Mahābhārata · Adhyāya 1.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.91.1
ततो मृगसहस्राणि हत्वा सबलवाहनः ।
तत्र मेघघनप्रख्यं सिद्धचारणसेवितम् ॥ १.९१.१ ॥
Entonces, tras matar miles de ciervos, junto con su ejército y sus monturas, contempló allí un bosque semejante a una densa nube, frecuentado por siddhas y cāraṇas.
1.91.2
वनमालोकयामास नगराद्योजनद्वये ।
मृगाननुचरन्वन्याञ्श्रमेण परिपीडितः ॥ १.९१.२ ॥
A dos yojanas de la ciudad contempló el bosque, muy afligido por la fatiga de perseguir a los ciervos salvajes.
1.91.3
मृगाननुचरन्राजा वेगेनाश्वानचोदयत् ।
राजा मृगप्रसङ्गेन वनमन्यद्विवेश ह ॥ १.९१.३ ॥
Persiguiendo a los ciervos, el rey espoleó sus caballos con velocidad, y el rey, arrastrado por la caza de los ciervos, entró en otro bosque.
1.91.4
एक एवोत्तमबलः क्षुत्पिपासाश्रमान्वितः ।
स वनस्यान्तमासाद्य महच्छून्यं समासदत् ॥ १.९१.४ ॥
Solo, de fuerza suprema, pero acosado por el hambre, la sed y el cansancio, llegó al borde del bosque y se encontró con una vasta extensión vacía.
1.91.5
तच्चाप्यतीत्य नृपतिरुत्तमाश्रमसंयुतम् ।
मनःप्रह्लादजननं दृष्टिकान्तमतीव च ॥ १.९१.५ ॥
Atravesando también aquella extensión vacía, el rey llegó a otro bosque que poseía un excelente ermitaño, que deleitaba la mente y era sumamente agradable a la vista.
1.91.6
सीतमारुतसंयुक्तं जगामान्यन्महद्वनम् ।
पुष्पितैः पादपैः कीर्णमतीव सुखशाद्वलम् ॥ १.९१.६ ॥
Acompañado de una brisa fresca, el rey se adentró en otro gran bosque, lleno de árboles en flor y con un suelo de hierba sumamente agradable.
1.91.7
विपुलं मधुरारावैर्नादितं विहगैस्तथा ।
पुंस्कोकिलनिनादैश्च झिल्लीकगणनादितम् ॥ १.९१.७ ॥
Aquel vasto bosque resonaba con aves de dulces voces, con los cantos de los cuclillos machos y con el zumbido de los enjambres de grillos.
1.91.8
प्रवृद्धविटपैर्वृक्षैः सुखच्छायैः समावृतम् ।
षट्पदाघूर्णिततलं लक्ष्म्या परमया युतम् ॥ १.९१.८ ॥
Aquel bosque estaba cubierto de árboles de ramas frondosas y sombra agradable, su suelo se agitaba con las abejas y estaba dotado de suprema belleza.
1.91.9
नापुष्पः पादपः कश्चिन्नाफलो नापि कण्टकी ।
षट्पदैर्नाप्यपाकीर्णस्तस्मिन्वै काननेऽभवत् ॥ १.९१.९ ॥
En aquel bosque no había árbol sin flores, ni sin fruto, ni espinoso, ni sin abejas.
1.91.10
विगहैर्नादितं पुष्पैरलङ्कृतमतीव च ।
सर्वर्तुकुसुमैर्वृक्षैः सुखच्छायैः समावृतम् ॥ १.९१.१० ॥
Aquel bosque, resonando con aves y abejas que revoloteaban, estaba sumamente adornado con flores y cubierto por árboles con las flores de todas las estaciones, de sombra agradable.
1.91.11
मनोरमं सहेष्वासो विवेश वनमुत्तमम् ।
मारुता कलितास्तत्र द्रुमाः कुसुमशाखिनः ॥ १.९१.११ ॥
Junto con el arquero, entró en aquel bosque delicioso y excelente, donde soplaban los vientos y los árboles tenían ramas cargadas de flores.
1.91.12
पुष्पवृष्टिं विचित्रां तु व्यसजंस्ते पुनः पुनः ।
दिवस्पृशोऽथ संघुष्टाः पक्षिभिर्मधुरस्वनैः ॥ १.९१.१२ ॥
Una y otra vez derramaron una maravillosa lluvia de flores; tocando el cielo, resonaban con las dulces voces de las aves.
1.91.13
विरेजुः पादपास्तत्र विचित्रकुसुमाम्बराः ।
तेषां तत्र प्रवालेषु पुष्पभारावनामिषु ॥ १.९१.१३ ॥
Allí los árboles resplandecían, vestidos con ropajes de flores multicolores; sobre sus tiernos brotes había ramas inclinadas por el peso de las flores.
1.91.14
रुवन्ति रावान्मधुरान्षट्पदा मधुलिप्सवः ।
तत्र प्रदेशांश्च बहून्कुसुमोत्करमण्डितान् ॥ १.९१.१४ ॥
Las abejas, ávidas de miel, zumbaban con dulces sonidos; y allí había muchos lugares adornados con montones de flores.
1.91.15
लतागृहपरिक्षिप्तान्मनसः प्रीतिवर्धनान् ।
संपश्यन्सुमहातेजा बभूव मुदितस्तदा ॥ १.९१.१५ ॥
Al contemplar aquellos lugares rodeados de cenadores de enredaderas, que aumentaban la alegría del corazón, el de gran esplendor se alegró entonces.
1.91.16
परस्पराश्लिष्टशाखैः पादपैः कुसुमान्वितैः ।
अशोभत वनं तत्तु महेन्द्रध्वजसन्निभैः ॥ १.९१.१६ ॥
Aquel bosque resplandecía con árboles de ramas entrelazadas y cargados de flores, semejantes a los estandartes de Indra.
1.91.17
सिद्धचारणसङ्घैश्च गन्धर्वाप्सरसां गणैः ।
सेवितं वनमत्यर्थं मत्तवानरकिन्नरैः ॥ १.९१.१७ ॥
Aquel bosque era sobremanera frecuentado por huestes de siddhas y cāraṇas, por grupos de gandharvas y apsarases, y por monos embriagados y kinnaras.
1.91.18
सुखः शीतः सुगन्धी च पुष्परेणुवहोऽनिलः ।
परिक्रामन्वने वृक्षानुपैतीव रिरंसया ॥ १.९१.१८ ॥
Una brisa agradable, fresca y fragante, que llevaba polen de flores, recorría el bosque y se acercaba a los árboles como con deseo de deleitarse en ellos.
1.91.19
एवंगुणसमायुक्तं ददर्श स वनं नृपः ।
नदीकच्छोद्भं कान्तमुच्छ्रितध्वजसन्निभम् ॥ १.९१.१९ ॥
El rey contempló aquel bosque, dotado de tales cualidades, hermoso, nacido en la orilla del río y semejante a banderas izadas.
1.91.20
प्रेक्षमाणो वनं तत्तु सुप्रहृष्टविहङ्गमम् ।
आश्रमप्रवरं रम्यं ददर्श च मनोरमम् ॥ १.९१.२० ॥
Mientras contemplaba aquel bosque, cuyas aves estaban muy alegres, vio un excelente ermitaño, agradable y encantador.
1.91.21
नानावृक्षसमाकीर्णं संप्रज्वलितपावकम् ।
तं तदाऽप्रतिमं श्रीमानाश्रमं प्रत्यपूजयत् ॥ १.९१.२१ ॥
Aquel ermitaño incomparable, lleno de árboles de muchas clases y con fuegos ardiendo vivamente, el glorioso rey lo honró a cambio.
1.91.22
यतिभिर्वालखिल्यैश्च वृतं मुनिगणान्वितम् ।
अग्न्यगारैश्च बहुभिः पुष्पसंस्तरसंस्तृतम् ॥ १.९१.२२ ॥
Rodeado de ascetas y de los Vālakhilyas, acompañado de multitudes de sabios, con muchas casas del fuego y cubierto de lechos de flores.
1.91.23
महाकच्छैर्बृहद्भिश्च विभ्राजितमतीव च ।
मालिनीमभितो राजन्नदीं पुण्यां सुखोदकाम् ॥ १.९१.२३ ॥
Muy resplandeciente con sus grandes riberas, y, oh rey, rodeado por todos lados por el río sagrado Mālinī, de aguas agradables.
1.91.24
नैकपक्षिगणाकीर्णां तपोवनमनोरमाम् ।
तत्रव्यालमृगान्सैम्यान्पश्यन्प्रीतिमवाप सः ॥ १.९१.२४ ॥
Allí, en aquel bosque de ermitaños encantador, lleno de bandadas de muchas aves, viendo las fieras y los ciervos mansos, obtuvo alegría.
1.91.25
तं चाप्रतिरथः श्रीमानाश्रमं प्रत्यपद्यत ।
देवलोकप्रतीकाशं सर्वतः सुमनोहरम् ॥ १.९१.२५ ॥
Y el incomparable y glorioso auriga llegó a aquel ermitaño, semejante al mundo de los dioses y sumamente encantador por todas partes.
1.91.26
नदीं चाश्रमसंश्लिष्टां पुण्यतोयां ददर्श सः ।
सर्वप्राणभृतां तत्र जननीमिव धिष्ठिताम् ॥ १.९१.२६ ॥
Y vio el río unido al ermitaño, de aguas sagradas, que allí se alzaba como una madre para todos los seres vivos.
1.91.27
सचक्रवाकपुलिनां पुष्पफेनप्रवाहिनीम् ।
सकिन्नरगणावासां वारनर्क्षनिषेविताम् ॥ १.९१.२७ ॥
Aquel río, con orillas donde habitan los chakravākas, que lleva flores y espuma, morada de multitudes de kinnaras, frecuentado por elefantes y osos.
1.91.28
पुण्यस्वाध्यायसंघुष्टा पुलिनैरुपशोभिताम् ।
मत्तवारणशार्दूलभुजगेन्द्रनिषेविताम् ॥ १.९१.२८ ॥
Aquel río, resonando con la sagrada recitación, adornado con sus orillas, frecuentado por elefantes en celo, tigres y grandes serpientes.
1.91.29
तस्यास्तीरे भगवतः काश्यपस्य महात्मनः ।
आश्रमप्रवरं रम्यं महर्षिगणसेवितम् ॥ १.९१.२९ ॥
En su orilla estaba el excelente y hermoso ermitaño del bienaventurado y magnánimo Kāśyapa, frecuentado por multitudes de grandes sabios.
1.91.30
नदीमाश्रमसंबद्धां दृष्ट्वाश्रमपदं तथा ।
चकाराभिप्रवेशाय मतिं स नृपतिस्तदा ॥ १.९१.३० ॥
Habiendo visto el río unido al ermitaño y también el lugar del ermitaño, el rey entonces resolvió entrar en él.
1.91.31
अलङ्कृतं द्वीपवत्या मालिन्या रम्यतीरया ।
नरनारायणस्थानं गङ्गयेवोपशोभितम् ॥ १.९१.३१ ॥
Adornado por el río Mālinī, con sus islas y sus hermosas orillas, el lugar de Nara y Nārāyaṇa resplandecía como si lo embelleciera el Gaṅgā.
1.91.32
मत्तबर्हिणसंघुष्टं प्रविवेश महद्वनम् ।
तत्स चैत्ररथप्रख्यं समुपेत्य नरर्षभः ॥ १.९१.३२ ॥
Aquel toro entre los hombres se acercó y entró en el gran bosque, resonante con los gritos de pavos reales embriagados, semejante al bosque de Caitraratha.
1.91.33
अतीव गुणसंपन्नमनिर्देश्यं च वर्चसा ।
महर्षिं काश्यपं द्रष्टुमथ कण्वं तपोधनम् ॥ १.९१.३३ ॥
Para ver al gran sabio Kāśyapa, dotado de virtudes excelsas e indescriptible en esplendor, y a Kaṇva, rico en austeridad.
1.91.34
ध्वजिनीमश्वसंबाधां पदातिगजसङ्कुलाम् ।
अवस्थाप्य वनद्वारि सेनामिदमुवाच सः ॥ १.९१.३४ ॥
Habiendo apostado el ejército, con sus estandartes, lleno de caballos y abarrotado de infantes y elefantes, a la entrada del bosque, habló así.
1.91.35
मुनिं विरजसं द्रष्टुं गमिष्यामि तपोधनम् ।
काश्यपं स्थीयतामत्र यावदागमनं मम ॥ १.९१.३५ ॥
Iré a ver al sabio Virajas y a Kāśyapa, rico en austeridad. Que el ejército permanezca aquí hasta mi regreso.
1.91.36
तद्वनं नन्दनप्रख्यमासाद्य मनुजेश्वरः ।
क्षुत्पिपासे जहौ राजा मुदं चावाप पुष्कलाम् ॥ १.९१.३६ ॥
Habiendo llegado a aquel bosque, semejante a Nandana, el señor de los hombres olvidó el hambre y la sed, y obtuvo abundante alegría.
1.91.37
सामात्यो राजलिङ्गानि सोपनीय नराधिपः ।
पुरोहितसहायश्च जगामाश्रममुत्तमम् ॥ १.९१.३७ ॥
Con sus ministros, habiendo depuesto las insignias reales, el señor de los hombres fue a aquel excelso ermitaño, acompañado de su sacerdote.
1.91.38
दिदृक्षुस्तत्र तमृषिं तपोराशिमथाव्ययम् ।
ब्रह्मलोकप्रतीकाशमाश्रमं सोऽभिवीक्ष्य ह।
षट्पदोद्गीतसंघुष्टं नानाद्विजगणायुतम् ॥ १.९१.३८ ॥
Deseando ver allí a aquel sabio, montón de ascetismo e imperecedero, contempló aquel ermitaño semejante al mundo de Brahmā, resonante con los cantos de las abejas y lleno de muchas bandadas de aves.
1.91.39
विस्मयोत्फुल्लनयनो राजा प्रीतो बभूवह ।
ऋचो बह्वृचमुख्यैश्च प्रेर्यमाणाः पदक्रमैः।
शुश्राव मनुजव्याघ्रो विततेष्विह कर्मसु ॥ १.९१.३९ ॥
Con los ojos abiertos de asombro, el rey se alegró. Aquí, aquel tigre entre los hombres escuchó los versos del Ṛgveda recitados palabra por palabra y en secuencia por los principales bahvṛcas, en los extensos ritos.
1.91.40
यज्ञविद्याङ्गविद्भिश्च यजुर्विद्भिश्च शोभितम् ।
मधुरैः सामगीतैश्च ऋषिभिर्नियतव्रतैः ॥ १.९१.४० ॥
Aquel ermitaño brillaba con quienes conocen las ciencias auxiliares del sacrificio, con los conocedores del Yajur-Veda y con los sabios de votos disciplinados, con dulces cantos del Sāma.
1.91.41
भारुण्डसामगीताभिरथर्वशिरसोद्गतैः ।
यतात्मभिः सुनियतैः शुशुभे स तदाश्रमः ॥ १.९१.४१ ॥
Aquel ermitaño resplandecía entonces con los cantos Bhāruṇḍa del Sāma y con los sonidos surgidos del Atharva-Śiras, entonados por los de mente dominada y de gran disciplina.
1.91.42
अथर्ववेदप्रवराः पूगयज्ञियसामगाः ।
संहितामीरयन्ति स्म पदक्रमयुतां तु ते ॥ १.९१.४२ ॥
Los más destacados del Atharva-Veda y los cantores del Sāma del sacrificio Pūga recitaban la Saṃhitā con su orden palabra por palabra y secuencial.
1.91.43
शब्दसंस्कारसंयुक्तर्ब्रुवद्भिश्चापरैर्द्विजैः ।
नादितः स बभौ श्रीमान्ब्रह्मलोक इवापरः ॥ १.९१.४३ ॥
Resonando con las voces de otros brahmanes que hablaban con dicción pulida, aquel glorioso lugar brilló como otro mundo de Brahmā.
1.91.44
यज्ञसंस्तरविद्भिश्च क्रमशिक्षाविशारदैः ।
न्यायतत्त्वात्मविज्ञानसंपन्नैर्वेदपारगैः ॥ १.९१.४४ ॥
Aquel lugar estaba lleno de brahmanes que conocían la disposición del altar sacrificial, eran diestros en la enseñanza del orden de recitación, poseían conocimiento de la lógica, de la verdad y del yo, y habían alcanzado el dominio de los Vedas.
1.91.45
नानावाक्यसमाहारसमवायविशारदैः ।
विशेषकार्यविद्भिश्च मोक्षधर्मपरायणैः ॥ १.९१.४५ ॥
Aquel lugar estaba lleno de brahmanes diestros en reunir y combinar muchas sentencias, que conocían las tareas particulares y se dedicaban al dharma de la liberación.
1.91.46
स्तापनाक्षेपसिद्धान्तपरमार्थज्ञतां गतैः ।
शब्दच्छन्दोनिरुक्तज्ञैः कालज्ञानविशारदैः ॥ १.९१.४६ ॥
Aquel lugar estaba lleno de brahmanes que habían alcanzado el conocimiento de la doctrina establecida, la refutación y la verdad última, que conocían el sonido, el metro y la etimología, y eran diestros en el conocimiento del tiempo.
1.91.47
द्रव्यकर्मगुणज्ञैश्च कार्यकारणवेदिभिः ।
पक्षिवानररुतज्ञैश्च व्यासग्रन्थसमाश्रितैः ॥ १.९१.४७ ॥
Aquel lugar estaba lleno de brahmanes que conocían la sustancia, la acción y la cualidad, comprendían causa y efecto, entendían el canto de aves y monos, y se apoyaban en los textos de Vyāsa.
1.91.48
नानाशास्त्रेषु मुख्यैश्च शुश्राव स्वनमीरितम् ।
लोकायतिकमुख्यैश्च समन्तादनुनादितम् ॥ १.९१.४८ ॥
Oyó la voz alzada por los principales maestros de muchos tratados y por los más destacados lokāyatikas, que resonaba por todas partes.
1.91.49
तत्रतत्र च विप्रेन्द्रान्नियतान्संशितव्रतान् ।
जपहोमपरान्विप्रान्ददर्श परवीरहा ॥ १.९१.४९ ॥
Aquí y allá vio a los mejores brahmanes, dominados y firmes en sus votos, entregados al japa y a las ofrendas, el matador de los héroes enemigos.
1.91.50
आसनानि विचित्राणि रुचिराणि महीपतिः ।
प्रयत्नोपहितानि स्म दृष्ट्वा विस्मयमागमत् ॥ १.९१.५० ॥
Al ver los asientos maravillosos y hermosos, dispuestos con esmero, el rey se llenó de asombro.
1.91.51
देवतायतनानां च प्रेक्ष्य पूजां कृतां द्विजैः ।
ब्रह्मलोकस्थमात्मानं मेने स नृपसत्तमः ॥ १.९१.५१ ॥
Al ver la adoración realizada por los brahmanes en los templos de los dioses, aquel mejor de los reyes se creyó estar en el mundo de Brahmā.
1.91.52
स काश्यपतपोगुप्तमाश्रमप्रवरं शुभम् ।
नातृप्यत्प्रेक्षमाणो वै तपोवनगुणैर्युतम् ॥ १.९१.५२ ॥
Contemplando aquel excelente y auspicioso ermitaño, protegido por el ascetismo de Kaśyapa y dotado de las virtudes de un bosque de penitencia, nunca se saciaba.
1.91.53
स काश्यपस्यायतनं महाव्रतै-
र्वृतं समान्तादृषिभिस्तपोधनैः।
विवेश सामात्यपुरोहितोऽरिहा ।
विविक्तमत्यर्थमनोहरं शुभम् ॥ १.९१.५३ ॥
Junto con sus ministros y su capellán, aquel matador de enemigos entró en la morada de Kaśyapa, rodeada por todos lados de grandes sabios de votos cuya riqueza es el ascetismo, un lugar apartado, sumamente encantador y auspicioso.