มหาภารตะ · อัธยายะ 1.78

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.78.1

जरां प्राप्य ययातिस्तु स्वपुरं प्राप्य चैव हि ।
पुत्रं ज्येष्ठं वरिष्ठं च यदुमित्यब्रवीद्वचः ॥ १.७८.१ ॥

ครั้นได้รับวัยชราแล้ว พระยยาติเมื่อกลับถึงเมืองของตน จึงตรัสถ้อยคำนี้แก่บุตรคนโตและประเสริฐที่สุด คือยทุว่า

1.78.2

जरावली च मां तात पलितानि च पर्यगुः ।
काव्यस्योशनसः शापान्न च तृप्तोऽस्मि यौवने ॥ १.७८.२ ॥

ลูกรัก ริ้วรอยแห่งวัยชราและผมหงอกได้เข้าครอบงำพ่อแล้ว และเพราะคำสาปของกาวยะอุศนัส พ่อยังไม่พอใจในความหนุ่มเลย

1.78.3

त्वं यदो प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह ।
यौवनेन त्वदीयेन चरेयं विषयानहम् ॥ १.७८.३ ॥

ยทุเอ๋ย เจ้าจงรับทุกข์แห่งวัยชราไปพร้อมกับความเสื่อมนี้ และด้วยความหนุ่มของเจ้า พ่อจะได้เสวยวิสัยแห่งอายตนะทั้งหลาย

1.78.4

पूर्णे वर्षसहस्रे तु पुनस्ते यौवनं त्वहम् ।
दत्त्वा स्वं प्रतिपत्स्यामि पाप्मानं जरया सह ॥ १.७८.४ ॥

เมื่อครบหนึ่งพันปี พ่อจะคืนความหนุ่มให้เจ้า และพ่อจะรับทุกข์แห่งวัยชราไปอีกครั้ง

1.78.5

जरायां बहवो दोषाः पानभोजनकारिताः ।
तस्माज्जरां न ते राजन्ग्रहीष्य इति मे मतिः ॥ १.७८.५ ॥

ในวัยชรามีโทษมากมายที่เกิดจากการกินและดื่ม ฉะนั้นข้าแต่พระราชา พ่อจึงไม่ประสงค์จะรับวัยชราของเจ้า นี่คือความตั้งใจของพ่อ

1.78.6

सितश्मश्रुर्निरानन्दो जरया शिथिलीकृतः ।
वलीसङ्गतगात्रस्तु दुर्दर्शो दुर्बलः कृशः ॥ १.७८.६ ॥

มีหนวดเคราขาว ไร้ความสุข ทรุดโทรมด้วยวัยชรา มีร่างกายเต็มไปด้วยริ้วรอย น่ากลัวที่จะมองและอ่อนแอผอมซูบ นี่คือบุรุษผู้อยู่ในวัยชรา

1.78.7

अशक्तः कार्यकरणे परिभूतः स यौवतैः ।
सहोपजीविभिश्चैव तां जरां नाभिकामये ॥ १.७८.७ ॥

ไม่สามารถทำหน้าที่ของตนได้ ถูกคนหนุ่มดูหมิ่น แม้แต่ผู้ที่อาศัยอยู่ร่วมกัน พ่อก็ไม่ปรารถนาวัยชรานั้น

1.78.8

सन्ति ते बहवः पुत्रा मत्तः प्रियतरा नृप ।
जरां ग्रहीतुं धर्मज्ञ तस्मादन्यं वृणीष्व वै ॥ १.७८.८ ॥

ข้าแต่พระราชา เจ้ามีบุตรมากมายที่เป็นที่รักของเจ้ายิ่งกว่าพ่อ ผู้รู้ธรรมเอ๋ย จงเลือกผู้อื่นให้รับวัยชราเถิด

1.78.9

यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि ।
तस्मादराज्यभाक्तात प्रजा तव भविष्यति ॥ १.७८.९ ॥

เพราะเจ้าเกิดจากหทัยของพ่อแต่ไม่ยอมให้วัยหนุ่มของเจ้าแก่พ่อ ลูกรัก เจ้าจึงจะไม่ได้มีส่วนในการปกครองราชอาณาจักร และลูกหลานของเจ้าก็จะเป็นเช่นนั้นด้วย

1.78.10

प्रत्याख्यातस्तु राजा स तुर्वसुं प्रत्युवाच ह ।
तुर्वसो प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह।
यौवनेन चरेयं वै विषयांस्तव पुत्रक ॥ १.७८.१० ॥

เมื่อถูกปฏิเสธ พระราชาจึงตรัสแก่ตุรวสุว่า ตุรวสุเอ๋ย จงรับทุกข์นี้พร้อมกับวัยชราไปเถิด ด้วยความหนุ่มพ่อจะเสวยความสุขทั้งหลายของเจ้า ลูกรัก

1.78.11

पूर्णे वर्षसहस्रे तु पुनर्दास्यामि यौवनम् ।
स्वं चैव प्रतिपत्स्यामि पाप्मानं जरया सह ॥ १.७८.११ ॥

เมื่อครบหนึ่งพันปี พ่อจะคืนความหนุ่มให้เจ้า และพ่อเองจะรับทุกข์แห่งวัยชราพร้อมกับทุกสิ่งนั้น

1.78.12

न कामये जरां तात कामभोगप्रणाशिनीम् ।
बलरूपान्तकरणीं बुद्धिप्राणप्रणाशिनीम् ॥ १.७८.१२ ॥

พ่อไม่ปรารถนาวัยชรานั้น ลูกรัก ซึ่งทำลายความใคร่และการเสวยสุข ทำลายกำลังและรูปงาม และทำลายปัญญาและชีวิต

1.78.13

यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि ।
तस्मात्प्रजा समुच्छेदं तुर्वसो तव यास्यति ॥ १.७८.१३ ॥

เพราะเจ้าเกิดจากหทัยของพ่อแต่ไม่ยอมให้วัยหนุ่มของเจ้าแก่พ่อ ตุรวสุเอ๋ย ความล่มสลายแห่งลูกหลานของเจ้าจะมาถึง

1.78.14

संकीर्णाचारधर्मेषु प्रतिलोमचरेषु च ।
पिशिताशिषु चान्त्येषु मूढ राजा भविष्यसि ॥ १.७८.१४ ॥

เจ้าผู้โง่เขลา เจ้าจะเป็นกษัตริย์เหนือผู้ที่มีความประพฤติและหน้าที่ปนเปกัน เหนือผู้ที่ประพฤติผิดระเบียบ เหนือผู้กินเนื้อ และเหนือผู้ต่ำต้อยที่สุด

1.78.15

गुरुदारप्रसक्तेषु तिर्यग्योनिगतेषु च ।
पशुधर्मेषु पापेषु म्लेच्छेषु त्वं भविष्यसि ॥ १.७८.१५ ॥

เจ้าจะเป็นกษัตริย์เหนือผู้ที่เสพย์กับภรรยาของอาจารย์ เหนือผู้ที่เกิดจากครรภ์สัตว์เดรัจฉาน เหนือผู้ที่มีความประพฤติอย่างสัตว์ เหนือผู้บาป และเหนือพวกมิลักขะ

1.78.16

एवं स तुर्वसुं शप्त्वा ययातिः सुतमात्मनः ।
शर्मिष्ठायाः सुतं द्रुह्युमिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.७८.१६ ॥

ครั้นสาปตุรวสุบุตรของตนแล้ว พระยยาติจึงตรัสถ้อยคำนี้แก่ทรุหยุ บุตรของศรรมิษฐา

1.78.17

द्रुह्यो त्वं प्रतिपद्यस्व वर्णरूपविनाशिनीम् ।
जरां वर्षसहस्रं मे यौवनं स्वं ददस्व च ॥ १.७८.१७ ॥

ทรุหยุเอ๋ย เจ้าจงรับวัยชราอันทำลายสีผิวและรูปร่างนี้ไปเถิด และจงมอบความหนุ่มของเจ้าแก่พ่อเป็นเวลาหนึ่งพันปี

1.78.18

पूर्णे वर्षसहस्रे तु पुनर्दास्यामि यौवनम् ।
स्वं चादास्यामि भूयोऽहं पाप्मानं जरया सह ॥ १.७८.१८ ॥

เมื่อครบหนึ่งพันปี พ่อจะคืนความหนุ่มให้เจ้า และพ่อจะรับบาปพร้อมทั้งวัยชราไว้อีกครั้งหนึ่ง

1.78.19

न गजं न रथं नाश्वं जीर्णो भुङ्क्ते न च स्त्रियम् ।
वाग्भङ्गश्चास्य भवति तां जरां नाभिकामये ॥ १.७८.१९ ॥

คนแก่ไม่อาจเสวยช้าง รถ ม้า หรือสตรีได้ แม้คำพูดของเขายังติดขัด พ่อไม่ปรารถนาวัยชรานั้น

1.78.20

यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि ।
तस्माद्द्रुह्यो प्रियः कामो न ते संपत्स्यते क्वचित् ॥ १.७८.२० ॥

เพราะเจ้าเกิดจากหทัยของพ่อแต่ไม่ยอมให้วัยหนุ่มของเจ้าแก่พ่อ ทรุหยุเอ๋ย ความปรารถนาอันเป็นที่รักของเจ้าจะไม่สำเร็จเป็นจริงเลยสักครั้ง

1.78.21

यत्राश्वरथमुख्यानामश्वानां स्याद्गतं न च ।
हस्तिनां पीठकानां च गर्दभानां तथैव च ॥ १.७८.२१ ॥

ที่ซึ่งไม่มีทางให้ม้าศึกและรถศึกชั้นเลิศผ่านไปได้ และไม่มีทางให้ม้า ช้าง เกี้ยว และลาผ่านไปได้

1.78.22

बस्तानां च गवां चैव शिबिकायास्तथैव च ।
उडुपप्लवसंतारो यत्र नित्यं भविष्यति। ॥ १.७८.२२ ॥

ที่ซึ่งไม่มีทางให้แพะและวัวผ่านไปได้ และไม่มีทางให้เกี้ยวผ่านไปได้ และที่ซึ่งต้องข้ามแม่น้ำด้วยเรือหรือแพอยู่เป็นนิตย์

1.78.23

अनो त्वं प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह ।
एकं वर्षसहस्रं तु चरेयं यौवनेन ते ॥ १.७८.२३ ॥

ดูก่อนอนุ เจ้าจงรับบาปคือชราของเราพร้อมกับความทุกข์ทรมานของมันไปเสีย ส่วนเราจะอยู่ต่อไปหนึ่งพันปีด้วยวัยหนุ่มของเจ้า

1.78.24

जीर्णः शिशुवदादत्ते कालेऽन्नमशुचिर्यथा ।
न जुहोति च कालेऽग्निं तां जरां नाभिकामये ॥ १.७८.२४ ॥

คนแก่กินอาหารเหมือนเด็ก ในเวลาที่ไม่ควร และยังคงไม่บริสุทธิ์ เขาไม่บูชาไฟในเวลาอันควร เราไม่ปรารถนาความชรานั้น

1.78.25

यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि ।
जरादोषस्त्वया प्रोक्तस्तस्मात्त्वं प्रतिलप्स्यसे ॥ १.७८.२५ ॥

เจ้าเกิดจากหัวใจของเรา แต่กลับไม่ยอมให้วัยหนุ่มของเจ้าแก่เรา เจ้าเองได้กล่าวถึงโทษของความชรา เพราะฉะนั้นเจ้าเองก็จะได้รับมันเช่นกัน

1.78.26

प्रजाश्च यौवनप्राप्ता विनशिष्यन्त्यनो तव ।
अग्निप्रस्कन्दनपरस्त्वं चाप्येवं भविष्यसि ॥ १.७८.२६ ॥

บุตรหลานของเจ้าที่บรรลุวัยหนุ่มจะพินาศไปเพราะเจ้า และเจ้าเองก็จะกลายเป็นผู้มุ่งเทน้ำบูชาลงในไฟเช่นนั้นด้วย

1.78.27

प्रत्याख्यातश्चतुर्भिश्च शप्त्वा तान्यदुपूर्वकान् ।
पूरोः सकाशमगमन्मत्त्वा पूरुमलङ्घनम् ॥ १.७८.२७ ॥

เมื่อถูกทั้งสี่ปฏิเสธและได้สาปแช่งทุกคนที่เริ่มต้นด้วยยทุ ยยาติก็ไปหาปูรุ โดยคิดว่าปูรุคือผู้ที่จะไม่ละเมิดคำสั่งของตน

1.78.28

पूरो त्वं मे प्रियः पुत्रस्त्वं वरीयान्भविष्यसि ।
जरा वली च मांतात पलितानि च पर्यगुः ॥ १.७८.२८ ॥

ดูก่อนปูรุ เจ้าเป็นบุตรที่รักของเรา เจ้าจะกลายเป็นผู้ประเสริฐที่สุด ดูก่อนบุตรรัก ความชรา รอยย่น และผมหงอกได้เข้าครอบงำเราแล้ว

1.78.29

काव्यस्योशनसः शापान्न च तृप्तोऽस्मि यौवने ।
पूरो त्वं प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह।
कंचित्कालं चरेयं वै विषयान्वयसातव ॥ १.७८.२९ ॥

เพราะคำสาปของกาวยะอุศนัส เราจึงยังไม่อิ่มเอมในวัยหนุ่ม ดูก่อนปูรุ เจ้าจงรับความทุกข์นั้นพร้อมกับความชราไป เพื่อให้เราได้เสพสุขในวัยหนุ่มเป็นเวลาสักระยะหนึ่ง

1.78.30

पूर्णे वर्षसहस्रे तु पुनर्दास्यामि यौवनम् ।
स्वं चैव प्रतिपत्स्यामि पाप्मानं जरया सह ॥ १.७८.३० ॥

เมื่อครบหนึ่งพันปี เราจะคืนวัยหนุ่มให้เจ้า และเราเองก็จะรับความทุกข์นั้นพร้อมกับความชรากลับคืนมา

1.78.31

एवमुक्तः प्रत्युवाच पूरुः पितरमज्जसा ।
यदात्थ मां महाराज तत्करिष्यामि ते वचः ॥ १.७८.३१ ॥

เมื่อได้รับการกล่าวเช่นนั้น ปูรุก็ตอบบิดาทันทีว่า ดูก่อนมหาราชา สิ่งที่พระองค์ตรัสกับข้าพระองค์ ข้าพระองค์จะทำตามคำนั้น

1.78.32

गुरोर्वै वचनं पुण्यं स्वर्ग्यमायुष्करं नृणाम् ।
गुरुप्रसादात्त्रैलोक्यमन्वशासच्छतक्रतुः ॥ १.७८.३२ ॥

คำของคุรุเป็นกุศล นำไปสู่สวรรค์ และยืดอายุของมนุษย์ ด้วยพระคุณของคุรุ พระอินทร์ผู้ประกอบยัญหนึ่งร้อยครั้งจึงปกครองสามโลก

1.78.33

गुरोरनुमतं प्राप्य सर्वान्कामानमाप्नुयात् ।
यावदिच्छसि तावच्च धारयिष्यामि ते जराम् ॥ १.७८.३३ ॥

เมื่อได้รับความเห็นชอบจากคุรุแล้ว ผู้ใดจะบรรลุความปรารถนาทั้งปวง ตราบเท่าที่พระองค์ปรารถนา เราจะแบกรับความชราของพระองค์ไว้

1.78.34

प्रतिपत्स्यामि ते राजन्पाप्मानं जरया सह ।
गृहाण यौवनं मत्तश्चर कामान्यथेप्सितान् ॥ १.७८.३४ ॥

ดูก่อนพระราชา เราจะรับบาปของพระองค์พร้อมกับความชรา จงรับวัยหนุ่มของเราไป และเสพสุขตามความปรารถนาที่พระองค์ต้องการ

1.78.35

जरयाहं प्रतिच्छन्नो वयोरूपधरस्तव ।
यौवनं भवते दत्त्वा चरिष्यामि यथात्थमाम् ॥ १.७८.३५ ॥

ถูกความชราปกคลุม เราจะรับวัยและรูปของพระองค์ เมื่อมอบวัยหนุ่มให้พระองค์แล้ว เราจะท่องเที่ยวไปตามที่พระองค์ได้ตรัสไว้

1.78.36

पूरो प्रीतोऽस्मि ते वत्स प्रीतश्चेदं ददामि ते ।
सर्वकामसमृद्धा ते प्रजा राज्ये भविष्यति ॥ १.७८.३६ ॥

ดูก่อนปูรุ ลูกรัก เราพอใจในตัวเจ้า และด้วยความพอใจนี้ เราจึงมอบสิ่งนี้ให้เจ้า ลูกหลานของเจ้าจะรุ่งเรืองด้วยความปรารถนาทั้งปวงในแว่นแคว้น

1.78.37

एवमुक्त्वा ययातिस्तु स्मृत्वा काव्यं महातपाः ।
संक्रामयामास जरां तदा पूरौ महात्मनि ॥ १.७८.३७ ॥

เมื่อตรัสเช่นนั้นแล้ว ยยาติผู้มีตบะยิ่งใหญ่ระลึกถึงกาวยะ (ศุกระ) แล้วจึงถ่ายโอนความชราไปยังปูรุผู้มีจิตใจสูงส่งในขณะนั้น