มหาภารตะ · อัธยายะ 1.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.93.1
एवमुक्तस्तया शक्रः संदिदेश सदागतिम् ।
प्रातिष्ठत तदा काले मेनका वायुना सह ॥ १.९३.१ ॥
เมื่อได้ฟังดังนั้นจากนาง ท้าวศักระจึงสั่งสทาคติ ครั้นถึงเวลาอันควร เมนกาก็ออกเดินทางพร้อมกับลม
1.93.2
अथापश्यद्वरारोहा तपसा दग्धकिल्बिषम् ।
मिश्वामित्रं तप्यमानं मेनका भीरुराश्रमे ॥ १.९३.२ ॥
แล้วนางเมนกาผู้มีสะโพกงาม ขี้กลัว ได้เห็นวิศวามิตรผู้ชำระบาปด้วยตบะ กำลังบำเพ็ญตบะอยู่ในอาศรม
1.93.3
अभिवाद्य ततः सा तं प्राक्रीडदृषिसन्निधौ ।
अपोवाह च वासोऽस्या मारुतः शशिसंनिभम् ॥ १.९३.३ ॥
จากนั้นนางได้ไหว้ท่าน แล้วเล่นสนุกอยู่ต่อหน้าฤๅษี ลมก็พัดพาผ้าของนางซึ่งขาวดุจพระจันทร์ให้ปลิวไป
1.93.4
सागच्छत्त्वरिता भूमिं वासस्तदभिलिप्सती ।
कुत्सयन्तीव सव्रीडं मारुतं वरवर्णिनी ॥ १.९३.४ ॥
นางผิวพรรณงามรีบวิ่งลงสู่พื้นดิน ปรารถนาจะคว้าผ้านั้น ราวกับจะตำหนิลมด้วยความอาย
1.93.5
पश्यतस्तस्य राजर्षेरप्यग्निसमतेजसः ।
विश्वामित्रस्ततस्तां तु विषमस्थामनिन्दिताम् ॥ १.९३.५ ॥
ขณะที่พระราชฤๅษีผู้มีเดชดุจไฟกำลังมองดูอยู่ วิศวามิตรก็เห็นนางผู้ไร้ที่ติยืนอยู่ในท่าทางอันน่าอึดอัด
1.93.6
गृद्धां वाससि संभ्रान्तां मेनकां मुनिसत्तमः ।
अनिर्देश्यवयोरूपामपश्यद्विवृतां तदा ॥ १.९३.६ ॥
ครั้นแล้วมุนีผู้ประเสริฐที่สุดได้เห็นเมนกา ผู้กระสับกระส่ายด้วยความใคร่ในผ้า ซึ่งวัยและรูปโฉมพรรณนาไม่ได้ เปลือยกายอยู่ในขณะนั้น
1.93.7
तस्या रूपगुणान्दृष्ट्वा स तु विप्रर्षभस्तदा ।
चकार भावं संसर्गे तया कामवशं गतः ॥ १.९३.७ ॥
ครั้นเห็นความงามและคุณสมบัติของนาง พราหมณ์ผู้ประเสริฐนั้นจึงเกิดความปรารถนาจะได้อยู่ร่วมกับนาง ถูกความใคร่ครอบงำ
1.93.8
न्यमन्त्रयत चाप्येनां सा चाप्यैच्छदनिन्दिता ।
तौ तत्र सुचिरं कालमुभौ व्यवहरतां तदा ॥ १.९३.८ ॥
ท่านจึงเชื้อเชิญนาง และนางผู้ไร้ที่ติก็ตกลง ทั้งสองจึงอยู่ด้วยกันที่นั่นเป็นเวลานานมาก
1.93.9
रममाणौ यथाकामं यतैकदिवसं तथा ।
एवं वर्षसहस्राणामतीतं नान्वचिन्तयत् ॥ १.९३.९ ॥
ทั้งสองเพลิดเพลินตามความปรารถนา ราวกับเป็นเพียงวันเดียว ดังนั้นปีนับพันจึงล่วงไป และท่านก็มิได้คำนึงถึงเรื่องนั้น
1.93.10
कामक्रोधावजितवान्मुनिर्नित्यं समाहितः ।
चिरार्जितस्य तपसः क्षयं स कृतवान्मुनिः ॥ १.९३.१० ॥
มุนีผู้ยังไม่ชนะกามและโกรธ แม้จะตั้งมั่นอยู่เสมอ ได้ทำให้ตบะที่สั่งสมมานานต้องเสื่อมสิ้นไป
1.93.11
तपसः संक्षयादेव मुनिर्मोहं समाविशत् ।
मोहाभिभूतः क्रोधात्मा ग्रसन्मूलफलान्मुनिः ॥ १.९३.११ ॥
เพราะตบะเสื่อมสิ้นไปนั่นเอง มุนีจึงตกอยู่ในความหลง ถูกความหลงครอบงำ มีจิตถูกโทสะเข้าครอบ ท่านจึงกินรากไม้และผลไม้ต่อไป
1.93.12
पादैर्जलरवं कृत्वा अन्तर्द्वीपे कुटीं गतः ।
मेनका गन्तुकामा तु शुश्राव जलनिस्वनम् ॥ १.९३.१२ ॥
ท่านทำให้เกิดเสียงน้ำด้วยเท้า แล้วเข้าไปในกุฎีที่อยู่กลางเกาะ ส่วนเมนกาซึ่งปรารถนาจะจากไป ได้ยินเสียงน้ำนั้น
1.93.13
तपसा दीप्तवीर्योऽसावाकाशादेति याति च ।
अद्य संज्ञां विजानामि ययाऽद्य तपसः क्षयः ॥ १.९३.१३ ॥
ท่านผู้มีพลังรุ่งโรจน์ด้วยตบะ ลอยมาและลอยไปจากท้องฟ้า วันนี้ฉันเข้าใจเครื่องหมายแล้ว ซึ่งตบะของฉันกำลังเสื่อมสิ้นไปด้วยเครื่องหมายนั้น
1.93.14
गन्तुं न युक्तमित्युक्त्वा ऋतुस्नाताथ मेनका ।
कामरागाभिभूतस्य मुनेः पार्स्वं जगाम ह ॥ १.९३.१४ ॥
นางกล่าวว่า "ไม่สมควรที่จะไป" แล้วเมนกาซึ่งอาบน้ำหลังระดูก็ไปยังข้างกายของมุนี ผู้ถูกความรักและความใคร่ครอบงำ
1.93.15
जनयामास स मुनिर्मेनकायां शकुन्तलाम् ।
प्रस्थे हिमवतो रम्ये मालिनीमभितो नदीम् ॥ १.९३.१५ ॥
มุนีผู้นั้นให้กำเนิดศกุนตลาจากเมนกา บนไหล่เขาหิมาลัยอันงดงาม ริมฝั่งแม่น้ำมาลินีทั้งสองฝั่ง
1.93.16
देवगर्भोपमां बालां सर्वाभरणभूषिताम् ।
शयानां शयने रम्ये मेनका वाक्यमब्रवीत् ॥ १.९३.१६ ॥
เมนกาได้กล่าววาจาเหล่านี้แก่เด็กหญิงผู้ดุจทารกของเทพ ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทั้งปวง กำลังนอนอยู่บนที่นอนอันงดงาม
1.93.17
महर्षेरुग्रतपसस्तेजस्त्वमसि भामिनि ।
तस्मात्स्वर्गं गमिष्यामि देवकार्यार्थमागता ॥ १.९३.१७ ॥
ดูกรผู้มีรัศมีงาม เธอคือรัศมีแห่งมหาฤๅษีผู้มีตบะอันร้อนแรง ดังนั้นฉันจะกลับไปสวรรค์ เพราะฉันมาเพื่อกิจของเหล่าเทพ
1.93.18
जातमुत्सृज्य तं गर्भं मेनका मालिनीमनु ।
कृतकार्या ततस्तूर्णमगच्छच्छक्रसंसदम् ॥ १.९३.१८ ॥
เมนกาทิ้งทารกที่เกิดแล้วไว้ แล้วเดินตามแม่น้ำมาลินีไป ครั้นเสร็จกิจแล้วก็รีบไปยังที่ประชุมของพระอินทร์
1.93.19
तं वने विजने गर्भं सिंहव्याघ्रसमाकुले ।
दृष्ट्वा शयानं शकुनाः समन्तात्पर्यवारयन्।
नेमां हिंस्युर्वने बालां क्रव्यादा मांसगृद्धिनः ॥ १.९३.१९ ॥
ในป่าอันเปลี่ยวที่เต็มไปด้วยสิงโตและเสือ เหล่านกเห็นทารกนอนอยู่ จึงล้อมนางไว้โดยรอบ เพื่อไม่ให้สัตว์กินเนื้อในป่าที่โลภในเนื้อทำร้ายเด็กหญิงนี้
1.93.20
पर्यरक्षन्त तां तत्र शकुन्ता मेनकात्मजाम् ।
उपस्प्रष्टुं गतश्चाहमपश्यं शयितामिमाम् ॥ १.९३.२० ॥
นกทั้งหลายได้คุ้มครองธิดาของเมนกาที่นั่น และเมื่อฉันไปดื่มน้ำ ฉันก็เห็นเด็กหญิงคนนี้นอนอยู่ที่นั่น
1.93.21
निर्जने विपिने रम्ये शकुन्तैः परिवारिताम् ।
मां दृष्ट्वैवाभ्यपद्यन्त पादयोः पतिता द्विजाः।
अब्रुञ्शकुनाः सर्वे कलं मधुरभाषिणः ॥ १.९३.२१ ॥
ในป่าอันสงัดและงดงาม มีนกล้อมรอบนาง เมื่อเห็นข้าพเจ้า พวกพราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งก็ล้มลงแทบเท้าข้าพเจ้าทันที และนกทั้งปวงซึ่งพูดด้วยเสียงไพเราะก็ร้องเสียงหวานทั้งสิ้น
1.93.22
विश्वामित्रसुतां ब्रह्मन्न्यासभूतां भरस्व वै ।
कामक्रोधावजितवान्सखा ते कौशिकीं गतः ॥ १.९३.२२ ॥
ข้าแต่พราหมณ์ นี่คือธิดาของวิศวามิตร ฝากไว้ในความดูแลของท่าน ขอท่านโปรดเลี้ยงดูนาง เพื่อนของท่านผู้ยังไม่ชนะกามและโทสะได้ไปยังเกาศิกีแล้ว
1.93.23
तस्मात्पोषय तत्पुत्रीं दयावानिति तेऽब्रुवन् ।
सर्वभूतरुतज्ञोऽहं दयावान्सर्वजन्तुषु ॥ १.९३.२३ ॥
ฉะนั้นขอท่านโปรดเลี้ยงดูธิดาของเขาเถิด เพราะท่านมีเมตตา พวกเขากล่าวดังนี้ ข้าพเจ้าผู้รู้ภาษาของสรรพสัตว์ทั้งปวง มีเมตตาต่อสัตว์ทั้งหลายทั้งสิ้น
1.93.24
आनयित्वा ततश्चैनां दुहितृत्वे न्यवेशयम् ॥ १.९३.२४ ॥
แล้วข้าพเจ้าจึงนำนางมาและรับเลี้ยงไว้ในฐานะธิดาของตน
1.93.25
शरीरकृत्प्राणदाता यस्य चान्नानि भुञ्जते ।
क्रमेणैते त्रयोऽप्युक्ताः पितरो धर्मशासने ॥ १.९३.२५ ॥
ผู้ให้กาย ผู้ให้ชีวิต และผู้ที่เราบริโภคอาหารของท่าน บุคคลทั้งสามนี้ท่านกล่าวว่าเป็นบิดาตามลำดับ ในคำสอนเรื่องธรรม
1.93.26
निर्जने तु वने यस्माच्छकुन्तैः परिवारिता ।
शकुन्तलेति नामास्याः कृतं चापि ततो मया ॥ १.९३.२६ ॥
เพราะนางถูกนกล้อมรอบในป่าอันสงัด ข้าพเจ้าจึงตั้งชื่อให้นางว่า ศกุนตลา
1.93.27
एवं दुहितरं विद्धि मम विप्र शकुन्तलाम् ।
शकुन्तला च पितरं मन्यते मामनिन्दिता ॥ १.९३.२७ ॥
ข้าแต่พราหมณ์ ท่านพึงทราบเถิดว่า ศกุนตลาเป็นธิดาของข้าพเจ้าดังนี้ และศกุนตลาผู้ไร้ตำหนิก็ถือว่าข้าพเจ้าเป็นบิดาของนาง
1.93.28
एतदाचष्ट पृष्टः सन्मम जन्म महर्षये ।
सुतां कण्वस्य मामेवं विद्धि त्वं मनुजाधिप ॥ १.९३.२८ ॥
เมื่อมหาฤๅษีถาม ข้าพเจ้าได้เล่ากำเนิดของข้าพเจ้าไว้ดังนี้ ข้าแต่จอมมนุษย์ ขอพระองค์โปรดทรงทราบว่าข้าพเจ้าเป็นธิดาของกัณวะ
1.93.29
कण्वं हि पितरं मन्ये पितरं स्वमजानती ।
इति ते कथितं राजन्यथावृत्तं श्रुतं मया ॥ १.९३.२९ ॥
เพราะข้าพเจ้าไม่รู้จักบิดาแท้ของตน จึงถือว่ากัณวะเป็นบิดา ข้าแต่พระราชา ข้าพเจ้าได้เล่าเรื่องนี้แก่พระองค์ตามที่เป็นมา ดังที่ข้าพเจ้าได้ฟังมาเช่นกัน