ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.93.1
एवमुक्तस्तया शक्रः संदिदेश सदागतिम् ।
प्रातिष्ठत तदा काले मेनका वायुना सह ॥ १.९३.१ ॥
ସେ ଏପରି କହିବା ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସଦାଗତିଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ; ସେତେବେଳେ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ମେନକା ବାୟୁ ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ।
1.93.2
अथापश्यद्वरारोहा तपसा दग्धकिल्बिषम् ।
मिश्वामित्रं तप्यमानं मेनका भीरुराश्रमे ॥ १.९३.२ ॥
ତେବେ ସେହି ସୁନ୍ଦର କଟିବିଶିଷ୍ଟା ଭୀରୁ ମେନକା ତପସ୍ୟାରେ ପାପ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଆଶ୍ରମରେ ତପ କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
1.93.3
अभिवाद्य ततः सा तं प्राक्रीडदृषिसन्निधौ ।
अपोवाह च वासोऽस्या मारुतः शशिसंनिभम् ॥ १.९३.३ ॥
ତା'ପରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଋଷିଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଖେଳିଲେ; ଏବଂ ବାୟୁ ତାଙ୍କ ଚନ୍ଦ୍ରସମ ବସ୍ତ୍ର ଉଡ଼ାଇ ନେଲା।
1.93.4
सागच्छत्त्वरिता भूमिं वासस्तदभिलिप्सती ।
कुत्सयन्तीव सव्रीडं मारुतं वरवर्णिनी ॥ १.९३.४ ॥
ସେହି ସୁନ୍ଦର ବର୍ଣ୍ଣା ସେ ବସ୍ତ୍ର ଧରିବାକୁ ଶୀଘ୍ର ଭୂମିରେ ଆସିଲେ, ଯେପରି ଲଜ୍ଜାରେ ପବନକୁ ନିନ୍ଦା କରୁଛନ୍ତି।
1.93.5
पश्यतस्तस्य राजर्षेरप्यग्निसमतेजसः ।
विश्वामित्रस्ततस्तां तु विषमस्थामनिन्दिताम् ॥ १.९३.५ ॥
ଅଗ୍ନିସମ ତେଜସ୍ୱୀ ସେହି ରାଜର୍ଷି ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସେହି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷାଙ୍କୁ ବିଷମ ଅବସ୍ଥାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେଖିଲେ।
1.93.6
गृद्धां वाससि संभ्रान्तां मेनकां मुनिसत्तमः ।
अनिर्देश्यवयोरूपामपश्यद्विवृतां तदा ॥ १.९३.६ ॥
ସେତେବେଳେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ର ପ୍ରତି ଲାଳସାଯୁକ୍ତା, ବ୍ୟାକୁଳା ମେନକାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ତାଙ୍କ ବୟସ ଓ ରୂପ ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ ଥିଲା, ସେ ସେତେବେଳେ ଅନାବୃତ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ।
1.93.7
तस्या रूपगुणान्दृष्ट्वा स तु विप्रर्षभस्तदा ।
चकार भावं संसर्गे तया कामवशं गतः ॥ १.९३.७ ॥
ତାଙ୍କର ରୂପ ଓ ଗୁଣ ଦେଖି ସେ ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ସହ ସଂସର୍ଗର ଭାବ ଧାରଣ କଲେ; କାମବଶ ହୋଇ।
1.93.8
न्यमन्त्रयत चाप्येनां सा चाप्यैच्छदनिन्दिता ।
तौ तत्र सुचिरं कालमुभौ व्यवहरतां तदा ॥ १.९३.८ ॥
ସେ ତାଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ; ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା ସେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମତ ହେଲେ। ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ସେଠାରେ ବହୁ ସମୟ ଏକତ୍ର ରହିଲେ।
1.93.9
रममाणौ यथाकामं यतैकदिवसं तथा ।
एवं वर्षसहस्राणामतीतं नान्वचिन्तयत् ॥ १.९३.९ ॥
ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରମଣ କରୁ କରୁ, ଗୋଟିଏ ଦିନ ପରି; ଏହିପରି ହଜାର ବର୍ଷ ବିତିଗଲା, ସେ ତାହା ଗଣନା କଲେ ନାହିଁ।
1.93.10
कामक्रोधावजितवान्मुनिर्नित्यं समाहितः ।
चिरार्जितस्य तपसः क्षयं स कृतवान्मुनिः ॥ १.९३.१० ॥
କାମ ଓ କ୍ରୋଧକୁ ଜୟ ନ କରିପାରିଥିବା ସେ ମୁନି, ସର୍ବଦା ସମାହିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ; ଦୀର୍ଘକାଳ ସଞ୍ଚିତ ତପସ୍ୟାକୁ ସେ ମୁନି ନଷ୍ଟ କଲେ।
1.93.11
तपसः संक्षयादेव मुनिर्मोहं समाविशत् ।
मोहाभिभूतः क्रोधात्मा ग्रसन्मूलफलान्मुनिः ॥ १.९३.११ ॥
ତପସ୍ୟାର କ୍ଷୟ ହେତୁ ହିଁ ମୁନି ମୋହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ମୋହରେ ଆବୃତ, କ୍ରୋଧୀ ସ୍ୱଭାବର ସେ ମୁନି ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇବାରେ ଲାଗିଲେ।
1.93.12
पादैर्जलरवं कृत्वा अन्तर्द्वीपे कुटीं गतः ।
मेनका गन्तुकामा तु शुश्राव जलनिस्वनम् ॥ १.९३.१२ ॥
ପାଦରେ ଜଳଶବ୍ଦ କରି ସେ ଦ୍ୱୀପ ଭିତରେ ନିଜ କୁଟୀରକୁ ଚାଲିଗଲେ; ଆଉ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ମେନକା ଜଳଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ।
1.93.13
तपसा दीप्तवीर्योऽसावाकाशादेति याति च ।
अद्य संज्ञां विजानामि ययाऽद्य तपसः क्षयः ॥ १.९३.१३ ॥
ତପସ୍ୟାରେ ଦୀପ୍ତ ବୀର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ ସେ ଆକାଶରୁ ଆସନ୍ତି ଓ ଯାଆନ୍ତି। ଆଜି ମୁଁ ସେହି ସଙ୍କେତ ବୁଝୁଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆଜି ମୋ ତପସ୍ୟାର କ୍ଷୟ ହେଉଛି।
1.93.14
गन्तुं न युक्तमित्युक्त्वा ऋतुस्नाताथ मेनका ।
कामरागाभिभूतस्य मुनेः पार्स्वं जगाम ह ॥ १.९३.१४ ॥
'ଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ' ଏହା କହି, ଋତୁସ୍ନାତା ମେନକା କାମରାଗରେ ଅଭିଭୂତ ମୁନିଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲା।
1.93.15
जनयामास स मुनिर्मेनकायां शकुन्तलाम् ।
प्रस्थे हिमवतो रम्ये मालिनीमभितो नदीम् ॥ १.९३.१५ ॥
ସେହି ମୁନି ହିମାଳୟର ରମଣୀୟ ଢାଲରେ, ମାଳିନୀ ନଦୀର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ବରେ, ମେନକାଠାରୁ ଶକୁନ୍ତଳାକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
1.93.16
देवगर्भोपमां बालां सर्वाभरणभूषिताम् ।
शयानां शयने रम्ये मेनका वाक्यमब्रवीत् ॥ १.९३.१६ ॥
ଦେବଗର୍ଭ ପରି, ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତା, ସୁନ୍ଦର ଶଯ୍ୟାରେ ଶୟନ କରୁଥିବା ସେହି ବାଳିକାକୁ ମେନକା ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
1.93.17
महर्षेरुग्रतपसस्तेजस्त्वमसि भामिनि ।
तस्मात्स्वर्गं गमिष्यामि देवकार्यार्थमागता ॥ १.९३.१७ ॥
ହେ ଭାମିନୀ, ତୁମେ ସେହି ଉଗ୍ରତପା ମହର୍ଷିଙ୍କର ତେଜ। ତେଣୁ ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆସିଥିବା ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବି।
1.93.18
जातमुत्सृज्य तं गर्भं मेनका मालिनीमनु ।
कृतकार्या ततस्तूर्णमगच्छच्छक्रसंसदम् ॥ १.९३.१८ ॥
ଜନ୍ମିତ ସେହି ଗର୍ଭକୁ ଛାଡ଼ି, ମେନକା ମାଳିନୀ ନଦୀ ଧରି, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରି ଶୀଘ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରସଭାକୁ ଗଲା।
1.93.19
तं वने विजने गर्भं सिंहव्याघ्रसमाकुले ।
दृष्ट्वा शयानं शकुनाः समन्तात्पर्यवारयन्।
नेमां हिंस्युर्वने बालां क्रव्यादा मांसगृद्धिनः ॥ १.९३.१९ ॥
ସିଂହ ଓ ବାଘରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଜନ ବନରେ ସେହି ଶିଶୁଟିକୁ ଶୋଇଥିବା ଦେଖି ପକ୍ଷୀମାନେ ଚାରିପଟରୁ ତାକୁ ଘେରି ରହିଲେ, ଯେପରି ବନର ମାଂସାଶୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମାଂସଲୋଭରେ ଏହି ବାଳିକାକୁ ନ ମାରନ୍ତି।
1.93.20
पर्यरक्षन्त तां तत्र शकुन्ता मेनकात्मजाम् ।
उपस्प्रष्टुं गतश्चाहमपश्यं शयितामिमाम् ॥ १.९३.२० ॥
ସେଠାରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ମେନକାର ଝିଅକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ଆଚମନ ପାଇଁ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ମୁଁ ଏହି ଶୋଇଥିବା ବାଳିକାକୁ ଦେଖିଲି।
1.93.21
निर्जने विपिने रम्ये शकुन्तैः परिवारिताम् ।
मां दृष्ट्वैवाभ्यपद्यन्त पादयोः पतिता द्विजाः।
अब्रुञ्शकुनाः सर्वे कलं मधुरभाषिणः ॥ १.९३.२१ ॥
ନିର୍ଜନ ରମଣୀୟ ବନରେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୋତେ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ଦ୍ୱିଜ ପକ୍ଷୀମାନେ ମୋ ପାଦରେ ପଡ଼ିଲେ। ମଧୁରଭାଷୀ ସମସ୍ତ ପକ୍ଷୀ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ କହିଲେ।
1.93.22
विश्वामित्रसुतां ब्रह्मन्न्यासभूतां भरस्व वै ।
कामक्रोधावजितवान्सखा ते कौशिकीं गतः ॥ १.९३.२२ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଝିଅ; ନ୍ୟାସ ଭାବରେ ଛାଡ଼ି ଦିଆଯାଇଛି। ଏହାକୁ ପୋଷଣ କର। କାମ-କ୍ରୋଧ ଜିତି ନ ପାରିଥିବା ତୁମ ସଖା କୌଶିକୀ ଆଡ଼କୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି।
1.93.23
तस्मात्पोषय तत्पुत्रीं दयावानिति तेऽब्रुवन् ।
सर्वभूतरुतज्ञोऽहं दयावान्सर्वजन्तुषु ॥ १.९३.२३ ॥
ତେଣୁ ଏହି ଝିଅକୁ ପୋଷଣ କର; ତୁମେ ଦୟାଳୁ ବୋଲି ସେମାନେ କହିଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭାଷା ଜାଣୁଥିବା ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟାଳୁ।
1.93.24
आनयित्वा ततश्चैनां दुहितृत्वे न्यवेशयम् ॥ १.९३.२४ ॥
ପରେ ତାହାକୁ ଆଣି ମୁଁ ତାକୁ ଝିଅ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କଲି।
1.93.25
शरीरकृत्प्राणदाता यस्य चान्नानि भुञ्जते ।
क्रमेणैते त्रयोऽप्युक्ताः पितरो धर्मशासने ॥ १.९३.२५ ॥
ଯିଏ ଶରୀର ଦିଏ, ଯିଏ ପ୍ରାଣ ଦିଏ, ଏବଂ ଯାହାର ଅନ୍ନ ଖାଯାଏ — ଧର୍ମଶାସନରେ ଏହି ତିନିଜଣ କ୍ରମାନୁସାରେ ପିତା କୁହାଯାଇଛନ୍ତି।
1.93.26
निर्जने तु वने यस्माच्छकुन्तैः परिवारिता ।
शकुन्तलेति नामास्याः कृतं चापि ततो मया ॥ १.९३.२६ ॥
ନିର୍ଜନ ବନରେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରିହୋଇ ଥିବାରୁ ମୁଁ ତାଙ୍କର ନାମ ଶକୁନ୍ତଳା ରଖିଲି।
1.93.27
एवं दुहितरं विद्धि मम विप्र शकुन्तलाम् ।
शकुन्तला च पितरं मन्यते मामनिन्दिता ॥ १.९३.२७ ॥
ହେ ବିପ୍ର, ଏହିପରି ଶକୁନ୍ତଳାକୁ ମୋ ଝିଅ ବୋଲି ଜାଣ; ଓ ନିର୍ଦୋଷ ଶକୁନ୍ତଳା ମୋତେ ପିତା ବୋଲି ମାନେ।
1.93.28
एतदाचष्ट पृष्टः सन्मम जन्म महर्षये ।
सुतां कण्वस्य मामेवं विद्धि त्वं मनुजाधिप ॥ १.९३.२८ ॥
ମହର୍ଷିଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନରେ ମୁଁ ମୋ ଜନ୍ମ ଏହିପରି କହିଲି; ହେ ମନୁଜାଧିପ, ମୋତେ କଣ୍ୱଙ୍କ ଝିଅ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତୁ।
1.93.29
कण्वं हि पितरं मन्ये पितरं स्वमजानती ।
इति ते कथितं राजन्यथावृत्तं श्रुतं मया ॥ १.९३.२९ ॥
ମୋ ପ୍ରକୃତ ପିତାଙ୍କୁ ନ ଜାଣି ମୁଁ କଣ୍ୱଙ୍କୁ ହିଁ ପିତା ବୋଲି ମାନେ। ହେ ରାଜନ, ଯେପରି ଘଟିଥିଲା ସେପରି ଏହା ଆପଣଙ୍କୁ କହିଲି; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏପରି ହିଁ ଶୁଣିଛି।