Mahābhārata · Adhyāya 1.90
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.90.1
संभवं भरतस्याहं चरितं च महामतेः ।
शकुन्तलायाश्चोत्पत्तिं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ १.९०.१ ॥
Deseo oír con verdad el nacimiento de Bharata, la historia de aquel de gran mente y el origen de Śakuntalā.
1.90.2
दुष्यन्तेन च वीरेण यथा प्राप्ता शकुन्तला ।
तं वै पुरुषसिंहस्य भगवन्विस्तरं त्वहम् ॥ १.९०.२ ॥
Oh venerable, deseo oír en detalle cómo el héroe Duṣyanta obtuvo a Śakuntalā, aquel león entre los hombres.
1.90.3
श्रोतुमिच्छामि तत्त्वज्ञ सर्वं मतिमतां वर ।
स कदाचिन्महाबाहुः प्रभूतबलवाहनः ॥ १.९०.३ ॥
Oh conocedor de la verdad, mejor de los sabios, deseo oírlo todo. Aquel de grandes brazos tuvo una vez abundantes tropas y carros.
1.90.4
वनं जगाम गहनं हयनागशतैर्वृतः ।
बलेन चतुरङ्गेण वृतः परमवल्गुना ॥ १.९०.४ ॥
Rodeado de cientos de caballos y elefantes, y de un ejército cuádruple sumamente espléndido, se internó en el bosque espeso.
1.90.5
खड्गशक्तिधरैर्वीरैर्गदामुसलपाणिभिः ।
प्रासतोमरहस्तैश्च ययौ योधशतैर्वृतः ॥ १.९०.५ ॥
Rodeado de cientos de guerreros valientes que portaban espadas y lanzas, con mazas y porras en las manos y jabalinas y picas levantadas, avanzó.
1.90.6
सिंहनादैश्च योधानां शङ्खदुनदुभिनिःस्वनैः ।
रथनेमिस्वनैश्चैव सनागवरबृंहितैः ॥ १.९०.६ ॥
Con los rugidos de león de los guerreros, el sonido de caracolas y tambores, el estruendo de las ruedas de los carros y el barrito de los nobles elefantes.
1.90.7
नानायुधधरैश्चापि नानावेषधरैस्तथा ।
ह्रेषितस्वनमिश्रैश्च क्ष्वेडितास्फोटितस्वनैः ॥ १.९०.७ ॥
Con el estruendo de guerreros que portaban diversas armas y vestían diversos atuendos, mezclado con el relincho de los caballos y el rugido y el chasquido de brazos.
1.90.8
आसीत्किलकिलाशब्दस्तस्मिन्गच्छति पार्थिवे ।
प्रासादवरशृङ्गस्थाः परया नृपशोभया ॥ १.९०.८ ॥
Mientras aquel rey avanzaba, quienes estaban de pie en las altas cumbres de los palacios excelentes alzaron un clamor de gritos alegres, con suprema majestad real.
1.90.9
ददृशुस्तं स्त्रियस्तत्र शूरमात्मयशस्करम् ।
शक्रोपमममित्रघ्नं परवारणवारणम् ॥ १.९०.९ ॥
Allí las mujeres vieron a aquel héroe, que acrecienta su propia gloria, semejante a Indra, destructor de enemigos, el elefante que detiene a los demás elefantes.
1.90.10
पश्यन्तः स्त्रीगणास्तत्र वज्रपाणिं स्म मेनिरे ।
अयं स पुरुषव्याघ्रो रणे वसुपराक्रमः ॥ १.९०.१० ॥
Las mujeres que miraban allí pensaron que era Indra, el de la mano del rayo: este es aquel tigre entre los hombres, cuyo valor en batalla otorga riquezas.
1.90.11
यस्य बाहुबलं प्राप्य न भवन्त्यसुहृद्गणाः ।
इति वाचो ब्रुवन्त्यस्ताः स्त्रियः प्रेम्णा नराधिपं ॥ १.९०.११ ॥
'Al obtener cuyo poder de brazos, las huestes enemigas no subsisten'—así hablaban aquellas mujeres con afecto de aquel señor de los hombres.
1.90.12
तुष्टुवुः पुष्पवृष्टीश्च ससृजुस्तस्य मूर्धनि ।
तत्रतत्र च विप्रेन्द्रैः स्तूयमानः समन्ततः ॥ १.९०.१२ ॥
Lo alabaron y derramaron lluvias de flores sobre su cabeza; y mientras avanzaba, era alabado por todas partes, aquí y allá, por los más excelentes brahmanes.
1.90.13
निर्ययौ परमप्रीत्या वनं मृगजिघांसया ।
तं देवराजप्रतिमं मत्तवारणधूर्गतम् ॥ १.९०.१३ ॥
Con gran alegría, deseando matar ciervos, partió hacia el bosque, aquel rey semejante al señor de los dioses, sentado en el yugo de un elefante en celo.
1.90.14
द्विजक्षत्रियविट्शूद्रा निर्यान्तमनुजग्मिरे ।
ददृशुर्वर्धमानास्ते आशीर्भिश्च जयेन च ॥ १.९०.१४ ॥
Brahmanes, kṣatriyas, vaiśyas y śūdras le siguieron al partir; llenos de bendiciones y de deseos de victoria, lo miraban.
1.90.15
सुदूरमनुजग्मुस्तं पौरजानपदास्तथा ।
न्यवर्तन्त ततः पश्चादनुज्ञाता नृपेण ह ॥ १.९०.१५ ॥
Los habitantes de la ciudad y del campo también le siguieron muy lejos; luego, con permiso del rey, regresaron.
1.90.16
सुपर्णप्रतिमेनाथ रथेन वसुधाधिपः ।
महीमापूरयामास घोषेण त्रिदिवं तथा ॥ १.९०.१६ ॥
Entonces el señor de la tierra, en un carro semejante al de Garuḍa, llenó la tierra con su estruendo, y asimismo los cielos.
1.90.17
स गच्छन्ददृशे धीमान्नन्दनप्रतिमं वनम् ।
बिल्वार्कखदिराकीर्णं कपित्थधवसंकुलम् ॥ १.९०.१७ ॥
Mientras avanzaba, el sabio vio un bosque semejante al Nandana, cubierto de árboles bilva, arka y khadira, y denso de árboles kapittha y dhava.
1.90.18
विषमं पर्वतस्रस्तै रश्मभिश्च समावृतम् ।
निर्जलं निर्मनुष्यं च बहुयोजनमायतम् ॥ १.९०.१८ ॥
Aquel bosque era escabroso, rodeado de rocas caídas de las montañas, sin agua y sin gente, y se extendía muchos yojanas.
1.90.19
मृगसिंहैर्वृतं घोरैरन्यैश्चापि वनेचरैः ।
तद्वनं मनुजव्याघ्रः सभृत्यबलवाहनः ॥ १.९०.१९ ॥
En aquel bosque, lleno de ciervos, leones y otras fieras temibles, el tigre entre los hombres entró con sus servidores, su ejército y sus vehículos.
1.90.20
लोडयामास दुष्यन्तः सूदयन्विविधान्मृगान् ।
बाणगोचरसंप्राप्तांस्तत्र व्याघ्रगणान्बहून् ॥ १.९०.२० ॥
Allí Duṣyanta persiguió y mató diversas clases de venados, y también numerosas manadas de tigres que cayeron al alcance de sus flechas.
1.90.21
पातयामास दुष्यन्तो निर्बिभेद च सायकैः ।
दूरस्थान्सायकैः कांश्चिदभिनत्स नराधिपः ॥ १.९०.२१ ॥
Duṣyanta los derribó y los atravesó con sus flechas; y aquel señor de los hombres hirió con sus flechas a algunos que estaban lejos.
1.90.22
अभ्याशमागतांश्चान्यान्खड्गेन निरकृन्तत ।
कांश्चिदेणान्समाजघ्ने शक्त्या शक्तिमतां वरः ॥ १.९०.२२ ॥
A los que se acercaron los abatió con su espada; y el mejor de los poderosos derribó con su lanza a ciertos antílopes.
1.90.23
गदामण्डलतत्त्वज्ञश्चचारामितविक्रमः ।
तोमरैरसिभिश्चापि गदामुसलकम्पनैः ॥ १.९०.२३ ॥
Diestro en los giros circulares de la maza, de valor incalculable, recorría la zona con jabalinas, espadas y mazas y porras que resonaban.
1.90.24
चचार स विनिघ्नन्वै वन्यांस्तत्र मृगद्विजान् ।
राज्ञा चाद्भुतवीर्येण योधैश्च समरप्रियैः ॥ १.९०.२४ ॥
Allí vagaba matando a los ciervos y aves de la selva, junto al rey de valor asombroso y a los guerreros amantes de la batalla.
1.90.25
लोड्यमानं महारण्यं तत्यजुः स्म मृगाधिपाः ।
तत्र विद्रुतयूथानि हतयूथपतीनि च ॥ १.९०.२५ ॥
Los reyes de las fieras abandonaron aquel gran bosque, que estaba siendo asolado; allí las manadas huyeron dispersas y sus jefes fueron abatidos.
1.90.26
मृगयूथान्यथौत्सुक्याच्छब्दं चक्रुस्ततस्ततः ।
शुष्काश्चापि नदीर्गत्वा जलनैराश्यकर्शिताः ॥ १.९०.२६ ॥
Entonces las manadas, llenas de ansiedad, lanzaron gritos aquí y allá. Al llegar a los ríos los hallaron secos, y, debilitadas por la desesperación de encontrar agua,
1.90.27
व्यायामक्लान्तहृदयाः पतन्ति स्म विचेतसः ।
क्षुत्पिपासापरीताश्च श्रान्ताश्च पतिता भुवि ॥ १.९०.२७ ॥
con corazones agotados por el esfuerzo, cayeron sin sentido; rodeados de hambre y sed, extenuados, cayeron al suelo.
1.90.28
केचित्तत्र नरव्याघ्रैरभक्ष्यन्त बुभुक्षितैः ।
केचिदग्निमथोत्पाद्य संसाध्य च वनेचराः ॥ १.९०.२८ ॥
Allí algunas fueron devoradas por tigres entre los hombres hambrientos, y otras, por los moradores del bosque, que encendieron fuego y las prepararon,
1.90.29
भक्षयन्ति स्म मांसानि प्रकुट्य विधिवत्तदा ।
तत्र केचिद्गजा मत्ता बलिनः शस्त्रविक्षताः ॥ १.९०.२९ ॥
Entonces cortaron la carne según el rito y la comieron. Allí algunos elefantes, enloquecidos y fuertes, yacían heridos por las armas,
1.90.30
संकोच्याग्रकरान्भीताः प्राद्रवन्ति स्म वेगिताः ।
शकृन्मूत्रं सृजन्तश्च क्षरन्तः शोणितं बहु ॥ १.९०.३० ॥
aterrorizados, recogieron sus trompas y huyeron a toda prisa, expulsando excrementos y orina y derramando mucha sangre.
1.90.31
वन्या गजवरास्तत्र ममृदुर्मनुजान्बहून् ।
तद्वनं बलमेघेन शरधारेण संवृतम्।
व्यरोचत मृगाकीर्णं राज्ञा हतमृगाधिपम् ॥ १.९०.३१ ॥
Allí los nobles elefantes salvajes pisotearon a muchos hombres. Aquel bosque, cubierto por una nube de flechas y un aguacero de saetas, resplandecía poblado de ciervos, allí donde el rey había abatido al señor de las bestias.