మహాభారతం · అధ్యాయం 1.78
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.78.1
जरां प्राप्य ययातिस्तु स्वपुरं प्राप्य चैव हि ।
पुत्रं ज्येष्ठं वरिष्ठं च यदुमित्यब्रवीद्वचः ॥ १.७८.१ ॥
వృద్ధాప్యాన్ని పొందిన యయాతి తన నగరానికి చేరి, తన పెద్ద, శ్రేష్ఠ కుమారుడు యదుతో ఇలా పలికాడు.
1.78.2
जरावली च मां तात पलितानि च पर्यगुः ।
काव्यस्योशनसः शापान्न च तृप्तोऽस्मि यौवने ॥ १.७८.२ ॥
కుమారా, ముడతలు, తెల్లని జుట్టు నన్ను ఆవరించాయి. ఉశనస్ (కావ్యుడు) శాపం వల్ల నేను యౌవనంలో ఇంకా తృప్తి పొందలేదు.
1.78.3
त्वं यदो प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह ।
यौवनेन त्वदीयेन चरेयं विषयानहम् ॥ १.७८.३ ॥
యదూ, నీవు వృద్ధాప్య బాధను స్వీకరించు. నీ యౌవనంతో నేను ఇంద్రియ విషయాలను అనుభవించనీ.
1.78.4
पूर्णे वर्षसहस्रे तु पुनस्ते यौवनं त्वहम् ।
दत्त्वा स्वं प्रतिपत्स्यामि पाप्मानं जरया सह ॥ १.७८.४ ॥
వెయ్యి సంవత్సరాలు పూర్తయ్యాక, నా యౌవనాన్ని నీకు తిరిగి ఇచ్చి, వృద్ధాప్య బాధను మళ్ళీ స్వీకరిస్తాను.
1.78.5
जरायां बहवो दोषाः पानभोजनकारिताः ।
तस्माज्जरां न ते राजन्ग्रहीष्य इति मे मतिः ॥ १.७८.५ ॥
వృద్ధాప్యంలో తినడం, త్రాగడం వల్ల కలిగే అనేక దోషాలు ఉన్నాయి. కాబట్టి, రాజా, నీ వృద్ధాప్యాన్ని నేను స్వీకరించను అనేదే నా నిశ్చయం.
1.78.6
सितश्मश्रुर्निरानन्दो जरया शिथिलीकृतः ।
वलीसङ्गतगात्रस्तु दुर्दर्शो दुर्बलः कृशः ॥ १.७८.६ ॥
తెల్ల గడ్డం కలవాడు, ఆనందం లేనివాడు, వృద్ధాప్యంతో క్షీణించినవాడు, ముడతలు పడిన అవయవాలు కలవాడు, చూడ కష్టమైనవాడు, బలహీనుడు, కృశించినవాడు.
1.78.7
अशक्तः कार्यकरणे परिभूतः स यौवतैः ।
सहोपजीविभिश्चैव तां जरां नाभिकामये ॥ १.७८.७ ॥
పనులు చేయలేక, యువకులచేతను తనతో జీవించేవారిచేతను తిరస్కరించబడే ఆ ముదిమిని నేను కోరను.
1.78.8
सन्ति ते बहवः पुत्रा मत्तः प्रियतरा नृप ।
जरां ग्रहीतुं धर्मज्ञ तस्मादन्यं वृणीष्व वै ॥ १.७८.८ ॥
రాజా, నీకు నా కంటే ప్రియులైన పుత్రులు చాలామంది ఉన్నారు. ధర్మజ్ఞుడా, ముదిమిని స్వీకరించడానికి వేరొకరిని ఎంచుకో.
1.78.9
यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि ।
तस्मादराज्यभाक्तात प्रजा तव भविष्यति ॥ १.७८.९ ॥
నా హృదయం నుండి పుట్టినవాడవైనా నీ యౌవనాన్ని నాకు ఇవ్వడం లేదు కాబట్టి, కుమారా, నీవు రాజ్యభాగం పొందవు; నీ సంతానమూ అలాగే ఉంటుంది.
1.78.10
प्रत्याख्यातस्तु राजा स तुर्वसुं प्रत्युवाच ह ।
तुर्वसो प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह।
यौवनेन चरेयं वै विषयांस्तव पुत्रक ॥ १.७८.१० ॥
అలా తిరస్కరించబడిన రాజు తురువసునితో ఇలా అన్నాడు: తురువసూ, ముదిమితో కూడిన ఆ పాపాన్ని స్వీకరించు; యౌవనంతో నేను నీ సుఖాలను అనుభవిస్తాను, కుమారా.
1.78.11
पूर्णे वर्षसहस्रे तु पुनर्दास्यामि यौवनम् ।
स्वं चैव प्रतिपत्स्यामि पाप्मानं जरया सह ॥ १.७८.११ ॥
వెయ్యి సంవత్సరాలు పూర్తయ్యాక నీ యౌవనాన్ని నీకు తిరిగి ఇస్తాను; నేను కూడా ముదిమితో కూడిన ఆ పాపాన్ని స్వీకరిస్తాను.
1.78.12
न कामये जरां तात कामभोगप्रणाशिनीम् ।
बलरूपान्तकरणीं बुद्धिप्राणप्रणाशिनीम् ॥ १.७८.१२ ॥
తండ్రీ, కోరికలను, భోగాలను నాశనం చేసి, బలాన్ని రూపాన్ని అంతం చేసి, బుద్ధిని ప్రాణాన్ని నశింపజేసే ఆ ముదిమిని నేను కోరను.
1.78.13
यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि ।
तस्मात्प्रजा समुच्छेदं तुर्वसो तव यास्यति ॥ १.७८.१३ ॥
తుర్వసూ, నీవు నా హృదయం నుండి జన్మించినవాడవు, అయినా నీ యౌవనాన్ని నాకు ఇవ్వలేదు; కాబట్టి నీ సంతతి నాశనం అవుతుంది.
1.78.14
संकीर्णाचारधर्मेषु प्रतिलोमचरेषु च ।
पिशिताशिषु चान्त्येषु मूढ राजा भविष्यसि ॥ १.७८.१४ ॥
మూఢుడా, సంకీర్ణ ఆచార ధర్మాలు కలవారికి, ప్రతిలోమ ప్రవర్తన కలవారికి, మాంసాహారులకు, అధములకు నీవు రాజువు అవుతావు.
1.78.15
गुरुदारप्रसक्तेषु तिर्यग्योनिगतेषु च ।
पशुधर्मेषु पापेषु म्लेच्छेषु त्वं भविष्यसि ॥ १.७८.१५ ॥
గురుపత్నులపై ఆసక్తి కలవారికి, తిర్యగ్యోనిలో జన్మించినవారికి, పశుధర్మం కలవారికి, పాపులకు, మ్లేచ్ఛులకు నీవు రాజువు అవుతావు.
1.78.16
एवं स तुर्वसुं शप्त्वा ययातिः सुतमात्मनः ।
शर्मिष्ठायाः सुतं द्रुह्युमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.७८.१६ ॥
ఈ విధంగా యయాతి తన కుమారుడు తుర్వసుని శపించి, శర్మిష్ఠ కుమారుడు ద్రుహ్యునితో ఈ మాటలు పలికాడు.
1.78.17
द्रुह्यो त्वं प्रतिपद्यस्व वर्णरूपविनाशिनीम् ।
जरां वर्षसहस्रं मे यौवनं स्वं ददस्व च ॥ १.७८.१७ ॥
ద్రుహ్యూ, వర్ణరూపాలను నాశనం చేసే ముసలితనాన్ని నీవు స్వీకరించు; వేయి సంవత్సరాలు నీ యౌవనాన్ని నాకు ఇవ్వు.
1.78.18
पूर्णे वर्षसहस्रे तु पुनर्दास्यामि यौवनम् ।
स्वं चादास्यामि भूयोऽहं पाप्मानं जरया सह ॥ १.७८.१८ ॥
వేయి సంవత్సరాలు పూర్తయ్యాక నీ యౌవనాన్ని తిరిగి ఇస్తాను; పాపాన్ని, ముసలితనాన్ని నేను మళ్ళీ స్వీకరిస్తాను.
1.78.19
न गजं न रथं नाश्वं जीर्णो भुङ्क्ते न च स्त्रियम् ।
वाग्भङ्गश्चास्य भवति तां जरां नाभिकामये ॥ १.७८.१९ ॥
ముసలివాడు ఏనుగును, రథాన్ని, గుర్రాన్ని అనుభవించడు, స్త్రీని కూడా అనుభవించడు; అతని మాట కూడా తడబడుతుంది. అటువంటి ముసలితనాన్ని నేను కోరను.
1.78.20
यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि ।
तस्माद्द्रुह्यो प्रियः कामो न ते संपत्स्यते क्वचित् ॥ १.७८.२० ॥
నా హృదయం నుండి జన్మించి కూడా నీవు నీ యౌవనాన్ని ఇవ్వలేదు కాబట్టి, ద్రుహ్యుడా, నీ ప్రియమైన కోరిక ఎన్నటికీ నెరవేరదు.
1.78.21
यत्राश्वरथमुख्यानामश्वानां स्याद्गतं न च ।
हस्तिनां पीठकानां च गर्दभानां तथैव च ॥ १.७८.२१ ॥
ఉత్తమమైన గుర్రాలు, రథాలు, గుర్రాలు, ఏనుగులు, పల్లకీలు, గాడిదలు వెళ్ళే మార్గం లేని చోట,
1.78.22
बस्तानां च गवां चैव शिबिकायास्तथैव च ।
उडुपप्लवसंतारो यत्र नित्यं भविष्यति। ॥ १.७८.२२ ॥
మేకలు, ఆవులు, పల్లకీ వెళ్ళే మార్గం లేని చోట, ఎప్పుడూ తెప్పలతో నది దాటవలసిన చోట,
1.78.23
अनो त्वं प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह ।
एकं वर्षसहस्रं तु चरेयं यौवनेन ते ॥ १.७८.२३ ॥
అనుడా, నీవు నా ముసలితనాన్ని, పాపాన్ని స్వీకరించు; నేను నీ యౌవనంతో వెయ్యి సంవత్సరాలు జీవిస్తాను.
1.78.24
जीर्णः शिशुवदादत्ते कालेऽन्नमशुचिर्यथा ।
न जुहोति च कालेऽग्निं तां जरां नाभिकामये ॥ १.७८.२४ ॥
ముసలివాడు పిల్లవాడిలా తగని సమయంలో అన్నం తింటాడు, అపవిత్రుడై ఉంటాడు, తగిన సమయంలో అగ్నికి హోమం చేయడు — అటువంటి ముసలితనాన్ని నేను కోరను.
1.78.25
यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि ।
जरादोषस्त्वया प्रोक्तस्तस्मात्त्वं प्रतिलप्स्यसे ॥ १.७८.२५ ॥
నా హృదయం నుండి జన్మించిన నీవు నీ యౌవనాన్ని నాకు ఇవ్వలేదు; వృద్ధాప్య దోషాన్ని నీవే చెప్పావు, కాబట్టి నీవు కూడా దానిని పొందుతావు.
1.78.26
प्रजाश्च यौवनप्राप्ता विनशिष्यन्त्यनो तव ।
अग्निप्रस्कन्दनपरस्त्वं चाप्येवं भविष्यसि ॥ १.७८.२६ ॥
యౌవనం పొందే నీ సంతానం నీ వల్లనే నశిస్తుంది; నీవు కూడా ఇలాగే అగ్నిలో ఆహుతులు వేయడంలో నిమగ్నుడవవుతావు.
1.78.27
प्रत्याख्यातश्चतुर्भिश्च शप्त्वा तान्यदुपूर्वकान् ।
पूरोः सकाशमगमन्मत्त्वा पूरुमलङ्घनम् ॥ १.७८.२७ ॥
నలుగురిచే తిరస్కరించబడి, యదువు మొదలైనవారిని శపించి, అవిధేయత చూపనివాడు పూరుడే అని భావించి అతని దగ్గరకు వెళ్లాడు.
1.78.28
पूरो त्वं मे प्रियः पुत्रस्त्वं वरीयान्भविष्यसि ।
जरा वली च मांतात पलितानि च पर्यगुः ॥ १.७८.२८ ॥
ఓ పూరూ, నీవు నాకు ప్రియమైన కుమారుడవు; నీవు శ్రేష్ఠుడవవుతావు. ఓ వత్సా, ముసలితనం, ముడతలు, తెల్లజుట్టు నన్ను చుట్టుముట్టాయి.
1.78.29
काव्यस्योशनसः शापान्न च तृप्तोऽस्मि यौवने ।
पूरो त्वं प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह।
कंचित्कालं चरेयं वै विषयान्वयसातव ॥ १.७८.२९ ॥
ఉశనస్ కావ్యుని (శుక్రుని) శాపం వల్ల నేను యౌవనంలో తృప్తి పొందలేదు. ఓ పూరూ, వృద్ధాప్యంతో కూడిన ఆ బాధను నీవు స్వీకరించు; నేను కొంతకాలం యౌవన సుఖాలను అనుభవించగలను.
1.78.30
पूर्णे वर्षसहस्रे तु पुनर्दास्यामि यौवनम् ।
स्वं चैव प्रतिपत्स्यामि पाप्मानं जरया सह ॥ १.७८.३० ॥
వెయ్యి సంవత్సరాలు పూర్తయినప్పుడు, నీ యౌవనాన్ని నీకు మళ్లీ ఇస్తాను; నేనూ వృద్ధాప్యంతో కూడిన ఆ బాధను తిరిగి స్వీకరిస్తాను.
1.78.31
एवमुक्तः प्रत्युवाच पूरुः पितरमज्जसा ।
यदात्थ मां महाराज तत्करिष्यामि ते वचः ॥ १.७८.३१ ॥
ఇలా అనగా పూరుడు తండ్రికి వెంటనే ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: మహారాజా, మీరు నాతో చెప్పిన ఆ మాటను నేను తప్పక నెరవేరుస్తాను.
1.78.32
गुरोर्वै वचनं पुण्यं स्वर्ग्यमायुष्करं नृणाम् ।
गुरुप्रसादात्त्रैलोक्यमन्वशासच्छतक्रतुः ॥ १.७८.३२ ॥
గురువు మాట పుణ్యప్రదమైనది, స్వర్గాన్ని ఇచ్చేది, మనుషుల ఆయుష్షును పెంచేది; గురువు అనుగ్రహంతోనే శతక్రతువైన ఇంద్రుడు మూడు లోకాలను పాలించాడు.
1.78.33
गुरोरनुमतं प्राप्य सर्वान्कामानमाप्नुयात् ।
यावदिच्छसि तावच्च धारयिष्यामि ते जराम् ॥ १.७८.३३ ॥
గురువు అనుమతి పొందితే మనిషి అన్ని కోరికలనూ పొందగలడు; నువ్వు కోరినంత కాలం నీ ముసలితనాన్ని నేను ధరిస్తాను.
1.78.34
प्रतिपत्स्यामि ते राजन्पाप्मानं जरया सह ।
गृहाण यौवनं मत्तश्चर कामान्यथेप्सितान् ॥ १.७८.३४ ॥
ఓ రాజా, నేను నీ ముసలితనంతో పాటు నీ పాపాన్నీ స్వీకరిస్తాను; నా నుండి యౌవనాన్ని తీసుకో, కోరిన సుఖాలను అనుభవించు.
1.78.35
जरयाहं प्रतिच्छन्नो वयोरूपधरस्तव ।
यौवनं भवते दत्त्वा चरिष्यामि यथात्थमाम् ॥ १.७८.३५ ॥
ముసలితనంతో కప్పబడిన నేను నీ వయసును, రూపాన్ని ధరిస్తాను; నీకు యౌవనాన్ని ఇచ్చి, నువ్వు చెప్పినట్లే సంచరిస్తాను.
1.78.36
पूरो प्रीतोऽस्मि ते वत्स प्रीतश्चेदं ददामि ते ।
सर्वकामसमृद्धा ते प्रजा राज्ये भविष्यति ॥ १.७८.३६ ॥
పూరూ, నేను నీపై సంతోషించాను, నా ప్రియ కుమారా; సంతోషంతో నీకు ఇది ఇస్తున్నాను: నీ సంతానం రాజ్యంలో అన్ని కోరికలతో సమృద్ధిగా ఉంటుంది.
1.78.37
एवमुक्त्वा ययातिस्तु स्मृत्वा काव्यं महातपाः ।
संक्रामयामास जरां तदा पूरौ महात्मनि ॥ १.७८.३७ ॥
ఇలా చెప్పి, మహాతపస్వి యయాతి కావ్యుడిని (శుక్రుడిని) స్మరించి, అప్పుడు మహాత్ముడైన పూరువులో తన జరను సంక్రమింపజేశాడు.