ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.9.1
तेषु तत्रोपविष्टेषु ब्राह्मणेषु महात्मसु ।
रुरुश्चुक्रोश गहनं वनं गत्वाऽतिदुःखितः ॥ १.९.१ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ನಡುವೆ, ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತನಾದ ರುರು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕೂಗಿಕೊಂಡನು.
1.9.2
शोकेनाभिहतः सोऽथ विलपन्करुणं बहु ।
अब्रवीद्वचनं शोचन्प्रियां स्मृत्वा प्रमद्वराम् ॥ १.९.२ ॥
ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಅವನು, ಅತ್ಯಂತ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಬಹಳ ಪ್ರಲಾಪಿಸುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆ ಶ್ರೇಷ್ಠೆ ಪ್ರಮದ್ವರೆಯನ್ನು ನೆನೆದು ದುಃಖಿಸುತ್ತಾ ಮಾತನಾಡಿದನು.
1.9.3
शेते सा भुवि तन्वङ्गी मम शोकविवर्धिनी ।
प्राणानपहरन्तीव पूर्णचन्द्रनिभानना ॥ १.९.३ ॥
ಅವಳು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದಾಳೆ, ಸುಂದರ ಅಂಗಗಳ ಆ ಸುಂದರಿ, ನನ್ನ ದುಃಖವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವವಳು, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತಹ ಮುಖವುಳ್ಳವಳು, ನನ್ನ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನೇ ಹರಿಸುವಂತೆ.
1.9.4
यदि पीनायतश्रोणी पद्मपत्रनिभेक्षणा ।
मुमूर्षुरपि मे प्राणानादायाशु गमिष्यति ॥ १.९.४ ॥
ದಟ್ಟವಾದ ಅಗಲ ಸೊಂಟವುಳ್ಳ, ಕಮಲದ ಎಸಳಿನಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳ ಆ ಸುಂದರಿ, ಸಾಯುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ನನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊರಟುಹೋಗುವಳು.
1.9.5
पितृमातृसखीनां च लुप्तपिण्डस्य तस्य मे ।
बान्धवानां च सर्वेषां किं नु दुःखमतःपरम् ॥ १.९.५ ॥
ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಿಂಡ ತರ್ಪಣ ಲುಪ್ತವಾದ ನನಗೆ, ಎಲ್ಲ ಬಂಧುಗಳಿಗೂ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದುಃಖ ಯಾವುದು?
1.9.6
यदि दत्तं तपस्तप्तं गुरवो वा मया यदि ।
सम्यगाराधितास्तेन संजीवतु मम प्रिया ॥ १.९.६ ॥
ನಾನು ದಾನ ನೀಡಿದ್ದರೆ, ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ಗುರುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಫಲದಿಂದ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆ ಮತ್ತೆ ಜೀವ ಪಡೆಯಲಿ.
1.9.7
यथा च जन्मप्रभृति यतात्माऽहं धृतव्रतः ।
प्रमद्वरा तथाद्यैषा समुत्तिष्ठतु भामिनी ॥ १.९.७ ॥
ನಾನು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹದಿಂದ ಮತ್ತು ವ್ರತನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ, ಅದೇ ರೀತಿ ಇಂದು ಈ ಭಾಮಿನಿ ಪ್ರಮದ್ವರೆ ಎದ್ದೇಳಲಿ.
1.9.8
एवं लालप्यतस्तस्य भार्यार्थे दुःखितस्य च ।
देवदूतस्तदाऽभ्येत्य वाक्यमाह रुरुं वने ॥ १.९.८ ॥
ಹೀಗೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಲಾಪಿಸುತ್ತ ದುಃಖಿತನಾಗಿದ್ದ ರುರುವಿನ ಬಳಿ ಆಗ ಒಬ್ಬ ದೇವದೂತ ಬಂದು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
1.9.9
कृष्णे विष्णौ हृषीकेशे लोकेशेऽसुरविद्विषि ।
यदि मे निश्चला भक्तिर्मम जीवतु सा प्रिया ॥ १.९.९ ॥
ಕೃಷ್ಣ, ವಿಷ್ಣು, ಹೃಷೀಕೇಶ, ಲೋಕೇಶ, ಅಸುರವಿದ್ವೇಷಿ ಇವರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಭಕ್ತಿ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿದ್ದರೆ, ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆ ಬದುಕಲಿ.
1.9.10
विलप्यमाने तु रुरौ सर्वे देवाः कृपान्विताः ।
दूतं प्रस्थापयामासुः संदिश्यास्य हितं वचः ॥ १.९.१० ॥
ರುರು ಪ್ರಲಾಪಿಸುತ್ತಿರಲು, ಕರುಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಅವನ ಹಿತದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿ ಒಬ್ಬ ದೂತನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು.
1.9.11
स दूतस्त्वरितोऽभ्येत्य देवानां प्रियकृच्छुचिः ।
उवाच देववचनं रुरुमाभाष्य दुःखितम् ॥ १.९.११ ॥
ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡುವ, ಪವಿತ್ರನಾದ ಆ ದೂತ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಂದು, ದುಃಖಿತನಾದ ರುರುವನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿ ದೇವತೆಗಳ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
1.9.12
देवैः सर्वैरहं ब्रह्मन्प्रेषितोऽस्मि तवान्तिकम् ।
त्वद्धितं त्वद्धितैरुक्तं शृणु वाक्यं द्विजोत्तम ॥ १.९.१२ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಿನ್ನ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಹೇಳಿದ ನಿನ್ನ ಹಿತವಚನವನ್ನು ಕೇಳು, ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ.
1.9.13
अभिधत्से ह यद्वाचा रुरो दुःखान्न तन्मृषा ।
न तु मर्त्यस्य धर्मात्मन्नायुरस्ति गतायुषः ॥ १.९.१३ ॥
ರುರು, ದುಃಖದಿಂದ ನೀನು ಹೇಳುವುದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ. ಆದರೆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನೇ, ಆಯುಸ್ಸು ಕಳೆದ ಮರ್ತ್ಯನಿಗೆ ಆಯುಸ್ಸು ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
1.9.14
गतायुरेषा कृपणा गन्धर्वाप्सरसोः सुता ।
तस्माच्छोके मनस्तात मा कृथास्त्वं कथंचन ॥ १.९.१४ ॥
ಗಂಧರ್ವ ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರೆಯ ಈ ದೀನ ಮಗಳು ಆಯುಸ್ಸು ಕಳೆದವಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗನೇ, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿಡಬೇಡ.
1.9.15
उपायश्चात्र विहितः पूर्वं देवैर्महात्मभिः ।
तं यदीच्छसि कर्तुं त्वं प्राप्स्यसीह प्रमद्वराम् ॥ १.९.१५ ॥
ಇದಕ್ಕೆ ಉಪಾಯವನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮರು ಮೊದಲೇ ವಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದನ್ನು ನೀನು ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮದ್ವರೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.
1.9.16
क उपायः कृतो देवैर्बूहि तत्त्वेन खेचर ।
करिष्येऽहं तथा श्रुत्वा त्रातुमर्हति मां भवान् ॥ १.९.१६ ॥
ದೇವತೆಗಳು ಮಾಡಿದ ಉಪಾಯ ಯಾವುದು? ಖೇಚರನೇ, ಅದನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೇಳು. ಕೇಳಿ ನಾನು ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡುವೆ. ನನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ನೀನು ಅರ್ಹನು.
1.9.17
आयुषोऽर्धं प्रयच्छ त्वं कन्यायै भृगुनन्दन ।
एवमुत्थास्यति रुरो तव भार्या प्रयद्वरा ॥ १.९.१७ ॥
ಭೃಗುನಂದನನೇ, ನೀನು ಕನ್ಯೆಗೆ ನಿನ್ನ ಆಯುಸ್ಸಿನ ಅರ್ಧವನ್ನು ಕೊಡು. ರುರುವೇ, ಹೀಗೆ ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿ ಎದ್ದೇಳುವಳು.
1.9.18
आयुषोऽर्धं प्रयच्छामि कन्यायै खेचरोत्तम ।
शृङ्गाररूपाभरणा समुत्तिष्ठतु मे प्रिया ॥ १.९.१८ ॥
ಖೇಚರೋತ್ತಮನೇ, ನಾನು ಕನ್ಯೆಗೆ ನನ್ನ ಆಯುಸ್ಸಿನ ಅರ್ಧವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ಶೃಂಗಾರ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾದ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆ ಎದ್ದೇಳಲಿ.
1.9.19
ततो गन्धर्वराजश्च देवदूतश्च सत्तमौ ।
धर्मराजमुपेत्येदं वचनं प्रत्यभाषताम् ॥ १.९.१९ ॥
ನಂತರ ಗಂಧರ್ವರಾಜನು ಮತ್ತು ದೇವದೂತನು, ಇಬ್ಬರೂ ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಧರ್ಮರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
1.9.20
धर्मराजायुषोऽर्धेन रुरोर्भार्या प्रमद्वरा ।
समुत्तिष्ठतु कल्याणी मृतैवं यदि मन्यसे ॥ १.९.२० ॥
ಧರ್ಮರಾಜನೇ, ನೀನು ಹೀಗೆ ಭಾವಿಸಿದರೆ, ರುರುವಿನ ಪತ್ನಿ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಪ್ರಮದ್ವರೆ ಮೃತಳಾಗಿದ್ದರೂ ನಿನ್ನ ಆಯುಷ್ಯದ ಅರ್ಧದಿಂದ ಎದ್ದೇಳಲಿ.
1.9.21
प्रमद्वरा रुरोर्भार्या देवदूत यदीच्छसि ।
उत्तिष्ठत्वायुषोऽर्धेन रुरोरेव समन्विता ॥ १.९.२१ ॥
ದೇವದೂತನೇ, ನೀನು ಬಯಸಿದರೆ, ರುರುವಿನ ಪತ್ನಿ ಪ್ರಮದ್ವರೆ, ರುರುವಿನ ಆಯುಷ್ಯದ ಅರ್ಧದೊಂದಿಗೆ ಎದ್ದೇಳಲಿ.
1.9.22
एवमुक्ते ततः कन्या सोदतिष्ठत्प्रमद्वरा ।
रुरोस्तस्यायुषोऽर्धेन सुप्तेव वरवर्णिनी ॥ १.९.२२ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಆ ಕನ್ಯೆ ಪ್ರಮದ್ವರೆ ಎದ್ದಳು; ರುರುವಿನ ಆ ಆಯುಷ್ಯದ ಅರ್ಧದಿಂದ, ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡವಳಂತೆ, ಸುಂದರ ವರ್ಣದವಳು.
1.9.23
एतद्दृष्टं भविष्ये हि रुरोरुत्तमतेजसः ।
आयुषोऽतिप्रवृद्धस्य भार्यार्थेऽर्धमलुप्यत ॥ १.९.२३ ॥
ಇದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು—ಉತ್ತಮ ತೇಜಸ್ಸಿನ ರುರುವಿನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾದ ಆಯುಷ್ಯದ ಅರ್ಧ ಭಾಗವನ್ನು ಪತ್ನಿಗಾಗಿ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
1.9.24
तत इष्टेऽहनि तयोः पितरौ चक्रतुर्मुदा ।
विवाहं तौ च रेमाते परस्परहितैषिणौ ॥ १.९.२४ ॥
ನಂತರ ಶುಭ ದಿನದಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿದರು; ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ ಆನಂದಿಸಿದರು.
1.9.25
स लब्ध्वा दुर्लभां भार्यां पद्मकिञ्जल्कसुप्रभाम् ।
व्रतं चक्रे विनाशाय जिह्मगानां धृतव्रतः ॥ १.९.२५ ॥
ಅಪರೂಪದ, ಕಮಲದ ಕೇಸರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಕುಟಿಲವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಸರ್ಪಗಳ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ವ್ರತ ಕೈಗೊಂಡನು; ದೃಢವ್ರತನಾದ ಆ ಮುನಿ.
1.9.26
स दृष्ट्वा जिह्मगान्सर्वांस्तीव्रकोपसमन्वितः ।
अभिहन्ति यथासत्त्वं गृह्य प्रहरणं सदा ॥ १.९.२६ ॥
ಕುಟಿಲವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಎಲ್ಲ ಸರ್ಪಗಳನ್ನು ಕಂಡು ತೀವ್ರ ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದವನಾಗಿ, ಆಯುಧವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸದಾ ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
1.9.27
स कदाचिद्वनं विप्रो रुरुरभ्यागमन्महत् ।
शयानं तत्र चापश्यड्डुण्डुभं वयसान्वितम् ॥ १.९.२७ ॥
ಒಮ್ಮೆ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ರುರು ಆ ಮಹಾ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದನು; ಅಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಸಾದ ಒಂದು ಡುಂಡುಭ ಸರ್ಪ ಮಲಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು.
1.9.28
तत उद्यम्य दम्डं स कालदण्डोपमं तदा ।
जिघांसुः कुपितो विप्रस्तमुवाचाथ डुण्डुभः ॥ १.९.२८ ॥
ಆಗ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕೋಪದಿಂದ ಯಮದಂಡದಂತೆ ತನ್ನ ದಂಡವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಕೊಲ್ಲುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ; ಆಗ ಡುಂಡುಭ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿತು.
1.9.29
नापराध्यामि ते किंचिदहमद्य तपोधन ।
संरम्भाच्च किमर्थं मामभिहंसि रुषान्वितः ॥ १.९.२९ ॥
ತಪೋಧನನೇ, ನಾನು ಇಂದು ನಿನಗೆ ಯಾವ ಅಪರಾಧವನ್ನೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ; ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿ ಏತಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತೀ?