മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.90
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.90.1
संभवं भरतस्याहं चरितं च महामतेः ।
शकुन्तलायाश्चोत्पत्तिं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ १.९०.१ ॥
ഭരതന്റെ ജന്മവും ആ മഹാമതിയുടെ ചരിത്രവും ശകുന്തളയുടെ ഉത്പത്തിയും യഥാർത്ഥമായി കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
1.90.2
दुष्यन्तेन च वीरेण यथा प्राप्ता शकुन्तला ।
तं वै पुरुषसिंहस्य भगवन्विस्तरं त्वहम् ॥ १.९०.२ ॥
ഭഗവാനേ, വീരനായ ദുഷ്യന്തൻ ശകുന്തളയെ എങ്ങനെ നേടി എന്നത്, ആ പുരുഷസിംഹന്റെ വൃത്താന്തം ഞാൻ വിസ്തരിച്ചു കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
1.90.3
श्रोतुमिच्छामि तत्त्वज्ञ सर्वं मतिमतां वर ।
स कदाचिन्महाबाहुः प्रभूतबलवाहनः ॥ १.९०.३ ॥
തത്ത്വജ്ഞാ, ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠാ, എല്ലാം കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ആ മഹാബാഹു ഒരിക്കൽ വലിയ സേനയും വാഹനങ്ങളും ഉള്ളവനായിരുന്നു.
1.90.4
वनं जगाम गहनं हयनागशतैर्वृतः ।
बलेन चतुरङ्गेण वृतः परमवल्गुना ॥ १.९०.४ ॥
നൂറുകണക്കിന് കുതിരകളും ആനകളും ചുറ്റി, അത്യന്തം മനോഹരമായ ചതുരംഗസേനയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അവൻ ഇടതൂർന്ന കാട്ടിലേക്ക് പോയി.
1.90.5
खड्गशक्तिधरैर्वीरैर्गदामुसलपाणिभिः ।
प्रासतोमरहस्तैश्च ययौ योधशतैर्वृतः ॥ १.९०.५ ॥
വാളും ശക്തിയും ധരിച്ച വീരന്മാരാലും, കൈകളിൽ ഗദയും മുസലവും ഏന്തിയവരാലും, പ്രാസവും തോമരവും ഏന്തിയ നൂറുകണക്കിന് യോദ്ധാക്കളാലും ചുറ്റപ്പെട്ട് അവൻ പോയി.
1.90.6
सिंहनादैश्च योधानां शङ्खदुनदुभिनिःस्वनैः ।
रथनेमिस्वनैश्चैव सनागवरबृंहितैः ॥ १.९०.६ ॥
യോദ്ധാക്കളുടെ സിംഹനാദവും ശംഖ-ദുന്ദുഭി നാദവും രഥചക്ര ശബ്ദവും ശ്രേഷ്ഠ ഗജങ്ങളുടെ ബൃംഹിതവും (ആ കാടിനെ മുഴക്കി).
1.90.7
नानायुधधरैश्चापि नानावेषधरैस्तथा ।
ह्रेषितस्वनमिश्रैश्च क्ष्वेडितास्फोटितस्वनैः ॥ १.९०.७ ॥
നാനാവിധ ആയുധങ്ങൾ ധരിച്ചവരും നാനാവിധ വേഷം ധരിച്ചവരുമായ യോദ്ധാക്കളുടെ, കുതിരകളുടെ ഹേഷാരവം കലർന്ന, ഗർജ്ജനവും കൈയടിയൊച്ചയും ചേർന്ന ശബ്ദം.
1.90.8
आसीत्किलकिलाशब्दस्तस्मिन्गच्छति पार्थिवे ।
प्रासादवरशृङ्गस्थाः परया नृपशोभया ॥ १.९०.८ ॥
ആ രാജാവ് കടന്നുപോകുമ്പോൾ, ശ്രേഷ്ഠമായ കൊട്ടാരശിഖരങ്ങളിൽ നിന്നവർ രാജകീയ പരമശോഭയോടെ കിലകിലാരവം മുഴക്കി.
1.90.9
ददृशुस्तं स्त्रियस्तत्र शूरमात्मयशस्करम् ।
शक्रोपमममित्रघ्नं परवारणवारणम् ॥ १.९०.९ ॥
അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന സ്ത്രീകൾ ആ ശൂരനെ കണ്ടു; അവൻ സ്വന്തം യശസ്സ് വർധിപ്പിക്കുന്നവൻ, ഇന്ദ്രസദൃശൻ, ശത്രുഘ്നൻ, മറ്റ് ആനകളെ തടയുന്ന ആനയെപ്പോലെയുള്ളവൻ.
1.90.10
पश्यन्तः स्त्रीगणास्तत्र वज्रपाणिं स्म मेनिरे ।
अयं स पुरुषव्याघ्रो रणे वसुपराक्रमः ॥ १.९०.१० ॥
അവിടെ നോക്കിനിന്ന സ്ത്രീകൾ അവനെ വജ്രപാണിയായ ഇന്ദ്രനെന്ന് കരുതി; ഇവനാണ് ആ പുരുഷവ്യാഘ്രൻ, യുദ്ധത്തിൽ സമ്പത്ത് നൽകുന്ന പരാക്രമമുള്ളവൻ.
1.90.11
यस्य बाहुबलं प्राप्य न भवन्त्यसुहृद्गणाः ।
इति वाचो ब्रुवन्त्यस्ताः स्त्रियः प्रेम्णा नराधिपं ॥ १.९०.११ ॥
'ആരുടെ ബാഹുബലം ലഭിച്ചാൽ ശത്രുസംഘങ്ങൾ നിലനിൽക്കില്ലയോ'—എന്ന് ആ സ്ത്രീകൾ സ്നേഹത്തോടെ ആ നരാധിപനെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു.
1.90.12
तुष्टुवुः पुष्पवृष्टीश्च ससृजुस्तस्य मूर्धनि ।
तत्रतत्र च विप्रेन्द्रैः स्तूयमानः समन्ततः ॥ १.९०.१२ ॥
അവർ സ്തുതിച്ചു, അവന്റെ മൂർധാവിൽ പുഷ്പവൃഷ്ടി ചൊരിഞ്ഞു; അവിടെയിവിടെ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണരാൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ട് അവൻ നീങ്ങി.
1.90.13
निर्ययौ परमप्रीत्या वनं मृगजिघांसया ।
तं देवराजप्रतिमं मत्तवारणधूर्गतम् ॥ १.९०.१३ ॥
വലിയ സന്തോഷത്തോടെ മാൻകളെ വേട്ടയാടാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ അവൻ കാട്ടിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. മദിച്ച ആനയുടെ നുകത്തിൽ ഇരുന്ന, ദേവരാജനു തുല്യനായ അവനെ.
1.90.14
द्विजक्षत्रियविट्शूद्रा निर्यान्तमनुजग्मिरे ।
ददृशुर्वर्धमानास्ते आशीर्भिश्च जयेन च ॥ १.९०.१४ ॥
ബ്രാഹ്മണരും ക്ഷത്രിയരും വൈശ്യരും ശൂദ്രരും പുറപ്പെട്ടുപോകുന്ന അവനെ അനുഗമിച്ചു. ആശീർവാദങ്ങളാലും വിജയത്താലും വളർന്നവരായി അവർ അവനെ കണ്ടു.
1.90.15
सुदूरमनुजग्मुस्तं पौरजानपदास्तथा ।
न्यवर्तन्त ततः पश्चादनुज्ञाता नृपेण ह ॥ १.९०.१५ ॥
പട്ടണത്തിലെയും ഗ്രാമത്തിലെയും ജനങ്ങളും അവനോടൊപ്പം ഏറെ ദൂരം പോയി. പിന്നീട് രാജാവിന്റെ അനുമതിയോടെ അവർ മടങ്ങി.
1.90.16
सुपर्णप्रतिमेनाथ रथेन वसुधाधिपः ।
महीमापूरयामास घोषेण त्रिदिवं तथा ॥ १.९०.१६ ॥
ഗരുഡനു തുല്യമായ രഥത്തിലിരുന്ന ആ ഭൂപതി തന്റെ ഘോഷത്താൽ ഭൂമിയെയും സ്വർഗത്തെയും നിറച്ചു.
1.90.17
स गच्छन्ददृशे धीमान्नन्दनप्रतिमं वनम् ।
बिल्वार्कखदिराकीर्णं कपित्थधवसंकुलम् ॥ १.९०.१७ ॥
പോകുന്നതിനിടെ ആ ബുദ്ധിമാൻ നന്ദനത്തിനു തുല്യമായ കാട് കണ്ടു. ബില്വ, അർക്ക, ഖദിര വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും കപിത്ഥ, ധവ വൃക്ഷങ്ങൾ തിങ്ങിയതുമായിരുന്നു അത്.
1.90.18
विषमं पर्वतस्रस्तै रश्मभिश्च समावृतम् ।
निर्जलं निर्मनुष्यं च बहुयोजनमायतम् ॥ १.९०.१८ ॥
ആ കാട് അസമമായിരുന്നു, മലകളിൽ നിന്ന് ഉരുണ്ടുവീണ പാറകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു, വെള്ളമില്ലാത്തതും മനുഷ്യരില്ലാത്തതും പല യോജനയോളം വ്യാപിച്ചതുമായിരുന്നു.
1.90.19
मृगसिंहैर्वृतं घोरैरन्यैश्चापि वनेचरैः ।
तद्वनं मनुजव्याघ्रः सभृत्यबलवाहनः ॥ १.९०.१९ ॥
മാനുകളും സിംഹങ്ങളും മറ്റ് ഭയങ്കരരായ വനജീവികളും നിറഞ്ഞ ആ വനത്തിൽ, മനുഷ്യരിലെ വ്യാഘ്രമായ ആ രാജാവ് തന്റെ ഭൃത്യന്മാരോടും സേനയോടും വാഹനങ്ങളോടും കൂടി (പ്രവേശിച്ചു).
1.90.20
लोडयामास दुष्यन्तः सूदयन्विविधान्मृगान् ।
बाणगोचरसंप्राप्तांस्तत्र व्याघ्रगणान्बहून् ॥ १.९०.२० ॥
ദുഷ്യന്തൻ അവിടെ വിവിധതരം മാനുകളെ തുരത്തിക്കൊന്നു; അമ്പെത്തുന്ന ദൂരത്തിൽ വന്ന അനേകം വ്യാഘ്രസംഘങ്ങളെയും (കൊന്നു).
1.90.21
पातयामास दुष्यन्तो निर्बिभेद च सायकैः ।
दूरस्थान्सायकैः कांश्चिदभिनत्स नराधिपः ॥ १.९०.२१ ॥
ദുഷ്യന്തൻ അവയെ വീഴ്ത്തി അമ്പുകളാൽ തുളച്ചു; ദൂരെയുള്ള ചിലതിനെയും ആ നരാധിപൻ അമ്പുകളാൽ തുളച്ചു.
1.90.22
अभ्याशमागतांश्चान्यान्खड्गेन निरकृन्तत ।
कांश्चिदेणान्समाजघ्ने शक्त्या शक्तिमतां वरः ॥ १.९०.२२ ॥
അടുത്തെത്തിയ മറ്റുള്ളവയെ അവൻ വാളുകൊണ്ട് വെട്ടി; ശക്തരിൽ ഉത്തമനായ അവൻ ചില മാനുകളെ ശക്തി (കുന്തം)കൊണ്ട് അടിച്ചുവീഴ്ത്തി.
1.90.23
गदामण्डलतत्त्वज्ञश्चचारामितविक्रमः ।
तोमरैरसिभिश्चापि गदामुसलकम्पनैः ॥ १.९०.२३ ॥
ഗദാമണ്ഡലത്തിന്റെ തത്ത്വം അറിയുന്നവനും അളവറ്റ പരാക്രമമുള്ളവനുമായ (ദുഷ്യന്തൻ) തോമരങ്ങളും വാളുകളും ഗദയും മുസലവും ഇളക്കി സഞ്ചരിച്ചു.
1.90.24
चचार स विनिघ्नन्वै वन्यांस्तत्र मृगद्विजान् ।
राज्ञा चाद्भुतवीर्येण योधैश्च समरप्रियैः ॥ १.९०.२४ ॥
അവൻ അവിടെ കാട്ടിലെ മാനുകളെയും പക്ഷികളെയും സംഹരിച്ച് സഞ്ചരിച്ചു; അത്ഭുതവീര്യനായ രാജാവിനോടും യുദ്ധപ്രിയരായ യോദ്ധാക്കളോടും കൂടി (അവൻ കാട്ടിൽ ചുറ്റിനടന്നു).
1.90.25
लोड्यमानं महारण्यं तत्यजुः स्म मृगाधिपाः ।
तत्र विद्रुतयूथानि हतयूथपतीनि च ॥ १.९०.२५ ॥
നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ആ മഹാവനം മൃഗരാജാക്കന്മാർ ഉപേക്ഷിച്ചു. അവിടെ കൂട്ടങ്ങൾ ചിതറിയോടി, അവയുടെ നായകന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ടു.
1.90.26
मृगयूथान्यथौत्सुक्याच्छब्दं चक्रुस्ततस्ततः ।
शुष्काश्चापि नदीर्गत्वा जलनैराश्यकर्शिताः ॥ १.९०.२६ ॥
പിന്നെ കൂട്ടങ്ങൾ ഉത്കണ്ഠയോടെ ഇവിടെയും അവിടെയും ശബ്ദമുണ്ടാക്കി. നദികളിൽ എത്തിയപ്പോൾ അവ വറ്റിയിരുന്നു; വെള്ളം കിട്ടാത്ത നിരാശയാൽ അവ ക്ഷീണിച്ചു.
1.90.27
व्यायामक्लान्तहृदयाः पतन्ति स्म विचेतसः ।
क्षुत्पिपासापरीताश्च श्रान्ताश्च पतिता भुवि ॥ १.९०.२७ ॥
അധ്വാനത്താൽ ക്ഷീണിച്ച ഹൃദയങ്ങളോടെ അവ ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടു വീണു. വിശപ്പും ദാഹവും വലയം ചെയ്ത്, ക്ഷീണിച്ച്, അവ നിലത്ത് വീണു.
1.90.28
केचित्तत्र नरव्याघ्रैरभक्ष्यन्त बुभुक्षितैः ।
केचिदग्निमथोत्पाद्य संसाध्य च वनेचराः ॥ १.९०.२८ ॥
അവിടെ ചിലത് വിശന്ന നരവ്യാഘ്രന്മാർ തിന്നു; ചിലത് വനവാസികൾ തീ കൂട്ടി പാകം ചെയ്തു.
1.90.29
भक्षयन्ति स्म मांसानि प्रकुट्य विधिवत्तदा ।
तत्र केचिद्गजा मत्ता बलिनः शस्त्रविक्षताः ॥ १.९०.२९ ॥
അപ്പോൾ അവർ ചട്ടപ്രകാരം മാംസം മുറിച്ചു തിന്നു. അവിടെ ചിലത് മദം പൂണ്ട, ബലമുള്ള ആനകൾ ആയുധങ്ങളാൽ മുറിവേറ്റിരുന്നു.
1.90.30
संकोच्याग्रकरान्भीताः प्राद्रवन्ति स्म वेगिताः ।
शकृन्मूत्रं सृजन्तश्च क्षरन्तः शोणितं बहु ॥ १.९०.३० ॥
ഭയന്ന്, തുമ്പിക്കൈ ചുരുക്കി അവ വേഗത്തിൽ ഓടി. മലമൂത്രം വിസർജ്ജിച്ചും ഏറെ രക്തം ഒഴുക്കിയും.
1.90.31
वन्या गजवरास्तत्र ममृदुर्मनुजान्बहून् ।
तद्वनं बलमेघेन शरधारेण संवृतम्।
व्यरोचत मृगाकीर्णं राज्ञा हतमृगाधिपम् ॥ १.९०.३१ ॥
അവിടെ കാട്ടിലെ ശ്രേഷ്ഠ ഗജങ്ങൾ അനേകം മനുഷ്യരെ ചവിട്ടിമെതിച്ചു. അമ്പുകളുടെ പെരുമഴയും സേനയാകുന്ന മേഘവും മൂടിയ ആ വനം, രാജാവ് മൃഗാധിപനെ (സിംഹത്തെ) വധിച്ചതിനാൽ മാൻകൂട്ടങ്ങൾ നിറഞ്ഞ് ശോഭിച്ചു.