महाभारत · अध्याय 1.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.88.1
पुत्रं ययातेः प्रबूहि पूरुं धर्मभृतां वरम् ।
आनुपूर्व्येण ये चान्ये पूरोर्वंशविवर्धनाः ॥ १.८८.१ ॥
जनमेजय म्हणाला: ययातीचा पुत्र, धर्मधारकांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या पूरूविषयी सांगा; आणि पूरूचा वंश वाढवणारे इतर जे कोणी होते, त्यांनाही क्रमाने सांगा.
1.88.2
विस्तरेण पुनर्ब्रूहि दौष्यन्तेर्जनमेजयात् ।
संबभूव यथा राजा भरतो द्विजसत्तम ॥ १.८८.२ ॥
पुन्हा विस्ताराने सांगा: दुष्यंताच्या वंशात जनमेजयापासून राजा भरत कसा उत्पन्न झाला, हे द्विजश्रेष्ठा.
1.88.3
पूरुर्नृपतिशार्दूलो यथैवास्य पिता नृप ।
धर्मनित्यः स्थितो राज्ये शक्रतुल्यपराक्रमः ॥ १.८८.३ ॥
राजांमध्ये सिंह असलेला पूरू, जसा त्याचा पिता होता, हे राजा, सदैव धर्मात स्थिर राहून राज्यावर स्थित झाला; त्याचा पराक्रम इंद्रासारखा होता.
1.88.4
प्रवीरेश्वररौद्राश्वास्त्रयः पुत्रा महारथाः ।
पूरोः पौष्ट्यामजायन्त प्रवीरो वंशकृत्ततः ॥ १.८८.४ ॥
पूरूला पौष्टीपासून तीन पुत्र झाले — प्रवीर, ईश्वर आणि रौद्राश्व, हे महारथी होते; त्यांच्यात प्रवीर वंश चालवणारा ठरला.
1.88.5
मनस्युरभवत्तस्माच्छूरसेनीसुतः प्रभुः ।
पृथिव्याश्चतुरन्ताया गोप्ता राजीवलोचनः ॥ १.८८.५ ॥
त्याच्यापासून मनस्यु झाला; तो शूरसेनीचा पुत्र, प्रभू, चार समुद्रांनी वेढलेल्या पृथ्वीचा रक्षक, कमळनयन होता.
1.88.6
शक्तः संहननो वाग्मी सौवीरीतनयास्त्रयः ।
मनस्योरभवन्पुत्राः शूराः सर्वे महारथाः ॥ १.८८.६ ॥
सौवीरीचे तीन पुत्र — शक्त, संहनन आणि वाग्मी — मनस्युचे पुत्र म्हणून झाले; ते सर्व शूर आणि महारथी होते.
1.88.7
अन्वग्भानुप्रभृतयो मिश्रकेश्यां मनस्विनः ।
रौद्राश्वस्य महेष्वासा दशाप्सरसि सूनवः ॥ १.८८.७ ॥
मिश्रकेशी अप्सरेपासून रौद्राश्वाला अनुग्भानु इत्यादी मनस्वी आणि महान धनुर्धर दहा पुत्र झाले.
1.88.8
यज्वानो जज्ञिरे शूराः प्रजावन्तो बहुश्रुताः ।
सर्वे सर्वास्त्रविद्वासः सर्वे धर्मपरायणाः ॥ १.८८.८ ॥
ते सर्व यज्ञकर्ते, शूर, संततिमान, बहुश्रुत, सर्वास्त्रविद्याज्ञ आणि धर्मपरायण झाले.
1.88.9
ऋचेयुरथ कक्षेयुः कृकणेयुश्च वीर्यवान् ।
स्थण्डिलेयुर्वनेयुश्च जलेयुश्च महायशाः ॥ १.८८.९ ॥
ऋचेयु, मग कक्षेयु, पराक्रमी कृकणेयु, स्थण्डिलेयु, वनेयु आणि महायशस्वी जलेयु.
1.88.10
तेजेयुर्बलावान्धीमान्सत्येयुश्चन्द्रविक्रमः ।
धर्मेयुः सन्नतेयुश्च दशमो देवविक्रमः ॥ १.८८.१० ॥
तेजेयु, बलवान व बुद्धिमान सत्येयु, चंद्रासारखा पराक्रमी, धर्मेयु, सन्नतेयु आणि दहावा देवविक्रम.
1.88.11
अनाधृष्टिरभूत्तेषां विद्वान्भुवि तथैकराट् ।
ऋचेयुरथ विक्रान्तो देवानामिव वासवः ॥ १.८८.११ ॥
त्यांच्यात अनाधृष्टी विद्वान झाला आणि पृथ्वीचा एकमेव राजा झाला; ऋचेयु देवांत इंद्रासारखा पराक्रमी होता.
1.88.12
अनाधृष्टिसुतस्त्वासीद्राजसूयाश्वमेधकृत् ।
मतिनार इति ख्यातो राजा परमधार्मिकः ॥ १.८८.१२ ॥
अनाधृष्टीचा पुत्र मतिनार नावाने प्रसिद्ध राजा होता; त्याने राजसूय व अश्वमेध यज्ञ केले आणि तो परम धार्मिक होता.
1.88.13
मतिनारसुता राजंश्चत्वारोऽमितविक्रमाः ।
तंसुर्महानतिरथो द्रुह्युश्चाप्रतिमद्युतिः ॥ १.८८.१३ ॥
हे राजा, मतिनाराला चार पुत्र होते, जे अमर्याद पराक्रमी होते. तंसु महान अतिरथी होता, आणि द्रुह्युही अतुलनीय तेजस्वी होता.
1.88.14
तेषां तंसुर्महावीर्यः पौरवं वंशमुद्वहन् ।
आजहार यशो दीप्तं जिगाय च वसुंधराम् ॥ १.८८.१४ ॥
त्यांच्यात महापराक्रमी तंसूने पौरव वंश पुढे नेत दीप्त यश मिळवले आणि पृथ्वी जिंकली.
1.88.15
ईलिनं तु सुतं तंसुर्जनयामास वीर्यवान् ।
सोऽपि कृत्स्नामिमां भूमिं विजिग्ये जयतां वरः ॥ १.८८.१५ ॥
वीर्यवान तंसूला ईलिन नावाचा पुत्र झाला. तोही विजेत्यांमध्ये श्रेष्ठ होऊन ही संपूर्ण पृथ्वी जिंकला.
1.88.16
रथन्तर्यां सुतान्पञ्च पञ्चभूतोपमांस्ततः ।
ईलिनो जनयामास दुष्यन्तप्रभृतीन्नृपान् ॥ १.८८.१६ ॥
नंतर ईलिनाला रथन्तरीपासून पंचमहाभूतांसारखे पाच पुत्र झाले; त्यात दुष्यन्त इत्यादी राजे होते.
1.88.17
दुष्यन्तं शूरभीमौ च प्रवसुं वसुमेव च ।
तेषां श्रेष्ठोऽभवद्राजा दुष्यन्तो दुर्जयो युधि ॥ १.८८.१७ ॥
दुष्यन्त, शूर, भीम, प्रवसु आणि वसु — त्यांत श्रेष्ठ राजा दुष्यन्त झाला, जो युद्धात अजेय होता.
1.88.18
दुष्यन्ताल्लक्षणायां तु जज्ञे वै जनमेजयः ।
शकुन्तलायां भरतो दौष्यन्तिरभवत्सुतः ॥ १.८८.१८ ॥
दुष्यन्तापासून लक्षणेच्या ठायी जनमेजय झाला; शकुन्तलेच्या ठायी दुष्यन्ताचा पुत्र भरत झाला.
1.88.19
तस्माद्भरतवंशस्य विप्रतस्थे महद्यशः ॥ १.८८.१९ ॥
त्या भरतवंशातून महान यश असलेला (पुरुष) प्रकट झाला.