મહાભારત · અધ્યાય 1.82
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.82.1
सर्वाणि कर्माणि समाप्य राजन् ।
गृहं परित्यज्य वनं गतोऽसि।
तत्त्वां पृच्छामि नहुषस्य पुत्र ।
केनासि तुल्यस्तपसा ययाते ॥ १.८२.१ ॥
હે રાજન્, બધાં કર્મો પૂર્ણ કરીને, ઘર છોડીને તું વનમાં ગયો છે. તેથી, હે નહુષના પુત્ર, હું તને પૂછું છું — હે યયાતિ, તપમાં તું કોની સમાન છે?
1.82.2
नाहं देवमनुष्येषु गन्धर्वेषु महर्षिषु ।
आत्मनस्तपसा तुल्यं कंचित्पश्यामि वासव ॥ १.८२.२ ॥
હે વાસવ, દેવો, મનુષ્યો, ગંધર્વો અને મહર્ષિઓમાં મને મારા તપની સમાન કોઈ દેખાતું નથી.
1.82.3
यदाऽवमंस्थाः सदृशः श्रेयसश्च अल्पीयसश्चाविदितप्रभावः ।
तस्माल्लोकास्त्वन्तवन्तस्तवे मे
क्षीणे पुण्ये पतिताऽस्यद्य राजन् ॥ १.८२.३ ॥
જ્યારે તેં તારા સમાન, શ્રેષ્ઠ અને ઊતરતાઓનું તેમના પ્રભાવને ન જાણીને અપમાન કર્યું, તેથી તારા અને મારા લોકો નાશવંત છે. હે રાજન, પુણ્ય ક્ષીણ થવાથી આજે તું પતિત થયો છે.
1.82.4
सुरर्षिगन्धर्वनरावमाना-
त्क्षयं गता मे यदि शक्रलोकाः।
इच्छाम्यहं सुरलोकाद्विहीनः ।
सतां मध्ये पतितुं देवराज ॥ १.८२.४ ॥
હે દેવરાજ, દેવો, ઋષિઓ, ગંધર્વો અને મનુષ્યોના અપમાનથી મારા શક્રલોકો નાશ પામ્યા હોય, તો દેવલોકથી વંચિત થઈ હું સજ્જનોની વચ્ચે પડવા ઇચ્છું છું.
1.82.5
सतां सकाशे पतिताऽसि राजं-
श्च्युतः प्रतिष्ठां यत्र लब्धासि भूयः।
एतद्विदित्वा च पुनर्ययाते ।
त्वं माऽवमंस्थाः सदृशः श्रेयसश्च ॥ १.८२.५ ॥
હે રાજન, તું સજ્જનોની સમક્ષ પતિત થયો છે; પતિત થયો હોવા છતાં જ્યાં તને ફરીથી સ્થિર સ્થાન મળશે. હે યયાતિ, આ જાણીને ફરી તારા સમાનો અને શ્રેષ્ઠોનું અપમાન ન કરજે.
1.82.6
ततः प्रहायामरराजजुष्टा-
न्पुण्याँल्लोकान्पतमानं ययातिम्।
संप्रेक्ष्य राजर्षिवरोऽष्टकस्त-
मुवाच सद्धर्मविधानगोप्ता ॥ १.८२.६ ॥
ત્યારે દેવરાજ દ્વારા સેવાતા પુણ્યલોકોને છોડીને પડતા યયાતિને જોઈને, સદ્ધર્મવિધાનના રક્ષક રાજર્ષિશ્રેષ્ઠ અષ્ટક તેમને બોલ્યા.
1.82.7
कस्त्वं युवा वासवतुल्यरूपः ।
स्वतेजसा दीप्यमानो यथाऽग्निः।
पतस्युदीर्णाम्बुधरान्धकारा-
त्खात्खेचराणां प्रवरो यथाऽर्कः ॥ १.८२.७ ॥
ઇન્દ્ર સમાન રૂપવાળો યુવાન તું કોણ છે? તારા તેજથી અગ્નિ જેવો ઝળહળતો તું ઊઠેલા મેઘોના અંધકારમાંથી આકાશમાંથી પડે છે, જેમ આકાશચારીઓમાં શ્રેષ્ઠ સૂર્ય.
1.82.8
दृष्ट्वा च त्वां सूर्यपथात्पतन्तं ।
वैश्वानरार्कद्युतिमप्रमेयम्।
किं नु स्विदेतत्पततीति सर्वे ।
वितर्कयन्तः परिमोहिताः स्मः ॥ १.८२.८ ॥
સૂર્યમાર્ગથી પડતા, વૈશ્વાનર અને સૂર્યના તેજવાળા, અપ્રમેય તને જોઈને 'આ શું પડે છે?' એમ વિચારતા અમે સૌ મોહિત થયા.
1.82.9
दृष्ट्वा च त्वां धिष्ठितं देवमार्गे ।
शक्रार्कविष्णुप्रतिमप्रभावम्।
अभ्युद्गतास्त्वां वयमद्य सर्वे ।
तत्त्वं प्रपाते तव जिज्ञासमानाः ॥ १.८२.९ ॥
દેવમાર્ગ પર ઊભેલા, ઇન્દ્ર, સૂર્ય અને વિષ્ણુ સમાન પ્રભાવવાળા તને જોઈને, તારા આ પતનને જાણવાની ઇચ્છાથી આજે અમે સૌ તારી પાસે આવ્યા છીએ.
1.82.10
न चापि त्वां धृष्णुमः प्रष्टुमग्रे ।
न च त्वमस्मान्पृच्छसि ये वयं स्मः।
तत्त्वां पृच्छामि स्पृहणीयरूप ।
कस्य त्वं वा किंनिमित्तं त्वमागाः ॥ १.८२.१० ॥
અમે તમને પહેલાં પૂછવાની હિંમત કરતા નથી, અને તમે પણ અમને પૂછતા નથી. તેથી હે મનોહર રૂપવાળા, હું તમને પૂછું છું: તમે કોના છો, અથવા કયા કારણથી આવ્યા છો?
1.82.11
भयं तु ते व्येतु विषादमोहौ ।
त्यजाशु चैवेन्द्रसमप्रभाव।
त्वां वर्तमानं हि सतां सकाशे ।
नालं प्रसोढुं बलहाऽपि शक्रः ॥ १.८२.११ ॥
તમારો ભય દૂર થાઓ, વિષાદ અને મોહ પણ દૂર થાઓ. હે ઇન્દ્ર સમાન પ્રભાવવાળા, જલદી એનો ત્યાગ કરો. સજ્જનોની સમીપે રહેલા તમને બલહંતા ઇન્દ્ર પણ સહન કરી શકશે નહીં.
1.82.12
सन्तः प्रतिष्ठा हि सुखच्युतानां ।
सतां सदैवामरराजकल्प।
ते सङ्गताः स्थावरजङ्गमेशाः ।
प्रतिष्ठितस्त्वं सदृशेषु सत्सु ॥ १.८२.१२ ॥
સુખથી ચ્યુત થયેલાઓને સજ્જનો જ આધાર છે. હે દેવરાજ સમાન, સજ્જનો સદા આશ્રય છે. સ્થાવર-જંગમના સ્વામીઓ અહીં એકત્ર થયા છે; તમે સમાન સજ્જનો વચ્ચે પ્રતિષ્ઠિત છો.
1.82.13
प्रभुरग्निः प्रतपने भूमिरावपने प्रभुः ।
प्रभुः सूर्यः प्रकाशित्वे सतां चाभ्यागतः प्रभुः ॥ १.८२.१३ ॥
બાળવામાં અગ્નિ પ્રભુ છે; વાવવામાં પૃથ્વી પ્રભુ છે; પ્રકાશમાં સૂર્ય પ્રભુ છે; અને સજ્જનો પાસે આવેલો અતિથિ પણ પ્રભુ છે.