33
गुरोरनुमतं प्राप्य सर्वान्कामानमाप्नुयात् ।
यावदिच्छसि तावच्च धारयिष्यामि ते जराम् ॥ १.७८.३३ ॥
ଗୁରୁଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ମଣିଷ ସବୁ କାମନା ପାଇପାରେ; ତୁମେ ଯେତେ କାଳ ଚାହିବ, ସେତେ କାଳ ମୁଁ ତୁମର ଜରା ଧାରଣ କରିବି।
1.78.34
प्रतिपत्स्यामि ते राजन्पाप्मानं जरया सह ।
गृहाण यौवनं मत्तश्चर कामान्यथेप्सितान् ॥ १.७८.३४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ତୁମର ଜରା ସହିତ ତୁମର ପାପ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବି; ମୋଠାରୁ ଯୌବନ ନିଅ ଏବଂ ଇଚ୍ଛିତ କାମନା ଭୋଗ କର।
1.78.35
जरयाहं प्रतिच्छन्नो वयोरूपधरस्तव ।
यौवनं भवते दत्त्वा चरिष्यामि यथात्थमाम् ॥ १.७८.३५ ॥
ଜରାରେ ଆବୃତ ହୋଇ ମୁଁ ତୁମର ବୟସ ଓ ରୂପ ଧାରଣ କରିବି; ତୁମକୁ ଯୌବନ ଦେଇ, ତୁମେ କହିଥିବା ପରି ମୁଁ ବିଚରଣ କରିବି।
1.78.36
पूरो प्रीतोऽस्मि ते वत्स प्रीतश्चेदं ददामि ते ।
सर्वकामसमृद्धा ते प्रजा राज्ये भविष्यति ॥ १.७८.३६ ॥
ହେ ପୂରୁ, ମୁଁ ତୁମଠାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଅଛି, ହେ ବତ୍ସ; ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତୁମକୁ ଏହା ଦେଉଛି: ରାଜ୍ୟରେ ତୁମ ସନ୍ତାନମାନେ ସବୁ କାମନାରେ ସମୃଦ୍ଧ ହେବେ।
1.78.37
एवमुक्त्वा ययातिस्तु स्मृत्वा काव्यं महातपाः ।
संक्रामयामास जरां तदा पूरौ महात्मनि ॥ १.७८.३७ ॥
ଏପରି କହି ମହାତପସ୍ୱୀ ଯଯାତି କାବ୍ୟଙ୍କୁ (ଶୁକ୍ରଙ୍କୁ) ସ୍ମରଣ କଲେ ଏବଂ ସେତେବେଳେ ମହାତ୍ମା ପୂରୁଙ୍କଠାରେ ନିଜର ଜରା ସଂକ୍ରମିତ କଲେ।