മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.9.1
तेषु तत्रोपविष्टेषु ब्राह्मणेषु महात्मसु ।
रुरुश्चुक्रोश गहनं वनं गत्वाऽतिदुःखितः ॥ १.९.१ ॥
അവിടെ ഇരുന്നിരുന്ന ആ മഹാത്മാക്കളായ ബ്രാഹ്മണരുടെ ഇടയിൽ, അത്യന്തം ദുഃഖിതനായ രുരു ഇടതൂർന്ന കാട്ടിൽ ചെന്ന് വിലപിച്ചു.
1.9.2
शोकेनाभिहतः सोऽथ विलपन्करुणं बहु ।
अब्रवीद्वचनं शोचन्प्रियां स्मृत्वा प्रमद्वराम् ॥ १.९.२ ॥
ദുഃഖത്താൽ പീഡിതനായ അവൻ, വളരെ കരുണയോടെ വിലപിച്ചുകൊണ്ട്, തന്റെ പ്രിയയായ പ്രമദ്വരയെ ഓർത്ത് ദുഃഖിച്ചുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
1.9.3
शेते सा भुवि तन्वङ्गी मम शोकविवर्धिनी ।
प्राणानपहरन्तीव पूर्णचन्द्रनिभानना ॥ १.९.३ ॥
അവൾ നിലത്ത് കിടക്കുന്നു, മെലിഞ്ഞ അംഗങ്ങളുള്ളവൾ, എന്റെ ദുഃഖം വർധിപ്പിക്കുന്നവൾ, പൂർണചന്ദ്രസമാനമായ മുഖമുള്ളവൾ, എന്റെ പ്രാണങ്ങളെ അപഹരിക്കുന്നതുപോലെ.
1.9.4
यदि पीनायतश्रोणी पद्मपत्रनिभेक्षणा ।
मुमूर्षुरपि मे प्राणानादायाशु गमिष्यति ॥ १.९.४ ॥
വിശാലമായ ഇടുപ്പുള്ളവളും താമരദളം പോലെ കണ്ണുകളുള്ളവളുമായ അവൾ, മരിക്കാറായിരിക്കുമ്പോഴും എന്റെ പ്രാണനെയും എടുത്ത് വേഗം പോയേക്കും.
1.9.5
पितृमातृसखीनां च लुप्तपिण्डस्य तस्य मे ।
बान्धवानां च सर्वेषां किं नु दुःखमतःपरम् ॥ १.९.५ ॥
അച്ഛനും അമ്മയ്ക്കും സുഹൃത്തുക്കൾക്കും, പിണ്ഡം നഷ്ടപ്പെട്ട എനിക്കും, എല്ലാ ബന്ധുക്കൾക്കും ഇതിനെക്കാൾ വലിയ ദുഃഖം എന്താണുള്ളത്?
1.9.6
यदि दत्तं तपस्तप्तं गुरवो वा मया यदि ।
सम्यगाराधितास्तेन संजीवतु मम प्रिया ॥ १.९.६ ॥
ഞാൻ ദാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, തപസ്സ് ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ഗുരുക്കന്മാരെ ശരിയായി ആരാധിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അതിന്റെ ഫലത്താൽ എന്റെ പ്രിയ ജീവൻ വീണ്ടെടുക്കട്ടെ.
1.9.7
यथा च जन्मप्रभृति यतात्माऽहं धृतव्रतः ।
प्रमद्वरा तथाद्यैषा समुत्तिष्ठतु भामिनी ॥ १.९.७ ॥
ജനനം മുതൽ ഞാൻ ആത്മനിയന്ത്രണവും വ്രതനിഷ്ഠയും പാലിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അതുപോലെ ഇന്ന് ഈ ഭാമിനിയായ പ്രമദ്വരാ എഴുന്നേൽക്കട്ടെ.
1.9.8
एवं लालप्यतस्तस्य भार्यार्थे दुःखितस्य च ।
देवदूतस्तदाऽभ्येत्य वाक्यमाह रुरुं वने ॥ १.९.८ ॥
ഇങ്ങനെ കാട്ടിൽ ഭാര്യക്കുവേണ്ടി വിലപിച്ചു ദുഃഖിതനായ രുരുവിന്റെ അടുത്ത് അപ്പോൾ ഒരു ദേവദൂതൻ വന്ന് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
1.9.9
कृष्णे विष्णौ हृषीकेशे लोकेशेऽसुरविद्विषि ।
यदि मे निश्चला भक्तिर्मम जीवतु सा प्रिया ॥ १.९.९ ॥
കൃഷ്ണനോടും വിഷ്ണുവിനോടും ഹൃഷീകേശനോടും ലോകേശനോടും അസുരവിദ്വേഷിയോടും എന്റെ ഭക്തി ഇളക്കമില്ലാത്തതാണെങ്കിൽ, എന്റെ പ്രിയ ജീവിക്കട്ടെ.
1.9.10
विलप्यमाने तु रुरौ सर्वे देवाः कृपान्विताः ।
दूतं प्रस्थापयामासुः संदिश्यास्य हितं वचः ॥ १.९.१० ॥
രുരു വിലപിക്കുമ്പോൾ, കരുണ നിറഞ്ഞ ദേവന്മാരെല്ലാം അവന്റെ ഹിതകരമായ വാക്ക് ഉപദേശിച്ച് ഒരു ദൂതനെ അയച്ചു.
1.9.11
स दूतस्त्वरितोऽभ्येत्य देवानां प्रियकृच्छुचिः ।
उवाच देववचनं रुरुमाभाष्य दुःखितम् ॥ १.९.११ ॥
ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയം ചെയ്യുന്നവനും ശുദ്ധനുമായ ആ ദൂതൻ വേഗത്തിൽ വന്ന് ദുഃഖിതനായ രുരുവിനോട് സംസാരിച്ച് ദേവവചനം പറഞ്ഞു.
1.9.12
देवैः सर्वैरहं ब्रह्मन्प्रेषितोऽस्मि तवान्तिकम् ।
त्वद्धितं त्वद्धितैरुक्तं शृणु वाक्यं द्विजोत्तम ॥ १.९.१२ ॥
ബ്രാഹ്മണാ, എല്ലാ ദേവന്മാരും എന്നെ നിന്റെ അടുത്തേക്ക് അയച്ചിരിക്കുന്നു. നിന്റെ ഹിതം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ പറഞ്ഞ നിന്റെ ഹിതവാക്യം കേൾക്കുക, ദ്വിജോത്തമാ.
1.9.13
अभिधत्से ह यद्वाचा रुरो दुःखान्न तन्मृषा ।
न तु मर्त्यस्य धर्मात्मन्नायुरस्ति गतायुषः ॥ १.९.१३ ॥
രുരോ, ദുഃഖത്താൽ നീ പറയുന്നത് വ്യാജമല്ല. എന്നാൽ ധർമാത്മാവേ, ആയുസ്സ് കഴിഞ്ഞ മർത്ത്യന് ആയുസ്സില്ല.
1.9.14
गतायुरेषा कृपणा गन्धर्वाप्सरसोः सुता ।
तस्माच्छोके मनस्तात मा कृथास्त्वं कथंचन ॥ १.९.१४ ॥
ഗന്ധർവനും അപ്സരസ്സിനും ജനിച്ച ഈ ദീനയായ പുത്രി ആയുസ്സ് കഴിഞ്ഞവളാണ്. അതുകൊണ്ട് പ്രിയനേ, ഒരു വിധത്തിലും മനസ്സ് ശോകത്തിൽ വെക്കരുത്.
1.9.15
उपायश्चात्र विहितः पूर्वं देवैर्महात्मभिः ।
तं यदीच्छसि कर्तुं त्वं प्राप्स्यसीह प्रमद्वराम् ॥ १.९.१५ ॥
ഇതിന് ഉപായം ദേവന്മാരും മഹാത്മാക്കളും മുമ്പേ വിധിച്ചിട്ടുണ്ട്. അത് ചെയ്യാൻ നീ ആഗ്രഹിച്ചാൽ ഇവിടെ പ്രമദ്വരയെ നേടും.
1.9.16
क उपायः कृतो देवैर्बूहि तत्त्वेन खेचर ।
करिष्येऽहं तथा श्रुत्वा त्रातुमर्हति मां भवान् ॥ १.९.१६ ॥
ദേവന്മാർ ചെയ്ത ഉപായം ഏതാണ്? ആകാശചാരിയേ, അത് യഥാർത്ഥത്തിൽ പറയൂ. കേട്ട് ഞാൻ അങ്ങനെതന്നെ ചെയ്യും. എന്നെ രക്ഷിക്കാൻ അങ്ങ് അർഹനാണ്.
1.9.17
आयुषोऽर्धं प्रयच्छ त्वं कन्यायै भृगुनन्दन ।
एवमुत्थास्यति रुरो तव भार्या प्रयद्वरा ॥ १.९.१७ ॥
ഭൃഗുനന്ദനാ, നീ കന്യയ്ക്ക് നിന്റെ ആയുസ്സിന്റെ പകുതി നൽകൂ. രുരോ, ഇങ്ങനെ നിന്റെ പ്രിയ ഭാര്യ എഴുന്നേൽക്കും.
1.9.18
आयुषोऽर्धं प्रयच्छामि कन्यायै खेचरोत्तम ।
शृङ्गाररूपाभरणा समुत्तिष्ठतु मे प्रिया ॥ १.९.१८ ॥
ഖേചരോത്തമാ, ഞാൻ കന്യയ്ക്ക് എന്റെ ആയുസ്സിന്റെ പകുതി നൽകുന്നു. അലങ്കാരങ്ങളണിഞ്ഞ എന്റെ പ്രിയ എഴുന്നേൽക്കട്ടെ.
1.9.19
ततो गन्धर्वराजश्च देवदूतश्च सत्तमौ ।
धर्मराजमुपेत्येदं वचनं प्रत्यभाषताम् ॥ १.९.१९ ॥
പിന്നെ ഗന്ധർവരാജാവും ദേവദൂതനും, ഇരുവരും ശ്രേഷ്ഠരും, ധർമ്മരാജനെ സമീപിച്ച് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
1.9.20
धर्मराजायुषोऽर्धेन रुरोर्भार्या प्रमद्वरा ।
समुत्तिष्ठतु कल्याणी मृतैवं यदि मन्यसे ॥ १.९.२० ॥
ധർമ്മരാജാവേ, നീ അങ്ങനെ കരുതുന്നുവെങ്കിൽ, രുരുവിന്റെ ഭാര്യയായ മംഗളയായ പ്രമദ്വര മരിച്ചു കിടന്നാലും നിന്റെ ആയുസ്സിന്റെ പകുതിയാൽ എഴുന്നേൽക്കട്ടെ.
1.9.21
प्रमद्वरा रुरोर्भार्या देवदूत यदीच्छसि ।
उत्तिष्ठत्वायुषोऽर्धेन रुरोरेव समन्विता ॥ १.९.२१ ॥
ദേവദൂതാ, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, രുരുവിന്റെ ഭാര്യ പ്രമദ്വര, രുരുവിന്റെ ആയുസ്സിന്റെ പകുതിയോടെ എഴുന്നേൽക്കട്ടെ.
1.9.22
एवमुक्ते ततः कन्या सोदतिष्ठत्प्रमद्वरा ।
रुरोस्तस्यायुषोऽर्धेन सुप्तेव वरवर्णिनी ॥ १.९.२२ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ആ കന്യ പ്രമദ്വര എഴുന്നേറ്റു; രുരുവിന്റെ ആയുസ്സിന്റെ ആ പകുതിയാൽ, ഉറക്കമുണർന്നവളെപ്പോലെ, സുന്ദരവർണ്ണയായി.
1.9.23
एतद्दृष्टं भविष्ये हि रुरोरुत्तमतेजसः ।
आयुषोऽतिप्रवृद्धस्य भार्यार्थेऽर्धमलुप्यत ॥ १.९.२३ ॥
ഇത് ഭാവിയിൽ കാണപ്പെട്ടു—ഉത്തമതേജസ്സുള്ള രുരുവിന്റെ അതിദീർഘമായ ആയുസ്സിന്റെ പകുതി ഭാര്യയ്ക്കായി ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.
1.9.24
तत इष्टेऽहनि तयोः पितरौ चक्रतुर्मुदा ।
विवाहं तौ च रेमाते परस्परहितैषिणौ ॥ १.९.२४ ॥
പിന്നെ ശുഭദിനത്തിൽ അവരുടെ മാതാപിതാക്കൾ സന്തോഷത്തോടെ വിവാഹം നടത്തി; പരസ്പരം ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച് ഇരുവരും സന്തോഷിച്ചു.
1.9.25
स लब्ध्वा दुर्लभां भार्यां पद्मकिञ्जल्कसुप्रभाम् ।
व्रतं चक्रे विनाशाय जिह्मगानां धृतव्रतः ॥ १.९.२५ ॥
അപൂർവ്വയും താമരപ്പൂവിന്റെ കേസരം പോലെ ശോഭയുള്ളവളുമായ ഭാര്യയെ ലഭിച്ച്, വളഞ്ഞു ഇഴയുന്ന സർപ്പങ്ങളുടെ നാശത്തിനായി അദ്ദേഹം വ്രതമെടുത്തു; ദൃഢവ്രതനായ ആ മുനി.
1.9.26
स दृष्ट्वा जिह्मगान्सर्वांस्तीव्रकोपसमन्वितः ।
अभिहन्ति यथासत्त्वं गृह्य प्रहरणं सदा ॥ १.९.२६ ॥
വളഞ്ഞിഴയുന്ന എല്ലാ സർപ്പങ്ങളെയും കണ്ടാൽ കടുത്ത കോപം നിറഞ്ഞവനായി ആയുധമെടുത്ത് എപ്പോഴും തന്റെ സ്വഭാവമനുസരിച്ച് അവയെ പ്രഹരിക്കും.
1.9.27
स कदाचिद्वनं विप्रो रुरुरभ्यागमन्महत् ।
शयानं तत्र चापश्यड्डुण्डुभं वयसान्वितम् ॥ १.९.२७ ॥
ഒരിക്കൽ ആ ബ്രാഹ്മണനായ രുരു ആ വലിയ കാട്ടിലെത്തി; അവിടെ പ്രായമേറിയ ഒരു ഡുണ്ഡുഭ സർപ്പം കിടക്കുന്നത് അദ്ദേഹം കണ്ടു.
1.9.28
तत उद्यम्य दम्डं स कालदण्डोपमं तदा ।
जिघांसुः कुपितो विप्रस्तमुवाचाथ डुण्डुभः ॥ १.९.२८ ॥
അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണൻ കോപത്തോടെ കാലദണ്ഡംപോലെ തന്റെ ദണ്ഡം ഉയർത്തി കൊല്ലാനാഗ്രഹിച്ചു; അപ്പോൾ ഡുണ്ഡുഭ സർപ്പം അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു.
1.9.29
नापराध्यामि ते किंचिदहमद्य तपोधन ।
संरम्भाच्च किमर्थं मामभिहंसि रुषान्वितः ॥ १.९.२९ ॥
തപോധനാ, ഇന്ന് ഞാൻ അങ്ങയോട് ഒരു അപരാധവും ചെയ്തിട്ടില്ല; കോപം നിറഞ്ഞ് എന്തിനാണ് എന്നെ പ്രഹരിക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്നത്?