ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.9.1
तेषु तत्रोपविष्टेषु ब्राह्मणेषु महात्मसु ।
रुरुश्चुक्रोश गहनं वनं गत्वाऽतिदुःखितः ॥ १.९.१ ॥
ସେଠାରେ ବସିଥିବା ସେହି ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଅତି ଦୁଃଖିତ ରୁରୁ ଘୋର ବନକୁ ଯାଇ ଚିତ୍କାର କଲା।
1.9.2
शोकेनाभिहतः सोऽथ विलपन्करुणं बहु ।
अब्रवीद्वचनं शोचन्प्रियां स्मृत्वा प्रमद्वराम् ॥ १.९.२ ॥
ଶୋକରେ ଆହତ ସେ ତା'ପରେ ଅତି କରୁଣ ଭାବରେ ବିଳାପ କରି, ନିଜ ପ୍ରିୟା ପ୍ରମଦ୍ୱରାକୁ ସ୍ମରଣ କରି ଶୋକ କରୁ କରୁ ଏହିପରି କହିଲା।
1.9.3
शेते सा भुवि तन्वङ्गी मम शोकविवर्धिनी ।
प्राणानपहरन्तीव पूर्णचन्द्रनिभानना ॥ १.९.३ ॥
ସେ ଭୂମିରେ ଶୋଇଛି, କୋମଳ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟା, ମୋ ଶୋକ ବଢ଼ାଉଥିବା, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ମୁଖବିଶିଷ୍ଟା, ଯେମିତି ମୋ ପ୍ରାଣ ହରଣ କରୁଛି।
1.9.4
यदि पीनायतश्रोणी पद्मपत्रनिभेक्षणा ।
मुमूर्षुरपि मे प्राणानादायाशु गमिष्यति ॥ १.९.४ ॥
ପୁଷ୍ଟ ଓ ବିସ୍ତୃତ ନିତମ୍ବ ଓ ପଦ୍ମପତ୍ର ସଦୃଶ ନୟନ ଥିବା ସେ, ମୃତ୍ୟୁ ନିକଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୋ ପ୍ରାଣ ନେଇ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଯିବ।
1.9.5
पितृमातृसखीनां च लुप्तपिण्डस्य तस्य मे ।
बान्धवानां च सर्वेषां किं नु दुःखमतःपरम् ॥ १.९.५ ॥
ପିତା, ମାତା, ସଖାମାନଙ୍କର, ଏବଂ ପିଣ୍ଡ ଲୁପ୍ତ ହୋଇଥିବା ମୋର, ଓ ସମସ୍ତ ବାନ୍ଧବଙ୍କର ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖ କ'ଣ ହୋଇପାରେ?
1.9.6
यदि दत्तं तपस्तप्तं गुरवो वा मया यदि ।
सम्यगाराधितास्तेन संजीवतु मम प्रिया ॥ १.९.६ ॥
ଯଦି ମୁଁ ଦାନ ଦେଇଥାଏ, ତପସ୍ୟା କରିଥାଏ, କିମ୍ବା ଗୁରୁଜନଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଥାଏ, ତେବେ ସେହି ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୋ ପ୍ରିୟା ପୁନର୍ଜୀବିତ ହେଉ।
1.9.7
यथा च जन्मप्रभृति यतात्माऽहं धृतव्रतः ।
प्रमद्वरा तथाद्यैषा समुत्तिष्ठतु भामिनी ॥ १.९.७ ॥
ମୁଁ ଜନ୍ମରୁ ଆତ୍ମସଂଯମୀ ଓ ବ୍ରତନିଷ୍ଠ ରହିଥିଲେ, ସେହିପରି ଆଜି ଏହି ଭାମିନୀ ପ୍ରମଦ୍ୱରା ଉଠୁ।
1.9.8
एवं लालप्यतस्तस्य भार्यार्थे दुःखितस्य च ।
देवदूतस्तदाऽभ्येत्य वाक्यमाह रुरुं वने ॥ १.९.८ ॥
ଏହିପରି ବନରେ ନିଜ ପତ୍ନୀ ପାଇଁ ବିଳାପ କରୁଥିବା ଦୁଃଖିତ ରୁରୁ ନିକଟକୁ ସେତେବେଳେ ଜଣେ ଦେବଦୂତ ଆସି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
1.9.9
कृष्णे विष्णौ हृषीकेशे लोकेशेऽसुरविद्विषि ।
यदि मे निश्चला भक्तिर्मम जीवतु सा प्रिया ॥ १.९.९ ॥
କୃଷ୍ଣ, ବିଷ୍ଣୁ, ହୃଷୀକେଶ, ଲୋକେଶ, ଅସୁରବିଦ୍ୱେଷୀଙ୍କ ପ୍ରତି ମୋର ଭକ୍ତି ଅଚଳ ହେଲେ, ମୋ ପ୍ରିୟା ବଞ୍ଚୁ।
1.9.10
विलप्यमाने तु रुरौ सर्वे देवाः कृपान्विताः ।
दूतं प्रस्थापयामासुः संदिश्यास्य हितं वचः ॥ १.९.१० ॥
ରୁରୁ ବିଳାପ କରୁଥିବାବେଳେ କରୁଣାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କ ହିତକର ବାକ୍ୟ ଜଣାଇ ଜଣେ ଦୂତ ପଠାଇଲେ।
1.9.11
स दूतस्त्वरितोऽभ्येत्य देवानां प्रियकृच्छुचिः ।
उवाच देववचनं रुरुमाभाष्य दुःखितम् ॥ १.९.११ ॥
ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ କରୁଥିବା ସେହି ଶୁଚି ଦୂତ ଶୀଘ୍ର ଆସି ଦୁଃଖିତ ରୁରୁଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧି ଦେବବାକ୍ୟ କହିଲେ।
1.9.12
देवैः सर्वैरहं ब्रह्मन्प्रेषितोऽस्मि तवान्तिकम् ।
त्वद्धितं त्वद्धितैरुक्तं शृणु वाक्यं द्विजोत्तम ॥ १.९.१२ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ମୋତେ ତୁମ ନିକଟକୁ ପଠାଇଛନ୍ତି। ତୁମ ହିତ ଇଚ୍ଛୁକମାନଙ୍କ କହିଥିବା ତୁମ ହିତବାକ୍ୟ ଶୁଣ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ।
1.9.13
अभिधत्से ह यद्वाचा रुरो दुःखान्न तन्मृषा ।
न तु मर्त्यस्य धर्मात्मन्नायुरस्ति गतायुषः ॥ १.९.१३ ॥
ରୁରୁ, ଦୁଃଖରେ ତୁମେ ଯାହା କହୁଛ ତାହା ମିଥ୍ୟା ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ହେ ଧର୍ମାତ୍ମା, ଯାହାର ଆୟୁ ଶେଷ ହୋଇଛି ସେହି ମର୍ତ୍ୟର ଆୟୁ ଆଉ ରହେ ନାହିଁ।
1.9.14
गतायुरेषा कृपणा गन्धर्वाप्सरसोः सुता ।
तस्माच्छोके मनस्तात मा कृथास्त्वं कथंचन ॥ १.९.१४ ॥
ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାର ଏହି ଦୀନା କନ୍ୟାର ଆୟୁ ଶେଷ ହୋଇଛି। ଅତଏବ ହେ ପୁତ୍ର, କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମନକୁ ଶୋକରେ ରଖ ନାହିଁ।
1.9.15
उपायश्चात्र विहितः पूर्वं देवैर्महात्मभिः ।
तं यदीच्छसि कर्तुं त्वं प्राप्स्यसीह प्रमद्वराम् ॥ १.९.१५ ॥
ଏହାର ଉପାୟ ଦେବତା ଓ ମହାତ୍ମାମାନେ ପୂର୍ବରୁ ବିଧାନ କରିଛନ୍ତି। ତୁମେ ତାହା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ ଏଠାରେ ପ୍ରମଦ୍ୱରାକୁ ପାଇବ।
1.9.16
क उपायः कृतो देवैर्बूहि तत्त्वेन खेचर ।
करिष्येऽहं तथा श्रुत्वा त्रातुमर्हति मां भवान् ॥ १.९.१६ ॥
ଦେବତାମାନେ କି ଉପାୟ କରିଥିଲେ? ହେ ଖେଚର, ତାହା ଯଥାର୍ଥରେ କୁହ। ଶୁଣି ମୁଁ ସେହିପରି କରିବି। ମୋତେ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଆପଣ ଯୋଗ୍ୟ।
1.9.17
आयुषोऽर्धं प्रयच्छ त्वं कन्यायै भृगुनन्दन ।
एवमुत्थास्यति रुरो तव भार्या प्रयद्वरा ॥ १.९.१७ ॥
ହେ ଭୃଗୁନନ୍ଦନ, ତୁମେ କନ୍ୟାକୁ ତୁମ ଆୟୁର ଅଧା ଦିଅ। ହେ ରୁରୁ, ଏହିପରି ତୁମ ପ୍ରିୟ ପତ୍ନୀ ଉଠି ଠିଆ ହେବେ।
1.9.18
आयुषोऽर्धं प्रयच्छामि कन्यायै खेचरोत्तम ।
शृङ्गाररूपाभरणा समुत्तिष्ठतु मे प्रिया ॥ १.९.१८ ॥
ହେ ଖେଚରୋତ୍ତମ, ମୁଁ କନ୍ୟାକୁ ମୋ ଆୟୁର ଅଧା ଦେଉଛି। ଶୃଙ୍ଗାର ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତା ମୋ ପ୍ରିୟା ଉଠି ଠିଆ ହେଉ।
1.9.19
ततो गन्धर्वराजश्च देवदूतश्च सत्तमौ ।
धर्मराजमुपेत्येदं वचनं प्रत्यभाषताम् ॥ १.९.१९ ॥
ତା'ପରେ ଗନ୍ଧର୍ବରାଜ ଓ ଦେବଦୂତ, ଦୁହେଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।
1.9.20
धर्मराजायुषोऽर्धेन रुरोर्भार्या प्रमद्वरा ।
समुत्तिष्ठतु कल्याणी मृतैवं यदि मन्यसे ॥ १.९.२० ॥
ଧର୍ମରାଜ, ଯଦି ଆପଣ ଏମିତି ଭାବନ୍ତି, ତେବେ ରୁରୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ କଲ୍ୟାଣୀ ପ୍ରମଦ୍ୱରା, ମୃତା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ଆୟୁଷର ଅର୍ଧରେ ଉଠୁ।
1.9.21
प्रमद्वरा रुरोर्भार्या देवदूत यदीच्छसि ।
उत्तिष्ठत्वायुषोऽर्धेन रुरोरेव समन्विता ॥ १.९.२१ ॥
ଦେବଦୂତ, ଯଦି ଆପଣ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ରୁରୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ ପ୍ରମଦ୍ୱରା, ରୁରୁଙ୍କ ଆୟୁଷର ଅର୍ଧ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଉଠୁ।
1.9.22
एवमुक्ते ततः कन्या सोदतिष्ठत्प्रमद्वरा ।
रुरोस्तस्यायुषोऽर्धेन सुप्तेव वरवर्णिनी ॥ १.९.२२ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବା ପରେ ସେହି କନ୍ୟା ପ୍ରମଦ୍ୱରା ଉଠିଲେ; ରୁରୁଙ୍କ ସେହି ଆୟୁଷର ଅର୍ଧରେ, ଯେପରି ନିଦରୁ ଜାଗିଲେ ପରି, ସୁନ୍ଦର ବର୍ଣ୍ଣା।
1.9.23
एतद्दृष्टं भविष्ये हि रुरोरुत्तमतेजसः ।
आयुषोऽतिप्रवृद्धस्य भार्यार्थेऽर्धमलुप्यत ॥ १.९.२३ ॥
ଏହା ଭବିଷ୍ୟତରେ ଦେଖାଯାଇଥିଲା—ଉତ୍ତମ ତେଜସ୍ୱୀ ରୁରୁଙ୍କ ଅତ୍ୟଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ଆୟୁଷର ଅର୍ଧ ପତ୍ନୀ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
1.9.24
तत इष्टेऽहनि तयोः पितरौ चक्रतुर्मुदा ।
विवाहं तौ च रेमाते परस्परहितैषिणौ ॥ १.९.२४ ॥
ତା'ପରେ ଶୁଭ ଦିନରେ ସେମାନଙ୍କ ପିତାମାତା ଆନନ୍ଦରେ ବିବାହ କରାଇଲେ; ଏବଂ ସେମାନେ ଦୁହେଁ ପରସ୍ପରର ହିତ କାମନା କରି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
1.9.25
स लब्ध्वा दुर्लभां भार्यां पद्मकिञ्जल्कसुप्रभाम् ।
व्रतं चक्रे विनाशाय जिह्मगानां धृतव्रतः ॥ १.९.२५ ॥
ଦୁର୍ଲଭ, ପଦ୍ମକେଶରପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାର୍ଯ୍ୟା ପାଇ ସେ କୁଟିଳଗାମୀ ସର୍ପମାନଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ବ୍ରତ ଧାରଣ କଲେ; ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ସେ ମୁନି।
1.9.26
स दृष्ट्वा जिह्मगान्सर्वांस्तीव्रकोपसमन्वितः ।
अभिहन्ति यथासत्त्वं गृह्य प्रहरणं सदा ॥ १.९.२६ ॥
କୁଟିଳଗାମୀ ସମସ୍ତ ସର୍ପଙ୍କୁ ଦେଖି ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ସର୍ବଦା ନିଜ ସ୍ୱଭାବ ଅନୁସାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କରନ୍ତି।
1.9.27
स कदाचिद्वनं विप्रो रुरुरभ्यागमन्महत् ।
शयानं तत्र चापश्यड्डुण्डुभं वयसान्वितम् ॥ १.९.२७ ॥
ଏକଦା ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୁରୁ ସେହି ମହାବନକୁ ଆସିଲେ; ସେଠାରେ ସେ ଏକ ବୃଦ୍ଧ ଡୁଣ୍ଡୁଭ ସର୍ପକୁ ଶୋଇଥିବା ଦେଖିଲେ।
1.9.28
तत उद्यम्य दम्डं स कालदण्डोपमं तदा ।
जिघांसुः कुपितो विप्रस्तमुवाचाथ डुण्डुभः ॥ १.९.२८ ॥
ତା'ପରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କ୍ରୋଧରେ କାଳଦଣ୍ଡ ପରି ନିଜ ଦଣ୍ଡ ଉଠାଇ ମାରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ; ତେବେ ଡୁଣ୍ଡୁଭ ତାଙ୍କୁ କହିଲା।
1.9.29
नापराध्यामि ते किंचिदहमद्य तपोधन ।
संरम्भाच्च किमर्थं मामभिहंसि रुषान्वितः ॥ १.९.२९ ॥
ହେ ତପୋଧନ, ମୁଁ ଆଜି ଆପଣଙ୍କର କୌଣସି ଅପରାଧ କରିନାହିଁ; କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ କାହିଁକି ମୋତେ ପ୍ରହାର କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି?