ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.91.1
ततो मृगसहस्राणि हत्वा सबलवाहनः ।
तत्र मेघघनप्रख्यं सिद्धचारणसेवितम् ॥ १.९१.१ ॥
ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਿਰਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਉੱਥੇ ਮੇਘਾਂ ਦੀ ਘਟਾ ਵਰਗੇ, ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਿਤ ਬਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
1.91.2
वनमालोकयामास नगराद्योजनद्वये ।
मृगाननुचरन्वन्याञ्श्रमेण परिपीडितः ॥ १.९१.२ ॥
ਨਗਰ ਤੋਂ ਦੋ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਉਸਨੇ ਬਣ ਵੇਖਿਆ। ਜੰਗਲੀ ਹਿਰਨਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਉਹ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਸੀ।
1.91.3
मृगाननुचरन्राजा वेगेनाश्वानचोदयत् ।
राजा मृगप्रसङ्गेन वनमन्यद्विवेश ह ॥ १.९१.३ ॥
ਹਿਰਨਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੋੜੇ ਦੌੜਾਏ। ਹਿਰਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਾ ਰਾਜਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬਣ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ।
1.91.4
एक एवोत्तमबलः क्षुत्पिपासाश्रमान्वितः ।
स वनस्यान्तमासाद्य महच्छून्यं समासदत् ॥ १.९१.४ ॥
ਇਕੱਲਾ, ਮਹਾਨ ਬਲਵਾਨ ਉਹ, ਭੁੱਖ-ਪਿਆਸ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਬਣ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੁੰਨੇ ਥਾਂ ਤੇ ਆ ਗਿਆ।
1.91.5
तच्चाप्यतीत्य नृपतिरुत्तमाश्रमसंयुतम् ।
मनःप्रह्लादजननं दृष्टिकान्तमतीव च ॥ १.९१.५ ॥
ਉਸ ਸੁੰਨੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਰਾਜਾ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਲੇ ਬਣ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਉਹ ਮਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਸੀ।
1.91.6
सीतमारुतसंयुक्तं जगामान्यन्महद्वनम् ।
पुष्पितैः पादपैः कीर्णमतीव सुखशाद्वलम् ॥ १.९१.६ ॥
ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਾਜਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਬਣ ਵਿੱਚ ਗਿਆ; ਉਹ ਖਿੜੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਅਤੇ ਅਤਿ ਸੁਖਦਾਇਕ ਘਾਹ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ।
1.91.7
विपुलं मधुरारावैर्नादितं विहगैस्तथा ।
पुंस्कोकिलनिनादैश्च झिल्लीकगणनादितम् ॥ १.९१.७ ॥
ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਨ ਮਿੱਠੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀਆਂ, ਨਰ ਕੋਇਲਾਂ ਦੀ ਕੂਕ ਅਤੇ ਝੀਂਗਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ।
1.91.8
प्रवृद्धविटपैर्वृक्षैः सुखच्छायैः समावृतम् ।
षट्पदाघूर्णिततलं लक्ष्म्या परमया युतम् ॥ १.९१.८ ॥
ਉਹ ਬਨ ਸੰਘਣੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਛਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਸਦੀ ਭੂਮੀ ਭੌਰਿਆਂ ਨਾਲ ਹਿਲ ਰਹੀ ਸੀ; ਉਹ ਪਰਮ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
1.91.9
नापुष्पः पादपः कश्चिन्नाफलो नापि कण्टकी ।
षट्पदैर्नाप्यपाकीर्णस्तस्मिन्वै काननेऽभवत् ॥ १.९१.९ ॥
ਉਸ ਬਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਰੁੱਖ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜੋ ਫੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਫਲਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਜਾਂ ਭੌਰਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਵੇ।
1.91.10
विगहैर्नादितं पुष्पैरलङ्कृतमतीव च ।
सर्वर्तुकुसुमैर्वृक्षैः सुखच्छायैः समावृतम् ॥ १.९१.१० ॥
ਉਹ ਬਨ ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਭੌਰਿਆਂ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਅਤਿ ਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ; ਸਾਰੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਸੁਖਦਾਈ ਛਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
1.91.11
मनोरमं सहेष्वासो विवेश वनमुत्तमम् ।
मारुता कलितास्तत्र द्रुमाः कुसुमशाखिनः ॥ १.९१.११ ॥
ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਉਸ ਮਨੋਹਰ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਬਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ; ਉੱਥੇ ਹਵਾਵਾਂ ਵਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਹਿਲ ਰਹੇ ਸਨ।
1.91.12
पुष्पवृष्टिं विचित्रां तु व्यसजंस्ते पुनः पुनः ।
दिवस्पृशोऽथ संघुष्टाः पक्षिभिर्मधुरस्वनैः ॥ १.९१.१२ ॥
ਉਹ ਰੁੱਖ ਵਾਰ ਵਾਰ ਅਨੋਖੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਰਸਾ ਰਹੇ ਸਨ; ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਮਿੱਠੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਕੂਕ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ।
1.91.13
विरेजुः पादपास्तत्र विचित्रकुसुमाम्बराः ।
तेषां तत्र प्रवालेषु पुष्पभारावनामिषु ॥ १.९१.१३ ॥
ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੋਮਲ ਕੂੰਪਲਾਂ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਝੁਕੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਸਨ।
1.91.14
रुवन्ति रावान्मधुरान्षट्पदा मधुलिप्सवः ।
तत्र प्रदेशांश्च बहून्कुसुमोत्करमण्डितान् ॥ १.९१.१४ ॥
ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਲੋਭੀ ਭੌਰੇ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ; ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਥਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
1.91.15
लतागृहपरिक्षिप्तान्मनसः प्रीतिवर्धनान् ।
संपश्यन्सुमहातेजा बभूव मुदितस्तदा ॥ १.९१.१५ ॥
ਲਤਾ-ਮੰਡਪਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਮਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਉੱਠਿਆ।
1.91.16
परस्पराश्लिष्टशाखैः पादपैः कुसुमान्वितैः ।
अशोभत वनं तत्तु महेन्द्रध्वजसन्निभैः ॥ १.९१.१६ ॥
ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਉਲਝੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਬਣ ਸ਼ੋਭਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।
1.91.17
सिद्धचारणसङ्घैश्च गन्धर्वाप्सरसां गणैः ।
सेवितं वनमत्यर्थं मत्तवानरकिन्नरैः ॥ १.९१.१७ ॥
ਸਿੱਧਾਂ-ਚਾਰਣਾਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ, ਗੰਧਰਵ-ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗਣਾਂ, ਮਤਵਾਲੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਬਣ ਅਤਿਅੰਤ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1.91.18
सुखः शीतः सुगन्धी च पुष्परेणुवहोऽनिलः ।
परिक्रामन्वने वृक्षानुपैतीव रिरंसया ॥ १.९१.१८ ॥
ਸੁਖਦਾਈ, ਠੰਢੀ, ਸੁਗੰਧਤ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਪਰਾਗ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹਵਾ ਬਣ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ, ਮਾਣਨ ਦੀ ਚਾਹ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖਾਂ ਕੋਲ ਆ ਰਹੀ ਸੀ।
1.91.19
एवंगुणसमायुक्तं ददर्श स वनं नृपः ।
नदीकच्छोद्भं कान्तमुच्छ्रितध्वजसन्निभम् ॥ १.९१.१९ ॥
ਅਜਿਹੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਵਨ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੇਖਿਆ; ਨਦੀ ਕੰਢੇ ਉੱਗਿਆ, ਉੱਚੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਵਰਗਾ ਸੁੰਦਰ ਵਨ।
1.91.20
प्रेक्षमाणो वनं तत्तु सुप्रहृष्टविहङ्गमम् ।
आश्रमप्रवरं रम्यं ददर्श च मनोरमम् ॥ १.९१.२० ॥
ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਉਸ ਵਨ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰਮਣੀਕ ਅਤੇ ਮਨੋਹਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਿਆ।
1.91.21
नानावृक्षसमाकीर्णं संप्रज्वलितपावकम् ।
तं तदाऽप्रतिमं श्रीमानाश्रमं प्रत्यपूजयत् ॥ १.९१.२१ ॥
ਅਨੇਕਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਉਸ ਬੇਮਿਸਾਲ ਆਸ਼ਰਮ ਦਾ ਉਸ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਦਰ-ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
1.91.22
यतिभिर्वालखिल्यैश्च वृतं मुनिगणान्वितम् ।
अग्न्यगारैश्च बहुभिः पुष्पसंस्तरसंस्तृतम् ॥ १.९१.२२ ॥
ਯਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਾਲਖਿਲਯਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਅਨੇਕ ਅਗਨੀਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸੇਜਾਂ ਨਾਲ ਵਿਛਿਆ ਹੋਇਆ ਆਸ਼ਰਮ।
1.91.23
महाकच्छैर्बृहद्भिश्च विभ्राजितमतीव च ।
मालिनीमभितो राजन्नदीं पुण्यां सुखोदकाम् ॥ १.९१.२३ ॥
ਵੱਡੇ ਕੰਢਿਆਂ ਨਾਲ ਅਤਿ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਾਲਿਨੀ ਨਾਮਕ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਨਾਲ ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਘਿਰਿਆ, ਸੁਖਦਾਇਕ ਜਲ ਵਾਲਾ।
1.91.24
नैकपक्षिगणाकीर्णां तपोवनमनोरमाम् ।
तत्रव्यालमृगान्सैम्यान्पश्यन्प्रीतिमवाप सः ॥ १.९१.२४ ॥
ਅਨੇਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਤਪੋਵਨ ਵਾਂਗ ਮਨੋਹਰ ਉਸ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਅਤੇ ਸੌਮਿਆ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ।
1.91.25
तं चाप्रतिरथः श्रीमानाश्रमं प्रत्यपद्यत ।
देवलोकप्रतीकाशं सर्वतः सुमनोहरम् ॥ १.९१.२५ ॥
ਫਿਰ ਅਪ੍ਰਤਿਰਥ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ (ਰਾਜਾ) ਦੇਵਲੋਕ ਵਰਗੇ ਅਤੇ ਚੌਤਰਫ਼ੋਂ ਅਤਿ ਮਨੋਹਰ ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ।
1.91.26
नदीं चाश्रमसंश्लिष्टां पुण्यतोयां ददर्श सः ।
सर्वप्राणभृतां तत्र जननीमिव धिष्ठिताम् ॥ १.९१.२६ ॥
ਆਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਾਲੀ ਉਹ ਨਦੀ ਉਸਨੇ ਵੇਖੀ; ਉੱਥੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਵਾਂਗ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਸੀ।
1.91.27
सचक्रवाकपुलिनां पुष्पफेनप्रवाहिनीम् ।
सकिन्नरगणावासां वारनर्क्षनिषेविताम् ॥ १.९१.२७ ॥
ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਲੇ ਕੰਢਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਝੱਗ ਵਹਾਉਂਦੀ, ਕਿੰਨਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਵਾਸ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਰਿੱਛਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਿਤ ਉਹ ਨਦੀ।
1.91.28
पुण्यस्वाध्यायसंघुष्टा पुलिनैरुपशोभिताम् ।
मत्तवारणशार्दूलभुजगेन्द्रनिषेविताम् ॥ १.९१.२८ ॥
ਪਵਿੱਤਰ ਸਵਾਧਿਆਇ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ, ਕੰਢਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ, ਸ਼ੇਰਾਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਿਤ ਉਹ ਨਦੀ।
1.91.29
तस्यास्तीरे भगवतः काश्यपस्य महात्मनः ।
आश्रमप्रवरं रम्यं महर्षिगणसेवितम् ॥ १.९१.२९ ॥
ਉਸ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਤਮਾ ਕਸ਼ਯਪ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰਮਣੀਕ ਆਸ਼ਰਮ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਿਤ ਸੀ।
1.91.30
नदीमाश्रमसंबद्धां दृष्ट्वाश्रमपदं तथा ।
चकाराभिप्रवेशाय मतिं स नृपतिस्तदा ॥ १.९१.३० ॥
ਆਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਉਹ ਨਦੀ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਥਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਦੋਂ ਉੱਥੇ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਆ।
1.91.31
अलङ्कृतं द्वीपवत्या मालिन्या रम्यतीरया ।
नरनारायणस्थानं गङ्गयेवोपशोभितम् ॥ १.९१.३१ ॥
ਦ੍ਵੀਪਵਤੀ ਅਤੇ ਮਾਲਿਨੀ ਨਦੀ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਨਰ-ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਸਥਾਨ ਮਾਨੋ ਗੰਗਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ੋਭਦਾ ਸੀ।
1.91.32
मत्तबर्हिणसंघुष्टं प्रविवेश महद्वनम् ।
तत्स चैत्ररथप्रख्यं समुपेत्य नरर्षभः ॥ १.९१.३२ ॥
ਮਸਤ ਮੋਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ ਉਸ ਮਹਾਬਨ ਵਿੱਚ, ਚੈਤ੍ਰਰਥ ਵਨ ਵਰਗੇ ਉਸ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
1.91.33
अतीव गुणसंपन्नमनिर्देश्यं च वर्चसा ।
महर्षिं काश्यपं द्रष्टुमथ कण्वं तपोधनम् ॥ १.९१.३३ ॥
ਅਤਿ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਅਵਰਣਨੀਯ ਮਹਰਸ਼ੀ ਕਸ਼ਯਪ ਅਤੇ ਤਪੋਧਨ ਕਣ੍ਵ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ।
1.91.34
ध्वजिनीमश्वसंबाधां पदातिगजसङ्कुलाम् ।
अवस्थाप्य वनद्वारि सेनामिदमुवाच सः ॥ १.९१.३४ ॥
ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਪੈਦਲ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਠਸਾਠਸ ਭਰੀ ਉਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਬਨ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਠਹਿਰਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ।
1.91.35
मुनिं विरजसं द्रष्टुं गमिष्यामि तपोधनम् ।
काश्यपं स्थीयतामत्र यावदागमनं मम ॥ १.९१.३५ ॥
ਮੈਂ ਮੁਨੀ ਵਿਰਜਸ ਅਤੇ ਤਪੋਧਨ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਮੇਰੇ ਮੁੜਨ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਠਹਿਰੋ।
1.91.36
तद्वनं नन्दनप्रख्यमासाद्य मनुजेश्वरः ।
क्षुत्पिपासे जहौ राजा मुदं चावाप पुष्कलाम् ॥ १.९१.३६ ॥
ਨੰਦਨ ਵਰਗੇ ਉਸ ਬਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਭੁੱਖ-ਪਿਆਸ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਈ।
1.91.37
सामात्यो राजलिङ्गानि सोपनीय नराधिपः ।
पुरोहितसहायश्च जगामाश्रममुत्तमम् ॥ १.९१.३७ ॥
ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਰਾਜਚਿੰਨ੍ਹ ਰੱਖ ਕੇ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜਾ ਉਸ ਉੱਤਮ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
1.91.38
दिदृक्षुस्तत्र तमृषिं तपोराशिमथाव्ययम् ।
ब्रह्मलोकप्रतीकाशमाश्रमं सोऽभिवीक्ष्य ह।
षट्पदोद्गीतसंघुष्टं नानाद्विजगणायुतम् ॥ १.९१.३८ ॥
ਉੱਥੇ ਤਪ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਉਸ ਅਵਿਅਯ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਰਗਾ ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਿਆ; ਜੋ ਭੌਰਿਆਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1.91.39
विस्मयोत्फुल्लनयनो राजा प्रीतो बभूवह ।
ऋचो बह्वृचमुख्यैश्च प्रेर्यमाणाः पदक्रमैः।
शुश्राव मनुजव्याघ्रो विततेष्विह कर्मसु ॥ १.९१.३९ ॥
ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਖਿੜੇ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯੱਗ-ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹ੍ਵਿਚ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਦਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਰਿਚਾਵਾਂ ਉਸ ਨਰਵਿਆਘਰ ਨੇ ਸੁਣੀਆਂ।
1.91.40
यज्ञविद्याङ्गविद्भिश्च यजुर्विद्भिश्च शोभितम् ।
मधुरैः सामगीतैश्च ऋषिभिर्नियतव्रतैः ॥ १.९१.४० ॥
ਯੱਗ-ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ, ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਗਿਆਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮਵ੍ਰਤੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਸਾਮਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ।
1.91.41
भारुण्डसामगीताभिरथर्वशिरसोद्गतैः ।
यतात्मभिः सुनियतैः शुशुभे स तदाश्रमः ॥ १.९१.४१ ॥
ਭਾਰੁੰਡ ਸਾਮਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਅਥਰਵਸ਼ਿਰਸ ਤੋਂ ਉੱਠੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ, ਸੰਜਮੀ ਅਤੇ ਅਤਿ ਨਿਯਮਬੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਉਦੋਂ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ।
1.91.42
अथर्ववेदप्रवराः पूगयज्ञियसामगाः ।
संहितामीरयन्ति स्म पदक्रमयुतां तु ते ॥ १.९१.४२ ॥
ਅਥਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਪੂਗਯੱਗੀਯ ਸਾਮ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਪਦਕ੍ਰਮ-ਯੁਕਤ ਸੰਹਿਤਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
1.91.43
शब्दसंस्कारसंयुक्तर्ब्रुवद्भिश्चापरैर्द्विजैः ।
नादितः स बभौ श्रीमान्ब्रह्मलोक इवापरः ॥ १.९१.४३ ॥
ਸ਼ਬਦ-ਸੰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਹੋਰ ਦਵਿਜਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਉਹ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਥਾਂ ਦੂਜੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ।
1.91.44
यज्ञसंस्तरविद्भिश्च क्रमशिक्षाविशारदैः ।
न्यायतत्त्वात्मविज्ञानसंपन्नैर्वेदपारगैः ॥ १.९१.४४ ॥
ਯਜ੍ਞ-ਸੰਸਤਰ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਕ੍ਰਮ-ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਨਿਆਏ-ਤੱਤ੍ਵ-ਆਤਮ ਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਪਾਰਗਾਮੀ ਦਵਿਜਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਥਾਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1.91.45
नानावाक्यसमाहारसमवायविशारदैः ।
विशेषकार्यविद्भिश्च मोक्षधर्मपरायणैः ॥ १.९१.४५ ॥
ਅਨੇਕ ਵਾਕਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਸਮਨਵੇ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਅਤੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਦਵਿਜਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਥਾਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1.91.46
स्तापनाक्षेपसिद्धान्तपरमार्थज्ञतां गतैः ।
शब्दच्छन्दोनिरुक्तज्ञैः कालज्ञानविशारदैः ॥ १.९१.४६ ॥
ਸਥਾਪਨਾ, ਆਖ਼ੇਪ, ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਪਰਮਾਰਥ ਦਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਬਦ-ਛੰਦ-ਨਿਰੁਕਤ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਅਤੇ ਕਾਲਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਦਵਿਜਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਥਾਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1.91.47
द्रव्यकर्मगुणज्ञैश्च कार्यकारणवेदिभिः ।
पक्षिवानररुतज्ञैश्च व्यासग्रन्थसमाश्रितैः ॥ १.९१.४७ ॥
ਦ੍ਰਵ੍ਯ, ਕਰਮ ਤੇ ਗੁਣ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਕਾਰਜ-ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵਿਆਸ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦਵਿਜਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਥਾਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1.91.48
नानाशास्त्रेषु मुख्यैश्च शुश्राव स्वनमीरितम् ।
लोकायतिकमुख्यैश्च समन्तादनुनादितम् ॥ १.९१.४८ ॥
ਅਨੇਕ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਯਤਿਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰੀ ਗਈ ਆਵਾਜ਼ ਉਸ ਨੇ ਸੁਣੀ; ਉਹ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ।
1.91.49
तत्रतत्र च विप्रेन्द्रान्नियतान्संशितव्रतान् ।
जपहोमपरान्विप्रान्ददर्श परवीरहा ॥ १.९१.४९ ॥
ਥਾਂ-ਥਾਂ ਸੰਜਮੀ, ਕਠੋਰ ਵਰਤ ਧਾਰੀ, ਜਪ ਅਤੇ ਹੋਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੈਰੀ-ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
1.91.50
आसनानि विचित्राणि रुचिराणि महीपतिः ।
प्रयत्नोपहितानि स्म दृष्ट्वा विस्मयमागमत् ॥ १.९१.५० ॥
ਰਾਜੇ ਨੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਗਏ ਵਿਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਆਸਨ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ।
1.91.51
देवतायतनानां च प्रेक्ष्य पूजां कृतां द्विजैः ।
ब्रह्मलोकस्थमात्मानं मेने स नृपसत्तमः ॥ १.९१.५१ ॥
ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਪੂਜਾ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਮਝਿਆ।
1.91.52
स काश्यपतपोगुप्तमाश्रमप्रवरं शुभम् ।
नातृप्यत्प्रेक्षमाणो वै तपोवनगुणैर्युतम् ॥ १.९१.५२ ॥
ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਤਪ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਤਪੋਵਨ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਉਹ ਰੱਜਿਆ ਨਹੀਂ।
1.91.53
स काश्यपस्यायतनं महाव्रतै-
र्वृतं समान्तादृषिभिस्तपोधनैः।
विवेश सामात्यपुरोहितोऽरिहा ।
विविक्तमत्यर्थमनोहरं शुभम् ॥ १.९१.५३ ॥
ਅਮਾਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨਾਲ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰਾਜਾ, ਮਹਾਵਰਤੀ ਤੇ ਤਪੋਧਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਘਿਰੇ, ਏਕਾਂਤ, ਬੜੇ ਮਨੋਹਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।