Mahābhārata · Adhyāya 1.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.9.1
तेषु तत्रोपविष्टेषु ब्राह्मणेषु महात्मसु ।
रुरुश्चुक्रोश गहनं वनं गत्वाऽतिदुःखितः ॥ १.९.१ ॥
Entre aquellos brahmanes magnánimos sentados allí, Ruru, profundamente afligido, fue a la espesa selva y clamó.
1.9.2
शोकेनाभिहतः सोऽथ विलपन्करुणं बहु ।
अब्रवीद्वचनं शोचन्प्रियां स्मृत्वा प्रमद्वराम् ॥ १.९.२ ॥
Herido por el dolor, lamentándose con gran compasión, recordó a su amada, la excelente Pramadvarā, y dijo estas palabras afligido.
1.9.3
शेते सा भुवि तन्वङ्गी मम शोकविवर्धिनी ।
प्राणानपहरन्तीव पूर्णचन्द्रनिभानना ॥ १.९.३ ॥
Ella yace en el suelo, esbelta de miembros, aumentando mi dolor, con un rostro como la luna llena, como si me arrebatara la vida.
1.9.4
यदि पीनायतश्रोणी पद्मपत्रनिभेक्षणा ।
मुमूर्षुरपि मे प्राणानादायाशु गमिष्यति ॥ १.९.४ ॥
Si ella, de caderas llenas y amplias, de ojos como pétalos de loto, aun moribunda, tomará pronto mis alientos y se irá.
1.9.5
पितृमातृसखीनां च लुप्तपिण्डस्य तस्य मे ।
बान्धवानां च सर्वेषां किं नु दुःखमतःपरम् ॥ १.९.५ ॥
Para mi padre, mi madre y mis amigos, para mí, cuyas ofrendas fúnebres han cesado, y para todos mis parientes, ¿qué mayor dolor podría haber que este?
1.9.6
यदि दत्तं तपस्तप्तं गुरवो वा मया यदि ।
सम्यगाराधितास्तेन संजीवतु मम प्रिया ॥ १.९.६ ॥
Si he dado dones, practicado austeridades o honrado debidamente a mis maestros, que por ese mérito mi amada vuelva a la vida.
1.9.7
यथा च जन्मप्रभृति यतात्माऽहं धृतव्रतः ।
प्रमद्वरा तथाद्यैषा समुत्तिष्ठतु भामिनी ॥ १.९.७ ॥
Así como yo he sido dueño de mí mismo y firme en mis votos desde mi nacimiento, que hoy se levante esta radiante mujer, Pramadvarā.
1.9.8
एवं लालप्यतस्तस्य भार्यार्थे दुःखितस्य च ।
देवदूतस्तदाऽभ्येत्य वाक्यमाह रुरुं वने ॥ १.९.८ ॥
Mientras así se lamentaba en el bosque por su esposa, afligido, se le acercó entonces un mensajero divino y le habló a Ruru con estas palabras.
1.9.9
कृष्णे विष्णौ हृषीकेशे लोकेशेऽसुरविद्विषि ।
यदि मे निश्चला भक्तिर्मम जीवतु सा प्रिया ॥ १.९.९ ॥
Si mi devoción a Kṛṣṇa, Viṣṇu, Hṛṣīkeśa, señor de los mundos, enemigo de los asuras, es inquebrantable, que mi amada viva.
1.9.10
विलप्यमाने तु रुरौ सर्वे देवाः कृपान्विताः ।
दूतं प्रस्थापयामासुः संदिश्यास्य हितं वचः ॥ १.९.१० ॥
Mientras Ruru se lamentaba, todos los dioses, llenos de compasión, enviaron un mensajero, encargándole palabras benéficas para él.
1.9.11
स दूतस्त्वरितोऽभ्येत्य देवानां प्रियकृच्छुचिः ।
उवाच देववचनं रुरुमाभाष्य दुःखितम् ॥ १.९.११ ॥
Aquel mensajero, querido de los dioses y puro, llegó rápidamente, se dirigió al afligido Ruru y pronunció las palabras de los dioses.
1.9.12
देवैः सर्वैरहं ब्रह्मन्प्रेषितोऽस्मि तवान्तिकम् ।
त्वद्धितं त्वद्धितैरुक्तं शृणु वाक्यं द्विजोत्तम ॥ १.९.१२ ॥
Oh brahmán, todos los dioses me han enviado a ti. Escucha la palabra de tu bien, dicha por quienes desean tu bienestar, oh mejor de los nacidos dos veces.
1.9.13
अभिधत्से ह यद्वाचा रुरो दुःखान्न तन्मृषा ।
न तु मर्त्यस्य धर्मात्मन्नायुरस्ति गतायुषः ॥ १.९.१३ ॥
Ruru, lo que dices por el dolor no es falso; pero, oh justo, al mortal cuya vida ha terminado no le queda vida.
1.9.14
गतायुरेषा कृपणा गन्धर्वाप्सरसोः सुता ।
तस्माच्छोके मनस्तात मा कृथास्त्वं कथंचन ॥ १.९.१४ ॥
Esta desdichada hija de un gandharva y una apsara ha agotado su vida; por eso, querido, de ningún modo entregues tu mente al dolor.
1.9.15
उपायश्चात्र विहितः पूर्वं देवैर्महात्मभिः ।
तं यदीच्छसि कर्तुं त्वं प्राप्स्यसीह प्रमद्वराम् ॥ १.९.१५ ॥
Un remedio para esto fue prescrito antes por los dioses y los magnánimos; si deseas llevarlo a cabo, obtendrás aquí a Pramadvarā.
1.9.16
क उपायः कृतो देवैर्बूहि तत्त्वेन खेचर ।
करिष्येऽहं तथा श्रुत्वा त्रातुमर्हति मां भवान् ॥ १.९.१६ ॥
¿Qué remedio hicieron los dioses? Dímelo con verdad, oh caminante del cielo; habiéndolo oído, lo haré. Tú eres digno de salvarme.
1.9.17
आयुषोऽर्धं प्रयच्छ त्वं कन्यायै भृगुनन्दन ।
एवमुत्थास्यति रुरो तव भार्या प्रयद्वरा ॥ १.९.१७ ॥
Oh hijo de Bhṛgu, da la mitad de tu vida a la doncella; así, Ruru, tu amada esposa se levantará.
1.9.18
आयुषोऽर्धं प्रयच्छामि कन्यायै खेचरोत्तम ।
शृङ्गाररूपाभरणा समुत्तिष्ठतु मे प्रिया ॥ १.९.१८ ॥
Oh el mejor de los caminantes del cielo, doy la mitad de mi vida a la doncella; que mi amada, adornada con joyas y la belleza del arreglo, se levante.
1.9.19
ततो गन्धर्वराजश्च देवदूतश्च सत्तमौ ।
धर्मराजमुपेत्येदं वचनं प्रत्यभाषताम् ॥ १.९.१९ ॥
Entonces el rey de los Gandharvas y el mensajero divino, ambos los mejores, se acercaron al rey del dharma y pronunciaron estas palabras.
1.9.20
धर्मराजायुषोऽर्धेन रुरोर्भार्या प्रमद्वरा ।
समुत्तिष्ठतु कल्याणी मृतैवं यदि मन्यसे ॥ १.९.२० ॥
Rey del dharma, si así lo crees, que la bienaventurada Pramadvarā, esposa de Ruru, aunque muerta, se levante con la mitad de tu vida.
1.9.21
प्रमद्वरा रुरोर्भार्या देवदूत यदीच्छसि ।
उत्तिष्ठत्वायुषोऽर्धेन रुरोरेव समन्विता ॥ १.९.२१ ॥
Mensajero divino, si lo deseas, que Pramadvarā, esposa de Ruru, se levante unida a la mitad de la vida de Ruru.
1.9.22
एवमुक्ते ततः कन्या सोदतिष्ठत्प्रमद्वरा ।
रुरोस्तस्यायुषोऽर्धेन सुप्तेव वरवर्णिनी ॥ १.९.२२ ॥
Dicho esto, la doncella Pramadvarā se levantó, de bello color, con la mitad de la vida de Ruru, como quien despierta del sueño.
1.9.23
एतद्दृष्टं भविष्ये हि रुरोरुत्तमतेजसः ।
आयुषोऽतिप्रवृद्धस्य भार्यार्थेऽर्धमलुप्यत ॥ १.९.२३ ॥
Esto fue previsto en el futuro: la mitad de la vida, muy prolongada, de Ruru, de suprema brillantez, fue entregada por una esposa.
1.9.24
तत इष्टेऽहनि तयोः पितरौ चक्रतुर्मुदा ।
विवाहं तौ च रेमाते परस्परहितैषिणौ ॥ १.९.२४ ॥
Entonces, en un día propicio, sus padres celebraron el matrimonio con alegría, y ambos, deseándose mutuamente el bien, se regocijaron.
1.9.25
स लब्ध्वा दुर्लभां भार्यां पद्मकिञ्जल्कसुप्रभाम् ।
व्रतं चक्रे विनाशाय जिह्मगानां धृतव्रतः ॥ १.९.२५ ॥
Tras obtener aquella esposa rara, resplandeciente como el estambre de un loto, hizo voto de destruir a las serpientes de andar tortuoso; él, firme en su voto.
1.9.26
स दृष्ट्वा जिह्मगान्सर्वांस्तीव्रकोपसमन्वितः ।
अभिहन्ति यथासत्त्वं गृह्य प्रहरणं सदा ॥ १.९.२६ ॥
Al ver a todas las serpientes de andar tortuoso, lleno de furia intensa, toma un arma y siempre las golpea según su naturaleza.
1.9.27
स कदाचिद्वनं विप्रो रुरुरभ्यागमन्महत् ।
शयानं तत्र चापश्यड्डुण्डुभं वयसान्वितम् ॥ १.९.२७ ॥
Una vez, el brahmán Ruru llegó a aquel gran bosque, y allí vio una serpiente ḍuṇḍubha tendida, de edad avanzada.
1.9.28
तत उद्यम्य दम्डं स कालदण्डोपमं तदा ।
जिघांसुः कुपितो विप्रस्तमुवाचाथ डुण्डुभः ॥ १.९.२८ ॥
Entonces el brahmán, enojado, alzando su bastón semejante al bastón de la Muerte, deseoso de matar, le habló; la serpiente ḍuṇḍubha.
1.9.29
नापराध्यामि ते किंचिदहमद्य तपोधन ।
संरम्भाच्च किमर्थं मामभिहंसि रुषान्वितः ॥ १.९.२९ ॥
No te he ofendido en nada hoy, oh riqueza de austeridad; ¿por qué, lleno de ira, quieres golpearme con furor?