ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.90
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.90.1
संभवं भरतस्याहं चरितं च महामतेः ।
शकुन्तलायाश्चोत्पत्तिं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ १.९०.१ ॥
ಭರತನ ಜನ್ಮವನ್ನೂ, ಆ ಮಹಾಮತಿಯ ಚರಿತ್ರವನ್ನೂ, ಶಕುಂತಲೆಯ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನೂ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
1.90.2
दुष्यन्तेन च वीरेण यथा प्राप्ता शकुन्तला ।
तं वै पुरुषसिंहस्य भगवन्विस्तरं त्वहम् ॥ १.९०.२ ॥
ಭಗವನ್, ವೀರ ದುಷ್ಯಂತನು ಶಕುಂತಲೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದನೋ, ಆ ಪುರುಷಸಿಂಹನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಾನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
1.90.3
श्रोतुमिच्छामि तत्त्वज्ञ सर्वं मतिमतां वर ।
स कदाचिन्महाबाहुः प्रभूतबलवाहनः ॥ १.९०.३ ॥
ತತ್ತ್ವಜ್ಞನೇ, ಬುದ್ಧಿವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಆ ಮಹಾಬಾಹು ಒಮ್ಮೆ ಅಪಾರ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದನು.
1.90.4
वनं जगाम गहनं हयनागशतैर्वृतः ।
बलेन चतुरङ्गेण वृतः परमवल्गुना ॥ १.९०.४ ॥
ನೂರಾರು ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ, ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಚತುರಂಗ ಸೇನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅವನು ದಟ್ಟ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದನು.
1.90.5
खड्गशक्तिधरैर्वीरैर्गदामुसलपाणिभिः ।
प्रासतोमरहस्तैश्च ययौ योधशतैर्वृतः ॥ १.९०.५ ॥
ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಧರಿಸಿದ ವೀರರಿಂದ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಗದೆ ಮತ್ತು ಮುಸಲ ಹಿಡಿದವರಿಂದ, ಈಟಿ ಮತ್ತು ತೋಮರ ಹಿಡಿದ ನೂರಾರು ಯೋಧರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು ಅವನು ಹೋದನು.
1.90.6
सिंहनादैश्च योधानां शङ्खदुनदुभिनिःस्वनैः ।
रथनेमिस्वनैश्चैव सनागवरबृंहितैः ॥ १.९०.६ ॥
ಯೋಧರ ಸಿಂಹನಾದ, ಶಂಖ-ದುಂದುಭಿಗಳ ಧ್ವನಿ, ರಥಚಕ್ರಗಳ ಸದ್ದು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆನೆಗಳ ಘೀಳು ಮೊಳಗಿದವು.
1.90.7
नानायुधधरैश्चापि नानावेषधरैस्तथा ।
ह्रेषितस्वनमिश्रैश्च क्ष्वेडितास्फोटितस्वनैः ॥ १.९०.७ ॥
ನಾನಾ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ನಾನಾ ವೇಷಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಯೋಧರ, ಕುದುರೆಗಳ ಹೇಷಾರವದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತ, ಗರ್ಜನೆ ಮತ್ತು ತಟ್ಟುವ ಶಬ್ದಗಳ ಘೋಷ.
1.90.8
आसीत्किलकिलाशब्दस्तस्मिन्गच्छति पार्थिवे ।
प्रासादवरशृङ्गस्थाः परया नृपशोभया ॥ १.९०.८ ॥
ಆ ರಾಜನು ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅರಮನೆಗಳ ಶಿಖರಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತವರು ರಾಜೋಚಿತ ಪರಮ ಶೋಭೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಿಲಕಿಲ ಶಬ್ದ ಮಾಡಿದರು.
1.90.9
ददृशुस्तं स्त्रियस्तत्र शूरमात्मयशस्करम् ।
शक्रोपमममित्रघ्नं परवारणवारणम् ॥ १.९०.९ ॥
ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಆ ಶೂರನನ್ನು ನೋಡಿದರು; ಅವನು ತನ್ನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವವನು, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನನು, ಶತ್ರುನಾಶಕನು, ಇತರ ಆನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ಆನೆಯಂತಿದ್ದವನು.
1.90.10
पश्यन्तः स्त्रीगणास्तत्र वज्रपाणिं स्म मेनिरे ।
अयं स पुरुषव्याघ्रो रणे वसुपराक्रमः ॥ १.९०.१० ॥
ಅಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅವನನ್ನು ವಜ್ರಪಾಣಿ ಇಂದ್ರನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು; ಇವನು ಆ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ, ರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತು ನೀಡುವ ಪರಾಕ್ರಮಿ.
1.90.11
यस्य बाहुबलं प्राप्य न भवन्त्यसुहृद्गणाः ।
इति वाचो ब्रुवन्त्यस्ताः स्त्रियः प्रेम्णा नराधिपं ॥ १.९०.११ ॥
'ಯಾರ ಬಾಹುಬಲವನ್ನು ಪಡೆದೊಡನೆ ಶತ್ರುಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲವೋ'—ಎಂದು ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆ ನರಾಧಿಪನ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದರು.
1.90.12
तुष्टुवुः पुष्पवृष्टीश्च ससृजुस्तस्य मूर्धनि ।
तत्रतत्र च विप्रेन्द्रैः स्तूयमानः समन्ततः ॥ १.९०.१२ ॥
ಅವರು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಅವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೂವಿನ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದರು; ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ ಅವನು ಸಾಗಿದನು.
1.90.13
निर्ययौ परमप्रीत्या वनं मृगजिघांसया ।
तं देवराजप्रतिमं मत्तवारणधूर्गतम् ॥ १.९०.१३ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅವನು ಕಾಡಿಗೆ ಹೊರಟನು. ಮದವೇರಿದ ಆನೆಯ ನೊಗದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ, ದೇವರಾಜನಿಗೆ ಸಮಾನನಾದ ಅವನನ್ನು.
1.90.14
द्विजक्षत्रियविट्शूद्रा निर्यान्तमनुजग्मिरे ।
ददृशुर्वर्धमानास्ते आशीर्भिश्च जयेन च ॥ १.९०.१४ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ವೈಶ್ಯರು, ಶೂದ್ರರು ಹೊರಟ ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು. ಆಶೀರ್ವಾದ ಮತ್ತು ಜಯದಿಂದ ತುಂಬಿದವರಾಗಿ ಅವರು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದರು.
1.90.15
सुदूरमनुजग्मुस्तं पौरजानपदास्तथा ।
न्यवर्तन्त ततः पश्चादनुज्ञाता नृपेण ह ॥ १.९०.१५ ॥
ನಗರದ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮದ ಜನರೂ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಬಹಳ ದೂರ ಹೋದರು. ನಂತರ ರಾಜನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಅವರು ಹಿಂದಿರುಗಿದರು.
1.90.16
सुपर्णप्रतिमेनाथ रथेन वसुधाधिपः ।
महीमापूरयामास घोषेण त्रिदिवं तथा ॥ १.९०.१६ ॥
ಗರುಡನಂತಹ ರಥದಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಭೂಪತಿ ತನ್ನ ಘೋಷದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನೂ ತುಂಬಿದನು.
1.90.17
स गच्छन्ददृशे धीमान्नन्दनप्रतिमं वनम् ।
बिल्वार्कखदिराकीर्णं कपित्थधवसंकुलम् ॥ १.९०.१७ ॥
ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ನಂದನವನದಂತಿದ್ದ ಕಾಡನ್ನು ಕಂಡನು. ಅದು ಬಿಲ್ವ, ಅರ್ಕ, ಖದಿರ ಮರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕಪಿತ್ಥ ಮತ್ತು ಧವ ಮರಗಳಿಂದ ದಟ್ಟವಾಗಿತ್ತು.
1.90.18
विषमं पर्वतस्रस्तै रश्मभिश्च समावृतम् ।
निर्जलं निर्मनुष्यं च बहुयोजनमायतम् ॥ १.९०.१८ ॥
ಆ ಕಾಡು ಅಸಮವಾಗಿದ್ದು, ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಉರುಳಿದ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ನೀರಿಲ್ಲದೆ, ಮನುಷ್ಯರಿಲ್ಲದೆ, ಹಲವು ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿತ್ತು.
1.90.19
मृगसिंहैर्वृतं घोरैरन्यैश्चापि वनेचरैः ।
तद्वनं मनुजव्याघ्रः सभृत्यबलवाहनः ॥ १.९०.१९ ॥
ಜಿಂಕೆ, ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಇತರ ಭಯಂಕರ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಹುಲಿಯಂತಿದ್ದ ಆ ರಾಜನು ತನ್ನ ಸೇವಕರು, ಸೇನೆ ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ (ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು).
1.90.20
लोडयामास दुष्यन्तः सूदयन्विविधान्मृगान् ।
बाणगोचरसंप्राप्तांस्तत्र व्याघ्रगणान्बहून् ॥ १.९०.२० ॥
ದುಷ್ಯಂತನು ಅಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಅಟ್ಟಿ ಕೊಂದನು; ಬಾಣಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಂದ ಅನೇಕ ಹುಲಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳನ್ನೂ (ಕೊಂದನು).
1.90.21
पातयामास दुष्यन्तो निर्बिभेद च सायकैः ।
दूरस्थान्सायकैः कांश्चिदभिनत्स नराधिपः ॥ १.९०.२१ ॥
ದುಷ್ಯಂತನು ಅವುಗಳನ್ನು ಬೀಳಿಸಿ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದನು; ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಲವನ್ನು ಆ ನರಾಧಿಪನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೇದಿಸಿದನು.
1.90.22
अभ्याशमागतांश्चान्यान्खड्गेन निरकृन्तत ।
कांश्चिदेणान्समाजघ्ने शक्त्या शक्तिमतां वरः ॥ १.९०.२२ ॥
ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದ ಇತರರನ್ನು ಅವನು ಖಡ್ಗದಿಂದ ಕಡಿದನು; ಬಲಶಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅವನು ಕೆಲವು ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಶಕ್ತಿ (ಈಟಿ)ಯಿಂದ ಹೊಡೆದು ಕೊಂದನು.
1.90.23
गदामण्डलतत्त्वज्ञश्चचारामितविक्रमः ।
तोमरैरसिभिश्चापि गदामुसलकम्पनैः ॥ १.९०.२३ ॥
ಗದಾಮಂಡಲದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಬಲ್ಲ, ಅಪಾರ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ (ದುಷ್ಯಂತ) ತೋಮರ, ಖಡ್ಗ, ಗದೆ ಮತ್ತು ಮುಸಲಗಳ ಅಲುಗಾಟದೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸಿದನು.
1.90.24
चचार स विनिघ्नन्वै वन्यांस्तत्र मृगद्विजान् ।
राज्ञा चाद्भुतवीर्येण योधैश्च समरप्रियैः ॥ १.९०.२४ ॥
ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನ ಜಿಂಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸಿದನು; ಅದ್ಭುತ ಪರಾಕ್ರಮಿ ರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಪ್ರಿಯ ಯೋಧರೊಂದಿಗೆ (ಅವನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿದನು).
1.90.25
लोड्यमानं महारण्यं तत्यजुः स्म मृगाधिपाः ।
तत्र विद्रुतयूथानि हतयूथपतीनि च ॥ १.९०.२५ ॥
ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಮಹಾರಣ್ಯವನ್ನು ಮೃಗರಾಜರು ತೊರೆದರು. ಅಲ್ಲಿ ಹಿಂಡುಗಳು ಚದುರಿ ಓಡಿದವು, ಅವುಗಳ ನಾಯಕರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು.
1.90.26
मृगयूथान्यथौत्सुक्याच्छब्दं चक्रुस्ततस्ततः ।
शुष्काश्चापि नदीर्गत्वा जलनैराश्यकर्शिताः ॥ १.९०.२६ ॥
ನಂತರ ಹಿಂಡುಗಳು ಆತಂಕದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೂಗಿದವು. ನದಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಅವು ಒಣಗಿದ್ದವು; ನೀರಿನ ನಿರಾಶೆಯಿಂದ ಅವು ಕೃಶವಾದವು.
1.90.27
व्यायामक्लान्तहृदयाः पतन्ति स्म विचेतसः ।
क्षुत्पिपासापरीताश्च श्रान्ताश्च पतिता भुवि ॥ १.९०.२७ ॥
ಶ್ರಮದಿಂದ ಆಯಾಸಗೊಂಡ ಹೃದಯಗಳಿಂದ ಅವು ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿ ಬಿದ್ದವು. ಹಸಿವು ಮತ್ತು ದಾಹದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು, ದಣಿದು, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದವು.
1.90.28
केचित्तत्र नरव्याघ्रैरभक्ष्यन्त बुभुक्षितैः ।
केचिदग्निमथोत्पाद्य संसाध्य च वनेचराः ॥ १.९०.२८ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಹಸಿದ ನರವ್ಯಾಘ್ರರು ತಿಂದರು; ಇನ್ನು ಕೆಲವನ್ನು ವನವಾಸಿಗಳು ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು.
1.90.29
भक्षयन्ति स्म मांसानि प्रकुट्य विधिवत्तदा ।
तत्र केचिद्गजा मत्ता बलिनः शस्त्रविक्षताः ॥ १.९०.२९ ॥
ಆಗ ಅವರು ವಿಧಿಯಂತೆ ಮಾಂಸವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ತಿಂದರು. ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮದೋನ್ಮತ್ತ, ಬಲಿಷ್ಠ ಆನೆಗಳು ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದವು.
1.90.30
संकोच्याग्रकरान्भीताः प्राद्रवन्ति स्म वेगिताः ।
शकृन्मूत्रं सृजन्तश्च क्षरन्तः शोणितं बहु ॥ १.९०.३० ॥
ಭಯಗೊಂಡು, ಸೊಂಡಿಲುಗಳನ್ನು ಮಡಚಿಕೊಂಡು ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿದವು. ಮಲಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜಿಸುತ್ತಾ, ಬಹಳ ರಕ್ತ ಸುರಿಸುತ್ತಾ.
1.90.31
वन्या गजवरास्तत्र ममृदुर्मनुजान्बहून् ।
तद्वनं बलमेघेन शरधारेण संवृतम्।
व्यरोचत मृगाकीर्णं राज्ञा हतमृगाधिपम् ॥ १.९०.३१ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆನೆಗಳು ಅನೇಕ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ತುಳಿದುಹಾಕಿದವು. ಬಾಣಗಳ ಧಾರೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸೇನೆಯ ಮೇಘದಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಆ ಕಾಡು, ರಾಜನು ಮೃಗೇಂದ್ರನನ್ನು (ಸಿಂಹವನ್ನು) ಕೊಂದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಜಿಂಕೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ಶೋಭಿಸಿತು.