ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.96
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.96.1
तं कुमारमृषिर्दृष्ट्वा कर्म चास्यातिमानुषम् ।
समयो यौवराज्याय इत्यनुध्याय स द्विजः ॥ १.९६.१ ॥
ਉਸ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਤਿਮਾਨੁਸ਼ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਯੁਵਰਾਜਪਦ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਐਸਾ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਦ੍ਵਿਜ
1.96.2
शकुन्तलां समाहूय कण्वो वचनमब्रवीत् ।
शृणु भद्रे मम सुते मम वाक्यं शुचिस्मिते ॥ १.९६.२ ॥
ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਕਣ੍ਵ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ: ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਮੇਰੀ ਧੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।
1.96.3
पतिव्रतानां नारीणां विशिष्टमिति चोच्यते ।
पतिशुश्रूषणं पूर्वं मनोवाक्कायचेष्टितैः ॥ १.९६.३ ॥
ਪਤਿਵ੍ਰਤ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਮਨ, ਬਚਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ।
1.96.4
अनुज्ञाता मया पूर्वं पूजयैतद्व्रतं तव ।
एतेनैव च वृत्तेन पुण्याँल्लोकानवाप्य च ॥ १.९६.४ ॥
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਇਸ ਵਰਤ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰ। ਇਸੇ ਆਚਰਣ ਨਾਲ ਪੁੰਨ-ਲੋਕ ਪਾ ਕੇ।
1.96.5
तस्यान्ते मानुषे लोके विशिष्टां तप्स्यसे श्रियम् ।
तस्माद्भद्रेऽद्य यातव्यं समीपं पौरवस्य ह ॥ १.९६.५ ॥
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕੇਂਗੀ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਅੱਜ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਪੌਰਵ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਹੈ।
1.96.6
स्वयं नायाति मत्वा ते गतं कालं शुचिस्मिते ।
गत्वाऽऽराधय राजानं दुष्यन्तं हितकाम्यया ॥ १.९६.६ ॥
ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ ਸਮਝ ਕੇ ਉਹ ਆਪ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ; ਹੇ ਸ਼ੁਚਿਸਮਿਤਾ, ਤੂੰ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ।
1.96.7
दौष्यन्तिं यौवराज्यस्थं दृष्ट्वा प्रीतिमवाप्स्यसि ।
देवतानां गुरूणां च क्षत्रियाणां च भामिनि ॥ १.९६.७ ॥
ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਯੁਵਰਾਜ ਪਦ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਦੌਸ਼ਯੰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੁਰਾਂ ਅਤੇ ਖੱਤਰੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਵੇਂਗੀ।
1.96.8
भर्तॄणां च विशेषेम हितं संगमनं भवेत् ।
तस्मात्पुत्रि कुमारेण गन्तव्यं मत्प्रियेप्सया ॥ १.९६.८ ॥
ਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿਤਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਧੀਏ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਚਾਹੁੰਦਿਆਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
1.96.9
प्रतिवाक्यं न दद्यास्त्वं शपिता मम पादयोः ॥ १.९६.९ ॥
ਤੂੰ ਉਲਟਾ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦੇਵੀਂ; ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸਹੁੰ ਦੇ ਕੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹਾਂ।
1.96.10
एवमुक्त्वा सुतां तत्र पौत्रं कण्वोऽभ्यभाषत ।
परिष्वज्य च बाहुभ्यां मूर्ध्न्युपाघ्राय पौरवम् ॥ १.९६.१० ॥
ਏਦਾਂ ਆਖ ਕੇ ਕਣ੍ਵ ਨੇ ਉੱਥੇ ਧੀ ਅਤੇ ਪੋਤੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ; ਦੋਹਾਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਪੌਰਵ ਦਾ ਸਿਰ ਚੁੰਮਿਆ।
1.96.11
सोमवंशोद्भवो राजा दुष्यन्त इति विश्रुतः ।
तस्याग्रमहिषी चैषा तव माता शुचिव्रता ॥ १.९६.११ ॥
ਸੋਮਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਪਟਰਾਣੀ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ, ਇਹ ਸ਼ੁਚਿਵ੍ਰਤਾ ਹੈ।
1.96.12
गन्तुकामा भर्तृपार्श्वं त्वया सह सुमध्यमा ।
गत्वाऽभिवाद्य राजनं यौवराज्यमवाप्स्यसि ॥ १.९६.१२ ॥
ਪਤੀ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ ਇਹ ਸੁਮਧ੍ਯਮਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਵੇਗੀ। ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਪਦ ਪਾਵੇਂਗਾ।
1.96.13
स पिता तव राजेन्द्रस्तस्य त्वं वशगो भव ।
पितृपैतामहं राज्यमातिष्ठस्व स्वभावतः ॥ १.९६.१३ ॥
ਉਹ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿ। ਪਿਤਾ-ਦਾਦੇ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਰਾਜ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਸੰਭਾਲ।
1.96.14
तस्मिन्काले स्वराज्यस्थो मामनुस्मर पौरव ॥ १.९६.१४ ॥
ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੀਂ, ਹੇ ਪੌਰਵ।
1.96.15
अभिवाद्य मुनेः पादौ पौरवो वाक्यमब्रवीत् ।
त्वं पिता मम विप्रर्षे त्वं माता त्वं गतिश्च मे ॥ १.९६.१५ ॥
ਮੁਨੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਪੌਰਵ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਮੇਰੀ ਗਤੀ ਹੋ।"
1.96.16
न चान्यं पितरं मन्ये त्वामृते तु महातपः ।
तव शुश्रूषणं पुण्यमिह लोके परत्र च ॥ १.९६.१६ ॥
ਹੇ ਮਹਾਤਪਸੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ। ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਇਸ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।
1.96.17
शकुन्तला भर्तृकामा स्वयं यातु यथेष्टतः ।
अहं सुश्रूषणपरः पादमूले वसामि वः ॥ १.९६.१७ ॥
ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖ਼ੁਦ ਜਾਵੇ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਕੋਲ ਰਹਾਂਗਾ।
1.96.18
क्रीडां व्यालमृगैः सार्धं करिष्ये न पुरा यथा ।
त्वच्छासनपरो नित्यं स्वाध्यायं च करोम्यहम् ॥ १.९६.१८ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਾਂਗਾ ਨਹੀਂ। ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਸਵਾਧਿਆਏ ਵੀ ਕਰਾਂਗਾ।
1.96.19
एवमुक्त्वा तु संश्लिष्य पादौ कण्वस्य तिष्ठतः ।
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्ररुरोद शकुन्तला ॥ १.९६.१९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਖੜ੍ਹੇ ਕਣ੍ਵ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਲਿਪਟ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਉੱਚੀ ਰੋਣ ਲੱਗੀ।
1.96.20
स्नेहात्पितुश्च पुत्रस्य हर्षशोकसमन्विता ।
निशाम्य रुदतीमार्तां दौष्यन्तिर्वाक्यमब्रवीत् ॥ १.९६.२० ॥
ਪਿਤਾ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸਨੇਹ ਕਾਰਨ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਤੇ ਗ਼ਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਦੌਸ਼ਯੰਤਿ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋਂਦੀ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।
1.96.21
श्रुत्वा भगवतो वाक्यं किं रोदिषि शकुन्तले ।
गन्तव्यं काल्य उत्थाय भर्तृप्रीतिस्ववास्ति चेत् ॥ १.९६.२१ ॥
ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ, ਹੇ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਰੋਂਦੀ ਹੈਂ? ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਜਾਣਾ ਹੈ; ਜੇ ਪਤੀ ਲਈ ਪਿਆਰ ਹੈ ਤਾਂ ਭਲਾ ਹੋਵੇ।
1.96.22
एकस्तु कुरुते पापं फलं भुङ्क्ते महाजनः ।
मया निवारितो नित्यं न करोषि वचो मम ॥ १.९६.२२ ॥
ਇੱਕੋ ਹੀ ਬੰਦਾ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਲ ਮਹਾਂਜਨ ਭੋਗਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਰੋਕਿਆ ਹੈ; ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਬਚਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ।
1.96.23
निःसृतान्कुञ्जरान्नित्यं बाहुभ्यां संप्रमथ्य वै ।
वनं च लोडयन्नित्यं सिंहव्याघ्रगणैर्वृतम् ॥ १.९६.२३ ॥
ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਭਜਾ ਕੇ ਤੇ ਮਸਲ ਕੇ, ਸ਼ੇਰਾਂ ਤੇ ਬਾਘਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਬਣ ਨੂੰ ਸਦਾ ਹਿਲਾ ਕੇ।
1.96.24
एवंविधानि चान्यानि कृत्वा वै पुरुनन्दन ।
रुषितो भगवांस्तात तस्मादावां विवासितौ ॥ १.९६.२४ ॥
ਹੇ ਪੁਰੂ ਵੰਸ਼ੀ, ਅਜਿਹੇ ਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ; ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕੱਢੇ ਗਏ ਹਾਂ।
1.96.25
नाहं गच्छामि दुष्यन्तं नास्मि पुत्र हितैषिणी ।
पादमूले वसिष्यामि महर्षेर्भावितात्मनः ॥ १.९६.२५ ॥
ਮੈਂ ਦੁਸ਼ੰਤ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਨਾ ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੀ ਹਾਂ। ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਉਸ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਰਹਾਂਗੀ।
1.96.26
एवमुक्त्वा तु रुदती पपात मुनिपादयोः ।
एवं विलपतीं कण्वश्चानुनीय च हेतुभिः।
पुनः प्रोवाच भगवानानृशंस्याद्धितं वचः ॥ १.९६.२६ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ ਉਹ ਮੁਨੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕਣ੍ਵ ਨੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਫਿਰ ਹਿਤਕਾਰੀ ਬੋਲ ਕਹੇ।
1.96.27
शकुन्तले शृणुष्वेदं हितं पथ्यं च भामिनि ।
पतिव्रताभावगुणान्हित्वा साध्यं न किंचन ॥ १.९६.२७ ॥
ਹੇ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ, ਇਹ ਹਿਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪਥ੍ਯ ਬਚਨ ਸੁਣ। ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕੁਝ ਵੀ ਸਾਧਣਯੋਗ ਨਹੀਂ।
1.96.28
प्रतिव्रतानां देवा वै तुष्टाः सर्वरप्रदाः ।
प्रसादं च करिष्यन्ति आपदो मोक्षयन्ति च ॥ १.९६.२८ ॥
ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਸਭ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਣਗੇ।
1.96.29
पतिप्रसादात्पुण्यं च प्राप्नुवन्ति न चाशुभम् ।
तस्माद्गत्वा तु राजानमाराधय शुचिस्मिते ॥ १.९६.२९ ॥
ਪਤੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ (ਔਰਤਾਂ) ਪੁੰਨ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਸ਼ੁਚਿਸਮਿਤਾ, ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ।
1.96.30
शकुन्तलां तथोक्त्वा वै शाकुन्तलमथाब्रवीत् ।
दौहित्रो मम पौत्रस्त्वमिलिलस्य महात्मनः ॥ १.९६.३० ॥
ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਕੁੰਤਲ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਦੋਹਤਾ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਇਲ ਦਾ ਪੋਤਾ ਵੀ ਹੈਂ।"
1.96.31
शृणुष्व वचनं सत्यं प्रब्रवीमि तवानघ ।
मनसा भर्तृकामा वै वाग्भिरुक्त्वा पृथग्विधम् ॥ १.९६.३१ ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੇਰਾ ਸੱਚਾ ਬਚਨ ਸੁਣ। ਮਨ ਨਾਲ ਉਹ ਪਤੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਕਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
1.96.32
गन्तुं नेच्छति कल्याणी तस्मात्तात वहस्व वै ।
शक्तस्त्वं प्रतिगन्तुं च मुनिभिः सह पौरव ॥ १.९६.३२ ॥
ਕਲਿਆਣੀ ਉੱਥੇ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ; ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਜਾਓ। ਹੇ ਪੌਰਵ, ਤੂੰ ਮੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ।
1.96.33
इत्युक्त्वा सर्वदमनं कण्वः शिष्यानथाब्रवीत् ।
शकुन्तलामिमां शीग्रं सपुत्रामाश्रमादितः ॥ १.९६.३३ ॥
ਏਦਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਸਰਬਦਮਨ ਕਣਵ ਨੇ ਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਲੈ ਜਾਓ।"
1.96.34
भर्तुः प्रापयताभ्याशं सर्वलक्षणपूजिताम् ।
नारीणां चिरवासो हि बान्धवेषु न रोचते ॥ १.९६.३४ ॥
ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਤ ਇਸ ਨੂੰ ਪਤੀ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਾਓ। ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੰਮਾ ਰਹਿਣਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
1.96.35
कीर्तिचारित्रधर्म्नस्तस्मान्नयत मा चिरम् ॥ १.९६.३५ ॥
ਇਸ ਲਈ ਯਸ਼, ਚਰਿੱਤਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਇਸਨੂੰ ਦੇਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਲੈ ਜਾਓ।
1.96.36
धर्माभिपूजितं पुत्रं काश्यपेन निशाम्य तु ।
काश्यपात्प्राप्य चानुज्ञां मुमुदे च शकुन्तला ॥ १.९६.३६ ॥
ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਪੁੱਤਰ ਬਾਰੇ ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਤੇ ਕਸ਼ਯਪ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ।
1.96.37
कण्वस्य वचनं श्रुत्वा प्रतिगच्छेति चासकृत् ।
तथेत्युक्त्वा तु कण्वं च मातरं पौरवोऽब्रवीत्।
किं चिरायसि मातस्त्वं गमिष्यामो नृपालयम् ॥ १.९६.३७ ॥
ਕਣ੍ਵ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, "ਮੁੜ ਜਾਓ" ਇਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, "ਠੀਕ ਹੈ" ਆਖ ਕੇ ਉਸ ਪੌਰਵ ਨੇ ਕਣ੍ਵ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮਾਂ, ਤੂੰ ਦੇਰ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਅਸੀਂ ਰਾਜਮਹਲ ਜਾਵਾਂਗੇ।"
1.96.38
एवमुक्त्वा तु तां देवीं दुष्यन्तस्य महात्मनः ।
अभिवाद्य मुनेः पादौ गन्तुमैच्छत्स पौरवः ॥ १.९६.३८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਮਹਾਤਮਾ ਦੁਸ਼ਿਅੰਤ ਦਾ ਉਹ ਪੌਰਵ ਮੁਨੀ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
1.96.39
शकुन्तला च पितरमभिवाद्य कृताञ्जलिः ।
प्रदक्षिणीकृत्य तदा पितरं वाक्यमब्रवीत् ॥ १.९६.३९ ॥
ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਕੇ ਤਦ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
1.96.40
अज्ञानान्मे पिता चेति दुरुक्तं वापि चानृतम् ।
अकार्यं वाप्यनिष्टं वा क्षन्तुमर्हति तद्भवान् ॥ १.९६.४० ॥
"ਪਿਤਾ ਜੀ, ਅਗਿਆਨ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਜੋ ਕਠੋਰ, ਝੂਠਾ, ਅਣਉਚਿਤ ਜਾਂ ਅਪ੍ਰਿਯ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪ ਮਾਫ਼ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੋ।"
1.96.41
एवमुक्तो नतशिरा मुनिर्नोवाच किंचन ।
मनुष्यभावात्कण्वोऽपि मुनिरश्रूण्यवर्तयत् ॥ १.९६.४१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਮੁਨੀ ਨੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਕੁਝ ਨਾ ਆਖਿਆ; ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਨਾ ਕਰਕੇ ਮੁਨੀ ਕਣ੍ਵ ਦੇ ਵੀ ਅੱਥਰੂ ਵਹਿ ਤੁਰੇ।
1.96.42
अब्भक्षान्वायुभक्षांश्च शीर्णपर्णाशनान्मुनीन् ।
फलमूलाशिनो दान्तान्कृशान्धमनिसंततान् ॥ १.९६.४२ ॥
ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਹਵਾ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ; ਫਲ-ਮੂਲ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਸੰਜਮੀ, ਕਮਜ਼ੋਰ, ਨਾੜੀਆਂ ਦਿਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ।
1.96.43
व्रतिनो जटिलान्मुण्डान्वल्कलाजिनसंवृतान् ।
समाहूय मुनिः कण्वः कारुण्यादिदमब्रवीत् ॥ १.९६.४३ ॥
ਵਰਤਧਾਰੀ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਮੁੰਡੇ ਸਿਰ ਵਾਲੇ, ਵਲਕਲ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਗਛਾਲਾ ਪਹਿਨੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਮੁਨੀ ਕਣ੍ਵ ਨੇ ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਇਹ ਕਿਹਾ।
1.96.44
मया तु लालिता नित्यं मम पुत्री यशस्विनी ।
वने जाता विवृद्धा च न च जानाति किंचन ॥ १.९६.४४ ॥
ਮੈਂ ਸਦਾ ਆਪਣੀ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਧੀ ਨੂੰ ਲਾਡ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਹੈ; ਵਣ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ।
1.96.45
आश्रमात्तु पथा सर्वैर्नीयतां क्षत्रियालयम् ।
द्वितीययोजने विप्राः प्रतिष्ठानं प्रतिष्ठितम् ॥ १.९६.४५ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਰਾਹ ਰਾਹੀਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਸ਼ਤ੍ਰਿਯ ਦੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾਓ; ਦੂਜੇ ਯੋਜਨ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨ ਨਗਰ ਹੈ।
1.96.46
प्रतिष्ठाने पुरे राजा शाकुन्तलपितामहः ।
अध्युवास चिरं कालमुर्वश्या सहितः पुरा ॥ १.९६.४६ ॥
ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਦਾਦਾ ਰਾਜਾ ਪਹਿਲਾਂ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨਾਲ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਿਹਾ ਸੀ।
1.96.47
अनूपजाङ्गलयुतं धनधान्यसमाकुलम् ।
प्रतिष्ठितं पुरवरं गङ्गायामुनसङ्गमे ॥ १.९६.४७ ॥
ਅਨੂਪ ਅਤੇ ਜਾਂਗਲ ਭੂਮੀ ਵਾਲਾ, ਧਨ-ਧਾਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਗੰਗਾ-ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਗਰ।
1.96.48
तत्र सङ्गममासाद्य स्नात्वा हुतहुताशनाः ।
शाकमूलफलाहारा निवर्तध्वं तपोधनाः।
अन्यथा तु भवेद्विप्रा अध्वनो गमने श्रमः ॥ १.९६.४८ ॥
ਉੱਥੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਆਹੂਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਸਾਗ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਆਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਤਪੋਧਨੋ, ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਜਾਓ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ ਨਾਲ ਥਕਾਵਟ ਹੋਵੇਗੀ।
1.96.49
तथेत्युक्त्वा च ते सर्वे प्रातिष्ठन्त महौजसः ।
शकुन्तलां पुरस्कृत्य दुष्यन्तस्य पुरं प्रति ॥ १.९६.४९ ॥
"ਠੀਕ ਹੈ" ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਮੁਨੀ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਦੇ ਨਗਰ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ।
1.96.50
गृहीत्वा चामरप्रख्यं पुत्रं कमललोचनम् ।
आजग्मुश्च पुरं रम्यं दुष्यन्ताध्युषितं वनात् ॥ १.९६.५० ॥
ਚਾਮਰ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਕਮਲ-ਨੈਣ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਹ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਦੇ ਵਸਾਏ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਆਏ।
1.96.51
शकुन्तलां समादाय मुनयो धर्मवत्सलाः ।
ते वनानि नदीः शैलान्गिरिप्रस्रवणानि च ॥ १.९६.५१ ॥
ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਧਰਮ-ਪ੍ਰੇਮੀ ਮੁਨੀ ਜੰਗਲਾਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਚਸ਼ਮਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਗਏ।
1.96.52
कन्दराणि नितम्बांश्च राष्ट्राणि नगराणि च ।
आश्रमाणि च पुण्यानि गत्वा चैव गतश्रमाः ॥ १.९६.५२ ॥
ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ, ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਣਾਂ, ਰਾਜਾਂ, ਨਗਰਾਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਵੀ ਉਹ ਥਕਾਵਟ ਰਹਿਤ ਸਨ।
1.96.53
शनैर्मध्याह्नवेलायां प्रतिष्ठानं समाययुः ।
तां पुरीं पुरुहूतेन ऐलस्यार्थे विनिर्मिताम् ॥ १.९६.५३ ॥
ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਉਹ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨ ਪਹੁੰਚੇ; ਉਸ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਐਲ (ਪੁਰੂਰਵਾ) ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
1.96.54
परिघाट्टालकैर्मुख्यैरुपकल्पशतैरपि ।
शतघ्नीचक्रयन्त्रैश्च गुप्तामन्यैर्दुरासदाम् ॥ १.९६.५४ ॥
ਅਰਗਲਾਂ, ਅਟਾਰੀਆਂ, ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ, ਸੈਂਕੜੇ ਯੋਜਨਾਵਾਂ, ਸ਼ਤਘਨੀ ਅਤੇ ਚੱਕਰ-ਯੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਉਹ ਨਗਰੀ ਦੁਰਗਮ ਸੀ।
1.96.55
हर्म्यप्रसादसंबाधां नानापण्यविभूषिताम् ।
मण्टपैः ससभै रम्यैः प्रपाभिश्च समावृताम् ॥ १.९६.५५ ॥
ਉਹ ਨਗਰ ਮਹਿਲਾਂ ਤੇ ਰਾਜ-ਭਵਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਮਾਲ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ, ਸੁੰਦਰ ਮੰਡਪਾਂ, ਸਭਾ-ਭਵਨਾਂ ਅਤੇ ਪਿਆਊਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1.96.56
राजमार्गेण महता सुविभक्तेन शोभिताम् ।
कैलासशिखराकारैर्गोपुरैः समलङ्कृताम् ॥ १.९६.५६ ॥
ਉਹ ਨਗਰ ਚੌੜੇ ਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਰਾਜ-ਮਾਰਗ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦਾ ਸੀ; ਕੈਲਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਰਗੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1.96.57
द्वारतोरणनिर्यूहैर्मङ्गलैरुपशोभिताम् ।
उद्यानाम्रवणोपेतां महतीं सालमेखलाम् ॥ १.९६.५७ ॥
ਉਹ ਨਗਰ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ, ਤੋਰਣਾਂ, ਉੱਭਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦਾ ਸੀ; ਬਾਗਾਂ, ਅੰਬਾਂ ਦੀਆਂ ਬਗੀਚੀਆਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸਾਲ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਪੇਟੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਗਰ ਸੀ।
1.96.58
सर्वपुष्करिणीभिश्च उद्यानैश्च समावृताम् ।
वर्णाश्रमैः स्वधर्मस्थैर्नित्योत्सवसमाहितैः ॥ १.९६.५८ ॥
ਉਹ ਨਗਰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਲ-ਤਲਾਬਾਂ ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਵਰਣ-ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਉਤਸਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
1.96.59
धनधान्यसमृद्धैश्च संतुष्टै रत्नपूजितैः ।
कृतयज्ञैश्च विद्वद्भिरग्निहोत्रपरैः सदा ॥ १.९६.५९ ॥
ਉਹ ਨਗਰ ਧਨ-ਧਾਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ, ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਸਦਾ ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1.96.60
वर्जिता कार्यकरणैर्दानशीलैर्दयापरैः ।
अधर्मभीरुभिः सर्वैः स्वर्गलोकजिगीषुभिः ॥ १.९६.६० ॥
ਉਹ ਨਗਰ ਮਾੜੇ ਕਰਮ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦਾਨੀ, ਦਇਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਡਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਵਰਗਲੋਕ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
1.96.61
एवंविधजनोपेतमिन्द्रलोकमिवापरम् ।
तस्मिन्नगरमध्ये तु राजवेश्म प्रतिष्ठितम् ॥ १.९६.६१ ॥
ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਮਾਨੋ ਦੂਜਾ ਇੰਦਰਲੋਕ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨਗਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਾਜ-ਮਹਿਲ ਸਥਿਤ ਸੀ।
1.96.62
इन्द्रसद्मप्रतीकाशं संपूर्णं वित्तसंचयैः ।
तस्य मध्ये सभा दिव्या नानारत्नविभूषिता ॥ १.९६.६२ ॥
ਇੰਦਰ-ਭਵਨ ਵਰਗਾ, ਧਨ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਨੇਕ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਦਿਵਿਆ ਸਭਾ ਸੀ।
1.96.63
तस्यां सभायां राजर्षिः सर्वालङ्कारभूषितः ।
ब्राह्मणैः क्षत्रियैश्चापि मन्त्रिभिश्चापि संवृतः ॥ १.९६.६३ ॥
ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਖੱਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
1.96.64
संस्तूयमानो राजेन्द्रः सूतमागधबन्दिभिः ।
कार्यार्थिषु तदाऽभ्येत्य कृत्वा कार्यं गतेषु सः ॥ १.९६.६४ ॥
ਸੂਤਾਂ, ਮਾਗਧਾਂ ਅਤੇ ਬੰਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਤਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਉਦੋਂ ਕਾਰਜ-ਇੱਛੁਕਾਂ ਦੇ ਆ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਵਾ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ...
1.96.65
सुखासीनोऽभवद्राजा तस्मिन्काले महर्षयः ।
शकुन्तानां स्वनं श्रुत्वा निमित्तज्ञास्त्वलक्षयन् ॥ १.९६.६५ ॥
ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਜਾ ਸੁਖ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਸੀ; ਤਦ ਸ਼ਗਨ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ।
1.96.66
शकुन्तले निमित्तानि शोभनानि भवन्ति नः ।
कार्यसिद्धिं वदन्त्येते ध्रुवं राज्ञी भविष्यसि।
अस्मिंस्तु दिवसे पुत्रो युवराजो भविष्यति ॥ १.९६.६६ ॥
"ਹੇ ਸ਼ਕੁੰਤਲੇ, ਇਹ ਸ਼ਗਨ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਹਨ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਕਾਰਜ-ਸਿੱਧੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ; ਤੂੰ ਰਾਣੀ ਬਣੇਂਗੀ। ਅਤੇ ਇਸੇ ਦਿਨ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਯੁਵਰਾਜ ਹੋਵੇਗਾ।"
1.96.67
वर्धमानपुरद्वारं तूर्यघोषनिनादितम् ।
शकुन्तलां पुरस्कृत्य विविशुस्ते महर्षयः ॥ १.९६.६७ ॥
ਵਰਧਮਾਨਪੁਰ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਤੂਰੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ।
1.96.68
प्रविशन्तं नृपसुतं प्रशशंसुश्च वीक्षकाः ।
वर्धमानपुरद्वारं प्रविशन्नेव पौरवः ॥ १.९६.६८ ॥
ਵਰਧਮਾਨਪੁਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਉਸ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੀ, ਪੌਰਵ ਦੇ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ।
1.96.69
इन्द्रलोकस्थमात्मानं मेने हर्षसमन्वितः ॥ १.९६.६९ ॥
ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੰਦਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਮਝਣ ਲੱਗਾ।
1.96.70
ततो वै नागराः सर्वे समाहूय परस्परम् ।
द्रष्टुकामा नृपसुतं समपद्यन्त भारत ॥ १.९६.७० ॥
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਨਗਰਵਾਸੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸੱਦਾ ਦੇ ਕੇ, ਉਸ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
1.96.71
देवतेव जनस्याग्रे भ्राजते श्रीरिवागता ।
जयन्तेनेव पौलोमी इन्द्रलोकादिहागता ॥ १.९६.७१ ॥
ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਉਹ ਦੇਵੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ੍ਰੀ ਖ਼ੁਦ ਆਈ ਹੋਵੇ; ਜਿਵੇਂ ਜਯੰਤ ਨਾਲ ਪੌਲੋਮੀ ਇੰਦਰਲੋਕ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਆਈ ਹੋਵੇ।
1.96.72
इति ब्रुवन्तस्ते सर्वे महर्षीनिदमब्रुवन् ।
अभिवादयन्तः सहिता महर्षीन्देववर्चसः ॥ १.९६.७२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ, ਦੇਵ-ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਇਹ ਬੋਲੇ।
1.96.73
अद्य नः सफलं जन्म कृतार्थाश्च ततो वयम् ।
एवं ये स्म प्रपश्यामो महर्षीन्सूर्यवर्चसः ॥ १.९६.७३ ॥
ਅੱਜ ਸਾਡਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੋਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਮਹਰਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ।
1.96.74
इत्युक्त्वा सहिताः केचिदन्वगच्छन्त पौरवम् ।
हैमवत्याः सुतमिव कुमारं पुष्करेक्षणम् ॥ १.९६.७४ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਪੌਰਵ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਪਏ; ਹੈਮਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਮਾਰ ਵਾਂਗ, ਕਮਲ-ਨੈਣ ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ।
1.96.75
ये केचिदब्रुवन्मूढाः शाकुन्तलदिदृक्षवः ।
कृष्णाजिनेन संछन्नाननिच्छन्तो ह्यवेक्षितुम् ॥ १.९६.७५ ॥
ਸ਼ਾਕੁੰਤਲ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਮੂਰਖ ਬੋਲੇ; ਕਾਲੀ ਮ੍ਰਿਗਛਾਲ ਨਾਲ ਢਕੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਉਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।
1.96.76
पिशाचा इव दृश्यन्ते नागराणां विरूपिणः ।
विना सन्ध्यां पिशाचास्ते प्रविशन्ति पुरोत्तमम् ॥ १.९६.७६ ॥
ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਵਿਕਰਾਲ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਹਨ; ਸੰਧਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਹ ਪਿਸ਼ਾਚ ਉੱਤਮ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
1.96.77
क्षुत्पिपासार्दितान्दीनान्वल्कलाजिनवाससः ।
त्वगस्थिभूतान्निर्मांसान्धमनीसन्ततानपि ॥ १.९६.७७ ॥
ਭੁੱਖ-ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਦੀਨ, ਵਲਕਲ ਤੇ ਮ੍ਰਿਗਛਾਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਕੇਵਲ ਚਮੜੀ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਰਹਿ ਗਏ, ਮਾਸ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਨਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ।
1.96.78
पिङ्गलाक्षान्पिङ्गजटान्दीर्घदन्तान्निरूदरान् ।
विशीर्षकानूर्ध्वहस्तान्दृष्ट्वा हास्यन्ति नागराः ॥ १.९६.७८ ॥
ਪੀਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਪੀਲੀਆਂ ਜਟਾਂ, ਲੰਬੇ ਦੰਦ, ਪੇਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਿਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਵਰਗੇ, ਹੱਥ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਨਾਗਰਿਕ ਹੱਸਣਗੇ।
1.96.79
एवमुक्तवतां तेषां गिरं श्रुत्वा महर्षयः ।
अन्योन्यं ते समाहूय इदं वचनमब्रुवन् ॥ १.९६.७९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।
1.96.80
उक्तं भगवता वाक्यं न कृतं सत्यवादिना ।
पुरप्रवेशनं नात्र कर्तव्यमिति शासनम् ॥ १.९६.८० ॥
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਜੋ ਬਚਨ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚਬੋਲੀ ਨੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇੱਥੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਇਹੀ ਹੁਕਮ ਹੈ।
1.96.81
किं कारणं प्रवेक्ष्यामो नगरं दुर्जनैर्वृतम् ।
त्यक्तसङ्गस्य च मुनेर्नगरे किं प्रयोजनम् ॥ १.९६.८१ ॥
ਦੁਰਜਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੀਏ? ਸੰਗ ਤਿਆਗੇ ਹੋਏ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਪ੍ਰਯੋਜਨ?
1.96.82
गमिष्यामो वनं तस्माद्गङ्गायामुनसङ्गमम् ।
एवमुक्त्वा मुनिगणाः प्रतिजग्मुर्यथागतम् ॥ १.९६.८२ ॥
ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਗੰਗਾ-ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਵੱਲ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਜਿਸ ਰਾਹ ਆਏ ਸਨ, ਉਸੇ ਰਾਹ ਮੁੜ ਗਏ।