ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.93.1
एवमुक्तस्तया शक्रः संदिदेश सदागतिम् ।
प्रातिष्ठत तदा काले मेनका वायुना सह ॥ १.९३.१ ॥
ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਸਦਾਗਤੀ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ; ਤਦ ਢੁਕਵੇਂ ਸਮੇਂ ਮੇਨਕਾ ਵਾਯੂ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਈ।
1.93.2
अथापश्यद्वरारोहा तपसा दग्धकिल्बिषम् ।
मिश्वामित्रं तप्यमानं मेनका भीरुराश्रमे ॥ १.९३.२ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਡਰਪੋਕ ਮੇਨਕਾ ਨੇ ਤਪ ਨਾਲ ਪਾਪ ਸਾੜ ਚੁੱਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ।
1.93.3
अभिवाद्य ततः सा तं प्राक्रीडदृषिसन्निधौ ।
अपोवाह च वासोऽस्या मारुतः शशिसंनिभम् ॥ १.९३.३ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੇਡ ਕੀਤੀ; ਅਤੇ ਹਵਾ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗਾ ਵਸਤਰ ਉਡਾ ਲਿਆ।
1.93.4
सागच्छत्त्वरिता भूमिं वासस्तदभिलिप्सती ।
कुत्सयन्तीव सव्रीडं मारुतं वरवर्णिनी ॥ १.९३.४ ॥
ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਉਸ ਵਸਤਰ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਜਲਦੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਹਵਾ ਨੂੰ ਝਿੜਕਦੀ ਹੋਵੇ।
1.93.5
पश्यतस्तस्य राजर्षेरप्यग्निसमतेजसः ।
विश्वामित्रस्ततस्तां तु विषमस्थामनिन्दिताम् ॥ १.९३.५ ॥
ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਉਸ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਬੇਢੰਗੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਵੇਖਿਆ।
1.93.6
गृद्धां वाससि संभ्रान्तां मेनकां मुनिसत्तमः ।
अनिर्देश्यवयोरूपामपश्यद्विवृतां तदा ॥ १.९३.६ ॥
ਤਦ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਵਸਤਰ ਵੱਲ ਲਾਲਸਾ ਵਾਲੀ, ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਮੇਨਕਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਉਸਦੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਰੂਪ ਅਵਰਣਨਯੋਗ ਸਨ, ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੀ।
1.93.7
तस्या रूपगुणान्दृष्ट्वा स तु विप्रर्षभस्तदा ।
चकार भावं संसर्गे तया कामवशं गतः ॥ १.९३.७ ॥
ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਤੇ ਗੁਣ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਵਿਪ੍ਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਦੋਂ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਸਰਗ ਦਾ ਭਾਵ ਧਾਰਨ ਕਰ ਬੈਠਾ; ਕਾਮ ਦੇ ਵਸ ਪੈ ਕੇ।
1.93.8
न्यमन्त्रयत चाप्येनां सा चाप्यैच्छदनिन्दिता ।
तौ तत्र सुचिरं कालमुभौ व्यवहरतां तदा ॥ १.९३.८ ॥
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਵੀ ਮੰਨ ਗਈ। ਦੋਵੇਂ ਉੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਇਕੱਠੇ ਰਹੇ।
1.93.9
रममाणौ यथाकामं यतैकदिवसं तथा ।
एवं वर्षसहस्राणामतीतं नान्वचिन्तयत् ॥ १.९३.९ ॥
ਮਨ-ਭਾਉਂਦਾ ਰਮਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਾਂਗ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ, ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ।
1.93.10
कामक्रोधावजितवान्मुनिर्नित्यं समाहितः ।
चिरार्जितस्य तपसः क्षयं स कृतवान्मुनिः ॥ १.९३.१० ॥
ਕਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਨਾ ਜਿੱਤ ਸਕਿਆ ਉਹ ਮੁਨੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮਾਹਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ; ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਤਪ ਦਾ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
1.93.11
तपसः संक्षयादेव मुनिर्मोहं समाविशत् ।
मोहाभिभूतः क्रोधात्मा ग्रसन्मूलफलान्मुनिः ॥ १.९३.११ ॥
ਤਪ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁਨੀ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ; ਮੋਹ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਕ੍ਰੋਧੀ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਉਹ ਮੁਨੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਫਲ ਖਾਂਦਾ ਰਿਹਾ।
1.93.12
पादैर्जलरवं कृत्वा अन्तर्द्वीपे कुटीं गतः ।
मेनका गन्तुकामा तु शुश्राव जलनिस्वनम् ॥ १.९३.१२ ॥
ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਉਹ ਟਾਪੂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੀ ਕੁਟੀਆ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀ ਮੇਨਕਾ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ।
1.93.13
तपसा दीप्तवीर्योऽसावाकाशादेति याति च ।
अद्य संज्ञां विजानामि ययाऽद्य तपसः क्षयः ॥ १.९३.१३ ॥
ਤਪ ਨਾਲ ਦੀਪਤ ਵੀਰਜ ਵਾਲਾ ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਸ ਸੰਕੇਤ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਤਪ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
1.93.14
गन्तुं न युक्तमित्युक्त्वा ऋतुस्नाताथ मेनका ।
कामरागाभिभूतस्य मुनेः पार्स्वं जगाम ह ॥ १.९३.१४ ॥
'ਜਾਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਰਿਤੂ-ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤੀ ਮੇਨਕਾ ਕਾਮ-ਰਾਗ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮੁਨੀ ਕੋਲ ਚਲੀ ਗਈ।
1.93.15
जनयामास स मुनिर्मेनकायां शकुन्तलाम् ।
प्रस्थे हिमवतो रम्ये मालिनीमभितो नदीम् ॥ १.९३.१५ ॥
ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਢਲਾਣ ਉੱਤੇ, ਮਾਲਿਨੀ ਨਦੀ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ, ਮੇਨਕਾ ਤੋਂ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
1.93.16
देवगर्भोपमां बालां सर्वाभरणभूषिताम् ।
शयानां शयने रम्ये मेनका वाक्यमब्रवीत् ॥ १.९३.१६ ॥
ਦੇਵ-ਗਰਭ ਵਰਗੀ, ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਸੁੰਦਰ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਲੇਟੀ ਉਸ ਬਾਲਿਕਾ ਨੂੰ ਮੇਨਕਾ ਨੇ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ।
1.93.17
महर्षेरुग्रतपसस्तेजस्त्वमसि भामिनि ।
तस्मात्स्वर्गं गमिष्यामि देवकार्यार्थमागता ॥ १.९३.१७ ॥
ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਤੂੰ ਉਸ ਉਗ੍ਰ ਤਪ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਤੇਜ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ ਦੇਵਕਾਰਜ ਲਈ ਆਈ ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗੀ।
1.93.18
जातमुत्सृज्य तं गर्भं मेनका मालिनीमनु ।
कृतकार्या ततस्तूर्णमगच्छच्छक्रसंसदम् ॥ १.९३.१८ ॥
ਜਨਮੇ ਉਸ ਗਰਭ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਮੇਨਕਾ ਮਾਲਿਨੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰ ਕੇ ਝਟਪਟ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਭਾ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ।
1.93.19
तं वने विजने गर्भं सिंहव्याघ्रसमाकुले ।
दृष्ट्वा शयानं शकुनाः समन्तात्पर्यवारयन्।
नेमां हिंस्युर्वने बालां क्रव्यादा मांसगृद्धिनः ॥ १.९३.१९ ॥
ਸ਼ੇਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਘਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸੁੰਨਸਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਸੁੱਤਾ ਵੇਖ ਕੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਜੰਗਲ ਦੇ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਮਾਸ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਲਾ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰਨ।
1.93.20
पर्यरक्षन्त तां तत्र शकुन्ता मेनकात्मजाम् ।
उपस्प्रष्टुं गतश्चाहमपश्यं शयितामिमाम् ॥ १.९३.२० ॥
ਉੱਥੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਮੇਨਕਾ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਆਚਮਨ ਲਈ ਜਾਂਦਿਆਂ ਮੈਂ ਇਸ ਸੁੱਤੀ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
1.93.21
निर्जने विपिने रम्ये शकुन्तैः परिवारिताम् ।
मां दृष्ट्वैवाभ्यपद्यन्त पादयोः पतिता द्विजाः।
अब्रुञ्शकुनाः सर्वे कलं मधुरभाषिणः ॥ १.९३.२१ ॥
ਸੁੰਨਸਾਨ ਸੁਹਾਵਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਦਵਿਜ ਪੰਛੀ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ।
1.93.22
विश्वामित्रसुतां ब्रह्मन्न्यासभूतां भरस्व वै ।
कामक्रोधावजितवान्सखा ते कौशिकीं गतः ॥ १.९३.२२ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਦੀ ਧੀ ਹੈ; ਅਮਾਨਤ ਵਜੋਂ ਛੱਡੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰੋ। ਕਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾ ਜਿੱਤ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਤੁਹਾਡਾ ਮਿੱਤਰ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ।
1.93.23
तस्मात्पोषय तत्पुत्रीं दयावानिति तेऽब्रुवन् ।
सर्वभूतरुतज्ञोऽहं दयावान्सर्वजन्तुषु ॥ १.९३.२३ ॥
ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਧੀ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਦਿਆਲੂ ਹੋ, ਇਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਿਆਲੂ ਹਾਂ।
1.93.24
आनयित्वा ततश्चैनां दुहितृत्वे न्यवेशयम् ॥ १.९३.२४ ॥
ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਧੀ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾ ਲਿਆ।
1.93.25
शरीरकृत्प्राणदाता यस्य चान्नानि भुञ्जते ।
क्रमेणैते त्रयोऽप्युक्ताः पितरो धर्मशासने ॥ १.९३.२५ ॥
ਜੋ ਸਰੀਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਨ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਆਖੇ ਗਏ ਹਨ।
1.93.26
निर्जने तु वने यस्माच्छकुन्तैः परिवारिता ।
शकुन्तलेति नामास्याः कृतं चापि ततो मया ॥ १.९३.२६ ॥
ਸੁੰਨਸਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਰੱਖਿਆ।
1.93.27
एवं दुहितरं विद्धि मम विप्र शकुन्तलाम् ।
शकुन्तला च पितरं मन्यते मामनिन्दिता ॥ १.९३.२७ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਧੀ ਜਾਣੋ; ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਮੈਨੂੰ ਪਿਤਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ।
1.93.28
एतदाचष्ट पृष्टः सन्मम जन्म महर्षये ।
सुतां कण्वस्य मामेवं विद्धि त्वं मनुजाधिप ॥ १.९३.२८ ॥
ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਜਨਮ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ; ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਮੈਨੂੰ ਕਣ੍ਵ ਦੀ ਧੀ ਹੀ ਜਾਣੋ।
1.93.29
कण्वं हि पितरं मन्ये पितरं स्वमजानती ।
इति ते कथितं राजन्यथावृत्तं श्रुतं मया ॥ १.९३.२९ ॥
ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦੀ ਹੋਈ ਮੈਂ ਕਣ੍ਵ ਨੂੰ ਹੀ ਪਿਤਾ ਮੰਨਦੀ ਹਾਂ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ; ਮੈਂ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।