ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.91.1
ततो मृगसहस्राणि हत्वा सबलवाहनः ।
तत्र मेघघनप्रख्यं सिद्धचारणसेवितम् ॥ १.९१.१ ॥
ତା'ପରେ ହଜାର ହଜାର ହରିଣ ବଧ କରି, ସୈନ୍ୟ ଓ ବାହନ ସହ, ସେଠାରେ ମେଘର ଘନତା ପରି, ସିଦ୍ଧ-ଚାରଣ ସେବିତ ବନକୁ ସେ ଦେଖିଲା।
1.91.2
वनमालोकयामास नगराद्योजनद्वये ।
मृगाननुचरन्वन्याञ्श्रमेण परिपीडितः ॥ १.९१.२ ॥
ନଗରରୁ ଦୁଇ ଯୋଜନ ଦୂରରେ ସେ ସେହି ବନକୁ ଦେଖିଲା। ବନ୍ୟ ହରିଣମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି ଶ୍ରମରେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଳାନ୍ତ ଥିଲା।
1.91.3
मृगाननुचरन्राजा वेगेनाश्वानचोदयत् ।
राजा मृगप्रसङ्गेन वनमन्यद्विवेश ह ॥ १.९१.३ ॥
ହରିଣମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି ରାଜା ବେଗରେ ଅଶ୍ୱ ଚଳାଇଲେ। ହରିଣର ପଛରେ ଲାଗିଥିବା ରାଜା ଅନ୍ୟ ଏକ ବନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
1.91.4
एक एवोत्तमबलः क्षुत्पिपासाश्रमान्वितः ।
स वनस्यान्तमासाद्य महच्छून्यं समासदत् ॥ १.९१.४ ॥
ଏକାକୀ, ପରମ ବଳବାନ୍ ସେ, କ୍ଷୁଧା-ପିପାସା ଓ ଶ୍ରମରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ବନର ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚି ଏକ ବିଶାଳ ଶୂନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
1.91.5
तच्चाप्यतीत्य नृपतिरुत्तमाश्रमसंयुतम् ।
मनःप्रह्लादजननं दृष्टिकान्तमतीव च ॥ १.९१.५ ॥
ସେହି ଶୂନ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରି ରାଜା ଏକ ଉତ୍ତମ ଆଶ୍ରମଯୁକ୍ତ ବନରେ ପହଞ୍ଚିଲେ; ତାହା ମନକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା ଓ ଆଖିକୁ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଥିଲା।
1.91.6
सीतमारुतसंयुक्तं जगामान्यन्महद्वनम् ।
पुष्पितैः पादपैः कीर्णमतीव सुखशाद्वलम् ॥ १.९१.६ ॥
ଶୀତଳ ପବନ ଯୁକ୍ତ ସେ ରାଜା ଅନ୍ୟ ଏକ ବିଶାଳ ବନକୁ ଗଲେ; ତାହା ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ବୃକ୍ଷରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅତି ସୁଖଦ ତୃଣଭୂମିଯୁକ୍ତ ଥିଲା।
1.91.7
विपुलं मधुरारावैर्नादितं विहगैस्तथा ।
पुंस्कोकिलनिनादैश्च झिल्लीकगणनादितम् ॥ १.९१.७ ॥
ସେହି ବିଶାଳ ବଣ ମଧୁର ସ୍ୱରର ପକ୍ଷୀ, ପୁଂ କୋକିଳର ଡାକ ଏବଂ ଝିଲ୍ଲୀ-ଦଳର ନାଦରେ ମୁଖରିତ ଥିଲା।
1.91.8
प्रवृद्धविटपैर्वृक्षैः सुखच्छायैः समावृतम् ।
षट्पदाघूर्णिततलं लक्ष्म्या परमया युतम् ॥ १.९१.८ ॥
ସେହି ବଣ ଘନ ଡାଳବିଶିଷ୍ଟ ଗଛମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ସୁଖକର ଛାୟାରେ ଆବୃତ ଥିଲା; ତାହାର ଭୂମି ଭ୍ରମରଙ୍କ ଗୁଞ୍ଜନରେ ଚଞ୍ଚଳ ଥିଲା; ତାହା ପରମ ଶୋଭାରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲା।
1.91.9
नापुष्पः पादपः कश्चिन्नाफलो नापि कण्टकी ।
षट्पदैर्नाप्यपाकीर्णस्तस्मिन्वै काननेऽभवत् ॥ १.९१.९ ॥
ସେହି ବଣରେ ଏପରି କୌଣସି ଗଛ ନ ଥିଲା ଯାହା ଫୁଲବିହୀନ, ଫଳବିହୀନ, କାଣ୍ଟାଯୁକ୍ତ ବା ଭ୍ରମରବିହୀନ ଥିଲା।
1.91.10
विगहैर्नादितं पुष्पैरलङ्कृतमतीव च ।
सर्वर्तुकुसुमैर्वृक्षैः सुखच्छायैः समावृतम् ॥ १.९१.१० ॥
ସେହି ବଣ ପକ୍ଷୀ ଓ ଭ୍ରମରମାନେ ବୁଲିବା ସମୟରେ ମୁଖରିତ ଥିଲା; ଫୁଲରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଜ୍ଜିତ ଥିଲା; ସମସ୍ତ ଋତୁର ଫୁଲଯୁକ୍ତ ଗଛମାନେ ସୁଖକର ଛାୟାରେ ଘେରା ଥିଲେ।
1.91.11
मनोरमं सहेष्वासो विवेश वनमुत्तमम् ।
मारुता कलितास्तत्र द्रुमाः कुसुमशाखिनः ॥ १.९१.११ ॥
ଧନୁର୍ଧର ସହିତ ସେ ସେହି ମନୋରମ ଓ ଉତ୍ତମ ବଣରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ସେଠାରେ ପବନ ବହୁଥିଲା ଏବଂ ଫୁଲଭରା ଡାଳଯୁକ୍ତ ଗଛମାନେ ଦୋହଲୁଥିଲେ।
1.91.12
पुष्पवृष्टिं विचित्रां तु व्यसजंस्ते पुनः पुनः ।
दिवस्पृशोऽथ संघुष्टाः पक्षिभिर्मधुरस्वनैः ॥ १.९१.१२ ॥
ସେହି ଗଛମାନେ ବାରମ୍ବାର ବିଚିତ୍ର ପୁଷ୍ପବର୍ଷା କରୁଥିଲେ; ଆକାଶ ଛୁଇଁବା ପରି ସେମାନେ ମଧୁର ସ୍ୱରର ପକ୍ଷୀଙ୍କ କଳରବରେ ମୁଖରିତ ଥିଲେ।
1.91.13
विरेजुः पादपास्तत्र विचित्रकुसुमाम्बराः ।
तेषां तत्र प्रवालेषु पुष्पभारावनामिषु ॥ १.९१.१३ ॥
ସେଠାର ବୃକ୍ଷସମୂହ ବିଚିତ୍ର ଫୁଲର ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ କୋମଳ ପଲ୍ଲବରେ ଫୁଲର ଭାରରେ ନତ ଶାଖା ଥିଲେ।
1.91.14
रुवन्ति रावान्मधुरान्षट्पदा मधुलिप्सवः ।
तत्र प्रदेशांश्च बहून्कुसुमोत्करमण्डितान् ॥ १.९१.१४ ॥
ମହୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଭ୍ରମରମାନେ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଗୁଞ୍ଜନ କରୁଥିଲେ; ସେଠାର ଅନେକ ପ୍ରଦେଶ ଫୁଲର ରାଶିରେ ସଜ୍ଜିତ ଥିଲା।
1.91.15
लतागृहपरिक्षिप्तान्मनसः प्रीतिवर्धनान् ।
संपश्यन्सुमहातेजा बभूव मुदितस्तदा ॥ १.९१.१५ ॥
ଲତାଗୃହ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ହୋଇ ମନର ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଉଥିବା ସେହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି ସେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ସେତେବେଳେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
1.91.16
परस्पराश्लिष्टशाखैः पादपैः कुसुमान्वितैः ।
अशोभत वनं तत्तु महेन्द्रध्वजसन्निभैः ॥ १.९१.१६ ॥
ପରସ୍ପର ସହ ମିଶିଥିବା ଶାଖା ଓ ଫୁଲରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃକ୍ଷରେ ସେ ବନ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା; ସେଗୁଡ଼ିକ ଇନ୍ଦ୍ରଧ୍ୱଜ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
1.91.17
सिद्धचारणसङ्घैश्च गन्धर्वाप्सरसां गणैः ।
सेवितं वनमत्यर्थं मत्तवानरकिन्नरैः ॥ १.९१.१७ ॥
ସିଦ୍ଧ-ଚାରଣ ଦଳ, ଗନ୍ଧର୍ବ-ଅପ୍ସରା ଗଣ, ମତ୍ତ ବାନର ଓ କିନ୍ନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ବନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସେବିତ ଥିଲା।
1.91.18
सुखः शीतः सुगन्धी च पुष्परेणुवहोऽनिलः ।
परिक्रामन्वने वृक्षानुपैतीव रिरंसया ॥ १.९१.१८ ॥
ସୁଖଦ, ଶୀତଳ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଏବଂ ଫୁଲର ପରାଗ ବହନକାରୀ ପବନ ବନରେ ବୁଲି ବୁଲି, ରମଣ ଇଚ୍ଛାରେ ଯେପରି ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସୁଥିଲା।
1.91.19
एवंगुणसमायुक्तं ददर्श स वनं नृपः ।
नदीकच्छोद्भं कान्तमुच्छ्रितध्वजसन्निभम् ॥ १.९१.१९ ॥
ଏପରି ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ସେହି ବନକୁ ରାଜା ଦେଖିଲେ; ନଦୀକୂଳରେ ଜାତ, ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱଜା ସଦୃଶ ସୁନ୍ଦର ବନ।
1.91.20
प्रेक्षमाणो वनं तत्तु सुप्रहृष्टविहङ्गमम् ।
आश्रमप्रवरं रम्यं ददर्श च मनोरमम् ॥ १.९१.२० ॥
ପକ୍ଷୀମାନେ ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ଥିବା ସେହି ବନକୁ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରମଣୀୟ ଓ ମନୋରମ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ।
1.91.21
नानावृक्षसमाकीर्णं संप्रज्वलितपावकम् ।
तं तदाऽप्रतिमं श्रीमानाश्रमं प्रत्यपूजयत् ॥ १.९१.२१ ॥
ନାନା ପ୍ରକାର ବୃକ୍ଷରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅଗ୍ନି ଜଳୁଥିବା ସେହି ଅନୁପମ ଆଶ୍ରମକୁ ସେହି ଶ୍ରୀମାନ ରାଜା ସମ୍ମାନ ଦେଖାଇଲେ।
1.91.22
यतिभिर्वालखिल्यैश्च वृतं मुनिगणान्वितम् ।
अग्न्यगारैश्च बहुभिः पुष्पसंस्तरसंस्तृतम् ॥ १.९१.२२ ॥
ଯତି ଓ ବାଲଖିଲ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା, ମୁନିଗଣ ସହିତ, ଅନେକ ଅଗ୍ନିଗୃହ ଓ ପୁଷ୍ପଶଯ୍ୟାରେ ବିଛା ହୋଇଥିବା ସେହି ଆଶ୍ରମ।
1.91.23
महाकच्छैर्बृहद्भिश्च विभ्राजितमतीव च ।
मालिनीमभितो राजन्नदीं पुण्यां सुखोदकाम् ॥ १.९१.२३ ॥
ବଡ଼ କୂଳରେ ଅତି ଶୋଭିତ, ହେ ରାଜନ୍, ମାଳିନୀ ନାମକ ପବିତ୍ର ନଦୀ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଶରେ ଘେରା, ସୁଖଦ ଜଳବିଶିଷ୍ଟ।
1.91.24
नैकपक्षिगणाकीर्णां तपोवनमनोरमाम् ।
तत्रव्यालमृगान्सैम्यान्पश्यन्प्रीतिमवाप सः ॥ १.९१.२४ ॥
ଅନେକ ପକ୍ଷୀ ଦଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ତପୋବନ ପରି ମନୋରମ ସେଠାରେ ହିଂସ୍ର ଓ ସୌମ୍ୟ ମୃଗଗଣଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ।
1.91.25
तं चाप्रतिरथः श्रीमानाश्रमं प्रत्यपद्यत ।
देवलोकप्रतीकाशं सर्वतः सुमनोहरम् ॥ १.९१.२५ ॥
ଏବେ ଅପ୍ରତିରଥ, ଶ୍ରୀମାନ୍ (ରାଜା) ଦେବଲୋକ ସଦୃଶ ଓ ସର୍ବତ୍ର ଅତି ମନୋହର ସେ ଆଶ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
1.91.26
नदीं चाश्रमसंश्लिष्टां पुण्यतोयां ददर्श सः ।
सर्वप्राणभृतां तत्र जननीमिव धिष्ठिताम् ॥ १.९१.२६ ॥
ଆଶ୍ରମ ସହିତ ସଂଲଗ୍ନ, ପୁଣ୍ୟଜଳ ସେହି ନଦୀକୁ ସେ ଦେଖିଲେ; ସେଠାରେ ତାହା ସର୍ବ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମାତା ପରି ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା।
1.91.27
सचक्रवाकपुलिनां पुष्पफेनप्रवाहिनीम् ।
सकिन्नरगणावासां वारनर्क्षनिषेविताम् ॥ १.९१.२७ ॥
ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଥିବା ତୀରଯୁକ୍ତ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଫେଣ ବହାଉଥିବା, କିନ୍ନରଗଣଙ୍କ ଆବାସ, ହାତୀ ଓ ଭାଲୁମାନଙ୍କ ସେବିତ ସେ ନଦୀ।
1.91.28
पुण्यस्वाध्यायसंघुष्टा पुलिनैरुपशोभिताम् ।
मत्तवारणशार्दूलभुजगेन्द्रनिषेविताम् ॥ १.९१.२८ ॥
ପୁଣ୍ୟ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଧ୍ୱନିରେ ମୁଖରିତ, ତୀରରେ ଶୋଭିତ, ମତ୍ତ ହାତୀ, ବାଘ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସର୍ପଙ୍କ ସେବିତ ସେ ନଦୀ।
1.91.29
तस्यास्तीरे भगवतः काश्यपस्य महात्मनः ।
आश्रमप्रवरं रम्यं महर्षिगणसेवितम् ॥ १.९१.२९ ॥
ସେହି ନଦୀ କୂଳରେ ଭଗବାନ ମହାତ୍ମା କଶ୍ୟପଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରମଣୀୟ ଆଶ୍ରମ ଥିଲା, ଯାହା ମହର୍ଷିଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ଥିଲା।
1.91.30
नदीमाश्रमसंबद्धां दृष्ट्वाश्रमपदं तथा ।
चकाराभिप्रवेशाय मतिं स नृपतिस्तदा ॥ १.९१.३० ॥
ଆଶ୍ରମ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ସେହି ନଦୀ ଓ ଆଶ୍ରମସ୍ଥଳ ଦେଖି ସେହି ରାଜା ତତ୍କ୍ଷଣାତ ସେଠାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ସଂକଳ୍ପ କଲେ।
1.91.31
अलङ्कृतं द्वीपवत्या मालिन्या रम्यतीरया ।
नरनारायणस्थानं गङ्गयेवोपशोभितम् ॥ १.९१.३१ ॥
ଦ୍ୱୀପବତୀ ଓ ମାଳିନୀ ନଦୀ ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ତୀରରେ ଅଳଙ୍କୃତ ନର-ନାରାୟଣଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଯେପରି ଗଙ୍ଗାରେ ହିଁ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା।
1.91.32
मत्तबर्हिणसंघुष्टं प्रविवेश महद्वनम् ।
तत्स चैत्ररथप्रख्यं समुपेत्य नरर्षभः ॥ १.९१.३२ ॥
ମତ୍ତ ମୟୂରଙ୍କ ଶବ୍ଦରେ ମୁଖରିତ ସେ ମହାବନକୁ, ଚୈତ୍ରରଥ ବନ ପରି ସେ ବନକୁ, ସେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ପହଞ୍ଚି ପ୍ରବେଶ କଲେ।
1.91.33
अतीव गुणसंपन्नमनिर्देश्यं च वर्चसा ।
महर्षिं काश्यपं द्रष्टुमथ कण्वं तपोधनम् ॥ १.९१.३३ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ଓ ତେଜରେ ଅବର୍ଣନୀୟ ମହର୍ଷି କଶ୍ୟପ ଏବଂ ତପୋଧନ କଣ୍ଵଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ।
1.91.34
ध्वजिनीमश्वसंबाधां पदातिगजसङ्कुलाम् ।
अवस्थाप्य वनद्वारि सेनामिदमुवाच सः ॥ १.९१.३४ ॥
ଧ୍ୱଜାଯୁକ୍ତ, ଅଶ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ପଦାତିକ ଓ ହାତୀରେ ଭରା ସେ ସେନାକୁ ବନଦ୍ୱାରରେ ଠିଆ କରାଇ ସେ ଏହା କହିଲେ।
1.91.35
मुनिं विरजसं द्रष्टुं गमिष्यामि तपोधनम् ।
काश्यपं स्थीयतामत्र यावदागमनं मम ॥ १.९१.३५ ॥
ମୁ ମୁନି ବିରଜସ ଓ ତପୋଧନ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯିବି; ମୋ ଫେରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେମାନେ ଏଠାରେ ରୁହ।
1.91.36
तद्वनं नन्दनप्रख्यमासाद्य मनुजेश्वरः ।
क्षुत्पिपासे जहौ राजा मुदं चावाप पुष्कलाम् ॥ १.९१.३६ ॥
ନନ୍ଦନ ସଦୃଶ ସେ ବନରେ ପହଞ୍ଚି ମନୁଜେଶ୍ୱର ରାଜା କ୍ଷୁଧା-ତୃଷ୍ଣା ତ୍ୟାଗ କଲେ ଓ ପ୍ରଚୁର ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ।
1.91.37
सामात्यो राजलिङ्गानि सोपनीय नराधिपः ।
पुरोहितसहायश्च जगामाश्रममुत्तमम् ॥ १.९१.३७ ॥
ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ, ରାଜଚିହ୍ନ ରଖି, ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ସାଥୀ କରି ରାଜା ସେହି ଉତ୍ତମ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।
1.91.38
दिदृक्षुस्तत्र तमृषिं तपोराशिमथाव्ययम् ।
ब्रह्मलोकप्रतीकाशमाश्रमं सोऽभिवीक्ष्य ह।
षट्पदोद्गीतसंघुष्टं नानाद्विजगणायुतम् ॥ १.९१.३८ ॥
ସେଠାରେ ତପସ୍ୟାର ରାଶି ସେହି ଅବ୍ୟୟ ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ସଦୃଶ ସେହି ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ; ଯାହା ଭ୍ରମରଙ୍କ ଗୀତରେ ମୁଖରିତ ଏବଂ ଅନେକ ପକ୍ଷୀଗଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
1.91.39
विस्मयोत्फुल्लनयनो राजा प्रीतो बभूवह ।
ऋचो बह्वृचमुख्यैश्च प्रेर्यमाणाः पदक्रमैः।
शुश्राव मनुजव्याघ्रो विततेष्विह कर्मसु ॥ १.९१.३९ ॥
ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ବିକଶିତ ନୟନ ରାଜା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ଏଠାରେ ବିସ୍ତୃତ ଯଜ୍ଞକର୍ମରେ ବହ୍ବୃଚ ପ୍ରମୁଖଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଦକ୍ରମରେ ପଠିତ ଋଚା ସେହି ନରବ୍ୟାଘ୍ର ଶୁଣିଲେ।
1.91.40
यज्ञविद्याङ्गविद्भिश्च यजुर्विद्भिश्च शोभितम् ।
मधुरैः सामगीतैश्च ऋषिभिर्नियतव्रतैः ॥ १.९१.४० ॥
ଯଜ୍ଞବିଦ୍ୟାର ଅଙ୍ଗ ଜାଣିଥିବା, ଯଜୁର୍ବେଦଜ୍ଞ ଏବଂ ନିୟତବ୍ରତ ଋଷିଙ୍କ ମଧୁର ସାମଗୀତରେ ସେହି ଆଶ୍ରମ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
1.91.41
भारुण्डसामगीताभिरथर्वशिरसोद्गतैः ।
यतात्मभिः सुनियतैः शुशुभे स तदाश्रमः ॥ १.९१.४१ ॥
ଭାରୁଣ୍ଡ ସାମଗୀତ ଏବଂ ଅଥର୍ବଶିରସରୁ ଉଠିଥିବା ସ୍ୱରରେ, ସଂଯମୀ ଓ ଅତି ନିୟମିତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେହି ଆଶ୍ରମ ସେତେବେଳେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
1.91.42
अथर्ववेदप्रवराः पूगयज्ञियसामगाः ।
संहितामीरयन्ति स्म पदक्रमयुतां तु ते ॥ १.९१.४२ ॥
ଅଥର୍ବବେଦରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ପୂଗଯଜ୍ଞୀୟ ସାମଗାୟକ ସେମାନେ ପଦକ୍ରମଯୁକ୍ତ ସଂହିତା ପାଠ କରୁଥିଲେ।
1.91.43
शब्दसंस्कारसंयुक्तर्ब्रुवद्भिश्चापरैर्द्विजैः ।
नादितः स बभौ श्रीमान्ब्रह्मलोक इवापरः ॥ १.९१.४३ ॥
ଶବ୍ଦସଂସ୍କାରଯୁକ୍ତ, କହୁଥିବା ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ସ୍ୱରରେ ନାଦିତ ସେହି ଶ୍ରୀମାନ୍ ସ୍ଥାନ ଅନ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପରି ଶୋଭିଲା।
1.91.44
यज्ञसंस्तरविद्भिश्च क्रमशिक्षाविशारदैः ।
न्यायतत्त्वात्मविज्ञानसंपन्नैर्वेदपारगैः ॥ १.९१.४४ ॥
ଯଜ୍ଞସଂସ୍ତର ଜାଣିଥିବା, କ୍ରମଶିକ୍ଷାରେ ନିପୁଣ, ନ୍ୟାୟ-ତତ୍ତ୍ୱ-ଆତ୍ମବିଜ୍ଞାନସମ୍ପନ୍ନ ଓ ବେଦପାରଗ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କରେ ସେହି ସ୍ଥାନ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
1.91.45
नानावाक्यसमाहारसमवायविशारदैः ।
विशेषकार्यविद्भिश्च मोक्षधर्मपरायणैः ॥ १.९१.४५ ॥
ଅନେକ ବାକ୍ୟର ସଂଗ୍ରହ ଓ ସମନ୍ୱୟରେ ନିପୁଣ, ବିଶେଷ କର୍ମ ଜାଣିଥିବା ଓ ମୋକ୍ଷଧର୍ମପରାୟଣ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କରେ ସେହି ସ୍ଥାନ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
1.91.46
स्तापनाक्षेपसिद्धान्तपरमार्थज्ञतां गतैः ।
शब्दच्छन्दोनिरुक्तज्ञैः कालज्ञानविशारदैः ॥ १.९१.४६ ॥
ସ୍ଥାପନା, ଆକ୍ଷେପ, ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଓ ପରମାର୍ଥଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ, ଶବ୍ଦ-ଛନ୍ଦ-ନିରୁକ୍ତ ଜାଣିଥିବା ଓ କାଳଜ୍ଞାନରେ ନିପୁଣ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କରେ ସେହି ସ୍ଥାନ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
1.91.47
द्रव्यकर्मगुणज्ञैश्च कार्यकारणवेदिभिः ।
पक्षिवानररुतज्ञैश्च व्यासग्रन्थसमाश्रितैः ॥ १.९१.४७ ॥
ଦ୍ରବ୍ୟ, କର୍ମ, ଗୁଣ ଜାଣିଥିବା, କାର୍ଯ୍ୟ-କାରଣ ଜାଣିଥିବା, ପକ୍ଷୀ ଓ ବାନର ସ୍ୱର ବୁଝୁଥିବା ଏବଂ ବ୍ୟାସଗ୍ରନ୍ଥକୁ ଆଶ୍ରିତ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କରେ ସେହି ସ୍ଥାନ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
1.91.48
नानाशास्त्रेषु मुख्यैश्च शुश्राव स्वनमीरितम् ।
लोकायतिकमुख्यैश्च समन्तादनुनादितम् ॥ १.९१.४८ ॥
ଅନେକ ଶାସ୍ତ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ଓ ଲୋକାୟତିକମାନଙ୍କ ପ୍ରମୁଖଙ୍କ ଉଚ୍ଚାରିତ ସ୍ୱର ସେ ଶୁଣିଲେ; ତାହା ଚାରିଆଡ଼େ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହେଉଥିଲା।
1.91.49
तत्रतत्र च विप्रेन्द्रान्नियतान्संशितव्रतान् ।
जपहोमपरान्विप्रान्ददर्श परवीरहा ॥ १.९१.४९ ॥
ସେଠାରେ ସେଠାରେ ସଂଯମୀ, କଠୋରବ୍ରତଧାରୀ, ଜପ ଓ ହୋମରେ ରତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁବୀରହନ୍ତା ଦେଖିଲେ।
1.91.50
आसनानि विचित्राणि रुचिराणि महीपतिः ।
प्रयत्नोपहितानि स्म दृष्ट्वा विस्मयमागमत् ॥ १.९१.५० ॥
ରାଜା ଯତ୍ନରେ ସଜାଯାଇଥିବା ବିଚିତ୍ର ଓ ସୁନ୍ଦର ଆସନଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
1.91.51
देवतायतनानां च प्रेक्ष्य पूजां कृतां द्विजैः ।
ब्रह्मलोकस्थमात्मानं मेने स नृपसत्तमः ॥ १.९१.५१ ॥
ଦେବାଳୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ପୂଜା ଦେଖି ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ନିଜକୁ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ଅବସ୍ଥିତ ବୋଲି ଭାବିଲେ।
1.91.52
स काश्यपतपोगुप्तमाश्रमप्रवरं शुभम् ।
नातृप्यत्प्रेक्षमाणो वै तपोवनगुणैर्युतम् ॥ १.९१.५२ ॥
କଶ୍ୟପଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ସୁରକ୍ଷିତ, ତପୋବନର ଗୁଣଯୁକ୍ତ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଶୁଭ ଆଶ୍ରମକୁ ଦେଖି ସେ ତୃପ୍ତ ହେଲେ ନାହିଁ।
1.91.53
स काश्यपस्यायतनं महाव्रतै-
र्वृतं समान्तादृषिभिस्तपोधनैः।
विवेश सामात्यपुरोहितोऽरिहा ।
विविक्तमत्यर्थमनोहरं शुभम् ॥ १.९१.५३ ॥
ଅମାତ୍ୟ ଓ ପୁରୋହିତଙ୍କ ସହିତ ଶତ୍ରୁହନ୍ତା ସେ ରାଜା ମହାବ୍ରତୀ ଓ ତପୋଧନ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ବେଷ୍ଟିତ, ନିର୍ଜନ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର ଓ ଶୁଭ କଶ୍ୟପଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।