మహాభారతం · అధ్యాయం 1.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.93.1
एवमुक्तस्तया शक्रः संदिदेश सदागतिम् ।
प्रातिष्ठत तदा काले मेनका वायुना सह ॥ १.९३.१ ॥
ఆమె ఇలా చెప్పగా, ఇంద్రుడు సదాగతికి ఆదేశించాడు; అప్పుడు తగిన సమయంలో మేనక వాయువుతో కలిసి బయలుదేరింది.
1.93.2
अथापश्यद्वरारोहा तपसा दग्धकिल्बिषम् ।
मिश्वामित्रं तप्यमानं मेनका भीरुराश्रमे ॥ १.९३.२ ॥
అప్పుడు ఆ సుందర నడుముగల భీరువైన మేనక, తపస్సుతో పాపాలు దగ్ధమైన విశ్వామిత్రుడు ఆశ్రమంలో తపస్సు చేస్తుండటం చూసింది.
1.93.3
अभिवाद्य ततः सा तं प्राक्रीडदृषिसन्निधौ ।
अपोवाह च वासोऽस्या मारुतः शशिसंनिभम् ॥ १.९३.३ ॥
తరువాత ఆమె ఆయనకు నమస్కరించి, ఋషి సమీపంలో ఆడుతూ ఉంది; అప్పుడు గాలి ఆమె చంద్రునిలా తెల్లని వస్త్రాన్ని ఎగరేసుకుపోయింది.
1.93.4
सागच्छत्त्वरिता भूमिं वासस्तदभिलिप्सती ।
कुत्सयन्तीव सव्रीडं मारुतं वरवर्णिनी ॥ १.९३.४ ॥
ఆ అందమైన వర్ణంగల ఆమె, ఆ వస్త్రాన్ని పట్టుకోవాలని త్వరగా నేలకు వచ్చింది; సిగ్గుతో గాలిని నిందిస్తున్నట్లుగా.
1.93.5
पश्यतस्तस्य राजर्षेरप्यग्निसमतेजसः ।
विश्वामित्रस्ततस्तां तु विषमस्थामनिन्दिताम् ॥ १.९३.५ ॥
అగ్నితో సమానమైన తేజస్సుగల ఆ రాజర్షి చూస్తుండగా, విశ్వామిత్రుడు ఆ నిర్దోషిని ఇబ్బందికర స్థితిలో నిలిచి ఉన్నట్లు చూశాడు.
1.93.6
गृद्धां वाससि संभ्रान्तां मेनकां मुनिसत्तमः ।
अनिर्देश्यवयोरूपामपश्यद्विवृतां तदा ॥ १.९३.६ ॥
అప్పుడు మునులలో శ్రేష్ఠుడు వస్త్రంపై ఆసక్తితో, కలవరపడుతున్న మేనకను చూశాడు; ఆమె వయస్సు, రూపం వర్ణింపరానివి; ఆమె అప్పుడు బహిర్గతంగా ఉంది.
1.93.7
तस्या रूपगुणान्दृष्ट्वा स तु विप्रर्षभस्तदा ।
चकार भावं संसर्गे तया कामवशं गतः ॥ १.९३.७ ॥
ఆమె రూపగుణాలను చూసి ఆ విప్రశ్రేష్ఠుడు అప్పుడు ఆమెతో సంసర్గం చేయాలనే భావం పొందాడు; కామవశుడై.
1.93.8
न्यमन्त्रयत चाप्येनां सा चाप्यैच्छदनिन्दिता ।
तौ तत्र सुचिरं कालमुभौ व्यवहरतां तदा ॥ १.९३.८ ॥
అతడు ఆమెను ఆహ్వానించాడు; నిందారహితురాలైన ఆమె కూడా అంగీకరించింది. వారిద్దరూ అక్కడ చాలా కాలం కలిసి గడిపారు.
1.93.9
रममाणौ यथाकामं यतैकदिवसं तथा ।
एवं वर्षसहस्राणामतीतं नान्वचिन्तयत् ॥ १.९३.९ ॥
కోరిక వెంటనే రమిస్తూ, ఒక్క రోజులా; ఈ విధంగా వేల సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి, అతడు దాన్ని గ్రహించలేదు.
1.93.10
कामक्रोधावजितवान्मुनिर्नित्यं समाहितः ।
चिरार्जितस्य तपसः क्षयं स कृतवान्मुनिः ॥ १.९३.१० ॥
కామక్రోధాలను జయించలేకపోయిన ఆ ముని, ఎల్లప్పుడూ నిగ్రహంతో ఉండేవాడే; దీర్ఘకాలంగా సంపాదించిన తపస్సును ఆ ముని నశింపజేసుకున్నాడు.
1.93.11
तपसः संक्षयादेव मुनिर्मोहं समाविशत् ।
मोहाभिभूतः क्रोधात्मा ग्रसन्मूलफलान्मुनिः ॥ १.९३.११ ॥
తపస్సు క్షీణించడం వల్లనే ఆ ముని మోహంలో పడ్డాడు; మోహంతో ఆవరింపబడి, క్రోధస్వభావి అయిన ఆ ముని వేళ్లను, పండ్లను భక్షిస్తూ ఉన్నాడు.
1.93.12
पादैर्जलरवं कृत्वा अन्तर्द्वीपे कुटीं गतः ।
मेनका गन्तुकामा तु शुश्राव जलनिस्वनम् ॥ १.९३.१२ ॥
కాళ్లతో నీటి శబ్దం చేస్తూ అతడు ద్వీపం లోపల తన కుటీరానికి వెళ్ళాడు; వెళ్లాలనుకున్న మేనకా నీటి శబ్దాన్ని విన్నది.
1.93.13
तपसा दीप्तवीर्योऽसावाकाशादेति याति च ।
अद्य संज्ञां विजानामि ययाऽद्य तपसः क्षयः ॥ १.९३.१३ ॥
తపస్సుచే ప్రకాశించే శక్తిగల అతడు ఆకాశం నుండి వస్తాడు, వెళ్తాడు. ఈరోజు ఆ సంజ్ఞను నేను గ్రహిస్తున్నాను; దాని వలన ఈరోజు నా తపస్సు క్షీణిస్తోంది.
1.93.14
गन्तुं न युक्तमित्युक्त्वा ऋतुस्नाताथ मेनका ।
कामरागाभिभूतस्य मुनेः पार्स्वं जगाम ह ॥ १.९३.१४ ॥
'వెళ్లడం తగదు' అని చెప్పి, ఋతుస్నాత అయిన మేనక కామరాగాలచే ఆక్రమించబడిన ఆ ముని పక్కకు వెళ్లింది.
1.93.15
जनयामास स मुनिर्मेनकायां शकुन्तलाम् ।
प्रस्थे हिमवतो रम्ये मालिनीमभितो नदीम् ॥ १.९३.१५ ॥
ఆ ముని హిమాలయ రమణీయ ప్రస్థంలో, మాలినీ నది ఇరువైపులా, మేనక ద్వారా శకుంతలను జన్మింపజేశాడు.
1.93.16
देवगर्भोपमां बालां सर्वाभरणभूषिताम् ।
शयानां शयने रम्ये मेनका वाक्यमब्रवीत् ॥ १.९३.१६ ॥
దేవగర్భంలా ఉన్న, సమస్త ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన, అందమైన శయ్యపై పడుకున్న ఆ బాలికతో మేనక ఈ మాటలు చెప్పింది.
1.93.17
महर्षेरुग्रतपसस्तेजस्त्वमसि भामिनि ।
तस्मात्स्वर्गं गमिष्यामि देवकार्यार्थमागता ॥ १.९३.१७ ॥
ఓ భామినీ, నీవు ఉగ్ర తపస్సు గల ఆ మహర్షి తేజస్సువు. అందువల్ల దేవకార్యం కోసం వచ్చిన నేను స్వర్గానికి వెళ్తాను.
1.93.18
जातमुत्सृज्य तं गर्भं मेनका मालिनीमनु ।
कृतकार्या ततस्तूर्णमगच्छच्छक्रसंसदम् ॥ १.९३.१८ ॥
పుట్టిన ఆ గర్భాన్ని విడిచి, మేనక మాలినీ నది వెంబడి తన కార్యాన్ని పూర్తిచేసుకుని వెంటనే ఇంద్రసభకు వెళ్లింది.
1.93.19
तं वने विजने गर्भं सिंहव्याघ्रसमाकुले ।
दृष्ट्वा शयानं शकुनाः समन्तात्पर्यवारयन्।
नेमां हिंस्युर्वने बालां क्रव्यादा मांसगृद्धिनः ॥ १.९३.१९ ॥
సింహాలు, పులులు నిండిన నిర్జనమైన అడవిలో ఆ శిశువు నిద్రిస్తుండటం చూసి, పక్షులు నాలుగు వైపులా ఆమెను చుట్టుముట్టాయి; అడవిలోని మాంసాహారులు మాంసాశతో ఈ బాలికను హింసించకూడదని.
1.93.20
पर्यरक्षन्त तां तत्र शकुन्ता मेनकात्मजाम् ।
उपस्प्रष्टुं गतश्चाहमपश्यं शयितामिमाम् ॥ १.९३.२० ॥
అక్కడ పక్షులు మేనక కూతురిని కాపాడాయి. నేను ఆచమనం కోసం వెళ్ళినప్పుడు ఈ పడుకున్న శిశువును చూశాను.
1.93.21
निर्जने विपिने रम्ये शकुन्तैः परिवारिताम् ।
मां दृष्ट्वैवाभ्यपद्यन्त पादयोः पतिता द्विजाः।
अब्रुञ्शकुनाः सर्वे कलं मधुरभाषिणः ॥ १.९३.२१ ॥
నిర్జనమైన రమణీయమైన అడవిలో పక్షులచే చుట్టుముట్టబడిన ఆమెను చూసి, నన్ను చూడగానే ద్విజపక్షులు నా పాదాలపై పడ్డాయి. మధురంగా మాట్లాడే పక్షులన్నీ మృదువుగా పలికాయి.
1.93.22
विश्वामित्रसुतां ब्रह्मन्न्यासभूतां भरस्व वै ।
कामक्रोधावजितवान्सखा ते कौशिकीं गतः ॥ १.९३.२२ ॥
బ్రాహ్మణుడా, ఈమె విశ్వామిత్రుని కూతురు; ధరోహరగా వదిలివేయబడింది. ఆమెను పోషించు. కామక్రోధాలను జయించని నీ మిత్రుడు కౌశికి వైపు వెళ్ళిపోయాడు.
1.93.23
तस्मात्पोषय तत्पुत्रीं दयावानिति तेऽब्रुवन् ।
सर्वभूतरुतज्ञोऽहं दयावान्सर्वजन्तुषु ॥ १.९३.२३ ॥
అందువల్ల ఈ కూతురును పోషించు; నీవు దయగలవాడివని వారు అన్నారు. సమస్త ప్రాణుల భాష తెలిసినవాడను, సమస్త జీవులపై దయగలవాడను నేను.
1.93.24
आनयित्वा ततश्चैनां दुहितृत्वे न्यवेशयम् ॥ १.९३.२४ ॥
ఆ తర్వాత ఆమెను తీసుకువచ్చి కూతురిగా స్వీకరించాను.
1.93.25
शरीरकृत्प्राणदाता यस्य चान्नानि भुञ्जते ।
क्रमेणैते त्रयोऽप्युक्ताः पितरो धर्मशासने ॥ १.९३.२५ ॥
శరీరాన్ని ఇచ్చువాడు, ప్రాణాన్ని ఇచ్చువాడు, ఎవని అన్నం తింటారో — ధర్మశాస్త్రంలో ఈ ముగ్గురూ క్రమంగా తండ్రులని చెప్పబడ్డారు.
1.93.26
निर्जने तु वने यस्माच्छकुन्तैः परिवारिता ।
शकुन्तलेति नामास्याः कृतं चापि ततो मया ॥ १.९३.२६ ॥
నిర్జనమైన అడవిలో పక్షులచే చుట్టుముట్టబడి ఉండటం వల్ల, నేను ఆమెకు శకుంతల అనే పేరు పెట్టాను.
1.93.27
एवं दुहितरं विद्धि मम विप्र शकुन्तलाम् ।
शकुन्तला च पितरं मन्यते मामनिन्दिता ॥ १.९३.२७ ॥
ఓ విప్రుడా, ఈ విధంగా శకుంతలను నా కుమార్తెగా తెలుసుకో; నిష్కళంకురాలైన శకుంతల నన్ను తండ్రిగా భావిస్తుంది.
1.93.28
एतदाचष्ट पृष्टः सन्मम जन्म महर्षये ।
सुतां कण्वस्य मामेवं विद्धि त्वं मनुजाधिप ॥ १.९३.२८ ॥
మహర్షి అడిగినప్పుడు నా జన్మను ఈ విధంగా చెప్పాను; ఓ మనుజాధిపా, నన్ను కణ్వుని కుమార్తెగానే తెలుసుకో.
1.93.29
कण्वं हि पितरं मन्ये पितरं स्वमजानती ।
इति ते कथितं राजन्यथावृत्तं श्रुतं मया ॥ १.९३.२९ ॥
నా నిజమైన తండ్రిని నేను తెలియకపోవడంతో, కణ్వుడినే తండ్రిగా భావిస్తున్నాను. ఓ రాజా, జరిగినట్లే ఇది నీకు చెప్పాను; నేనూ ఇలాగే విన్నాను.